KolayuyumGiriş yap

Meksika Pazara Giriş Rehberi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

1. GENEL BİLGİLER

1.1. Coğrafi Konum

Resmi adı ile Birleşik Meksika Devletleri, Kuzey Amerika’nın güney kısmında yer almakta olup, yönetim yapısı Federal Cumhuriyettir. Meksika, 1.964.380 m2 yüz ölçümü ile toprak büyüklüğü bakımından Amerika kıtasında 5’inci, dünyada ise 14’üncü büyük ülkedir. Meksika; geniş düzlük, çöl ve ağaçsız alanlarla kaplı kuzey bölgesi; yağmur ormanlarıyla kaplı güney ve doğu bölgeleri ve dağlık batı ve orta-batı bölgeleri olmak üzere coğrafi açıdan üç ana bölgeye ayrılabilir. Pasifik Okyanusu, Meksika Körfezi, Karayipler Denizi ve Kaliforniya Körfezi’ne kıyısı bulunan ülke, 11.122 km sahil uzunluğu ile dünyada 15’inci sırada yer almaktadır. ABD, Guatemala ve Belize ile toplamda 4.353 km’lik sınırı bulunmaktadır.

Meksika’nın başkenti olan Meksika Şehri, Meksika Vadisi’nde ve ülkenin orta-güney bölgesinde yaklaşık 2.240 metre yükseklikte yer almaktadır.

1.2. Siyasi ve İdari Yapı

Meksika 31 eyaletten oluşmakta ve başkent Meksika Şehri’dir. Meksika Şehri, Meksika Vadisi’nde ve ülkenin orta-güney bölgesinde yaklaşık 2.240 metre yükseklikte yer almaktadır. Ülkenin resmi dili İspanyolca olmakla birlikte, başta Maya ve Nahuatl olmak üzere 68 yerli dil resmi olarak tanınmıştır. Ülkenin resmi para birimi Meksika Pesosudur.

Demokratik ve Federal bir hükümet yapısına sahip olan Meksika, başkanlık sistemiyle yönetilmektedir. 6 yılda bir yenilenen seçimler ve halkın oyuyla bir dönemle sınırlı olmak üzere seçilen Başkan, kabine üyelerini belirlemektedir. 128 üyeli Senato ve 500 üyeli Temsilciler Meclisinden oluşan Meksika Parlamentosu’na milletvekilleri 3 yıllık bir dönem, senatörler ise 6 yıllık bir dönem için seçilmektedirler. 1929 yılında kurulan PRI (Kurumsal Devrimci Parti-Merkez Eğilimli/Sosyalist Enternasyonal) 2000 yılına kadar ülkede kesintisiz 71 yıl iktidarda kalmıştır. 2000 yılında Cumhurbaşkanlığı seçimlerini PAN (Milli Hareket Partisi-Hıristiyan Demokrat eğilimli) adayı Vincente Fox kazanarak PRI iktidarına son vermiştir.

1 Ekim 2024 itibarıyla Birleşik Meksika Devletleri'nin Başkanlık görevini Dr. Claudia Sheinbaum Pardo yürütmekte olup, ülke tarihindeki ilk kadın başkandır.

Ülkede federal yönetim olmasından dolayı her eyalet federal vergiler ve yönetim kurallarının yanı sıra yerel bütçe ve vergilere de sahiptir. Bu sebeple her eyalet federal yasalara karşı gelmemek şartı ile kendi yerel yönetmelik ve kurallarını uygulamaya koyabilmektedir. Örneğin, bazı eyaletler kendi yabancı yatırım teşviki, eğitimin sanayiye entegrasyonu, yatırım kolaylıkları ve hatta öğrenci değişim programlarını dahi düzenleyebilmektedir.

Eyaletlerin farklı yerel yönetim politikaları, coğrafi konumları ve benzeri birçok faktör nedeniyle eyaletlerin sosyo-ekonomik gelişmişlik, imalat ve sanayi üretimi, gelir, işsizlik oranı ile insani gelişmişlik gibi parametreleri değişiklik göstermektedir. Meksika’nın bölgeleri arasındaki GSYİH farkı 2000 ile 2016 yılları arasında düşmüş olsa da OECD verilerine göre, OECD ülkeleri arasında en fazla bölgesel GSYİH farkına sahip olan ülke Meksika’dır.

Tüm bu değişkenlerin yanı sıra Meksika stratejik konumu, genç nüfusu, büyük ve güçlü bir iç pazarı, hizmetler sektörü ve altyapı olanakları, diğer Latin Amerika ülkelerine kıyasla ekonomik ve politik istikrarı ve serbest ticaret anlaşmaları gibi özellikleriyle yabancı yatırımcılar açısından da önemli fırsatlar barındırmaktadır.

1.3. Nüfus ve İstihdam

Ülkenin resmi olarak bildirilen nüfusu 2023 yılında 131.1 milyon olup, nüfusun %51’i kadın, %49’u ise erkeklerden oluşmaktadır. Meksika anılan nüfus ile dünyada 10’uncu sırada ve Latin Amerika bölgesinde Brezilya’dan sonra 2’nci sırada yer almaktadır. 58 yıl sonra ülke nüfusunun iki katına ulaşacağı tahmin edilmektedir. Ortalama yaş 29, yıllık nüfus artışı %0,9 ve ortalama yaşam süresi ise 75 yıldır. Nüfusun %81,3’ü kentlerde yaşamaktadır ve nüfusun yoğunlaştığı şehirler Meksika Şehri, Guadalajara, Monterrey, Toluca de Lerdo, Tijuana ve Puebla’dır.

Meksika’daki yaklaşık 30 milyon hane halkının yarısı 4 veya daha fazla kişiden oluşmakta olup; yalnız yaşayan ve çocuksuz çiftlerin sayısı artmaktadır. Göstergeler Meksikalıların daha geç ve daha az sayıda çocuk sahibi olmaya başladıklarını göstermektedir. Avrupa ile karşılaştırıldığında, Meksika’nın ileride de genç bir nüfusa sahip olmaya devam edeceği tahmin edilmektedir. Ancak yaşlıların sayısında da artış beklenmektedir. Bu durum özellikle çalışan nüfus üzerinde ilave bir baskı unsuru olacaktır.

Meksikalıların %62’si Avrupa kökenli ve yerli melezi (mestizo), %10’u Avrupa kökenli, geri kalan yaklaşık %28’i ise yerlidir. Yerli topluluklar ağırlıklı olarak ülkenin güneyinde Chiapas eyaletinde yaşamaktadır.

İstihdam rakamlarına bakıldığında, 2023 yılında 60,6 milyon kişi işgücüne katılım sağlamıştır. 2023 yılında işsizlik oranı %2,8 olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılı Ağustos ayında ise Meksika'nın işgücü sayısı 60,2 milyon kişi olup, işsizlik oranı ise %2,8 seviyesindedir.

1.4. Doğal Kaynaklar ve Çevre

Meksika geleneksel olarak emtia ve imalat sanayi odaklı bir ülkedir. Dünya çapında 17 mineral üretiminde ilk 10’da yer alan Meksika; gümüşte birinci, floritte ikinci, selestit ve volastonitte üçüncü, bakırda beşinci, çinkoda altıncı, altında yedinci büyük üreticidir. 1,7 milyon ton lityum rezervi ile dünyada 10’uncu sırada yer alan Meksika’nın Sonora, Puebla ve Jalisco eyaletlerinde lityum yatakları bulunmaktadır.

Amerika kıtasında ABD, Kanada ve Brezilya’nın ardından 4’üncü büyük petrol üreticisi olan Meksika, 2023 yılı verilerine göre günlük 1,8 milyon varil ham petrol üretimi ile dünyada 11’inci sırada, 1,08 milyon varil ile dünya ham petrol ihracatında 8’inci sırada, petrol rezervi açısından ise 7,5 milyar varil ile 18’inci sırada yer almaktadır. Devlete ait petrol şirketi Petróleos Mexicanos (PEMEX), dünyanın en büyük petrol şirketlerinden biridir.

2. MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER VE TAHMİNLER

2.1. Ülkenin Genel Ekonomik Görünümü

Meksika Ulusal İstatistik ve Coğrafya Enstitüsü (INEGI) verilerine göre, 2023 yılında %3,2 büyüme gerçekleştirmiştir. 2024 yılının ilk yarısında %1,4’lük bir büyüme kaydedilmiştir.

Meksika Merkez Bankası’nın tahminlerine göre 2024 yılında GSYİH’nin ortalama %2,4 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2025 yılındaki büyümenin ise ortalama %1,5 olması beklenmektedir.

Latin Amerika bölgenin en büyük ekonomisinden biri olan Meksika için Dünya Bankası’nın 2024 yılı büyüme beklentisi %2,6; 2025 yılı içinse %2,1 şeklindedir. Diğer taraftan, OECD’nin Meksika için büyüme beklentisi 2024 yılı için %2,5, 2025 yılı beklentisi ise %2 düzeyindedir. 2024 yılında tamamlanması planlanan kamu altyapı projeleri ve üretim faaliyetlerinin Meksika'ya kaydırılmasıyla nearshoring yatırımlarının büyümeyi destekleyeceği değerlendirilmektedir.

2.2. Temel Ekonomik Göstergeler

| 2022 | 2023 | 2024 (1-9) GSYİH (Cari Fiyatlar -Milyar $) | 1.410 | 1.811 | / GSYİH Büyüme (Sabit Fiyatlar-%) | 3,1 | 3,2 | 1,4(Ocak-Haziran) Kişi Başına Düşen GSYİH (Cari Fiyatlar- $) | 11.497 | 13.803 | / Tüketici Fiyat Enflasyonu (ort,%) | 7,8 | 4,7 | 4,6 İşgücü (Milyon) | 59,5 | 60,6 | 60,2 İşsizlik Oranı (%) | 3,1 | 2,8 | 2,8 Cari İşlemler Dengesi (milyar $) | -17,7 | -5,5 | -17,7(Ocak-Haziran) İhracat (Milyar $) | 578,2 | 593,0 | 406,1(Ocak-Ağustos) İthalat (Milyar $) | 604,6 | 598,5 | 416,5(Ocak-Ağustos) Kaynak: Dünya Bankası, Meksika Ulusal İstatistik ve Coğrafya Enstitüsü (INEGI), Meksika Merkez Bankası

Meksika, 2023 yılında 1,8 trilyon dolar GSYİH ile Latin Amerika’nın Brezilya’dan sonra 2’nci ve dünyanın 12’nci büyük ekonomisi konumundadır. Meksika, yaklaşık 13.803 dolar seviyesindeki kişi başı gelir ile Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde 7’nci sıradadır.

Meksika Ulusal İstatistik ve Coğrafya Enstitüsü (INEGI) verilerine göre, 2023 yılı tüketici enflasyonu bir önceki yıla göre %40’lık azalışla % 4,7 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2024 yılı Eylül ayında ise tüketici enflasyonu %4,6 oranında gerçekleşmiştir. OECD’nin tüketici enflasyonu tahminleri, 2024 yılı için %3,9, 2025 yılı için %3,2 seviyesindedir.

2023 yılında 60,6 milyon kişi işgücüne katılım sağlamıştır. 2023 yılında işsizlik oranı %2,8 olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılı Ağustos ayında Meksika'nın işgücü sayısı 60,2 milyon kişi olup işsizlik oranı ise %2,8 seviyesindedir.

2024 yılında genel asgari ücret günlük 207,44 pesodan 248,93 pesoya, Kuzey Sınır Serbest Bölgesinde ise günlük 312,41 pesodan 374,89 pesoya yükselmiştir. Bu, her iki ücret bölgesinde de %20'lik bir artış anlamına gelmekte ve ülkedeki yaklaşık 6 milyon insana direkt etkisi bulunmaktadır.

2.3. Sektörel Gelişmeler

Meksika'da sektörel gelişmeler, öncelikli kalkınma programları ve hedefler doğrultusunda yönlendirilmektedir. Ekonomik anlamda, yüksek katma değerli mal ve hizmetlerin üretilmesinde ve daha iyi ücretlere sahip olunması üretken sektörlerin teknolojik ve ekonomik gelişimini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

2019-2024 dönemi Ulusal Kalkınma Planı ile uyumlu olmak kaydıyla sektörel hedeflerle toplumsal refaha ulaşmak amaçlanmaktadır.

• 2020-2024 dönemi Ekonomi Sektörü Programı, inovasyona ve üretken sektörlerin ekonomik gelişimine odaklanmaktadır.

• 2020-2024 dönemi Çevre ve Doğal Kaynaklar Sektör Programı, doğal kaynakların korunması, muhafazası, restorasyonu ve sürdürülebilir kullanımını hedeflemektedir.

• 2019-2024 Sağlık Sektör Programı, sağlığın korunması ve kamu sağlık sisteminin iyileştirilmesine odaklanmaktadır.

3. ÜLKE PAZARININ GENEL ÖZELLİKLERİ

3.1. Dağıtım Kanalları

Meksika’da yerel bir distribütör ile çalışmak, ürünlerin her zaman stokta ve hazır olması gerektiği durumlarda uygundur. Satış acentesi/temsilcisi ise, daha küçük ve uzak bölgelere ulaşmak bakımından etkili bir yöntemdir. Uygun acente veya distribütörün belirlenmesi, zaman ve çaba gerektiren bir süreçtir. Eğer ürün ilk kez pazara sunuluyorsa ya da yoğun rekabet söz konusu ise; reklam ve diğer tanıtım yöntemlerinin hangisinin kullanılacağı temsilci ile detaylı şekilde görüşülmelidir. Pazardaki acente veya distribütörün her yıl düzenli olarak ziyaret edilmesi ve gerektiğinde ürünlerle ilgili kendilerine eğitim verilmesi önemlidir.

Distribütörlük sözleşmelerini uluslararası temayüllere uygun şekilde düzenlemek, piyasayı iyi tanımak, pazarda tekel olup olmadığını bilmek büyük önem arz etmektedir. Acenteler ile fiyat ve satış promosyonları gibi hususlarda tam bir anlaşma sağlamak gereklidir.

3.2. Fikri Sınai Mülkiyet Hakları

Meksika'da marka tescil süreci Meksika Sınai Mülkiyet Enstitüsü (IMPI) tarafından yürütülmektedir. Tescil, ticari markanın 10 yıl boyunca Meksika'da münhasır kullanım hakkını vermektedir. Marka tescili için gerekli şartlar aşağıda belirtilmiştir:

• Marka tescili için gerekli ücretlerin ödenmesi.

• Marka tescil başvuru formunun doğru bir şekilde doldurulması.

• Marka tescil başvurusunun eklerinin eklenmesi.

• IMPI’ye elektronik ortamda veya şahsen başvuruda bulunulması.

Konu hakkında daha detaylı bilgi için IMPI - Ticari Marka Tescil Başvurusu (https://www.gob.mx/tramites/ficha/solicitud-de-registro-de-marca-ante-el-impi/IMPI88) ve IMPI - Elektronik Hizmetlere Erişim Portalı (https://eservicios.impi.gob.mx/seimpi/) internet adreslerindeki bilgilerin incelenmesinde ve IMPI’ye başvurulmasında fayda görülmektedir.

Meksika Sınai Mülkiyet Enstitüsü (IMPI) İletişim Bilgileri

Adres: Av. Periferico Sur #3106. Colonia Jardínes del Pedregal. Alcaldia Alvaro Obregón.

C.P. 01900, Ciudad de México, México.

Web: https://www.gob.mx/impi E-posta: [email protected] Telefon: +52 55 5624 0400

3.3. Tüketici Eğilimleri

Meksika'da kuzey ve güney eyaletleri arasında önemli düzeyde gelişmişlik ve altyapı farklılıkları mevcuttur. Ülkenin kuzeyinde ve orta kesimlerinde yer alan Nuevo Leon, Coahuila, Meksika Şehri, Sonora ve Baja California gibi eyaletlerin, ülkenin güneyinde yer alan ve yerli halkların yoğunlaştığı eyaletlere kıyasla daha zengin olduğu ve tüketim alışkanlıklarının farklılık gösterdiği görülmektedir. Meksika toplumundaki statü algısı nedeniyle gelir seviyesi yüksek kesim markalı ürün ve tasarımlara oldukça fazla rağbet etmektedir.

Meksika’da nihai tüketicilere yönelik ürünlerde Türk malı tanınırlığı düşük seviyededir. Ancak sanayi ürünlerinde bu durum farklıdır. Otomotiv ve makine gibi belirli sektörlerde Meksika’daki ithalatçı ve distribütörler tarafından Türk malları tanınmakta, fiyat-kalite dengesi sebebiyle tercih edilmekte ve Türk ürünlerine güven duyulmaktadır. Ülkemiz mallarının imajı Çin’den çok daha kuvvetlidir ve kalite açısından Avrupa ile eşdeğer görülmektedir.

3.4. Perakende Ticaret

Meksika'da 2023 yılında ülke çapındaki 2.408.657 ticari işletmenin %93'ü perakende ticaretle geri kalan %7'si ise toptan ticaretle uğraşmaktadır. Meksika ekonomisinin yaklaşık %9,4'ü sektörde yoğunlaşmıştır.

Meksika'nın perakende pazar büyüklüğü 2023 yılında 89,68 milyar dolar seviyesindedir. Bu pazarın 2024 yılına kadar %5'in üzerinde bir yıllık bileşik büyüme oranıyla (CAGR) 94,40 milyar dolar büyümesi ve 2029 yılına kadar 122,70 milyar dolara ulaşması beklenmektedir.

Söz konusu bu büyüme, dijital platformların ve sosyal medyanın kullanımına bağlı olarak e- ticaretin büyümesi ve daha fazla Meksikalının mobil alışveriş uygulamalarında uygun alışveriş deneyimleri araması gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanmaktadır. Ayrıca ekonomik refah ve sürdürülebilirliğe odaklanma da söz konusudur.

Meksika'daki perakende pazarı, Walmart International, El Puerto de Liverpool, FEMSA Comercio SA ve Coppel SA de CV gibi büyük şirketlerin pazara hakim olduğu parçalı bir yapıya sahiptir.

Bununla birlikte, orta ve küçük ölçekli şirketler teknolojik ilerlemeler ve ürün inovasyonu yoluyla pazardaki varlıklarını artırmakta ve şirketler web sitelerini ve müşteri deneyimini geliştirmeye odaklanmaktadır.

Pazar dağılımı açısından, Meksika'nın perakende sektörü ikiye ayrılmaktadır:

• Ürün: Yiyecek ve içecek, tütün ürünleri, kişisel ve ev bakımı, giyim, ayakkabı ve aksesuar, mobilya, oyuncak, hobi, endüstriyel, otomotiv ve elektronik ev aletleri.

• Dağıtım Kanalı: Hipermarketler, süpermarketler, marketler, büyük mağazalar ve özel mağazalar.

2023 yılında toplam mağaza sayısındaki en büyük artış %11 ile süpermarketlerle gerçekleşirken, bunu sırasıyla %7'lik satış artışıyla genel ürünler ve giyim ve ayakkabı segmentleri takip etmiştir.

Meksika'da perakende ticarete ilişkin düzenlemeler

Meksika'da perakende ticaret, kuruluş, birleşme, ayrılma, fesih ve tasfiye de dâhil olmak üzere ticari şirketlere ilişkin hükümleri belirleyen Ticaret Kanunu ile düzenlenmektedir. Tekstil ve giyim gibi belirli ürünlerde gümrük ihlallerini önlemeye yönelik özel düzenlemeler de bulunmaktadır.

Marketler veya mini süpermarketlerde ise asgari ücret ve sosyal haklar gibi çalışanlara yönelik koşulları belirleyen iş yönetmelikleri bulunmaktadır.

