Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Çalışmaları Kapsamında Bankalara Gönderilen 11.03.2016 Tarihli Talimat
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Revizyonu Hk.
Sayın Genel Müdürün Dikkatine,
Bankamız şubeleri, vezne merkezleri ve banknot depolan ile bankalar (ve nakit hizmet firmaları) arasında yapılan nakit işlemlerinde yaşanan yoğunlukların azaltılması amacıyla dünya örneklerine benzer şekilde düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Bu çerçevede, gerek Bankamız gerekse nakit yönetim sürecinin diğer paydaşları için mevcut risklerin, maliyetlerin ve işlem sürelerinin azaltılarak etkinliğin ve otomasyonun artırılması amacıyla, nakit; işlemlerinde elektronik bilgi aktarım yönteminin kullanılması ve teslimatların kapalı kaplar ile gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Söz konusu çalışmalarla ilgili olarak 9 Haziran 2015 ve 8 Aralık 2015 tarihlerinde Türkiye Bankalar Birliği aracılığıyla İstanbul ilinde toplantılar gerçekleştirilmiş ve proje hakkında genel bilgiler verilerek, yapılan sunumlar bankalar ve katılım bankalarıyla paylaşılmıştır.
Proje kapsamında öncelikle teslimat bilgileri bankalardan elektronik ortamda alınacak olup, Bankamıza, yapılacak nakit teslimatlarında banknotlar kapalı kaplarla üzerlerinde yer alan barkod etiketleri okutularak teslim alınacaktır. Söz konusu uygulamaya Bankamız şubelerinde, vezne merkezlerinde ve T.C. Ziraat Bankası nezrimde faaliyet gösteren banknot depolarında 2016 yılının 2. yarısından itibaren başlanması planlanmaktadır.
Diğer taraftan, uygulamaya geçiş tarihinden yıl sonuna kadar olan geçiş dönemi süresince elektronik; bildirim olmaksızın gerçekleştirilen teslimatlar da, ücretlendirme politikası farklı olmak kaydıyla kabul, edilmeye devam edilecektir.
Projenin ilerleyen aşamalarında, teslimatların adedi sayım ve incelemesinin yapılmasının ardından nihai mutabakatlar da (teslimat farklarının tespit edilmesi ve ilgili hesaplara yansıtılması vb.) otomatik olarak gerçekleştirilecek ve ilgililerle elektronik ortamda paylaşılacaktır. Bu kapsamda, gerekli hazırlıkların yapılabilmesi için konu ile ilgili bazı temel bilgilerin bankalarla paylaşılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Teslimat Detaylarının Bildirimi
Teslimata getirilecek banknotlara ilişkin bilgilerin teslimat öncesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez; Bankası (TCMB) ödeme sistemleri altyapısı üzerinden Bankamıza iletilmesi gerekmektedir. Bu amaçla, TCMB'ye Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Bildirim Mesajı (H07) adıyla yeni bir haber mesajı oluşturulmuştur. Katılımcıların mesajlarını "TCMB Ödeme Sistemleri Mesaj Yapısı ve İşlem Türleri" dokümanına uygun olarak göndermeleri gerekmektedir. Bu kapsamda, bu mesaj karşılığında bankalara gönderilecek bilgileri içeren ve sadece TCMB tarafından gönderilebilecek olan Katılımcıya NYS Bildirini (H08) adlı haber mesajı oluşturulmuştur. İlgili değişiklikleri içeren Mesaj Yapısı ve İşlem Türleri taslak belgesinin 2.1.3 sürümü ite güncellenen mesaj XML şemaları EFT-EMKT Kullanıcı Grubu Sayfası'nın Belgeler dizininin ÖS Belgeler bölümünde 11 Mart 2016 tarihi itibarıyla yayımlanmıştır.
NYS işlemlerine ilişkin test daha sonra tarafınıza duyurulacak olan katılımcı test yordamı kapsamında Nisan 2016 ayı içerisinde gerçekleştirilecek olup uygulama değişikliğinin mümkün olan en kısa sürede tamamlanabilmesi açısından Bankamıza nakit teslimatı yapan tüm bankaların testlere katılımı önem arz etmektedir. Uygulamaya geçiş tarihi daha sonra yapılacak bir duyuru ite tarafınıza bildirilecektir.
Teslimat Esasları
- Teslimatlarda kullanılacak tüm torbalar kupür ve paket (10 deste, 1000 adet banknot) bazında hazırlanacak olup, bir torba içerisinde tek kupürden oluşacak en fazla 20 paket (200 deste) banknot yer alacaktır. 20 pakettik torbalar 'Standart Torba', 1-19 paket arası banknot içeren torbalar ise 'Standart Altı Torba' olarak nitelendirilecektir. Zaman aşımı süresi devam eden YTL banknotlar ite paket altı deste veya adet bazında yapılması planlanan teslimatların ise şubelerimizin bankalar gişesi yerine diğer gişelerinden yapılabilmesi mümkün olmakla birlikte, vezne merkezleri ve banknot depolarında kabul edilmeyecektir.