Ayrıca mağazalar ve dağıtım merkezleri için de denetim protokolleri bulunmaktadır. Perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteren işletme türleri Meksika'da perakende ticaret sektöründe istihdam edilen toplam personelin yaklaşık %67'sini oluşturan mikro işletmeler en yoğun olandır.

Bu işletmeler küçük marketler, mini süpermarketler, özel mağazalar ve tüketicilere nihai ürün ve hizmet sunan diğer ticari kuruluşlardır. Bazı şirket örnekleri şunlardır:

• Bakkallar: Oxxo, 7-Eleven, vb.

• Mini süpermarketler: Soriana, Walmart, vb.

• Özel mağazalar: Eczaneler, giyim mağazaları, oyuncak mağazaları vb.

• Kapalı Büyük Pazarlar: San Juan Pazarı, Sonora Pazarı, vb.

• E-Ticaret: MercadoLibre

3.5. Kamu İhaleleri

Meksika Hükümeti, önemli altyapı ve inşaat işlerini yürütmek için büyük miktarda hammadde, onarım parçaları, nihai ürün ve hizmet satın almaktadır. Ayrıca kamu hizmetlerinin sağlanabilmesi için devlet hastaneleri, savunma sanayi, polis, araştırma süreçleri, uluslararası ilişkiler gibi alanlarda da kamu ihalelerine ihtiyaç duyulabilmektedir.

Geleneksel olarak, en büyük tedarik bütçesine sahip kuruluş ve işletmeler aşağıda belirtilmiştir:

• İletişim ve Ulaştırma Bakanlığı (Secretaría de Comunicaciones y Transportes-SCT),

• Milli Eğitim Bakanlığı (Secretaría de Educación Pública - SEP)

• Maliye ve Kamu Kredileri Bakanlığı-(Secretaría de Hacienda y Crédito Público SHCP)

• Sağlık Bakanlığı (Secretaría de Salud - SALUD)

• Kamu Güvenliği Bakanlığı (Secretaría de Seguridad Pública - SSP)

• Milli Savunma Bakanlığı (Secretaría de Defensa Nacional - SEDENA)

• Deniz Kuvvetleri Bakanlığı (Secretaría de Marina - SEMAR)

• Meksika Ulusal Petrol Şirketi (Petróleos Mexicanos - PEMEX)

• Federal Elektrik Komisyonu (Comisión Federal de Electricidad - CFE)

• Meksika Sosyal Güvenlik Kurumu (Instituto Mexicano del Seguro Social- IMSS)

• Kamu Çalışanları Güvenlik ve Sosyal Hizmetler Kurumu (Instituto de Seguridad y Servicios Sociales de los Trabajadores del Estado - ISSSTE)

• Ulusal Turizm Tanıtma Fonu (Fondo Nacional de Fomento al Turismo, FONATUR

Meksika’da kamu ihaleleri Meksika Anayasası'nın 134’üncü maddesi, Kamu İhale Yasası (Ley de Adquisiones, Arrendamientos y Servicios Del Sector Público- LAASSP) ve Bayındırlık Yasası (Ley de Obras Públicas - LOPSRM) ile belirlenmektedir.

Kamu İdaresi Bakanlığı (Secretaría de la Función Pública- SFP) ihale sürecinin yasallığı ve genel itirazlar ile ilgili süreçleri yönetmek, ihale ve sözleşme kurallarını belirlemek, gözlemlemek ve uygulamaktan sorumludur. Sektör bazında diğer bakanlıklar ve kurumlar da süreç içerisinde yer alabilmektedir.

Kamu ihaleleri “CompraNet” (https://compranet.hacienda.gob.mx/web/login.html) sistemi üzerinden duyurulmaktadır. Ayrıca “Mexico Projects Hub” (https://www.proyectosmexico.gob.mx/en/home/) internet adresi üzerinden yeni projeler hakkında bilgiye ulaşılması mümkündür.

Hükümet yıllık tedarik bütçesini belirleyerek gerekli bilgileri CompraNet'teki Yıllık Tedarik Programına (APP) girmekte; yasal düzenlemelere tabi ürünler için ilgili standartları göz önünde bulundurmakta; kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri belirtmektedir. İhaleye hazırlanmadan önce, tedarik kurumu piyasa fiyatları ve şartnameleri belirlemek için kapsamlı bir pazar araştırması yapmalıdır. Kurumların kullanabileceği 3 tür tedarik prosedürü bulunmakta olup bunlar; kamu ihalesi, kısıtlı davet ve doğrudan alımdır.

Şirketlerin, Meksika Hükümeti ile sözleşme yapabilmesi için aşağıdaki aşamaları tamamlamalıdır:

• CompraNet sayfasına giriş > “Şirketinizi Kaydedin” > Hüküm ve koşulların gözden geçirilmesi

• Yabancı Şirket sekmesi (Extranjera Incorprar) > İlgili alana tüm veri ve belgelerin girilmesi.

• Kamu İdaresi Bakanlığından alınmış dijital sertifikanın işlenmesi için gerekli dosyanın eklenmesi > Formun tüm kayıt bilgileriyle birlikte gönderilmesi > Hesap bilgileri ve dijital sertifika temini için 1-2 iş günü beklenmesi > CompraNet'e erişimin onaylanması.

İhale şartlarının ve taahhütlerin iyi analiz edilmesi gerekmekte olup ihale şartları kurumlara, ürün-hizmet türüne, miktarına ve bedeline göre değişiklik göstermektedir.

Kamu alımları konusu genel hatlarıyla Meksika Anayasası’nın 134’üncü maddesinde düzenlenmiş olmakla beraber ülkedeki eyaletlerin her biri farklı kamu ihale yasalarına sahiptir. Ayrıca 2007 yılı sonrasında Meksika Devleti Kamu İhale Yasası (Ley de Adquisiones, Arrendamientos y Servicios Del Sector Público- LAASSP)’nın tedarik prosedürlerini güncellemiştir.

Mevcut İhale Kanunları ile 3 tür kamu ihalesi öngörülmektedir:

• Ulusal kamu ihaleleri

• Meksika'nın taraf olduğu Serbest Ticaret Anlaşmaları kapsamında yürütülen uluslararası kamu ihaleleri

• Uluslararası açık kamu ihaleleri

İhale kapsamındaki ürünler Meksika’da üretilmeli ve en az %50 yerli içeriğe sahip olmalıdır. Uluslararası ihalelerin açılan tüm ihalelere oranı yalnızca %10’dur. Ancak değeri %30- 35 arasında değişmektedir. Kamu İhale Yasası’nın 28’inci maddesi uyarınca uluslararası açık kamu ihalelerinde sunulan hizmetin, kiralamanın veya ürün fiyatının yerli muadillerine kıyasla %15’e kadar daha ucuz olması şartı aranmaktadır. Anılan Yasa’da uluslararası açık kamu ihalelerinin yapılabilmesi ulusal kamu ihalesine talebin olmaması veya Meksika hükümetinin yabancı kredi ile finanse ettiği sözleşmelerde belirtilmesi şartlarına bağlanmıştır.

4. ÜLKENİN DIŞ TİCARETİ

4.1. Genel Ekonomik Görünümü

Trademap verilerine göre, Meksika 2023 yılında dünyanın 9’uncu büyük ihracatçısı ve 12’inci büyük ithalatçısıdır. Meksika, Latin Amerika ve Karayipler bölgesinin ihracatının %41’ini ve ithalatının %40’ını tek başına gerçekleştirmekte ve bölgenin ihracatında ve ithalatında ilk sırada yer almaktadır. 2023 yılı ihracat verilerine göre, ülkemizin Latin Amerika ve Karayipler bölgesine ihracatında da ilk sırada Meksika yer almakta ve dış ticaret hacmi olarak ise Brezilya’nın ardından 2’nci sıradadır.

Meksika’nın Dış TicaretiMilyon dolar | Yıl | İhracat | İhracat Değişim | İthalat | İthalat Değişim | Hacim | Denge 2020 | 416.999 | -9,5% | 382.986 | -15,9% | 799.985 | 34.013 2021 | 494.765 | 18,6% | 505.703 | 32,0% | 1.000.468 | -10.938 2022 | 578.196 | 16,9% | 604.616 | 19,6% | 1.182.812 | -26.420 2023 | 593.012 | 2,6% | 598. 475 | -1,0% | 1.191.487 | -5.463 Kaynak: INEGI | | | | | |

Meksika’nın dış ticaret rakamlarına bakıldığında, 2023 yılında mal ihracatı bir önceki yıla göre %2,6 artarak 593.012 milyon dolar seviyesine ulaşmıştır. Bu tutarın 559.803 milyon dolar petrol dışı ihracat, 33.209 milyon dolar ise petrol ihracatı oluşturmuştur. 2023 yılında mal ihracatın değer bazında dağılımı; %89,2 mamul mallar, %5,6 petrol ürünleri, %3,7 tarım ürünleri ve %1,5 petrol dışı ekstraktif ürünler şeklindedir. Başlıca ihraç ürünleri arasında; gıda ve içecek, tütün, kimya, demir, çelik, mineraller, petrol, tekstil, giyim, otomotiv, elektronik parça ve ürünler yer almaktadır.

2023 yılında mal ithalatı bir önceki yıla göre %1 oranında azalarak 598 milyar dolara gerilemiştir ve dış ticaret dengesi 5,5 milyar dolar açık vermiştir. 2023 yılında ithalatın değer bazında dağılımı: %75,7 ara malı, %14,6 tüketim malları ve %9,7 sermaye malları şeklinde gerçekleşmiştir.

4.2. İhracat

Meksika’nın 2022 yılında 578 milyar dolar olarak gerçekleşen toplam ihracatı, 2023 yılında %3’lük artışla 593 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılının Ocak-Ağustos döneminde ise yaklaşık 406 milyar dolar ihracat rakamına ulaşılmıştır.

Meksika’nın İhracatında Başlıca Ürünler (Milyar dolar) | | | GTP Kodu | Ürün Adı | 2021 | 2022 | 2023 87.03 | Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar: | 39.910 | 46.924 | 57.334 99.99 | Başka yerde belirtilmeyen mallar | 34.473 | 41.126 | 41.119 87.08 | 87.01 ila 87.05 Pozisyonlarında yer alan motorlu taşıtların aksam, parça ve aksesuarı: | 30.525 | 37.931 | 40.504 87.04 | Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar: | 30.687 | 32.814 | 37.725 84.71 | Tarifenin başka bir yerinde belirtilmeyen veya yer almayan otomatik bilgi işlem makinaları ve bunlara ait birimler; manyetik veya optik okuyucular, verileri kayıt | 33.319 | 42.997 | 29.413 GTP Kodu | Ürün Adı | 2021 | 2022 | 2023 | ortamına kod şekline dönüştürerek girmeye ait makinalar | | | 27.09 | Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar (ham): | 23.984 | 31.780 | 27.604 85.44 | İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer izole edilmiş elektrik iletkenler | 14.106 | 16.456 | 17.601 85.17 | Telefon cihazları; ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar | 11.837 | 13.302 | 14.198 87.01 | Traktörler | 8.549 | 12.096 | 13.442 90.18 | Tıbbi, cerrahi, dişçilik veya veterinerlik bilimlerinde kullanılan aletler ve cihazlar | 9.243 | 10.401 | 12.840 Kaynak: ITC TradeMap | | | |

Meksika’nın İhracatında Başlıca Ülkeler (Milyar $) | | | | Ülke Adı | 2023 | Payı | Ülke Adı | 2023 | Payı ABD | 472.218 | 79.6% | Başka yerde belirtilmeyen | 5.594 | 0.9% Amerika (başka yerde belirtilmeyen) | 18.876 | 3.2% | Taipei, Çin | 5.143 | 0.9% Kanada | 17.720 | 3% | Brezilya | 4.319 | 0.7% Çin | 9.151 | 1.5% | Avrupa (başka yerde belirtilmeyen) | 4.120 | 0.7% Almanya | 8.746 | 1.5% | Japonya | 3.841 | 0.6% Dünya | 593.012 | 100% |

4.3. İthalat

2022 yılında 605 milyar dolar olan toplam ithalat, 2023 yılında 598 milyar dolara gerilemiştir. 2024 yılının Ocak-Ağustos döneminde ise yaklaşık 417 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Meksika’nın İthalatında Başlıca Ürünler (Milyar $) | | | GTP Kodu | Ürün Adı | 2021 | 2022 | 2023 99.99 | Başka yerde belirtilmeyen mallar | 42.868 | 52.969 | 55.943 87.08 | 87.01 ila 87.05 Pozisyonlarında yer alan motorlu taşıtların aksam, parça ve aksesuarı: | 25.962 | 29.472 | 32.363 27.10 | Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar (hamyağlar hariç) | 24.779 | 41.770 | 30.787 85.42 | Elektronik entegre devreler : | 21.865 | 26.342 | 24.048 87.03 | Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil): | 7.556 | 11.012 | 17.674 85.17 | Telefon cihazları; ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus cihazlar | 13.652 | 16.507 | 16.210 84.73 | Sadece veya esas itibariyle 84.70 ila 84.72 pozisyonlarındaki makina ve cihazlarda kullanılmaya elverişli aksam, parça ve aksesuarlar (kutular, kılıflar ve benzerleri hariç): | 11.123 | 14.061 | 10.994 84.71 | Tarifenin başka bir yerinde belirtilmeyen veya yer almayan otomatik bilgi işlem makinaları ve bunlara ait birimler; manyetik veya optik okuyucular, verileri kayıt ortamına kod şekline dönüştürerek girmeye ait makinalar ile bu verileri işleyen makinalar: | 10.908 | 11.834 | 9.981 27.11 | Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar | 15.769 | 17.335 | 9.305 85.36 | Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devrelerinin anahtarlanma- sına veya korunmasına veya elektrik devresine veya elektrik devre- sinden bağlantı yapmaya mahsus elektrik teçhizatı | 7.124 | 8.224 | 8.139 Kaynak: ITC TradeMap | | | |

Meksika’nın İthalatında Başlıca Ülkeler (Milyar $) | | | | Ülke Adı | 2023 | Payı | Ülke Adı | 2023 | Payı ABD | 255,937 | 43% | Taipei, Çin | 14,317 | 2% Çin | 114,188 | 19% | Brezilya | 13,419 | 2% Almanya | 21,232 | 4% | Kanada | 13,100 | 2% Japonya | 20,618 | 3% | Malezya | 11,993 | 2% Kore Cumhuriyeti | 19,492 | 3% | Vietnam | 11,582 | 2% Dünya | 598.475 | 100% |

4.4. Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)

Meksika toplam 50 ülkeyle 14 adet Serbest Ticaret Anlaşması (STA) akdetmiştir. Ticaretinin %81’ini STA imzaladığı ülkelerle yürütmekte ve bu STA’lar ile yaklaşık 1,3 milyar nüfusa ulaşmaktadır.

ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (T-MEC), Avrupa Birliği-Meksika Serbest Ticaret Anlaşması (TLCUEM), EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn), Orta Amerika (Kosta Rika, Nikaragua, El Salvador, Guatemala, Honduras), Pasifik İttifakı (Şili, Peru, Kolombiya), CPTPP (Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Japonya, Singapur, Vietnam, Brunei Sultanlığı), İsrail, Uruguay ve Panama Meksika’nın STA imzaladığı ülkelerdir.

2022 yılında Güney Kore ile STA müzakereleri başlamıştır.

20 Mayıs 2022 tarihinde Meksika ve Birleşik Krallık, STA güncelleme müzakerelerin başladığını duyurmuş ve 11 Temmuz 2022 tarihinde de ilk tur müzakereleri gerçekleşmiştir.

2024 yılı Nisan ayında Meksika hükümeti, Ekvador ile STA müzakerelerini askıya almıştır.

4.4.1. Yürürlükteki Serbest Ticaret Anlaşmaları

ABD, Kanada ve Meksika arasında 1 Ocak 1994 tarihinden bu yana yürürlükte olan Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nın (NAFTA) güncellenmesine yönelik olarak Ağustos 2017’de başlayan müzakereler 30 Kasım 2018 tarihinde tamamlanarak anlaşma imzalanmış ve Meksika Senatosu tarafından 19 Haziran 2019 tarihinde onaylanmıştır. Revize anlaşma metninde değişiklik yapılmasını öngören protokol ise 10 Aralık 2019 tarihinde Meksika’da imzalanmıştır. Anlaşma, 12 Aralık 2019 tarihinde Meksika Senatosu, 29 Ocak 2020 tarihinde ABD Hükümeti ve 3 Nisan 2020 tarihinde Kanada Hükümeti tarafından onaylanmış ve ABD- Meksika-Kanada Anlaşması 01.07.2020 tarihinde üç ülkede yürürlüğe girmiştir. ABD’de “USMCA”, Meksika’da “T-MEC” ve Kanada’da “CUSMA” olarak kısaltılan ve NAFTA’yı revize eden söz konusu anlaşma ile finansal hizmetler, makroekonomik politikaların ve döviz kurunun güçlendirilmesi, çevrenin korunması, “de minimis” sevkiyat değerlerinin yükseltilmesi, jenerik ilaçların üretimini sağlayan 10 yıllık patent hakkı süresinin kaldırılması, internet hizmetlerinde üçüncü taraf içeriği ve fikri mülkiyet hakları gibi başlıklar da değişiklik yapılmıştır.

ABD-Meksika tarım ürünleri ticaretinde gümrük vergilerinin sıfırlanması, 2023 yılına kadar farklı gümrük tarifeleri uygulanan tüm otomobillerde en az %40 oranında saat başına en az 16 dolar kazanan işçiler tarafından üretilen parçaların kullanılması, Meksika İş Kanunu’nun işçilere toplu sözleşme hakkı tanınması ve işçi haklarının korunması hükümlerini içerecek şekilde güncellenmesi, otomobil endüstrisinde kullanılan parçalarda %75, çelik ve alüminyum ürünlerinde ise %70 bölge menşe kriteri getirilmesi doğrudan Meksika’yı etkileyen hükümlerdir. Anılan Anlaşma’nın son dönemde pandemi nedeniyle daha fazla gündeme gelen bölgeselleşmenin etkisiyle Meksika’ya yönelik “nearshoring” yatırımlarını da artırması beklenmektedir.

Meksika, Kolombiya, Şili ve Peru arasında 28 Nisan 2011 tarihinde kurulan Pasifik İttifakı, toplamda 231 milyon nüfusu, 2,55 trilyon dolar bir ekonomik büyüklüğü kapsamaktadır. Pasifik İttifakı üyeleri arasında 1 Mayıs 2016 itibarıyla gümrük tarifelerinin %92'si kaldırılmış olup geriye kalan %8'lik ürünlerdeki tarifeler ise çok sınırlı ürün istisnaları haricinde 2030 yılına kadar kademeli olarak kaldırılacaktır. 2023 yılı Mart ayı itibarıyla gümrük tarifesi indirimlerinin %98'i tamamlanmıştır. Ülkemiz, Pasifik İttifakı’nın gözlemci üyeleri arasında yer almaktadır.

5 Ekim 2015 tarihinde Pasifik Okyanusu’na kıyısı olan Meksika dâhil 12 ülke arasında imzalanan Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması, 2017 yılında ABD’nin süreçten çekilmesi ile 30 Aralık 2018 tarihinden itibaren CPTPP (The Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership) adı altında 11 ülke (Meksika, Japonya, Singapur, Yeni Zelanda, Kanada, Avustralya, Vietnam, Malezya, Şili, Peru, Brunei) arasında devam etmektedir. 1 Ocak 2019 tarihinde Avustralya, Kanada, Meksika, Yeni Zelanda ve Singapur; 1 Nisan 2019’da ise Japonya ikinci düzey vergi indirimini uygulamaya başlamıştır. Anlaşma, 14 Ocak 2019 tarihinde Vietnam’da ve 19 Eylül 2021 tarihinde Peru’da yürürlüğe girmiştir. Singapur ile dijital ticaret anlaşması Şubat 2022'de imzalanmış ve 14 Haziran 2022'de yürürlüğe girmiştir. 30 Kasım 2022 tarihinde Uruguay'ın CPTPP’ye katılım başvurusu resmi olarak sunulmuştur. Ayrıca, Ukrayna ile dijital ticaret anlaşması 20 Mart 2023'te imzalanmıştır. Endonezya, ihracat pazarlarını genişletmek amacıyla Trans-Pasifik ticaret anlaşmasına katılmak için bu yılın Eylül ayında resmen başvuruda bulundu. CPTPP toplamda dünya nüfusunun %11’ini, dünya ekonomisinin %17’sini, dünya ticaretinin %25’ini kapsamaktadır.

4.4.2. İmzalanan Ancak Henüz Yürürlüğe Girmemiş Olan Serbest Ticaret Anlaşmaları

Meksika ile AB arasında 2000 yılından bu yana yürürlükte olan STA’nın 30 Mayıs 2016 tarihinde başlayan güncelleme müzakereleri 28 Nisan 2020 tarihinde tamamlanmıştır. Söz konusu Anlaşma’nın yürürlüğe girmesi için AB’nin 23 resmi diline tercüme edilerek AB ve Meksika parlamentolarında onay sürecinin tamamlanması gerektiğinden 2024 yılında yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Anlaşma yürürlüğe girdiğinde ikili ticaretin %85’i gümrük vergisiz yapılacaktır.

Meksika ve Güney Kore arasındaki STA müzakereleri devam etmekte ancak müzakerelerde büyük ölçüde ilerleme sağlanamamıştır.

Meksika ve Birleşik Krallık arasında STA müzakereleri her iki ülkede de yaklaşan seçim dönemleri nedeniyle ertelenmiş ve 2025 yılında bir anlaşmaya varılabileceği tahmin edilmektedir.

5. DIŞ TİCARET POLİTİKASI VE UYGULAMALARI

5.1. Dış Ticaret Mevzuatı (İhracat-İthalat Rejimi)

Meksika, ürün sınıflandırmasında Harmonize Sistemi (HS) kullanmaktadır. Meksika Gümrük Kanunu’nda 2014 yılında yapılan bir değişiklik ile 2015 yılından itibaren gümrük işlemlerinin gümrük komisyoncusu aracılığıyla yapılması zorunluluğu kaldırılmıştır. Ancak ön bildirim veya belgelendirme sürecinde yapılan hataların para cezası ve mala el koyulması ile sonuçlanabilmesinden dolayı, bu konuda tecrübeli firmalar ile çalışılması tavsiye edilmektedir.

İthalatta; İspanyolca olarak düzenlenmiş bir ticari fatura, konşimento gerekli ise ek vergilerin ödeneceğine dair garanti belgesi ve yine ürün güvenliği gibi belgelere ek olarak “pedimento de importacion” istenmektedir.

Meksika’ya girişte yolcu beraberinde girişi yasak veya kısıtlı olan ürünlerin tam listesi ve HS kodları, https://bado.mx/articles/2827/rgce-2020/annex-17-of-the-general-rules-of-foreign- trade/ internet adresinde mevcut olup genel olarak aşağıdaki ürünlerin ithalatı yasaktır ve kısıtlanmıştır:

- Narkotik

- Canlı balık

- Her boyutta yırtıcı hayvan

- Çocukları aşağılayıcı veya gülünç bir şekilde temsil eden resimler

- Kişisel bagajın parçası olmayan kullanılmış giysiler

- Ateşli silahlar ve mühimmat

- Elektronik sigaralar (Şubat 2020 itibarıyla)

Bununla birlikte, bazı özel ürünler, tarife ve tarife dışı düzenlemelere uygun olmaması halinde, malların Meksika topraklarına girişi engellenmekte ve Hükümet tarafından ambargo uygulanmasına neden olabilir. Bu mallardan bazıları; silah, mühimmat, patlayıcı, radyoaktif, nükleer ve kirletici maddeler; kimyasal öncüller ve temel kimyasallar; elmas, pırlanta, yakut, safir, zümrüt ve doğal veya kültür incileri veya değerli metallerden veya belirtilen taşlardan veya incilerden yapılmış mücevherler; saatler; yeşim, mercan, fildişi ve kehribar eşyalardır.

Tıbbi cihazlar ve sağlık bakım ürünleri ithalatında ek gereklilikler mevcuttur. Ürünlerin geçerli standartlara uygun olması, yurtdışında üretilen ürünlerin Meksika'da yasal olarak atanmış bir temsilcisinin/distribütörünün olması ve ürünlerin Meksika'da satılmadan önce Meksika Sağlık Bakanlığı’na (Secretaría de Salud) kayıtlı olması gerekmektedir.

Vergilendirme amacıyla tüm Meksikalı ithalatçıların, Maliye ve Kamu Kredisi Bakanlığı (Secretaría de Hacienda y Crédito Público, SHCP) tarafından tutulan Resmi İthalatçılar Listesine (Padrón de Importadores) kayıtlı olması gerekmektedir. İthalat işlemlerinin yürütülmesi için gerekli en önemli belge, gümrük işlemleri için gerekli olan Gümrük Beyannamesi Formu (Pedimento de Importación) dur. Bu belgenin yanı sıra Ticari Fatura (İspanyolca), Konşimento, Paketleme Listesi (varsa) düşük değerli mallar için ek vergilerin ödenmesi garantisini gösteren belgeler ve (varsa) Meksika ürün güvenliği ve performans yönetmeliklerine uygunluğu gösteren belgeler gerekmektedir.

Tekstil, hazır giyim, ayakkabı ve demir-çelik sektörleri ise Ekonomi Bakanlığı tarafından STA bulunmayan üçüncü ülkelere ithalatta yüksek gümrük tarifeleri ve “Otomatik İthalat İzni” gibi tarife dışı engeller uygulanarak korunan hassas sektörlerdir.

Otomatik İthalat İzni (Permiso/Aviso Automático de Importación), ithalatçının şahsen veya Dış Ticaret Tek Pencere Sistemi (VUCEM) üzerinden e-imzası ile başvurusu üzerine düzenlenmektedir. Elektronik başvurularda, e-imza ile imzalandıktan sonra, yanıtlanma süresi 3 iş günü ve sektöre bağlı olarak 4-8 aylık bir dönem içinde kullanılabilir.

Spesifik Sektör İthalatçı Kaydı (Padrón de Importadores de Sectores Específicos), ithalatçının SAT’a kayıt yaptırdığını gösterir ve ithalatçının SAT’a şahsen veya internetten e- imzası/şifresiyle başvurusu üzerine 10 günde temin edilir. Tekstil, hazır giyim, ayakkabı, puro, kimyasal ürünler, radyoaktif ve nükleer ürünler, patlayıcılar ve ilgilimaddeler, havai fişekler ve ilgili malzemeler, kimyasal prekursör ve esas kimyasallar, ateşli silah, yedek parçaları, aksesuar ve cephaneleri, silah aletleri ve insan yapımı silahlar; diğer silahlar, kanatlı silahlar, aksesuar ve patlatma makineleri ithalatında gereklidir.

Tekstil ve hazır giyim ürünleri, ikinci el araç gibi otomatik ithalat iznine tabi ürünlerin fiyat değerlemesinde vergi kaybının/kaçakçılığının engellenmesi için kullanılan minimum tahmini fiyatı gösteren “Referans Fiyat Uygulaması” ise, Doğu Asya menşeli düşük fiyatlı ürünlerden kaynaklanan vergi kaybının ve rekabet bozucu etkinin bertaraf edilebilmesi için başlatılmıştır. Buna göre Meksika’ya ithalatta belirtilen mal değeri referans fiyatından düşük ise vergilerin hesaplanmasında o ürüne ait referans fiyat dikkate alınmaktadır. İthalatçılar, tahmini bir fiyata tabi olan malları ithal etmek için güvence yatırırken referans fiyatı baz alır. Referans fiyatlar gümrük değerlemesi için kullanılmayabilir, referans niteliğindedir ve her yıl Federal Resmi Gazete’de (Diario Oficial de la Federación, DOF) yayımlanır.

Özetle, Meksika’nın gümrük mevzuatı ve teknik gereklilikleri oldukça karmaşık olup ithalat işleminde gerekli çok sayıda belgenin ve izinlerin alınması uzun sürmektedir. Gümrük mevzuatı katı hükümler içerdiğinden, bu izin ve belgelerin zamanında veeksiksiz şekilde gümrük idaresine sunulması önemlidir. Belgelendirme işlemleri tamamlandıktan ve başvuru yapıldıktan sonra malın gümrükten hemen çekilebileceğine veya belge kontrolü/fiziki denetim şartıyla çekilebileceğine otomatik seçim mekanizması ile karar verilmektedir. Ancak söz konusu otomatik seçim mekanizmasının sonucu ne olursa olsun, gümrük idareleri sıklıkla belge kontrolü veya fiziki inceleme yapabilmektedir. Hatalı veya eksik belgelendirme; İspanyolca dilinde etiketleme zorunluluğuna uyulmaması; tarım ve gıda ürünlerinin ithalatında bitki sağlığı şartlarına, hayvansal ürünlerin ve kimyasalların ithalatındasağlık sertifikası ve izin şartlarına uyulmaması; ürünün gümrük tarife kodunun veya isminin hatalı beyan edilmesi gibi durumlarda yüksek para cezaları veya mala el koyulması söz konusu olabilmektedir.

Meksika gümrüklerindeki işlemlerin hantallığı ve bürokrasinin fazlalığı, yeterli geçiş süreci tanınmadan ya da önceden haber verilmeksizin yapılan özellikle şekil şartlarına ilişkin mevzuat değişiklikleri, aynı mevzuat maddesinin değişik gümrük kapılarında farklı yorumlanması ve dil engeli gibi sebeplerle bu pazara ihracat yapmak isteyen firmalarımızın tecrübeli gümrük acenteleri ile çalışması önem arz etmektedir.

5.2. İthalat için Gerekli Belgeler

Ulusal Dış Ticaret Bilgi Servisi (SNICE)’ne göre, ithalatta genel olarak gerekli belgeler/prosedürler aşağıdadır:

1. Vergi Mükellefleri Sicili (RFC):

RFC vergi numarası, şirketin resmi olarak kurulduğunu ve Meksika vergi makamlarında kayıtlı olduğunu onaylayan dokumandır ve ithalat yapılırken beyan edilmesi gereklidir.

2. Gelişmiş Elektronik İmza (FIEL):

FIEL, vergi mükelleflerinin elektronik işlemlerinin güvenli bir şekilde yapmalarını sağlar.

3. Resmi İthalatçılar Listesine (Padrón de Importadores)kayıt:

Resmi ithalatçılar listesine ithalat için temel bir gereklilik olup ithalat sırasında kayıt belgesinin sunulması gerekmektedir.

4. Belirli İthalatçılar Siciline Kayıt (Padrón de Importadores Específicos):

Belirli malların ithalatı söz konusu olduğunda, ürünün niteliklerine göre belirli ithalatçılar siciline kaydolmak ve ek gereklilikleri yerine getirmek gerekmektedir.

5. Faturalar

Firma tarafından ya da gümrük acentesi tarafından, ithalat talebinin oluşturulması ve aşağıdaki belgelerin incelenmesi de dâhil olmak üzere malın gümrükten çekilmesi için gümrükteki prosedürleri yürütülür. Bu doğrultuda;

• Malın ticarileştirilmesine ilişkin değerlemeye ilişkin faturalar ve diğer belgeler

• Konşimento, taşıma belgelerinde yer alan bilgiler.

• Tarife dışı düzenlemelere ve ithalat kısıtlamalara uygunluğu doğrulayan belgeler.

• Tarife tercihlerinin uygulanması amacıyla malın menşeini belirleyen belgeler.

6. Yürürlükteki vergi ve harçların doğru hesaplanması ve ödenmesine uygun olarak beyan edilmesi gereken belgeler (malın depolama, yükleme, boşaltma ve nakliye masrafları belgeleri vb)

Vergi türleri şunlardır:

• Genel ithalat vergisi (IGI)

• Katma değer vergisi (KDV)

• Üretim ve hizmetler üzerinden alınan özel vergi (IEPS). Yakıtlar, işlenmiş gıdalar, kimyasallar vb. gibi belirli mallar için geçerli olan vergi türüdür.

• Yeni otomobiller üzerindeki vergi (ISAN)

• Gümrük İşlem Ücreti (DTA)

8. Bildirimler, Resmi Meksika Standartları ve İzinler gibi malın tabi olduğu tarife ve tarife dışı düzenlemelere uygunluğa ilişkin belgeler

9. Nakliye belgeleri

10. Beyan edilen değerin Maliye ve Kamu Kredisi Bakanlığı tarafından belirlenen tahmini fiyattan düşük olması halinde, Gümrük Kanununun 84-A Maddesinde belirtilen Gümrük Garanti Hesabına yatırılan teminat

11. Yürürlükteki hükümlere uygun olarak, tarife tercihleri, telafi edici kotalar, kotalar, menşe ülke pazarı ve bu amaçla oluşturulan diğer önlemlerin uygulanması amacıyla eşyanın menşei ve kaynağı.

5.3. Gümrük Giriş Beyannamesi, Gümrük Değeri ve Gümrük Vergileri

Meksika’da spesifik, genel ve karma gümrük vergisi oranları Genel İthalat Vergisi Kanunu’nda düzenlenmektedir. Genel ithalat vergileri yüzde (%) olarak hesaplanmakta, spesifik oranlar ise ürünün miktarına göre belirlenmektedir. Karma ithalat vergileri, hem ad valorem hem de spesifik oranları kapsamaktadır.

Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre 2023 yılında Meksika’nın ithalatta uyguladığı basit ortalama MFN oranı %7,1 düzeyindeyken, tarım ürünlerinde bu oran %14 ve tarım dışı sektörlerde %6’dır. Meksika’nın gelişmiş bir tarım ve imalat sanayine sahip olması nedeniyle, endüstri içi işbirliği olanakları mevcut olup özellikle ara malı ihracatında potansiyel yüksektir. Ayrıca hammadde ve ara mallarında gümrük vergileri nihai ürünlere kıyasla daha düşüktür.

Meksika’nın gümrük tarife kodları ise ilk 6 haneye kadar ülkemiz ile ortak olup Meksika’nın uyguladığı gümrük vergisi ve diğer vergi oranlarının, Meksika Ekonomi Bakanlığı’na ait SIAVI 5.0 (http://www.economia-snci.gob.mx/) internet adresinden ilgili HS kodu ve ürün tanımı ile “Aranceles y Normatividad” (Fees and Regulations) başlığından kontrol edilebilmektedir. Söz konusu sayfanın devamında Meksika’nın diğer ülkelere uyguladığı gümrük vergileri ve (varsa) gerekli zorunlu standartlar (NOM) hakkında da bilgiler mevcuttur. Ayrıca ITC MacMap (https://www.macmap.org/) veri tabanında ülke ve ürün GTİP kodu bilgileri girilerek ürün tanımına göre gümrük vergileri, dış ticaret düzenlemeleri ve gereklilikleri hakkında detaylı bilgiye erişilebilmektedir.

5.4. İç Vergiler ve Oranları

Meksika’da vergi tahsilatından sorumlu ve yetkili kurum Hazine ve Kamu Kredileri Bakanlığı (SHCP) bünyesindeki Vergi İdaresi Hizmeti (Servicio Administrativo Tributario, SAT)’dir.

Katma Değer Vergisi (Impuesto de Valor Agregado, IVA) %16 oranında uygulanmakta ve yurt içi satış işlemleri için ödenmesi zorunludur. Bazı ürünlerin ve hizmetlerin ihracatından, süt-buğday-et ve mısır gibi temel gıdalar, ilaçlar, tarımsal mal ve hizmetlerden ve amortismana tabi olmayan gayrimenkul yatırım fonlarından KDV alınmamaktadır. Vergi beyanı aylık ve yıllık bazda yapılmaktadır. Ülke sınırları içerisinde ticari faaliyetin devamı için gerekli olan mal ve hizmet alımları vergiden düşülebilmektedir. Örneğin, bir firma, üretimi için makine satın aldığında ödediği KDV tutarını, vergi yükümlülüğü hesabından KDV iadesi sistemi ile düşebilmektedir.

Üretim ve Hizmet Özel Vergisi (Impuesto Especial Sobre Producción y Servicios, IEPS) benzin-dizel, alkol, bira, tütün ve temel gıda olmayan yüksek kalorili ürünlerinin üretimi, satışı veya ithalatına konulan dolaylı bir vergi olup, telekomünikasyon hizmetleri için de uygulanmaktadır.Anılan vergi miktarı her yıl güncellenmektedir. Üretim ve Hizmetlerde Özel Vergi Kanunu (https://www.diputados.gob.mx/LeyesBiblio/pdf/LIEPS.pdf) uyarınca Ocak 2024 itibarıyla vergi oranı 100 gramda 275 kilo kalori veya daha fazla kalori yoğunluğuna sahip temel gıda olmayan yüksek kalorili ürünlerde (üretici %8); alkol oranı 14° GL'ye kadar olan alkollü içeceklerde (üretici %26,5); aromalı içeceklerde (üretici %25); pestisitler kategori 1 ve 2 için %9, kategori 3 için %7 ve kategori 4 için %6; üretici veya satıcı için el yapımı purolar ve diğer ürün türlerinde (%30,4 üretici); genel tütün ürünlerinde (%160 üretici); sigara, puro ve diğer oyma tütünlerde (%160 üretici); telekomünikasyonda %3; benzin, dizel ve fosil olmayan yakıtların satışında ise ortalama litre başına 5,20 Meksika pesosu (yaklaşık 0,26 cent) olarak tahsil edilmektedir.

Gelir Vergisi (Impuesto Sobre la Renta, ISR) federal ölçekte alınan bir vergi olmakla birlikte, tüzel ve gerçek kişiler için oranları değişebilmektedir. Tüzel kişilere uygulanan vergi oranı %30 olmakla birlikte her yılın Mart ayında beyan edilmektedir. Tarım, hayvancılık, balıkçılık ve ormancılık alanında faaliyet gösteren şirketlere vergi oranı üzerinden %30 indirim yapılmaktadır. Şirket faaliyetlerine başlamadan önce yapılan masraflar düzeltme katsayıları uygulandıktan sonra %10 oranında vergiden düşülebilmektedir. Hayır amaçlı bağışlar vergiden düşülebilmekle birlikte, bir önceki yılın vergilenebilir gelirinin %7’si üst limittir. Ar-Ge yatırımları için vergi üzerinden %30 oranında kredi sağlanmakta, vergiden düşülebilir olması için yatırımın teknik destek, teknoloji transferi ve telif haklarına harcanmış olması gerekmektedir.

Gelir vergisinin gerçek kişiler tarafından her yılın Nisan ayında beyan edilmesi gerekmekle birlikte, vergi oranı Ocak ayında düşük miktardan başlamakta ve aylar bazında artarak yılın son aylarında en yüksek orana ulaşabilmektedir. Bu bağlamda elde edilen gelir sabit olsa dahi vergi diliminin değişmesi sebebi ile ödenen vergi yüzdesi artmaktadır.

2024 yıllık ortalamada alt limit gelir vergisi oranı 0.1 ile 746,04 Meksika pesosu arasında (yaklaşık 38,24 dolar) %1,92 iken; üst limit gelir vergisi oranı 375.975,62 Meksika pesosuve üzerine (yaklaşık 19.270 dolar) %35 olarak belirlenmiştir.