- Teslimatlarda Ek-1’de teknik özellikleri belirtilen ve tarafınızca temin edilecek torbalar (yeni uygulama geçişinden, tarafınızca yapılacak temin işlerine imkan verecek makul bir süre öncesinde torba numuneleri tarafınıza gönderilecektir) kullanılacak olup, taşınır ve muhafaza işlemlerinde kolaylık sağlanması amacıyla 1-4, 5-10, 11-20 paket banknot içeren 3 tip torba kullanılacaktır (Paketleme standartlan farklı olmakla birikte, 20 paketin altında banknot içeren tüm teslimat kaplarının 'Standart Altı' olarak nitelendirileceği ve aynı kupürden oluşturulacağı hususu gözden kaçırılmamalıdır). Tek kullanımlık olması planlanan söz konusu torbaların, mevcut uygulamaya benzer şekilde, ilgili bankayı ayırt edecek şekilde banka adı veya logosu ile tekil bir barkod numarasına sahip torba bağlan ile bağlanması zorunlu olacaktır. Yıl sonuna kadar olan geçiş döneminde, henüz uygulamaya geçmeyen bankaların da teslimat sırasında yanlarında belirtilen nitelikte torbalar ve torba bağlarını getirmeleri zorunlu olup, bu teslimatlar, ücretlendirme standartları farklı olmak kaydıyla, deste/paket sayımı ile teslim alınacak ve uygulamaya katılan bankaların teslimatlarına benzer hale getirilecektir.
- Teslimat torbalarında kullanılacak bankayı ayırt etmeye yarayacak plastik torba bağlarının, üzerinde yer alan barkodlar içki başlangıçta serbest bir yapı tasarlanmakta olup, söz konusu barkodların 4 ve 20 karakter arası tekil bir numerik sayı içermesi ve yaygın olarak kullanılan EAN/UPC, Code 39, 2/5 Family, CODABAR, Code 128, Code 93, CODABLOCK, Code 16K, MSI, Plessey, Telepen, Delta; IBM barkod vb. tipinde olması gerekmektedir. Diğer taraftan teslimat torbalarının şubelerimizce banknot işleme sistemlerinde yapılacak sayım ve inceleme aşamasına kadar açılmayacağı göz önünde bulundurulduğunda; teslim alma, muhafaza etme, sayım ve inceleme, mutabakat sağlama gibi aşamalarda herhangi bir karışıklık yaşanmamasını teminen barkodların en az 1 aylık bir süre için birbirini tekrar etmeyen (tekil) bir yapıda olması gerekmektedir.
Teslimat sonrasında, mevcut uygulamadaki tutanak yerine teslimat detaylarına ilişkin tüm bilgileri; (elektronik bildirimle gerçekleşen teslimatların karşılaştırmasını ve tahsil edilen masraf bilgisini de gösterecek şekilde) gösteren döküm, teslimatı yapan bankanız/nakit hizmet firması görevlisine verilecek ve aynı zamanda teslimat detaylarına ilişkin bilgiler TCMB ödeme sistemleri altyapısı üzerinden bankalara mesaj olarak gönderilecektir. Teslimata ilişkin masraflar (Standart/Standart Altı torba adedi, Bildirimli/Bildirimsiz teslimat vb.) banka hesaplarından anında tahsil edileceğinden, bankanızca verilecek RSA artırımı vb. taleplerin bu husus dikkate alınarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Ücretlendime Esasları
Uygulamayla birlikte ücretlendime standartlarında da bazı değişiklikler yapılacaktır. Bankamız Tarifeler Yönetmeliği kapsamında Tarife Cetvelinin 3a ve 3b maddelerine uygun olarak nakit çekilişleri üzerinden gerçekleştirilen komisyon tahsilatları yerine, nakit tahsilatlarından teslim edilen torba başına ('Standart' ve 'Standart Altı' torbalar laikli ücretlendirilmek kaydıyla) maktu ücret tahsil edilmesi planlanmaktadır. Ücretler belirlenirken, teslimat düzensizliklerinin en aza indirilerek standartlaşmanın teşvik edilmesi ve bu sayede yapılacak uygulama değişikliklerinden nakitle ilgili tüm paydaşlar için beklenen faydanın artırılması planlanmakta olup, bankalarca taralımıza iletilen geri bildirimler de dikkate alınmaktadır.
Uygulamaya ilişkin ücretlendirme detayları ve adedi sayım sonrasında oluşabilecek farklara ilişkin cezai yaptırımlar gibi bilgiler ile teslimatlarda kullanılacak torba örnekleri geçiş tarihinden makul bir süre önce ayrıca tarafınıza iletilecektir. Bu kapsamda, gerek elektronik mesaj formatları gerekse lojistik gereksinimler konularında belirtilen esaslara en kısa sürede uyum sağlanarak uygulamaya geçişin sorunsuz olarak gerçekleştirilmesinin nakit yönetimi sürecinin tüm paydaşlan açısından önem arz ettiği düşünülmektedir.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederiz
Ek 1