Gümrük İşlem Ücreti (Derecho de Trámite Aduanero, DTA) Federal Haklar Yasası’nın 49’uncu maddesi uyarınca; gümrük kanunu hükümlerine göre bir dilekçe veya ilgili gümrük belgesi kullanılarak gerçekleştirilen gümrük işlemleri için, aşağıdaki oranlara veya ücretlere göre gümrük işlem ücreti ödenir:

I. Genel ithalat vergisi tahsilatı amacıyla veya Genel İthalat ve İhracat Vergisi Kanunu veya Uluslararası Anlaşmalar uyarınca muaf mallar söz konusu olduğunda, malların gümrük değeri üzerinden 0,008 oranında ödenir. (DTA = Gümrük Değeri x 0,008).

II. İmalatçılar veya Meksika Ekonomi Bakanlığınca yetkilendirilmiş ihracat programlarına kayıtlı firmalar tarafından sabit varlıkların geçici ithalatında veya kontrollü alanlarda imalat, dönüştürme veya onarım rejimine tahsis amacıyla ulusal bölgeye ithal edilen makine ve teçhizatın gümrük değeri üzerinden 1,76 oranında ödenir. (DTA = Gümrük Değeri x 1,76).

III. Ekonomi Bakanlığınca yetkilendirilmiş IMMEX programlarına kayıtlı şirketlerde imalat, dönüştürme veya onarım amaçlı ve önceki bölümde belirtilenler dışında geçici mal ithalatı yapılması durumunda 407,82 Meksika pesosu tutarında ödenir. Benzer şekilde; kontrollü tesislerde işleme, dönüştürme veya onarım rejimi ve ilgili iadelerde Madde II’de belirtilenler haricindeki malların ulusal bölgeye ithalatında da bu ücret ödenir.

IV. Eşyanın Gümrük Kanunu'na göre dış ticaret vergilerinden muaf olan ithalat ve ihracat işlemlerinde; kesin ithal veya ihraç edilen malların iadesinde; geçici ithalat veya ihracatın iadesinde; geçerli hükümlere göre gümrük kıymeti bulunmayan eşyayı kapsayan gümrük işlemlerinde her işlem için 407,82 Meksika pesosu tutarında ödenir.

V. İhracat işlemlerinde 407,82 Meksika pesosu tutarında ödenir. Eşyanın ihracatı Gümrük Kanunu’nda belirtilen konsolide bir dilekçe ile yapıldığında, her işlem için ilgili dilekçe sunulduğunda gümrük işlem ücreti ödenecek ve her taşıma aracı ilgili gümrük idaresi tarafından farklı bir işlem olarak değerlendirilecektir. Bu vergi, ihracat talebinin veya mal iadesinin tamamlayıcı talebinin kullanıldığı her işlem için de ödenecektir.

VI. Yabancı ülkeler tarafından yapılan işlemlerde 399,91 Meksika pesosu tutarında ödenir.

VII. Bir hareketin düzeltildiği ve önceki bölümlerin varsayımlarında bulunmadığı operasyonlar için ve ayrıca aşağıdaki durumlarda ödenir:

- İç transit; 407,82 Meksika pesosu tutarında,

- Uluslararası transit; 387,28 Meksika pesosu tutarında,

- İade için vergi mevduatı rejiminin çıkarılması; 407,82 Meksika pesosu tutarında,

- İthalat dilekçelerinin II. Bölümü; ihracat veya transit; 407,82 Meksika pesosu tutarında,

- Dilekçedeki her değişiklik için; 392,63 Meksika pesosu tutarında.

Depolama Hakkı (Derecho de Almacenaje) Federal Haklar Yasası’nın 41’inci ve 42’nci maddeleri uyarınca, aşağıdaki süreler sona erdikten sonra, gümrük vergi bölgelerinde bekletilen dış ticaret mallarının taşınması, depolanması ve saklanması için Depolama Hakkı ücreti ödenir:

- İthal mallarda 2 takvim günü, deniz trafiği gümrüklerinde bulunan mali bölgelerde 7 takvim günü.

- Yurt dışına ihraç veya iade mallarında 15 takvim günü, madenlerde 30 takvim günü.

- İhracat rejiminin geri çekildiği veya başka bir sebep belirtilmeyen eşya için, gümrük idaresindebekletildiği her gün için ve ilk günden itibaren.

- El konulan malların ilgililerin tasarrufunda olduğunun bildirildiği ertesi gün itibariyle.

- Diğer tüm durumlarda, gümrükte depozitoda kaldığı tarihten itibaren 10 takvim günü

Dış ticaret mallarının gümrükte depozitolu olarak mali bölgelerde elleçlenmesi, depolanması ve muhafaza edilmesine ilişkin günlük ücretler aşağıdaki gibidir:

I) Her 500 kilogram veya fraksiyonları için:

- İlk 15 takvim günü: 15,6 Meksika pesosu/gün,

- Diğer 30 takvim günü: 30,72 Meksika pesosu/gün,

- Önceki paragrafta belirtilen sürenin bitiminden sonra geçen süre: 49,78 Meksika pesosu/gün.

II) Aşağıdaki mallarda her depolama günü için, bir önceki bölümde belirlenen ücretin 2 katı ödenir:

- Hacmi 5 metreküpten fazla kutu, kap, karton, çubuk ve diğer ambalajlarda bulunanlar,

- Kasada veya özel gözetimde tutulması gerekenler,

- Patlayıcı, yanıcı, kirletici, radyoaktif ve aşındırıcı,

- Doğası gereği buzdolabında, steril odalarda veya mali bölge içinde özel koşullarda saklanması gerekenler,

- Canlı hayvanlar.

III) Yolcuların bagajları veya kişisel eşyaları için her 100 kilogram ve fraksiyonlarında 25,57 Meksika pesosu/gün olarak ödenir.

Bu maddenin amaçları doğrultusunda, boş kaplar ticari eşya olarak kabul edilecektir.

5.5. Ürün Standartları ile İlgili Uygulamalar

Meksika Ekonomi Bakanlığı Standartlar Genel Müdürlüğü (Dirección General de Normas) ürünstandartları ve ilgili uygulamalardan sorumlu birimdir. Bakanlık yetkisi Federal Metroloji ve Standardizasyon Kanunu (Ley Federal de Metrología y Normalización)’na dayanmaktadır. Standartlar Genel Müdürlüğü; Uluslararası Standartlar Teşkilâtı (ISO), “Codex Alimentarius”, Pan Amerikan Standartları Komisyonu (COPANT) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) ile eşgüdümlü çalışmaktadır.

Standartlar zorunlu, tercihe bağlı ve referans standartlar olmak üzere üçe ayrılmaktadır:

• Meksika Resmi Standartları (Normas Oficiales Mexicanas, NOMs): Etiketleme gibi standartları belirleyen teknik düzenlemeler olup, resmi kurumlar veya bakanlıklar tarafından ilan edilir. NOM olarak adlandırılan standartlara uyulması zorunludur. Herhangibir kişi ve kurum, ilgili komiteye yeni standart oluşturulması veya mevcut standartta değişiklik yapılmasını talep edebilmektedir.

• Meksika Standartları (Normas Mexicanas, NMXs): NMX olarak adlandırılan NMX standartları, akredite ulusal standartları düzenleyen kuruluşlar tarafından yayınlanan ve uyulması zorunlu olmayan standartlardır. Söz konusu standartlara uyumluluk, yalnızca spesifik bir ürünün uygunluğu şart koşulduğu durumlarda, Meksika Resmi Standardı içerisinde NMX uyumluluğu istenildiğinde ve devlet alımlarında belirtildiğinde zorunludur.

• Referans Standartlar (Normas de Referencia) Kamu İhale Kanunu’nun 67’nci maddesi uyarınca mevcut Meksika Standartları veya Uluslararası Standartlar, ihale gerekliliklerini karşılayamadığında kamu kurumlarının oluşturduğu standartlardır.

Meksika Standartları Sınıflandırma Tablosu | Sektör | Kod Tekstil Sektörü | A Çevresel Koruma | AA Görsel Sanatlar | AG Çelik Ürünleri | B Metal Panjur, Kepenk ve Çubuklar | BA Tıbbi, Hastane ve Laboratuvar Ürünleri ve Ekipmanları | BB İnşaat Malzemeleri | C Kalite Sistemleri | CC Kontrol, Ölçüm ve İstatistik Cihazları | CH E-ticaret | COE Taşıtlar (Parçaları dahil) | D Otomotiv Çilingir Hizmetleri | DA Ozalit ve Fotokopi | DD Teknik Çizim | DT Plastik ve Türevleri | E Uygunluk Değerlendirmesi | EC Konteyner ve Ambalaj Ürünleri | EE Elektronik Veri Değişimi | EDI Güneş Enerjisi | ES Gıda Ürünleri | F İnsan Kullanımı İçin Sanayileşmemiş Gıda Ürünleri | FF Eczacılıkla İlgili Ürünler | G Vinçler ve Kaldırma Cihazları | GR Teknoloji Yönetimi | GT Metal İşleme, Kaynak ve Metal Kaplama Ürünleri | H Elektronik Ürünler | I Elektrik Endüstrisi | J Kimyasal Ürünler | K Petrol Arıtma, Damıtma ve Arama Ürünleri | L Son Kullanıcı Kimyasalları | M Ofisler ve Okullar için Ekipman ve Malzemeler | N Sanayi ve Tarımda Genel Kullanım İçin Ekipmanlar | O Cam Endüstrisi | P Optikte Kullanılan Öğeler | PA El Sanatları ve Çömlekçilik | PP Ev Kullanımı için Ürün ve Ekipmanlar | Q Çeşitli Endüstriler | R Güvenlik | S Çevre Yönetim Sistemleri | SAA Endüstriyel Hijyen | SS İş Yönetim Sistemlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği | SAST Kauçuk Ürünleri | T Turizm | TT Boya, Vernik ve Cilalar | U Alkollü İçecekler | V Demir Dışı Metal Ürünler | W Oyuncaklar | WW LPG ve Doğal Gaz Kullanımı İçin Ekipmanlar | X Tarım Sanayi | Y Temel Standartlar ve Semboller | Z Kaynak: Meksika Ekonomi Bakanlığı (https://e.economia.gob.mx/direccion-general-de-normas/) |

Yurt içi mal ve hizmetlerin yanı sıra, Meksika’ya ithal edilen ürünlerin de zorunlu standartlara uyması zorunludur.

Yeni İntegral Standartlar ve Uygunluk Değerlendirme Sistemi (SINEC) (https://catalogomexicanodenormas.economia.gob.mx/) Meksika Ekonomi Bakanlığı Standartlar Genel Müdürlüğü tarafından uygulanmaktadır. SINEC, Metroloji ve Standardizasyon Federal Kanunu ve Yönetmelikleri hükümleri uyarınca tüm Metroloji, Standardizasyon ve Uygunluk Değerlendirme Sistemi (SISMENEC) için faydalı bilgi ve hizmetler sağlamayı amaçlamaktadır. SINEC, Meksika Resmi Standartları, Acil Durum Standartları, yürürlükte olan veya iptal edilen Meksika Standartları ile kamu istişaresindeki Taslak Standartları içeren yeni Meksika Standartlar Kataloğunu içermektedir.

Federal Tüketici Savcılığı (PROFECO)’nın yetkisinde olan ve Federal Hükümet ile birlikte yürütülen Resmi Meksika Standartları anılan kurumun https://www.profeco.gob.mx/juridico/noms.asp internet adresinde listelenmektedir.

Sağlık Risklerine Karşı Koruma Federal Komisyonu (COFEPRIS)’nun yetkisinde olan Resmi Meksika Standartları yine anılan kurumun https://transparencia.cofepris.gob.mx/index.php/es/marco-juridico/normas-oficiales- mexicanas internet adresinden konularına göre sınıflandırılmıştır.

Ulusal Sağlık, Güvenlik ve Tarım-Gıda Kalitesi Hizmeti (SENASICA)’nin yetkisinde olan bitkisel ürünlere ilişkin Resmi Meksika Standartları https://www.gob.mx/senasica/documentos/normas-oficiales-mexicanas-en-materia-de- sanidad-vegetal internet adresinden, hayvansal ürünlere ilişkin Resmi Meksika Standartları ise https://www.gob.mx/senasica/documentos/normatividad-en-materia-de-salud-animal internet adresinden kontrol edilebilmektedir.

Ulusal Standardizasyon Kuruluşları Standardizasyon ve Sertifikasyon Birliği(ANCE) | https://www.ance. org.mx/ | Lic. AbelHernández - Genel Müdür | [email protected] Meksika Standardizasyon ve Sertifikasyon Derneği(NORMEX) | https://normex.co m.mx/ | Lic. Lourdes De Cosío - Genel Müdür | [email protected] om.mx Normalización y Certificación NYCE, S.C | https://www.nyce. org.mx/ | Mtro. Carlos Manuel Pérez Munguía -Genel Müdür | serviciousuario@nyc e.org.mx Ürün Standardizasyon ve Sertifikasyon Merkezi (NYCE Group) | - | Mtro. CarlosManuel Pérez Munguía - Genel Müdür | - Meksika Standardizasyon ve SertifikasyonEnstitüsü (IMNC) | https://imnc.org. mx/ | Ing. Francisco Javier Reed and Martín delCampo - Başkan | [email protected]; [email protected] g.mx Ulusal Yapı ve İnşaat Standardizasyon ve Sertifikasyon Ajansı(ONNCCE) | https://www.onnc ce.org.mx/es/ | Arq. Evangelina Hirata - Genel Müdür | atencionaclientes@o nncce.org.mx; [email protected] Süt ve Türevlerinin Kalitesinin Geliştirilmesi Konseyi(COFOCALEC) | - | Dr. Sergio Soltero-Gardea - Genel Müdür | contacto@cofocalec. org.mx Demir Çelik SanayiUlusal Odası (CANACERO) | https://www.cana cero.org.mx/ | David GutiérrezMuguerza - Başkan | [email protected]. mx

5.6. Test Etme, Muayene ve Belgelendirme

Ülke genelinde tüm ürün, süreç, yöntem, kurulum, hizmet ve faaliyetlerin geçerli NOM'lara uygun olması gerekmektedir. Federal Metroloji ve Standardizasyon Kanunu özel kuruluşların uygunluk değerlendirme işlevini görsel doğrulama, örnekleme, ölçüm, laboratuvar testi veya belgesel inceleme yoluyla gerçekleştirmesine olanak tanımıştır. Meksika Resmi Standartlarına uygunluk belgesi gümrük noktalarında ithalat belgelerine eklenmelidir.

Uygunluk Değerlendirmesi aracı kurumları faaliyetlerine ve işlevlerine göre dörde ayrılmaktadır:

1. Sertifikasyon Kuruluşları

2. Test Laboratuvarları

3. Kalibrasyon Laboratuvarları

4. Doğrulama Birimleri

Resmi Meksika Standartlarına uygunluk değerlendirmesi yapmaya yetkili aracı kurumlar Meksika Ekonomi Bakanlığı tarafından akredite ve onaylanmış olmalıdır. Meksika Ekonomi Bakanlığı izni ile ürün sertifikasyonu akredite yetkisi verilen aracı kurum olan Meksika Akreditasyon Kurumu (Entidad Mexicana de Acreditación, EMA), çeşitli kuruluşlara farklı alanlardaki uyumluluğu belgelendirme yetkisi verebilmektedir.

Akredite Sertifikasyon Kuruluşları liste ile sınırlı olmamakla birlikte aşağıda bazılarına yerverilmektedir:

• Standardizasyon ve Sertifikasyon Derneği (Asociación de Normalización y Certificación, ANCE) (Elektrik sektörü NOM'ları için ürün belgelendirme kuruluşu)

• Sertifikalı Meksika Kalitesi (Calidad Mexicana Certificada, A.C., CALMECAC)

• Ulusal Plastik Kalite Merkezi (Centro Nacional Para la Calidad del Plástico)

• Tekila Düzenleme Kurulu (Consejo Regulador del Tequila)

• Meksika Standardizasyon ve Sertifikasyon Enstitüsü (Instituto Mexicano de Normalizacióny Certificación, A.C., IMNC)

• Ulusal Tekstil Standardizasyon Enstitüsü (Instituto Nacional de Normalización Textil, A.C., INNTEX)

• Meksika Standardizasyon ve Sertifikasyon Topluluğu (Sociedad Mexicana deNormalización y Certificación, S.C., NORMEX)

• Elektronik Standardizasyon ve Sertifikasyonu (Normalización y Certificación Electrónica, NYCE)

• İnşaat ve Yapı Standardizasyonu ve Sertifikasyonu Organizasyonu (Organismo de Normalización y Certificación de la Construcción y Edificación)

• “L de Mexico-Underwriters Laboratories de Mexico, S.A. de C.V.” (Elektrikli ve elektronikcihazlar için ürün sertifikasyon kuruluşu)

• “Intertek” (Elektrikli ve elektronik cihazlar için ürün sertifikasyon kuruluşu)

Meksika resmi standartlarında güncelleme ve değişiklikler söz konusu olabileceğinden, “https://asinom.stps.gob.mx/Login/Login.aspx” internet adresinden kontrol edilmesinde faydagörülmektedir.

5.7. İthalat Lisansları ve İthalatı Kontrole Tabi Ürünler

Meksika'ya ithal edilen bazı hassas ürünler için, zorluk derecesi ürünün niteliğine göre değişen bir ithalat lisansı alınması gerekmektedir. İthalat lisans uygulaması, lisansların tercihli ticaret anlaşmaları uyarınca uygulandığı durumlar haricinde, tüm ülkelerden gelen ürünlere en çok kayrılan ülke esasına göre uygulanmaktadır.

Meksika Hükümeti'nin ön ithalat izinlerinin dayandığı mevzuatlar:

i. Dış Ticaret Kanunu (Başlık IV, Bölüm II, Kısım I, Madde 20 ve Kısım II, Madde 21 ve 22),

ii. Dış Ticaret Kanunu Uygulama Yönetmelikleri (Başlık III, Bölüm II),

iii. Ekonomi Bakanlığı’nın Meksika’da ön izinlere uygulanabilir hükümler içeren Dış Ticarete İlişkin Genel Kurallar Hakkındaki Kararı’dır.

Bu kapsamda, Meksika Hükümeti, ithalat lisansına tabi olan tarife satırlarını, Dış Ticaret Kanunu’na uygun olarak Federal Resmi Gazete (DOF)’de periyodik olarak yayınlamaktadır1.

Meksika'da yerleşik gerçek veya tüzel kişiler, ilgili gerekliliklerin karşılaması koşuluyla ithalat lisansı (ön izin) için başvuru yapabilir. Başvuru mercileri;

(i) Ülkemizdeki Tek Pencere Sistemine karşılık gelen Meksika Dış Ticaret Dijital Penceresi Sistemi (Ventanilla Digital Mexicana de Comercio Exterior, VUCEM)

(https://www.ventanillaunica.gob.mx/vucem/index.html),

1 https://www.dof.gob.mx/nota_detalle.php?codigo=5672457&fecha=25/11/2022#gsc.tab=0

(ii) Ekonomi Bakanlığı Dış Ticaret Genel Müdürlüğü,

(iii) Üretim tesisinin yerleşim yerindeki Kamu Hizmetleri Bölümüdür. (http://www.economia.gob.mx )

İthal lisansı (ön izin) için başvurularında aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

• Başvuru sahibine ilişkin genel bilgiler (gerçek kişiler için nüfus kayıt numarası (CURP) ve tam adı, tüzel kişiler için ise işletme adı ve federal vergi mükellefleri kaydı), telefon, e-posta ve başvuru sahibinin ikametgâhı,

• İthal edilmek istenen ürüne ilişkin bilgiler (yeni veya kullanılmış), rejim (kesin veya geçici ithalat veya ihracat), ithal veya ihraç edilecek mallara ilişkin genel veriler (tarife başlığı, miktar, dolar cinsinden değer, menşe ülke dâhil),

• Yasal temsilci veya başvuruyu sunmaya yetkili kişiye ilişkin veriler, başvuru sahibinin ikametgâhı, tarihi, yeri, adı ve imzası,

• Başvuru formu (önceki prosedürlerin belirtilebileceği bir bölümün yanı sıra başvuru sahibinin ithalata dair istenen bilgileri kodların bir listesini girebileceği bir ek içerir).

İthal lisansı onaylandıktan sonra, Ekonomi Bakanlığı onaylanan ithal lisansına ilişkin tüm bilgileri otomatik olarak Gümrük Müdürlüğüne gönderir ve başvuru sahibi daha fazla bilgi sunmasına gerek kalmadan ithal lisansını kullanabilir. İthalat lisansına (ön izin) tabi malların ithalatı, yukarıda açıklanan ithalat lisansı prosedürleri dışında herhangi bir idari prosedüre tabi bulunmamaktadır.

Ekonomi Bakanlığı tarafından onaylanan tüm ithalat lisansları (ön izin), onaylandıkları andan itibaren bir geçerlilik süresine sahiptir. Belirli bir mal için onaylanmış olan ithalat lisansı, ilgili tarafın talebi üzerine, ilk onayın dayandığı kriterlerin hala geçerli olması, ilk onaylanan miktarın bir kısmının hala ödenmemiş olması ve lisansın süresinin dolmamış olması koşuluyla uzatılabilir. Otomatik olmayan ithalat lisansları (ön izin) için azami geçerlilik süresi bir yıldır. Uzatma talebi için Tek Pencere üzerinden başvurulur ve cevap verme süresi 13 iş günüdür2.

2 https://importlicensing.wto.org/content/prior-permit-products

Bununla birlikte, özellikli ürünler için ilgili Bakanlık ve kurumlardan da izin alınması gerekmektedir:

- Özel askeri araçların (yeni veya kullanılmış) yanı sıra silah, mühimmat, patlayıcı ve savunma teçhizatı ithalatı için Milli Savunma Bakanlığı’nın (Secretaría de la Defensa Nacional, SEDENA) izni gereklidir.

- Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı’ndan (Secretaría de Agricultura y Desarrollo Rural, AGRICULTURA, SADER), bazı deri ve kürk ürünleri ile taze /soğutulmuş ve dondurulmuş et ithalatı için ithalat izninden önce ithalat izni işlevi gören “Hayvan Sağlık Gereklilikleri Formu” (Hoja de Requisitos Zoo-Sanitarios) alınması gereklidir. Tarım makineleri ithalatında ise SADER'den onay alınması gerekmektedir.

- Tıbbi ürünler ve ekipmanlar, ilaçlar, teşhis ürünleri, tuvalet malzemeleri, işlenmiş gıdalar ve bazı kimyasalların ithalatı için Sağlık Bakanlığı (Secretaría de Salud, SALUD), Federal Sağlık Risklerine Karşı Koruma Komisyonu (Comisión Federal para la Proteccióncontra Riesgos Sanitarios, COFEPRIS) aracılığıyla “ön sıhhi ithalat izni” veya “sıhhi ithalat bildirimi” gerekmektedir. Gıda takviyeleri ve bitkisel ürünler Meksika'da özel düzenlemelere tabidir.

- Belirli yumurtalar, fildişi, belirli ağaç türleri ve kürkler gibi nesli tükenmekte olan türlerden yapılan ürünlerin ithalatı için Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’ndan (Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales, SEMARNAT) ithalat izni alınmalıdır.

- Zehirli ve tehlikeli ürünleri ithal etmek için SEMARNAT'tan ithalat izni almak gerekir. PLAFEST formunu yetkiliye sunmak ve pestisitlerin, bitki besinlerinin, toksik veya tehlikeli maddelerin türüne bağlı olarak ödemeler yapılması gerekir.

5.8. Ambalaj, Paketleme ve Etiketleme

Meksika'da etiketleme gereklilikleri oldukça karmaşık olup, yurt içinde perakende satışa yönelik tüm ürünlerin ithalattan önce İspanyolca olarak etiketlenmesi ve ticari ve/veya sıhhi teknik düzenlemelere (Normas Oficiales Mexicanas- NOM) uyulması gerekmektedir. Anılan prosedürler ise ilave zaman ve maliyet yaratmaktadır.

Söz konusu düzenlemelerden en fazla etkilenen sektörler, tekstil ürünleri ve seramik karolardır. Tekstil ürünlerinin etiketlerinde beden, marka, üreticinin adı ve ithalatçının bilgilerinin belirtilmesi; seramik karolarda ise sevkiyat başına değil, her paket için ithalatçının vergi numarasını da içeren bilgiler ile etiketleme yapılması gerekmektedir.

Meksika Ekonomi Bakanlığı tarafından 27.03.2020 tarihinde Federal Resmi Gazete’de yayımlanan kararname (https://www.dof.gob.mx/2020/SEECO/NOM_051.pdf) ile “NOM-051- SCFI/SSA1-2010” olarak adlandırılan gıda ürünleri ve alkolsüz içecekler için zorunlu etiket standardında değişiklik yapılmıştır. Anılan standartların 01.10.2020 tarihinden itibaren 01.10.2025 tarihine kadar üç aşamada yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan standartlara uyum, Federal Tüketici Savcısı (PROFECO), Sağlık Risklerine Karşı Federal Koruma Komisyonu (COFEPRIS) ve diğer sağlık kuruluşları tarafından denetlenecektir.

Şili modeli esas alınarak yapılan söz konusu düzenleme çerçevesinde; yüksek kalori, yüksek şeker, yüksek doymuş yağ, yüksek trans yağ ve yüksek sodyum içeren ve Meksika pazarında satışa sunulan yerli ve yabancı gıda ürünleri ve alkolsüz içeceklerin ambalajlarının sağ üst bölümünde siyah sekizgenler içinde uyarılar yapılacaktır. Şili modeline ilave olarak Meksika’da kafein ve tatlandırıcı içeren ürünlerin ambalajlarının üzerinde, söz konusu ürünlerin çocuklara önerilmediğine ilişkin uyarı yer alacaktır.

5.9. Geçici İthalat

Gümrük Kanunu'na göre, geçici ithalat rejimi, malların ülkeye girdiklerindeki durumlarıyla aynı olarak yurtdışına geri dönmeleri şartıyla, sınırlı bir süre ve belirli bir amaç için kalmak üzere ülkeye girmesidir.

Geçici ithalat rejimi kapsamında ülkeye sokulan mallar rejim değişikliğine, yeniden sevkiyata veya malların düzene sokulmasına tabi tutulamaz ve girişine izin verilen amaçlar dışında kullanılamaz.

Geçici olarak ithal edilen mallar, belirlenen süreler içinde yurt dışına geri dönmelidir, aksi takdirde, amaçlandıkları geçici ithalat rejimi sona erdiği için ülkede yasadışı olarak bulunduğu değerlendirilir.

Malların geçici ithalatı herhangi bir tarife dışı düzenleme veya kısıtlamaya veya Meksika Resmi Standartlarına tabi olduğunda, malların gönderildiği tarihte geçerli olan uygunluğu kanıtlayan belgenin sunulması esas olacaktır.

İhracatçı firma veya gümrük acentesi tarafından Meksika Şehri Ticaret Odası (CANACO) ATA Karnesi Kayıt Sistemi’ne (Sistema de Registro de Cuadernos A.T.A.) gerekli ön bildirim yapılarak Meksika’daki fuarlarda sergilenecek olan mallar, numuneler, profesyonel ekipmanlar 6 ay süreyle ülkeye gümrük vergisiz ithal edilebilmektedir. Ancak sıvı, gaz, jel ve toz halindeki numunelerin nakliyesinin küçük miktarlarda dahi olsa yalnızca gümrük acenteleri aracılığıyla yapılması gerekmekte olup söz konusu şartlara dikkat edilmediğinde gümrük idaresi tarafından masrafları göndericiye ait olmak üzere ürünler iade edebilir veya uygun belgelere sahip olmayannumunelere el koymak suretiyle imha edebilir. Ayrıca araştırma, ürün tescili veya sertifikasyon amaçlı numuneleriçin bazı özel işlemler uygulanabilir.

Öte yandan, Meksika'da, bir hazırlama, dönüştürme veya onarım işlemine tabi tutmak için geçici ithalat yöntemi de bulunmaktadır. Bu durumda, Ekonomi Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ihracat programlarına sahip şirketler, Vergi İdaresi tarafından kurallar aracılığıyla belirlenen kontrol gerekliliklerine uymaları koşuluyla, yetkilendirilmiş program kapsamında, bir hazırlama, dönüştürme veya onarım sürecine tabi tutulduktan sonra yurtdışına geri gönderilecek malların yanı sıra aynı durumda geri gönderilecek malların geçici ithalatını gerçekleştirebilirler.

5.10. Devlet Alımları

Meksika Hükümeti, önemli altyapı ve inşaat işlerini yürütmek için büyük miktarda hammadde, onarım parçaları, nihai ürün ve hizmet satın almaktadır. Ayrıca kamu hizmetlerinin sağlanabilmesi için devlet hastaneleri, savunma sanayi, polis, araştırma süreçleri, uluslararası ilişkiler gibi alanlarda da kamu ihalelerine ihtiyaç duyulabilmektedir.

Geleneksel olarak, en büyük tedarik bütçesine sahip kuruluş ve işletmeler aşağıda belirtilmiştir:

• İletişim ve Ulaştırma Bakanlığı (Secretaría de Infraestructura, Comunicaciones y Transportes - SICT),

• Milli Eğitim Bakanlığı (Secretaría de Educación Pública - SEP)

• Maliye ve Kamu Kredileri Bakanlığı - (Secretaría de Hacienda y Crédito Público - SHCP)

• Sağlık Bakanlığı (Secretaría de Salud - SALUD)

• Kamu Güvenliği Bakanlığı (Secretaría de Seguridad Pública - SSP)

• Milli Savunma Bakanlığı (Secretaría de la Defensa Nacional - SEDENA)

• Deniz Kuvvetleri Bakanlığı (Secretaría de Marina - SEMAR)

• Meksika Ulusal Petrol Şirketi (Petróleos Mexicanos - PEMEX)

• Federal Elektrik Komisyonu (Comisión Federal de Electricidad - CFE)

• Meksika Sosyal Güvenlik Kurumu (Instituto Mexicano del Seguro Social - IMSS)

• Kamu Çalışanları Güvenlik ve Sosyal Hizmetler Kurumu (Instituto de Seguridad y Servicios Sociales de los Trabajadores del Estado - ISSSTE)

• Ulusal Turizm Tanıtma Fonu (Fondo Nacional de Fomento al Turismo - FONATUR)

Meksika’da kamu ihaleleri Meksika Anayasası'nın 134’üncü maddesi, Kamu İhale Yasası (Ley de Adquisiones, Arrendamientos y Servicios Del Sector Público- LAASSP) ve Bayındırlık Yasası (Ley de Obras Públicas - LOPSRM) ile belirlenmektedir.

Kamu İdaresi Bakanlığı (Secretaría de la Función Pública- SFP) ihale sürecinin yasallığı ve genelitirazlar ile ilgili süreçleri yönetmek, ihale ve sözleşme kurallarını belirlemek, gözlemlemek ve uygulamaktan sorumludur. Sektör bazında diğer bakanlıklar ve kurumlar da süreç içerisinde yer alabilmektedir.

Kamu ihaleleri “CompraNet” (https://compranet.hacienda.gob.mx/web/login.html) sistemi üzerinden duyurulmaktadır. Ayrıca “Mexico Projects Hub” (https://www.proyectosmexico.gob.mx/en/home/) internet adresi üzerinden yeni projeler hakkında bilgiye ulaşılması mümkündür.

Hükümet yıllık tedarik bütçesini belirleyerek gerekli bilgileri CompraNet'teki Yıllık Tedarik Programına (APP) girmekte; yasal düzenlemelere tabi ürünler için ilgili standartları göz önündebulundurmakta; kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri belirtmektedir. İhaleye hazırlanmadan önce, tedarik kurumu piyasa fiyatları ve şartnameleri belirlemek için kapsamlı bir pazararaştırması yapmalıdır. Kurumların kullanabileceği 3 tür tedarik prosedürü bulunmakta olup bunlar; kamu ihalesi, kısıtlı davet ve doğrudan alımdır.

Şirketler, Meksika Hükümeti ile ihale sözleşmesi yapmak için aşağıdakileri aşamaları tamamlamalıdır:

• CompraNet sayfasına giriş > “Şirketinizi Kaydedin” > Hüküm ve koşulların gözden geçirilmesi

• Yabancı Şirket sekmesi (Extranjera Incorprar) > İlgili alana tüm veri ve belgelerin girilmesi.

• Kamu İdaresi Bakanlığından alınmış dijital sertifikanın işlenmesi için gerekli dosyanın eklenmesi > Formun tüm kayıt bilgileriyle birlikte gönderilmesi > Hesap bilgileri ve dijital sertifika temini için 1-2 iş günü beklenmesi > CompraNet'e erişimin onaylanması.

İhale şartlarının ve taahhütlerin iyi analiz edilmesi gerekmekte olup; ihale şartları kurumlara, ürün-hizmet türüne, miktarına ve bedeline göre değişiklik göstermektedir.

Ülkedeki eyaletlerin her biri farklı kamu ihale yasalarına sahiptir. 2007 yılı sonrasında Meksika Devleti Kamu İhale Yasası (Ley de Adquisiones, Arrendamientos y Servicios Del Sector Público- LAASSP)’nın tedarik prosedürlerini güncellemiştir.

Mevcut İhale Kanunları ile 3 tür kamu ihalesi öngörülmektedir:

• Ulusal kamu ihaleleri

• Meksika'nın taraf olduğu Serbest Ticaret Anlaşmaları kapsamında yürütülenuluslararası kamu ihaleleri

• Uluslararası açık kamu ihaleleri

İhale kapsamındaki ürünler Meksika’da üretilmeli ve en az %50 yerli içeriğe sahip olmalıdır. Uluslararası ihalelerin açılan tüm ihalelere oranı yalnızca %10’udur. Ancak değeri %30-35 arasında değişmektedir. Kamu İhale Yasası’nın 28’inci maddesi uyarınca uluslararası açık kamuihalelerinde sunulan hizmetin, kiralamanın veya ürün fiyatının yerli muadillerine kıyasla %15’ekadar daha ucuz olması şartı aranmaktadır. Anılan Yasa’da uluslararası açık kamu ihalelerinin yapılabilmesi ulusal kamu ihalesine talebin olmaması veya Meksika hükümetinin yabancı kredi ile finanse ettiği sözleşmelerde belirtilmesi şartlarına bağlanmıştır.

5.11. Teknik Engeller

Meksika’ya taze sebze ve meyve ithalatında soğuk işlem, gönderim öncesi denetleme, ön onay gibi zorlu idari prosedürler ve ithalat protokolleri gibi tarife dışı engeller bulunmaktadır. Anılan tedbirler Serbest Ticaret Anlaşması bulunan Avrupa Birliği ülkelerinden dahi meyve ihracatına engel olmaktadır.

Narenciye, elma, armut, kivi ve şeftali için karantina zararlıları ile mücadele önlemleri listesi oldukça katıdır. Ayrıca ithalat öncesi Meksikalı denetmenler tarafından yapılacak yerinde inceleme ve ön onay talep edilmektedir. Denetim maliyetleri ihracatçı tarafından ödenmektedir. Meksika’nın sabit bir haşere karantina listesi bulunmamaktadır. Bu sebeple bir ürünün Meksika’ya girişine izin verilebilmesi için özel bir sürece tabi tutulması gerekmektedir.İlaç ve tarım kimyasallarının pazarlama süreci üç aşamalı ve birkaç muhatap kurumu içermekte olup, izin ve onaylar fazla ve uzun sürmektedir.

Meksika tarafından dış ticarette uygulanmakta olan teknik engeller hakkında bilgiye https://teknikengel.ticaret.gov.tr/ sitesinden erişilebilmektedir.

Ticarette Teknik Engeller web sitesi, kullanıcıların teknik engeller alanında yararlanacağı ve etkin olarak kullanacağı temel bir platform olarak yapılandırılmıştır. Bu çerçevede, söz konusu siteden ülkeler itibarıyla ticarette teknik engeller uygulamaları hakkında bilgi sahibi olabilmekte, ülkelerin mevzuat ve uygulamaları hakkında Bakanlığımızdan bilgi talep edilebilmekte ve ihracatta karşılaşılan teknik engeller interaktif olarak Bakanlığımıza bildirilebilmektedir. Söz konusu siteye ücretsiz olarak üye olunabilmektedir. Sitenin üyelerine ilgilendikleri ülke ve ürün gruplarına ilişkin düzenlemeler günlük olarak e-posta ile gönderilmektedir.

5.12. Diğer Hususlar

Meksika’nın gümrük mevzuatı ve teknik gereklilikleri oldukça karmaşık olup, ithalat için gerekli olan çok sayıda belgenin hazırlığı ve gerekli izinlerin alınması uzun sürmekte ve Meksika’ya ihracatımızda tarife dışı engel oluşturmaktadır. Hatalı veya eksik belgelendirme; İspanyolca dilinde etiketlendirme zorunluluğuna uyulmaması, tarım ve gıda ürünlerinin ithalatında bitki sağlığı şartlarına, hayvansal ürünlerin ve kimyasalların ithalatında sağlık sertifikası ve izin şartlarına uyulmaması; ürünün gümrük tarife kodunun veya isminin hatalı beyan edilmesi gibi durumlarda yüksek para cezaları veya Meksika Devleti tarafından mala el koyulması söz konusu olabilmektedir.

Son dönemde Meksika'nın belirli sektörlerindeki ürünler için gümrük vergileri artırılmıştır. 2024 yılı Nisan ayında yapılan Kararname değişikliği ile birlikte çelik, alüminyum, tekstil, giyim, ayakkabı, ahşap, plastik ve mamulleri, kimyasal ürünler, kâğıt ve karton, seramik ürünler, cam ve mamulleri, elektrik malzemeleri, ulaşım malzemeleri, müzik aletleri, mobilya vb. 544 tarife satırındaki malların ithalatında %5 ila %50 arasında geçici gümrük vergileri uygulamasına başlanmıştır.

Bununla birlikte, geçmiş yıllarda Meksika gümrüklerindeki işlemlerin gümrük komisyoncuları tarafından gerçekleştirilmesine ilişkin zorunluluk halihazırda bulunmamakta olup; ithalatçı firmalar tarafından gümrük işlemlerinin yürütülmesi mümkün hale gelmiştir. Ancak Meksika’da standartlara ilişkin düzenlemelerin çok karmaşık ve değişken olması (hemen hemen her gün Federal Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeler ile değişiklikler yapılması) sebebiyle, ithalat işlemlerinin hızlı bir şekilde tamamlanmasını ve özel gerekliliklerin karşılanmasını teminen gümrük komisyoncuları ile çalışılması tavsiye edilmektedir.

5.13. E-Ticaret

Meksika, sahip olduğu yaklaşık 131,2 milyonluk bir nüfus ve 1,81 trilyon dolar gayrisafi yurt içi hâsıla ile dünyanın 12’nci büyük ekonomisidir. 2023 yılı kişi başına düşen gelir 13.803 dolar seviyesindedir. Meksika Ulusal İstatistik ve Coğrafya Enstitüsü (INEGI) verilerine göre; Meksika ekonomisi, 2023 yılında %3,2 büyüme gerçekleştirmiş ve enflasyon oranı %4,7 seviyesindedir.

Meksika Online Satış Birliği'nin (AMVO) online satış çalışmasına göre Meksika, 6 yıl üst üste en hızlı büyüyen ülkeler arasında yer almış ve dünya çapında e-ticaret perakende büyümesinde ilk sırada konumlanmıştır.

EMarketer’ın rakamlarına göre, ülkenin 2023 e-ticaret hacmi 44,07 milyar dolara ulaşmıştır.

Ülkede 2023 yılında internet kullanımı %78,6’ya yükselmiş ve mobil internet kullanım oranı %78,28 seviyesindedir. Statista verilerine göre, e-ticaretin perakende ticaret içerisindeki payının %15 düzeyinde seyrettiği tahmin edilmektedir.

Meksika, Hindistan, Brezilya, Rusya, Arjantin ve Fransa gibi ülkeleri geride bırakarak e- ticarette en hızlı büyüyen ilk dört ülke arasında yer almaktadır. 2023 yılında dünya ortalaması %10 iken, Meksika’daki e-ticaret perakende sektörü geçen yıla göre %24,6 seviyesinde büyümüştür.

Statista tahminine göre, Meksika nüfusunun yarısından fazlası çevrimiçi olarak satın alma işlemi gerçekleştirmektedir. Statista tahminine göre nüfüsun %36,15’i e-ticaret kullanmaktadır.

Meksika Çevrimiçi Satış Derneği (AMVO)'ne göre, 2023 yılında 65 milyondan fazla kişi internet üzerinden ürün ve hizmet satın almaktadır. Kolaylaştırılmış lojistik ve artan dijital okuryazarlık sayesinde Meksika'nın 2025 yılına kadar 77 milyondan fazla e-ticaret kullanıcısına sahip olacağı öngörülmektedir.

Meksika Çevrimiçi Satış Derneği'ne göre, 2023 yılında Meksika'daki e-ticaret perakende sektörü, 2022 yılına göre %24,6 büyüme göstermiş ve dijital kanallar aracılığıyla 658,3 milyon Meksiko pesosundan (yaklaşık 37 milyon dolar) fazla satış gerçekleştirmiştir.

Meksika Çevrimiçi Satış Derneği'ne göre, Meksika’da en çok satılan üç kategori; moda (%62), hazır gıda (%55), güzellik ve kişisel bakım (%50), elektronik (%42) ve cep telefonudur (%39). Statista verilerine göre, 2027 yılında ticari gelirin 86 milyar dolara ulaşması beklenmektedir.

5.13.1. E-Ticarete Yönelik Düzenlemeler

Meksika'da internet üzerinden iş yapmayı düzenleyen özel bir mevzuat bulunmamaktadır. Bilişim hukuku sistemi olmadığından internette gerçekleştirilen faaliyetler genel hukuk hükümlerine (medeni ve ticari) göre düzenlenmektedir. Ticaret Kanununda, esas olarak çevrim içi ticari işleme katılan tarafların kimlik doğrulaması ile ilgili düzenlemelerin oluşturulmasına odaklanan, çevrim içi ticari işlemlere ayrılmış bir bölüm bulunmaktadır. Bu kapsamda düzenlenmeyen tüm hususlarda Medeni Kanun da uygulanmaktadır.

Ayrıca, Tüketiciyi Koruma Kanunu'nda (Ley Federal de Protección al Consumidor) tüketicilerin elektronik yollarla gerçekleştirilen işlemlerdeki haklarını düzenleyen özel bir bölüm bulunmaktadır. Tüketiciyi Koruma Kanunu, internet üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde, hizmet sağlayıcının, tüketicinin sağladığı bilgileri gizli olarak kullanması, bu bilgilere ilişkin güvenlik ve gizlilik sağlamak için mevcut teknik unsurlardan birini kullanması, işlemi gerçekleştirmeden önce tüketiciye fiziksel adresini, telefon numaralarını ve tüketicinin talepte bulunabileceği diğer araçları sağlaması, ürünlerin özelliklerine ilişkin aldatıcı ticari uygulamalardan kaçınması, tüketiciye mal ve hizmetlerin şartlarını, koşullarını, maliyetlerini, varsa ek ücretlerini ve ödeme koşulları bilgisinin sağlanması vb. belirli yükümlülükler getirmektedir.

Diğer taraftan, e-ticareti ayrıntılı şekilde düzenleyen ve e-ticaret yoluyla mal, ürün veya hizmet sunan, pazarlayan veya satan gerçek veya tüzel kişilerin uyması gereken hükümleri belirleyen ilk standart olan “NMX-COE-001-SCFI-2018”, 30 Nisan 2019 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak, 1 Mayıs 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Ancak bu NMX zorunlu bir standarttan ziyade e-ticaret sağlayıcıları tarafından izlenecek en iyi uygulamaları belirleyen tavsiye niteliğinde olup Tüketicinin Korunması Kanunu kapsamındaki hükümler gibi yasal bir güce sahip değildir. Bu standart ile elektronik yollarla ürün veya hizmet sunan ve pazarlayan tüm işletmelerin sistemlerini veya sayfalarını düzenlemelere uyacak şekilde ayarlamasının sağlanması, böylece çevrim içi mağazalar, kesinlik ve yasal güvenlik ile adil bir yasal çerçeve arayan tüketicilerin haklarının garanti edilmesi amaçlanmaktadır.

Mezkûr NMX ile e-ticaret üzerinden gerçekleştirilen tüm işlemlerde aşağıda yer alan bilgilerin belirtilmesini önermektedir:

• Bilgilendirme ve tanıtım yapılması,

• Sağlayıcı ve tüketici arasındaki ilişkinin ilgili hüküm ve koşulları,

• Mal ve hizmetlerin özellikleri hakkında bilgi,

• Ticari işlemleri korumak için güvenlik mekanizmaları,

• Kişisel verilerin korunması,

• Reklam mesajları, profil oluşturma ve çevrim içi davranış,

• Ödeme ve teslimat mekanizmaları.

Ekonomi Bakanlığı ve PROFECO bu standardı uygulayan firmaları belirlemeye yetkili kuruluşlar olup, bu standarda göre doğrulama raporu alan mağaza veya işletmelerin listesini yayımlanmaktadır.

5.13.2. Yurtiçi E-Ticaret (B2C)

Meksika'daki dijital alıcıların sayısı 2023 yılında yaklaşık 66 milyona ulaşmış ve dijital alıcıların çoğunluğu 25-34 yaş aralığındaki kişilerden oluşmaktadır. Çevrim içi alışverişte banka (%74) ve kredi kartı (%57) kullanımı ana satın alma yöntemi olarak yerini korurken, bankasız yöntemlerin kullanımında da artış yaşanmıştır.

Çevrimiçi satın almaların %33'u dijital ticari işlemler açısından en önemli konum olan Mexico City'de gerçekleşirken, ikinci sırada %18 ile ülkenin batısı ve merkezi ve üçüncü sırada %16 ile Meksika'nın güneydoğusu yer almaktadır.

Ülkedeki en önemli çevrim içi pazaryerleri; mercadolibre.com.mx, amazon.com.mx, walmart.com.mx, liverpool.com.mx ve coppel.com siteleridir. Arjantin menşeli ve tüm Latin Amerika'da yaygın olan bir dijital ticaret platformu olan Mercado Libre, Meksika'daki bu tür web sayfaları arasında en fazla aylık ziyaretçi hacmine sahipti. Ancak son zamanlarda

Amazon, Mercado Libre’yi geride bırakarak ülkedeki en çok ziyaretçi hacmine sahip olmaya başlamıştır.

Amazon 2023 yılında 10,37 milyar brüt mal hacmine sahipken, Mercado Libre 6,96 milyar brüt mal hacmi yakalamıştır. Meksikalı tüketiciler arasında popüler olan çevrim içi mağazalar arasında giyim ve ayakkabı segmentinde Liverpool ve Noel zamanlarında ise Coppel önde gelmektedir. Özellikle Liverpool 2022 yılında çevrim içi satışları %26 oranında artırmıştır. Ancak her üç sektörde de Amazon ve Mercado Libre hâkimiyetini sürdürmektedir.

EcommerceDB’ye göre; 2023 yılında en çok pazar payı, Amazon (%42,45), Mercado Libre (%28,52), Walmart (%6,9), Liverpool (%6,8) ve Coppel’in (%5,74) olmuştur.

Bunun yanısıra, ülkede, El Palacio de Hierro, Sears, Soriana, Chedraui gibi çok kanallı zincir mağazalar da faaliyet göstermektedir.

Meksika Çevirim İçi Satışlar Derneği’nin Şubat 2024 yılı verilerine göre Meksika'da en çok ziyaretçi trafiğine sahip olan çevrimiçi mağazaların ilgili web sitelerinin ziyaretçi sayıları aşağıda yer almaktadır.

• Amazon Mexico 152,36 milyon

• Mercado Libre Mexico 147,46 milyon

• AliExpress 63,70 milyon

• Walmart Mexico 36,65 milyon

• Liverpool Mexico 29,87 milyon

• Coppel 24,51 milyon

• The Home Depot Mexico 20,30 milyon

• Samsung 16,81 milyon

• eBay 15,92 milyon

Diğer taraftan, söz konusu Derneğin verilerine göre, dijital alışveriş yapanlar kişiler en çok moda (%62), yiyecek (%55), güzellik ve kişisel bakım (%50), elektronik (%42), cep telefonları (%39), oyuncak (%39), spor malzemeleri (%35), ev kileri ürünleri (%33), dijital kültür ürünleri (%33), mutfak aletleri (%33), ev aletleri (%32), konsollar ve video oyunları (%32), ev temizlik ve bakım ürünleri ve aksesuarları (%31), büro gereçleri (%31), fiziksel kültür ürünler kitap vb (%31), mobilya ve ev dekorasyonu (%30), eczane (%29), hırdavat aletleri (%29), evcil hayvanlar (%28), çocuklara yönelik ürünler (%25), ev inşaat ürünleri (%25), sanat malzemelerı̇ (%24), yedek parça ve otomobil parçaları (%22), alkollü içecekler (%20), alkolsüz içecekler (%20), bahçe ürünleri (%17), optik (%15), müzik aletleri (%14), ve taşıtlar (%10) ürün kategorilerine talep göstermişlerdir.

Meksika'da çevrim içi alışveriş, özellikle Noel dönemi, Kara Cuma, Anneler Günü, Hot Sale gibi özel gün ve haftalarda önemli miktarda artış göstermektedir. Ülkede 2011 yılından itibaren Kasım aylarında düzenlenmekte olan El Buen Fin de Semana isimli ulusal alışveriş festivali, ülkede çevrim içi alışverişin artış gösterdiği önemli günlerden biridir.

Meksika'daki çok kanallı mağazalar, alışveriş deneyimini çeşitlendirmektedirler. Liverpool ve Palacio de Hierro, moda ve lüks segmentinde; Elektra, elektronik ve ev aletlerinde; Walmart Mexico, geniş bir ürün gamında; ve The Home Depot Mexico, ev geliştirme malzemelerinde özel seçenekler sunmaktadırlar Bu zincirler, alışverişin her yönünü kolaylaştırarak müşterilerine benzersiz bir konfor sağlamaktadırlar.

5.13.3. Sınır Ötesi E-Ticaret

Uluslararası satın alımlarında, özellikle sınır ötesi işlemlerin toplam çevrimiçi satın alımların %74'üne kadar ulaşabilmekte ve Latin Amerika'da dijital ticaretin önemli bir bölümünü temsil etmektedir. Meksika'da bu oran %20 seviyesindedir.

Meksika, Hindistan'dan sonra küresel olarak dış ticaret sitelerinde en yüksek alışveriş hacmine sahip ikinci gelişmekte olan ekonomidir. Meksika, 2023 yılında sınır ötesi e-ticarette 16 milyar dolarlık bir hacme ulaşmıştır.

Latin Amerika, ABD ve Avrupa arasındaki kültürel bağlar, Latin Amerika'yı küresel şirketler ve satıcılar için ideal kılmaktadır. Tarihsel bağlantılar, dil etkisi ve benzer tüketici davranışları, ortak bir kültürel temeli destekleyerek dünyaca ünlü markaların Latin Amerikalı tüketiciler arasında yankı bulmasını kolaylaştırmaktadır.

Meksika'daki sınır ötesi e-ticaretin %20'si Avrupa ile yapılmaktadır. 2026 yılına kadar Avrupa ve Latin Amerika arasındaki sınır ötesi e-ticaretin her yıl %20 büyüme beklentisiyle bu durum her iki bölgedeki şirketler için de büyük bir büyüme fırsatı yaratmaktadır. Bu bağlamda Avrupa, Latin Amerika'nın toplam sınır ötesi ticaretinin %2'sini oluşturmaktadır. Bu rakam yıllık bir trilyon doları temsil etmektedir.

Danışmanlık firması Americas Market Intelligence (AMI), Meksika'da e-ticaretin 2026 yılına kadar yıllık %32 oranında büyüyeceğini öngörmekte ve bu büyümenin büyük bir kısmının şu anda tüm e-ticaret ithalatının yalnızca %16'sını oluşturan Asya ile sınır ötesi e-ticaretten kaynaklanacağını belirtmektedir.

Dünyanın diğer bölgeleriyle e-ticaret fırsatı, küresel bir eğilimin parçası olarak yeni ödeme yöntemlerinin benimsenmesini de sağlayacaktır. Her ne kadar ülke içinde perakende zincirleri aracılığıyla yurtdışından yapılan alışverişlerde işlemlerin büyük bir kısmı nakit olarak gerçekleştirilse de ilerleyen yıllarda yeni ödeme yöntemlerine talebin kayacağı öngörülmektedir. Diğer yöntemler yaygınlaşmaya başladıkça nakit ödemelerin ağırlığının giderek azalması ve 2026 yılına kadar nakit ödemelerin payının diğer yöntemlere kıyasla %10'da kalması beklenmektedir.

Mercado Libre ve Amazon platformları, 2022 yılında küresel değeri 1,9 trilyon dolara ulaşan sınır ötesi e-ticaretin ana itici güçleridir. Bu platformlar, ürünlerin depolanmasından teslimatına kadar tüm lojistik hizmetleri sağladıkları için girişimcilerin ürünlerini Latin Amerika bölgesi genelinde daha kolay satmalarına olanak tanımaktadır.

5.13.4. Ödeme Yöntemleri

Dijital cüzdanlarda ülkede PayPal ülkede lider konumdadır. PayPal’ı Google Pay, Mercado Pago, PayU, Conekta, Open Pay, Pagamóbil, Broxel, Pago Fácil, Stripe, CoDi (Digital Collections) takip etmektedir.

Banka kartları ve kişisel kredi kartları tercih edilen ödeme yöntemleridir. Bununla birlikte, birçok çevrim içi perakendeci market de nakit ödeme gibi ödeme alternatifleri sunmaktadır.

Ülkede kullanılan “DHL, Estafeta, UPS, Red Pack, Fedex, Castores, Cubbo, Estrella Blanca, Flecha Amarilla, Logisfashion, MexPost, Tres Guerras” hızlı kargo çözümleridir.

Ülkede sipariş karşılama hizmeti veren başlıca firmalar ise; 99 minutos, Cornershop, Envía.com, Envíoclick, Envía Ya, iVoy, Mobbit, Wabi 2You ve WiCore'dur.

5.13.5. Mobil E-Ticaret

Meksika, Latin Amerika'daki en büyük ikinci mobil e-ticaret pazarı konumundadır. Statista'ya göre, 2022 yılında mobil e-ticaret gelirleri, masaüstü cihazlardan yapılan çevrimiçi alışverişleri yaklaşık 6 milyar doları aşmıştır. 2026 yılına kadar mobil e-ticaret gelirlerinin masaüstü cihazlardan elde edilen gelirlerini ikiye katlayarak 43 milyar doların üzerine çıkacağı tahmin edilmektedir.

Americas Market Intelligence'a göre, 2022 yılında Meksikalı çevrimiçi tüketicilerin %79'u çevrimiçi alışveriş yapmak için cep telefonu kullanmıştır.

Meksikalı tüketiciler mobil e-ticaret sunduğu kolaylığa önem vermektedir. Ürün ve hizmetleri istedikleri zaman, istedikleri yerden satın alabiliyorlar. Bu, özellikle hayatın daha hızlı olduğu kentsel alanlarda yaygındır. Mobil e-ticaret fiziksel mağazaları ziyaret etme ihtiyacını ortadan kaldırarak zaman ve emek tasarrufu da sağlamaktadır.

Meksika'daki telekomünikasyon altyapısı önemli ölçüde gelişmiştir. 4G ağlarının genişletilmesi ve 5G'nin uygulanması, daha hızlı ve daha istikrarlı bağlantıları kolaylaştırmaktadır. Bu da kullanıcıların kesintisiz bir şekilde çevrimiçi alışveriş sitelerinde gezinmesine ve alışveriş yapmasına olanak tanıyarak çevrimiçi alışveriş deneyimini geliştirmektedir.

Meksika'da mobil e-ticaret birkaç önemli oyuncusu vardır. Bunlardan başlıcaları:

- Amazon Meksika

- Mercado Libre

- Walmart Meksika

- Kueski Pay

- Cornershop

- Clip

Öte yandan, ödeme hizmeti sağlayıcıları da mobil e-ticaret çok önemli bir rol oynamaktadır:

- PayPal: Meksika'da yaygın olarak kabul gören mobil ödemeler için güvenli ve güvenilir bir seçenek sunmaktadır.

- Oxxo Pay: Kullanıcıların çevrimiçi alışverişleri için Meksika'da popüler olan Oxxo mağazalarında nakit ödeme yapmalarını sağlamaktadır.

- Stripe: Mobil ödemelerin uygulamalara ve web sitelerine entegrasyonunu kolaylaştırmaktadır.

Mobil e-ticaret yükseliş trendinde olmakta ve Insider Intelligence'a göre, mobil e-ticaret satışları 2027 yılına kadar tüm e-ticaret satışlarının yaklaşık %50'sini oluşturacaktır. Bu büyüme, akıllı telefon kullanımındaki artışa ve gelişmiş telekomünikasyon altyapısına bağlanmaktadır.

5.13.6. E-Ticarete Yönelik Beklenti ve Öngörüler

Meksika, Latin Amerika'daki en dinamik e-ticaret pazarlarından biri olarak konumlanmaktadır. Dijital teknolojilerin benimsenmesi ve internete erişimin artması, bu sektörün büyümesinde kilit rol oynamıştır. COVID-19 salgını, katalizör görevi görerek birçok tüketicinin ilk kez çevrimiçi alışveriş yapmasına neden olmuş ve bu da e-satışlarda ve kullanıcı tabanında benzeri görülmemiş bir artışa neden olmuştur.

Statista'ya göre, Meksika'daki e-ticaret kullanıcılarının sayısının 2024 yılına kadar 78,9 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu rakam, 2020 yılında 50,7 milyon kayıtlı kullanıcıya kıyasla önemli bir artışı temsil etmektedir. Yıllık bileşik büyüme (CAGR) 2020 yılından 2024 yılına kadar olan dönemde %11,4 olarak öngörülmektedir. Bu rakamlar, Meksika ekonomisinde e-ticaretindeki genişlemesinin ve artan önemine işaret etmektedir.

6. ÜLKE ÖNEMLİ SEKTÖRLER

6.1. Tarım ve Hayvancılık

Tarım ve hayvancılık sektörü ülkedeki öncelikli sektörlerden olmakla birlikte, GSYİH’nin %2,3’ünü oluşturmaktadır. Ülke toprakların yaklaşık %13'ü (145 milyon hektar) tarım ve hayvancılık faaliyetleri için olarak kullanılmakta ve farklı mevsimlerde yaklaşık 200 tarım ürünü hasat edilmektedir.

Dünya gıda üretiminde dünyanın 12’nci ve dünya hayvancılık üretiminde 10’uncu ve balıkçılık ve kültür balıkçılığı üretiminde ise 17’nci sırada yer almaktadır. Meksika dünyanın 6’ncı sığır üreticisi, 6’ınci tavuk eti üreticisi ve 7’nci mısır üreticisidir.

Tarım, hayvancılık ve balıkçılık sektöründe 2023 yılında 300 milyon ton üretim gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplam üretimin 273 milyon tonu (%91) tarım ürünleri, 25 milyon tonu (%8) hayvansal ürünler 2 milyon tonu (%1)'i ise balıkçılık ürünlerinden oluşmaktadır. Aynı yıl 108,9 milyon hektar alan hayvancılık, 23,4 milyon hektar alan ise tarım faaliyetleri için kullanılmıştır. Genel olarak, Michoacán, Sinaloa, Jalisco, Chiapas, Sonora, Veracruz, Guanajuato, Tamaulipas, Meksika Şehri, Zacatecas, Oaxaca ve Baja California eyaletlerinde tarım üretimi yapılmaktadır.

Meksika’dan 2022 yılında 190'dan fazla ülkeye 49,4 milyon dolar seviyesinde tarım ürünleri ihracatı yapılmış ve yaklaşık 7 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verilmiş ve dünyanın 9’uncu büyük tarım ihracatçısı olmuştur. 2023 yılında ise bir önceki yıla göre %3,7’lik artışla 51,3 milyon dolarlık tarım ürünleri ihracatı gerçekleştirilmiş ve yaklaşık 8,5 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verilmiştir.

Meksika, başta domates, avokado ve bira olmak üzere önemli bir gıda ürünü ihracatçısı olup, dünya tarım ürünleri ihracatında %2,3 pay ile 9’uncu sırada yer almaktadır. En çok ihraç edilen ürünler sırayla bira, çilek, avokado, tekila, domates, işlenmiş dana eti ve domuz etidir. Meksika’nın tarım ve gıda ürünleri ihracatında da %79 pay ile ABD öne çıkmaktadır. Yüzölçümü bakımından dünyada 14’üncü sırada yer alan Meksika, geniş çaplı tarım ve gıda üretimi ile dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’nin tarım ve gıda ürünleri tedarikinin beşte birini gerçekleştiren en önemli ülke konumundadır.

Bununla birlikte, Meksika dünyadan 2022 yılında 42,4 milyon dolar, 2023 yılında ise 42,8 milyon dolarlık tarım ürünleri ithal etmiştir. Tarım ihracatında ticaret fazlası veren bir ülke olmakla birlikte tüketimin yaklaşık %40'ı ithal edilmektedir.

Meksika dünyanın en büyük gıda üreticilerinden biri olmasına rağmen, 2023 yılında tüketilen temel tahılların yarısından fazlasını ithal etmektedir. En çok ithalatı gerçekleştirilen tarım ürünü mısırdır. Ülke mutfağında önemli olan mısırda kendi kendine yeterlilik anlamında Hükümet tarafından özel sektör işbirliğinde çeşitli planlar hazırlanmıştır. Meksika'nın 2023 yılında ithal ettiği başlıca işlenmemiş ürünler; mısır (%26,95), soya fasulyesi (%19,2), buğday (%9,8), kanola tohumu (%4,8) ve peynir (%3,8) olarak sıralanmaktadır. En çok ithal edilen işlenmiş ürünler ise domuz eti (%12,2), kümes hayvanı eti ve sakatatı (%8), süt ve krema (%6,7), soya yağı (%4,2) ve sığır eti (%3,9) şeklindedir. Bununla birlikte, Meksika'nın ithal ettiği işlenmiş gıdalar arasında çikolata, şekerleme, çeşniler, soslar, reçeller, jöleler, katı yağlar, sıvı yağlar, tatlandırıcılar, meyve suları ve meşrubatlar, biralar ve şaraplar gibi alkollü içecekler, makarna, tahıllar, hazırlanmış etler, dondurulmuş balık ve kabuklu deniz ürünleri, dondurulmuş meyveler, peynirler, kekler, patlamış mısır, çorbalar, şuruplar, tatlandırıcılar ve bal yer almaktadır.

Tarım ve gıda ürünlerinde ABD, Meksika'nın ana tarım ürünleri tedarikçisi olup, mısır, soya fasulyesi, süt ürünleri, domuz eti, buğday, kümes hayvanları eti (yumurta hariç), sığır eti, soya küspesi ve gıda müstahzarlarının başlıca ihracatçısıdır. Özellikle, Meksika'nın hayvancılık sektöründeki son yıllardaki büyüme, hayvan yemi için soya küspesi olarak kullanılmak üzere soya fasulyesine olan talebin artmasına ve dünyadaki en büyük ihracatçı konumundaki ABD’den ithalatın artmasını sağlamıştır.

Süt ürünlerine bakıldığında, Meksika'nın yerli sanayisi üretim artışı yaşamış olsa da, ülke süt ürünleri üretiminde açık veren bir ülkedir. Bu husus, süt ve süt ürünleri ihracatçıları için cazip bir pazar olduğunu göstermektedir.

Meksika'nın kümes hayvanları ve ürünleri konusunda, tavuk eti düşük fiyatı ve Meksika mutfağındaki çok yönlülüğü nedeniyle iç tüketimde çok tercih edilen hayvansal üründür.

Meksika dünyanın 1 numaralı yumurta tüketicisidir. Kümes hayvanları ve yumurta ithalatının çoğu ABD'den yapılırken, bu ülkeyi Brezilya ve Şili takip etmektedir.

2022 YILI TARIM ÜRÜNLERI İHRACATI Ürün | İhracat Değeri (milyon dolar) | İthalatçı Ülkeler 1 | 2 | 3 Ülke | Değer (milyon dolar) | Ülke | Değer (milyon dolar) | Ülke | Değer (milyon dolar) Bira | 6.083 | ABD | 3.848 | Dominik | 62 | Avustralya | 52 Tekila | 4.085 | ABD | 2.514 | İspanya | 46 | Japonya | 42 Meyveler | 3.789 | ABD | 3.642 | Kanada | 33 | Japonya | 14 Avokado | 3.368 | ABD | 2.908 | Kanada | 225 | Japonya | 108 Sığır eti | 2.238 | ABD | 1.908 | Japonya | 197 | Kanada | 74 Domates | 2.143 | ABD | 2.133 | Kanada | 8 | Japonya | 2 Tatlı kurabiyeler | 1.182 | ABD | 743 | Kanada | 22 | Guatemala | 7 Şekerleme | 1.138 | ABD | 992 | Guatemal a | 23 | Kolombiya | 21 Dolmalık biber | 1.124 | ABD | 1.047 | Kanada | 70 | İspanya | 1 Şeker | 1.012 | ABD | 857 | Fas | 52 | Kolombiya | 18 Domuz eti | 942 | Japonya | 627 | ABD | 202 | Çin | 45 Brokoli, lahana ve karnabahar | 872 | ABD | 851 | Kanada | 17 | Japonya | 2

2022 YILI TARIM ÜRÜNLERI İHRACATI Ürün | İhracat Değeri (milyon dolar) | İthalatçı Ülkeler 1 | 2 | 3 Ülke | Değer (milyon dolar) | Ülke | Değer (milyon dolar) | Ülke | Değer (milyon dolar) Limon | 756 | ABD | 728 | Hollanda | 13 | Japonya | 4 Yeşil kahve | 728 | ABD | 432 | Belçika | 64 | Almanya | 38 Çikolata | 708 | ABD | 554 | Kanada | 47 | Guatemala | 3 Ceviz | 603 | ABD | 533 | Çin | 24 | Nikaragua | 21 Sığır | 555 | ABD | 555 | Belize | 0 | Nikaragua | 0 Kaynak: https://drive.google.com/file/d/1FWHntHMgjw_uOse_MsOF9jZQDAm_FOD9/view | | | |

Ülkenin kuzeyindeki eyaletlerde tarımsal sulama imkanları yetersizdir. Quintana Roo, Baja California Sur (Los Cabos, Cabo San Lucas, Tijuana, La Paz), Baja California ve Sonora eyaletlerinde deniz suyu arıtma imkânları mevcuttur. Traktör parçaları, motorlar ve motor parçaları, modern tarım ekipmanları, ticari çim biçme makineleri, sulama ekipmanları, damla ve mikro sulama sistemlerinde fırsatlar bulunmaktadır. Ülkenin başlıca tarım ekipmanları tedarikçileri ABD, Çin, İtalya, Hindistan ve Brezilya’dır.

Yerel üretim ulusal talebi karşılamaya yetmediğinden gübre ihtiyacı söz konusudur. 2022 yılında 3,5 milyon ton, 2023 yılında ise 4 milyon ton gübre ithal edilmiştir. Ana gübre tedarikçisi Rusya olmakla birlikte, Meksika'daki toplam alımların %64'ü üre, diamonyum fosfat ve triple 16 kompleksinden oluşmaktadır.

Meksika’daki tohum sektörü yaklaşık 1 milyar dolarlık bir pazar büyüklüğüne sahiptir. Sebze tohumları pazar büyüklüğünün 2024 yılında 350 milyon dolar olacağı tahmin edilmektedir. Meksika, tarım arazilerinin çoğunun organik ürünler için kullanılması ve tohum tedarikinde ithalata bağımlıdır. Meksika'ya ithal edilen en yaygın hibrit sebze tohumları domates, marul, salatalık, lahana, biber ve brokolidir. Tohum pazarı, 5 ana şirketin %64'lük paya sahip olmasıyla orta derecede konsolide olmuş durumdadır. Bu pazardaki ana oyuncular BASF SE, Bayer AG, Groupe Limagrain, Rijk Zwaan Zaadteelt en Zaadhandel BV ve Syngenta Group'tur.

ABD ve Kanada’dan artan talebin etkisiyle meyve-sebze ve kesme çiçek üretiminde yeni teknoloji ve sera kullanımı son yıllarda yılda 7 kat artmıştır. Seracılık faaliyetleri yıllık ortalama %12 oranında büyümekte ve 3,5 milyar dolar kurulu altyapı mevcuttur. Seraların yaklaşık %40’ı Sinaloa, Jalisco, Baja California Sur, Baja California, Sonora ve Meksika eyaletindedir. Ülkede düşük teknolojili ürün ve sulama sistemleri üretilmekte ve genellikle ABD, Hollanda, Fransa, İsrail, Kanada ve İspanya’dan orta ve yüksek teknoloji malzemeler ithal edilmektedir. Sektördeki başlıca firmalar Invermex, Metaliser, Harnois, Filclair, Richel, IEP, Inverca, MSC Greenhouses, Novagric, Rimex ve Ulma Agricultural şirketleridir.

Meksika İthalat Rejimi uyarınca, tarım ve hayvancılık ürünleri için ödenecek ithalat vergisi %0 ile %75 arasında değişmekte olup, malın değeri üzerinden %16 KDV ödenmesi gerekmektedir. %75'e kadar gümrük vergisi ödenen ürünlerden bazıları 01.05 pozisyonundaki kümes hayvanlarının taze, soğutulmuş veya dondurulmuş etleri ve yenilebilir sakatatları; taze veya soğutulmuş patatesler (patates) ve kimyasal olarak saf fruktozdur. Peynir ve süzme peynir gibi ürünler için ise %45'e varan gümrük vergisi ödenmektedir. Kahve %45'e varan bir vergiye tabidir. Tarım ve hayvancılık sektörünün diğer ürünleri ve işlenmiş gıda için gümrük tarifesi ise %0-%20 arasında değişmektedir.

Meksika’nın tarım ve gıda üretimi hakkında detaylı bilgi için Meksika Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı - Tarımsal Gıda ve Balıkçılık Bilgi Servisi (SIAP) tarafından hazırlanan “Panorama Agroalimentario 2023” (Tarımsal Gıda Görünümü 2023) adlı İspanyolca yayının https://drive.google.com/file/d/1FWHntHMgjw_uOse_MsOF9jZQDAm_FOD9/view internet adresinden incelenmesinde fayda görülmektedir.

6.2. İmalat Sanayi

Meksika, Latin Amerika ülkeleri içerisinde güçlü imalat sanayii ile öne çıkmakta olup bu açıdan farklı bir konumdadır. Ülkedeki yerli ve yabancı şirketler tarafından üretilerek iç pazara sunulan ve/veya diğer ülkelere ihraç edilen ürünlerin imalatında kullanılan, ülkede üretilmeyen veya üretimi yeterli düzeyde olmayan hammadde ve sermaye malları ithal edilmektedir. Endüstri içi işbirliği olanaklarının ve bu sektörlerdeki hammadde ve sermaye malı ithalat potansiyelinin büyüklüğünün değerlendirilebilmesini teminen, ülke sanayiinde öne çıkan sektörler hakkında detaylı bilgi edinilmesi önem arz etmektedir.

Elektrik ve Elektronik Sektörü

Ülke GSYİH'sinin %1,3'ünü ve imalat sanayinin %10’unu oluşturan elektrik-elektronik sektörü, ülkede gelişen ilk endüstrilerden biri olmakla birlikte, yabancı yatırımların artmasından dolayı sektör hızla büyüme kaydederek Meksika’yı dünyanın önemli elektronik üreticilerden biri konumuna taşımıştır. Elektrik-elektronik sektörü, Meksika'nın yeni sanayi politikasında Ekonomi Bakanlığı tarafından seçilen 5 öncelikli sektör arasında olup, 2027 yılına kadar 21,99 milyar dolar seviyesinde pazar hacmine ulaşması beklenmektedir.

Genel olarak Meksika elektronik endüstrisinde, tüketici elektroniği, yarı iletken elektronik bileşenler, kişisel bilgisayarlar, telekomünikasyon ekipmanları ile tıbbi ekipmanlar ön plandadır.

Meksika'nın küresel ihracattaki payı %5 olup, Latin Amerika'nın ise 2’nci büyük ihracatçısıdır. Çin’in ardından ABD’nin ikinci büyük elektronik tedarikçisi, ihracatın %20’si ABD pazarına yöneliktir. ABD’ye ses ve görüntü, telekomünikasyon, bilgisayar parça ve ekipmanları ihraç edilmektedir.

Meksika, Çin, Almanya, ABD ve İtalya'dan sonra yıllık 15 milyar dolarlık pazar değeriyle dünyanın en büyük 5’inci ev aletleri üreticisidir. Bu sektörde, elektrikli su ısıtıcıları, soba, fırın ve set üstü ocak, buzdolabı/dondurucu, bulaşık makinesi, çamaşır makinesi, kurutma makinesi, klima, sıkıştırmalı soğutucular ve elektrikli süpürge üretimi yaygındır. Sony, Whirlpool, Electrolux, LG, Mabe, GE, Zuo, Amana, Danby, Ethan Allen, EMZ, Siemens ve Diehl Controls gibi uluslararası şirketler Meksika’da üretim yapmaktadır. Nuevo León, Meksika Şehri, Coahuila, Guanajuato, Querétaro, San Luis Potosi, Chihuahua şehirleri bu sektörde uzmanlaşmıştır. Ülkede üretilen elektrikli cihazların %41'i Nuevo León eyaletinde üretilmektedir. Burada aynı zamanda ülkenin en büyük ev aletleri kümesi olan Nuevo Leon Ev Aletleri Kümesi (CLELAC) bulunmaktadır.

Meksika, ABD’nin ikinci büyük elektrikli ev aletleri tedarikçisidir. Ev aletleri üretiminin %80'inden fazlası ABD, Kanada ve Avrupa'ya ihraç edilerek küresel ev aletleri üretiminin yaklaşık %2,5'ini oluşturmaktadır. Ülkenin başlıca ev aletleri ihracatı buzdolap, ısıtıcı, çamaşır makinesi, klima, su ısıtıcısı ve elektrikli süpürgesidir.

Dünyanın en büyük düz ekran TV ihracatçısı olan Meksika’da Dell, LG, Sony, Toshiba, Samsung, RCA, Phillips, Panasonic ve Siemens gibi uluslararası şirketler üretim yapmaktadır. Baja California eyaletinde 200'den fazla elektronik şirketi faaliyet gösterirken, Tijuana şehrinde ise yılda 20 milyondan fazla TV üretilmektedir. Ayrıca, ülkede cep telefonu, tablet, mikroçip ve elektrikli devreler de üretilmektedir.

Elektronik üretimi ülkenin doğu ve batısında farklı uzmanlıklara sahiptir. Ülkenin kuzeybatısında telekomünikasyon, havacılık ve otomotiv bileşenleri; orta bölgelerde yüksek teknoloji bileşenleri, bilgi teknolojileri ve elektronik alt montaj; kuzeydoğuda ise bilgisayar, ev aletleri ve tüketici elektroniği üretimi yaygındır.

Ülkenin kuzeybatısında yer alan Tijuana, telekomünikasyon, havacılık ve otomotiv endüstrilerine elektrikli bileşenler üreten 120'den fazla şirkete ev sahipliği yapmaktadır.

Kuzeydoğuda yer alan Nuevo León eyaletindeki Monterrey şehri ise Emerson Electric, Johnson Controls ve A.O. Smith gibi şirketlere ev sahipliği yapmaktadır. Coahuila eyaletindeki Saltillo şehrinde KSR International and Turck gibi sensör üreticilerinin yatırımı mevcuttur.

Jalisco eyaletinde yer alan ve “Meksika'nın Silikon Vadisi” olarak bilinen Guadalajara şehri, 12 OEM ve yılda yaklaşık 150 milyar dolar ihracat yapan 380'den fazla uzman tedarikçi ile ülkedeki en büyük elektronik üretimine sahiptir. IBM, HP, Siemens, Plexus, IMI, IKOR, Flex, V-TEK, InterLatin, Sanmina, QSS, JABIL, Molex, OMP Mechtron ve Talos gibi şirketlerin burada yatırımları mevcuttur. Bu eyalette yarı iletkenler, yazıcılar ve fotoğraf ekipmanı üretilmektedir.

Elektronik sektörü otomotiv, havacılık, ev aletleri ve medikal cihazlar gibi imalat endüstrilerini de desteklemektedir. Ses/video, kişisel ve ticari bilgisayar, yarı iletkenler, iletişim teknolojisi ve optik aletler Meksika’nın elektronik üretiminde öne çıkan alt sektörlerdir. Toplam elektronik ihracatının dörtte birini oluşturan düz ekran televizyon üretimi (plazma, LCD ve LED ürün sınıfları dahil) Meksika'da üretilen en büyük tüketici elektroniği ürün sınıfıdır. Aynı zamanda dünyanın Çin’den sonra ikinci büyük bilgisayar ihracatçısıdır, Meksika’nın bu alt sektördeki ihracatı, bilgisayar ithalatı gerçekleştiren ABD pazarı ile Japonya ve Almanya’ya yönelmiştir.

Medikal Cihaz Sanayi

Medikal cihaz sektörü, 2023 yılında 13,7 milyar doların üzerinde tıbbi cihaz ve ekipman ihracatı gerçekleştiren Meksika'nın sağlık sektörü çatısı altındaki ana alt sektörlerden biridir. Dünya medikal cihaz ihracatında ülke sıralaması ABD, Almanya, Hollanda, Çin ve Meksika’dır.

Meksika medikal cihaz üretiminde dünyada 7’nci, medikal cihaz ihracatında 3’üncü ve Latin Amerika’da 1’inci sırada yer almaktadır. Pazardaki en büyük payı, 2024 yılı için öngörülen 1,28 milyar dolarlık pazar hacmiyle kardiyoloji cihazları oluşturmaktadır.

Meksika’da üretilen medikal cihazların %80’i ABD’ye, geri kalanı ise Almanya, İrlanda, Belçika, Kanada, Hollanda ve Japonya gibi ülkelere ihraç edilmektedir. En çok ihraç edilen ürünler arasında şırıngalar, işitme cihazları, kontakt lensler, kalp kapakçıkları, tekerlekli sandalyeler, solunum cihazı bileşenleri ve cerrahi kitler, önlükler ve ağız koruyucuları yer almaktadır.

Dünyanın önde gelen 15 tıbbi cihaz üreticisinden 13'ü Meksika'da faaliyet göstermektedir. Baja California, Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, Jalisco, Sonora ve Tamaulipas medikal cihaz üretiminde öne çıkan eyaletlerdir. Medtronic, TE Connectivity, Cardiva Medical, Nordson Medical, LanixMed, Westmed, Masimo, Amphenol Alden, GE Medical Systems, Tyco, Becton Dickinson, Siemens and Cardinal Healthcare, 3M, Stryker, Kimberly Clark, Boston Scientific, Welch Allyn ve Johnson&Johnson Meksika’da üretim yapan başlıca şirketlerdir.

2023 yılı Ocak-Eylül döneminde yabancı yatırım 91,4 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Yabancı yatırımlar arasında, Danimarkalı şirket Ambú'nun 20.000 m2 alanda ve 1.000 kişiyi istihdam edecek bir tesis yatırımı bulunmaktadır. Diğer uluslararası firmalardan Nordson Medical, ABD'li Abbott, Fisher & Paykel ve Harmac şirketleri de yatırım yapacaklarını duyurmuştur.

Ülke genelindeki 4.600 hastanenin üçte biri devlet hastanesidir ve ayrıca 400 adet laboratuvar bulunmaktadır. Sağlık harcamaları GSYİH’nin %5,8’i civarındadır. Obezite, diyabet, kalp, hipertansiyon, solunum, böbrek, diş ve mide rahatsızlıkları yaygındır. Floroskopi sistemleri, MR görüntüleme cihazları, bilgisayarlı tomografi tarayıcıları ve anestezi cihazları ve X-ray cihazları en fazla büyüyen alt sektörlerdir.

Medikal cihaz endüstrisinin yarısını kapsayan Baja California eyaletinde (ağırlıklı olarak ABD’deki San Diego/California gibi merkezlere yakınlığının avantajı ile Tijuana şehrinde) 75'ten fazla şirket bulunmakta ve 71.000 kişi istihdam edilmektedir. Sonora eyaletinde (Hermosillo, Guaymas ve Empalme şehirleri ağırlıklı) ise 26 medikal cihaz üreticisi yer almakta; kablo tertibatı, kardiyovasküler tedavi, kateter sistemler, diş parçaları, endoskopi cihazı, hastane işlem arabaları, enjeksiyon cihazı, cerrahi cihazlar, kalp pili ve solunum cihazı üretmektedir.

Kimya Sanayi

GSYİH'nin %2,2’sini ve imalat sanayinin %10’unu oluşturan kimya sektörü, farmasötik, reçineler, sentetik kauçuk ve kimyasal elyaf üretimi ağırlıklıdır. Kimya sanayinde üretim değeri 2022 yılında bir önceki yıla göre %4,6 artışla 20,2 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Bir önceki yıla oranla %28,2 artış ile 34,4 milyar ABD doları ithalat, %4,2 düşüş ile 6,1 milyar ABD doları ihracat yapılmıştır. İç tüketim ise %22 artışla 48,4 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Meksika’nın 2022 yılı kimya ürünleri üretiminde Meksika Eyaleti (%22,3), Nuevo León (%11,9), Jalisco (%9,6) ve Guanajuato (%7,5) eyaletleri öne çıkmaktadır. Üretim en çok inorganik kimyasallar (%27,3), endüstriyel gazlar (%21,5), petrokimya ürünleri (%21,4), sentetik reçineler (%20,3) ve zirai ilaçlarda (%7,4) yapılmaktadır.

ABD, Brezilya, Belçika, Guatemala, Kolombiya, Şili, Kanada ve Almanya ihracatta öne çıkan ülkeler olup, başlıca tedarikçiler ise ABD, Çin, Kuzey Kore, Almanya, Kanada, Hindistan, İspanya, İtalya ve Fransa’dır. Kimya sektöründe 51.000 kişi istihdam edilmektedir. Kimya sektörü hakkında daha detaylı bilgi için Ulusal Kimya Endüstrisi Birliği (ANIQ) internet adresinin (https://aniq.org.mx/webpublico/index.asp) incelenmesinde fayda görülmektedir.

Alpek, Lyondellbasell de México, Dow Química Mexicana, PPG Comex, Braskem Idesa SAPI, The Chemours Company Mexicana, Cydsa ve Grupo Pochteca sektördeki başlıca firmalardır. Ayrıca, Procter & Gamble, Kimberly Clark, Unilever de México, Ingredion Mexico, Sanofi Mexico ve Bayer Group Mexico gibi uluslararası firmalar da Meksika’da faaliyet göstermektedir.

Meksika’da başta Bayer, Pfizer, Astra Zeneca ve Roche olmak üzere 200’den fazla ilaç şirketi faaliyet göstermekte olup; Meksika Şehri, Jalisco, Meksika Eyaleti, Puebla ve Michoacán’da sektör kümeleri bulunmaktadır. Meksika farmasötik pazarının değeri yaklaşık 10 milyar ABD doları, kişi başı yıllık harcamaların değeri ise ortalama 215 ABD dolardır.

Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri açısından dünyanın 10 büyük pazarından biri ve Latin Amerika'daki ikinci büyük pazar olan Meksika’da 15,8 milyar ABD doları değerinde kozmetik üretimi gerçekleştirilmektedir. 2022 yılında %6,7 oranında büyüyen sektörde kişisel bakım ürünleri, deodorant, güneş koruyucu, cilt ve saç bakım ürünleri, renkli kozmetik, erkek bakım ürünleri, spa ürünleri, organik ve doğal ürünler, sabun, dezenfektanı ve antibakteriyel ürünlerin talebi artmaktadır. Yurt içi satışlar hipermarket ve süpermarketler (%45), bakkallar (%21), güzellik mağazaları (%11) ve alışveriş merkezleri (%8) aracılığıyla yapılmaktadır. Unilever (%33), Colgate- Palmolive, P&G ve High Ridge Brands şirketleri (toplamda %40) Meksika kişisel bakım ürünleri pazarına hakimdir.

Plastik Sektörü

Plastik imalat sanayi, Meksika’nın imalat sanayinde önemli bir sektördür. 400 milyon tonluk dünya plastik üretiminin 7 milyon tonu Meksika'da gerçekleştirilmektedir. Ulusal Plastik Endüstrileri Birliği'ne (ANIPAC) göre, Meksika'daki mevcut plastik tüketimi yılda 5,9 milyon ton olup, bunun sadece 3,8 milyon tonu Meksika'da üretilmekte olup, toplam üretimin %45'i ambalaj, %16'sı genel tüketim, %11'i inşaat, %8'i otomotiv, %6'sı elektronik, %4'ü tarım, %3'ü medikal ürünlerde yapılmaktadır.

Meksika’nın aynı zamanda dünyanın en büyük plastik tüketicilerinden biri olması sebebiyle sektörün üretim değeri kadar ithalat yapılmaktadır. Meksika'nın toplam plastik ithalatı 2022 yılında 41,52 milyar ABD dolarına ulaşmış olup, en çok reçine, plastik ile makine, ekipman ve kalıp ithalatı yapılmıştır. Meksika'nın reçine ithalatının %61’i ABD'den yapılmakta, onu Çin ve Kanada izlemektedir. İhracatta ise sektör 11,5 milyar doların üzerinde ihracat kaydetmiş olup bunun %77'si Amerika Birleşik Devletleri'ne yapılmıştır, Guatemala, Belçika, El Salvador ve Kolombiya Meksika’nın diğer önemli ihraç pazarlarıdır.

Plastik ambalaj üretimi, temizlik ürünleri, gıda, içecek ve ilaçlara talebin artması neticesinde her yıl artış göstermektedir. Gıda ve içecek sektörünün tükettiği plastik ambalajlar ülkede üretilmektedir; ancak özel ambalaj ve paletler, üretimde ve nihai paketleme ürünlerinde kullanılan elektrostatik deşarjlı kaplamalara sahip kutular ve termoform plastik ambalajlara talep yüksektir. Meksika'nın plastik endüstrisi için en önemli üretim alanlarından biri, plastik gıda ve elektronik cihaz ambalajlarıdır.

Meksika Şehri, Querétaro, Yucatan, Coahuila ve San Luis Potosí gibi eyaletlerde tek kullanımlık plastik poşetlerin yasaklanması sebebiyle sürdürülebilir ürünlere yönelik talebin artması ile plastik ambalaj endüstrisi, doğada çözünebilir ve geri dönüştürülebilir plastik malzemelere doğru evrilmektedir. Ülkede tüketilen plastiğin yaklaşık %15'i geri dönüştürülmektedir ve Meksika PET geri dönüşümü açısından Latin Amerika'daki en gelişmiş ülkedir. Büyük şirketler, sağlık ve çevre standartlarına uyum sağlamak ve kendi tüketimleri için plastikleri geri dönüştürmektedir.

İnşaat sektöründe son yıllarda metal malzemeler yerine plastikten su ve gaz boruları, pencere, kapı, çatı ve zemin kaplamalarının kullanımı ile plastik sektörüne talep artmaktadır. Diğer taraftan, otomotiv, mobilya, medikal cihaz, havacılık ve ev aletleri sektörlerinde de kullanılan plastik malzemeler açısından Meksika'nın güçlü tedarik zinciri önemli iş alanları yaratmaktadır. Örneğin otomotiv endüstrisinde araç ağırlığını %30 azaltmayı sağlayan plastik ve kauçuk parçalara talep artmaktadır. Tarımda plastik boru ve filmlerin ve tekstil sektöründe dokunmamış elyafların kullanımının artması da plastik sektörüne talebi artırmaktadır.

Plastik sektörü geliştikçe işleme ekipmanı, makine, kalıp ve plastik parça talebi de artmaktadır. Bu meyanda, plastik işleme makineleri, ekstrüder, plastik reçineler (polipropilen, PVC ve poliüretan), plastik malzeme ve parça, birincil ve ikincil plastik işleme için otomasyon ve geri dönüşüm teknolojileri açısından pazarda fırsatlar mevcuttur.

Meksika plastik sektöründe 5200 üretici faaliyet göstermektedir. Bu şirketlerin büyük kısmı Coahuila, Sonora, Jalisco, Nuevo León, Puebla, Querétaro, Guanajuato, San Luis Potosí ve Meksika Şehri’nde üretim yapmaktadır. Ülkede genel olarak plastik kaplama, plastik ev eşyaları ve polimer bileşenler üretilmektedir. Meksika'da üretilen plastik reçinelerin yarısı polietilen tereftalat (PET), polivinil klorür (PVC) ve yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) gibi birincil plastiklerdir. Polietilen (PE), polifenilen eter (PPE), PVC reçineleri, polipropilen (PP) film, PVC boru ve bağlantı parçaları, laminatlar ve akrilik malzemeler dahil olmak üzere çok çeşitli ikincil ve üçüncül plastik malzemeler de üretilmektedir. Havacılık ve otomotiv imalatının yoğunlaştığı Querétaro eyaletinin 5’inci büyük endüstrisi olan plastik imalatında GW Plastics, Adapt, Mitchell Plastics ve Duqueine Group gibi üreticilerini içeren plastik kümelenmesi bulunmaktadır. Allen de Mexico, Reynera, Nemak, Coflex firmaları da sektörde öne çıkan üreticilerdir.

Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

Meksika’da tekstil sanayi üretimi 1830 yılında Puebla eyaletinde başlamış olup, GSYİH’nin %3’ünü ve istihdamın %10’unu kapsayan sektör yıllık ortalama %5 büyümektedir. Latin Amerika’nın moda lideri olarak anılan Meksika’da yabancı markaların üretim tesisi mevcuttur. Meksika'daki tekstil sektörü, sentetik elyaf, giyim, ayakkabı, banyo malzemeleri ve kumaş üretimi ağırlıklıdır. Üretimin %22’si otomotiv, havacılık, mobilya ve otel sektörlerine; %78’i nihai tüketime ve ihracata yöneliktir.

Sektör gelirlerinin %82’si hazır giyim ve %18’i diğer tekstil ürünleri kaynaklıdır. İhracatın %81’i hazır giyim ağırlıklı olarak pantolon ve tişört ve %19’u tekstil ürünlerinden; ithalatın ise %48’i hazır giyim ve %52’si tekstil ürünlerinden oluşmaktadır.

Ulusal Tekstil Sanayi Odası (CANAINTEX) verilerine göre, 2023 yılında tekstil ihracatı 9,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Tekstil ve hazır giyim ihracatının %91'i ABD’ye yapılmış olup, bu ülkeyi Nikaragua, Kanada ve Guatemala takip etmiştir. En çok ihraç edilen ürünler, pantolon, tişört, el dokuma halısı ve cerrahi havlulardır.

2023 yılında tekstil ve hazır giyim ürünleri ithalatı 11,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiş ve 2022 yılına göre %6'lık bir düşüş göstermiştir. İthalatta en yüksek paya sahip tekstil ürünleri, toplam ithalatın %56'sını temsil eden dokuma kumaşlar (%19), dokunmamış kumaşlar (%14), kaplanmış kumaşlar (%12) ve filament kumaşlar (%12) olmuştur. Hazır giyimde bluz (%18), pantolon (%15), tişört (%12) ve kazak (%8) toplam ithalatın %52'sini oluşturmaktadır.

Tekstil sektörü ithalatının değer bazında %42'si ABD’den, hazır giyim sektöründeki ithalatın %32’si Çin'den gelmektedir. Toplamda ise tekstil-hazır giyim ithalatının, %36’sı Çin, %19’u ABD, %5’i Vietnam, %5’i Bangladeş menşelidir.

Yurt içi hazır giyim satışlarında perakende mağazaları aracılığıyla veya doğrudan nihai tüketicilere satış yöntemi yaygındır. Fiyat duyarlılığı yüksek kesimin marka bağlılığı düşüktür. Ancak gelir düzeyi yüksek tüketiciler stil, kalite, marka ve tasarıma çok önem vermektedir. Meksika hazır giyim sektöründe Amerika kıtasında %5 pay ile ABD, Brezilya ve Kanada’nın ardından 4’üncü büyük pazardır.

Meksika'nın tekstil endüstrisinin %63'ü ülkenin orta ve kuzeydoğu bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Toplamda 1,2 milyon kişiye istihdam sağlayan sektörde Puebla, Meksika Eyaleti, Hidalgo, Tlaxcala, Jalisco, Querétaro, Coahuila, Sonora, Guanajuato, Nuevo León, Yucatan ve San Luis Potosi eyaletleri gelişmiştir. Ülkenin kuzeyinde, sektörde kullanılan ana girdi olan pamuk tarımsal sanayi yoğunlaşmıştır. Tekstil alt sektöründeki işlerin çoğu orta-güneydoğu eyaletlerinde yoğunlaşmıştır. Giyim alt sektöründe, işlerin çoğu ülkenin kuzeyinde yer almaktadır.

Tekstil sektöründe faaliyet gösteren 20.000 şirketin %90’ı küçük ve orta ölçeklidir. Tekstil sektöründe 247 üründe ve ayakkabı sektöründe 43 üründe (ağırlıklı olarak nihai ürünler) MFN ülkelerinden ithalata %5-30 arasında gümrük vergisi uygulanmakta ve malın değeri üzerinden %16 KDV ödenmesi gerekmektedir. Tekstil ve hazır giyim sektöründe yer alan ve örme ürünler ile herhangi bir tekstil ürününden yapılan ürünleri kapsayan ürünler için %10 ila %25 arasında değişen vergiler uygulanmaktadır. Halılar ve diğer tekstil yer kaplamaları için %15 vergi uygulanırken, tekstil ayakkabılar ve şapkalar için %5 ila %30 arasında değişen bir vergi uygulanmaktadır.

Ekonomi Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılı Ocak-Eylül döneminde giyim imalatına yönelik 15,3 milyon dolarlık yabancı yatırım çekilmiştir. En fazla yatırım alan eyaletler Coahuila de Zaragoza, Chihuahua ve Jalisco'dur. En çok yatırım yapan ülkeler ise ABD, Hollanda ve Avusturya’dır.

Otomotiv, havacılık ve tıbbi cihaz endüstrilerindeki büyüme ile birlikte zamanla teknik tekstiller, endüstriyel kumaşlar, medikal tekstil, denim ve özel giysilerin üretimi artmıştır. Bu sektörde öne çıkan diğer başlıca üretim alanları rayon bazlı sentetik elyaflar, dokulu polyester boyalara sahip kumaşlar, polyester elyaftan kesintili boyalara sahip tafta kumaşlar, döşemelik kumaş, ipek ve ince yünlü kumaşlardır. Yerel üretimin yetmemesi nedeniyle tekstil yan sanayinde polyester/pamuk iplik, polyester/viskoz iplik, sentetik elyaf, sentetik liflerden kumaşlar, tekstüre edilmiş polyester, yün ve saf ipek gibi kumaşlar ithal edilmektedir. Üretimde kullanılan girdilerin %79’u yerli ve %21’i ithaldir. İthalatta Çin, ABD ve Asya ülkeleri öne çıkmaktadır

Mobilya Sektörü

Meksika'da mobilya sektörü, en büyük pazar payına ve en yüksek ticari faaliyet düzeyine sahip sektörlerden biridir. 2014 yılından itibaren Çin'de yükselen ücretlerle birlikte, Çin’den daha ucuz ve nitelikli işgücü kullanılan Meksika’nın mobilya imalatı öne çıkmıştır. Meksika yıllık 2 milyon m3 çam kerestesi üretimi ile Latin Amerika’da lider konumdadır. Ülkenin kuzey ve orta eyaletlerinde (Jalisco, Sonora, Meksika Eyaleti, Coahuila, Nuevo León, Chihuahua, Baja California, Puebla ve Monterrey) mobilya üretimi yaygındır. Meksika'daki mobilya pazarının değeri yaklaşık 2,5 milyar dolardır.

Üretimin büyük kısmı pazara yakınlığından ABD’ye ihraç edilmektedir. ABD-Çin ticaret savaşlarının ve pandemi sonrasında tedarik zincirlerindeki aksamaların etkisiyle, Meksika’daki mobilya üreticilerinin ABD ve Kanada pazarlarındaki payı artmıştır. Bununla birlikte, Asya'dan gelen tedarikçiler ABD'deki tarife sorunları nedeniyle daha az rekabetçi konuma gelirken ve birçok uluslararası firmanın ABD pazarına tedarik sağlamak için Meksika'yla işbirliği yapmasına neden olmaktadır.

Meksika, en çok mobilya ihraç eden ülkeler arasında 6’ncı sırada yer almakta olup, 2023 yılı ihracat rakamı 12,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Sektör raporlarına göre, 2024 yılı ihracatının %3 ila %5 oranında artacağı ve Meksika’yı dünyanın en büyük üçüncü mobilya ihracatçısı olan İtalya'ya yaklaştıracağı tahmin edilmektedir. Meksika 2022 yılı ihracat değeri bazında ABD, Kanada, Polonya ve Vietnam'ı geride bırakmıştır.

Meksika mobilya ihracatının %95'ini ABD'ye ve %3'ü Kanada'ya yapmaktadır. Meksikalı mobilya firmalarının uluslararası pazarlara en çok ihraç ettiği ürünler koltuk ve sandalyedir. Çin’den sonra dünyanın en büyük 2’nci sandalye ihracatçısıdır.

Meksika'nın mobilya ihracatı ev, ofis ve otel mobilyaları, ahşap mobilyalar, ahşap döşemeli koltuk ve sandalyeler, metal döşemeli koltuklar ve ahşap yatak odası mobilyalarını içermektedir. Meksika'nın ahşap ürün tüketiminin %70'i ithalata bağlıdır ve ithalat ağırlıklı olarak ABD, Şili, Brezilya, Kanada ve Çin’den gerçekleştirilmektedir.

Belgenin devamı okuyucuda yükleniyor.