Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Sanayi ve Teknoloji Müzesi Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, Sanayi ve Teknoloji Müzesi’nin, sanayinin gelişim sürecini anlatması, ülkemiz tarihi boyunca rol alan sanayi ve teknolojik kültürel varlıkların bu günlere ve geleceğe taşınması ve bu çerçevede, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun, savunma sanayi başta olmak üzere, ülke sanayisinin gelişiminde ve tarihinin yazılmasında, birçok yeni kurumun ve Türkiye'nin üretim kültürünün oluşmasında yaptığı katkıları görünür kılmak, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu yanında ülkemizin sanayisine yön vermiş diğer kurumlara ve kişilere ait eserler ile endüstri ve mühendislikle ilgili objelerin ve belgelerin toplanması, ev sahipliği yapılması, araştırılması, korunması ve sergilenmesi için yürütülen hizmetlerin esaslarını belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Sanayi ve Teknoloji Müzesi’nin faaliyetlerini ve işleyişine ilişkin esasları kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 24’üncü ve 26’ncı Maddelerine göre hazırlanan 22/01/1984 tarihli ve 18289 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Müzeler ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu yönergede geçen;
a) Bağlı Bulunulan Müze: Ankara Etnografya Müzesi’ni,
b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c) Eser: Kültür Varlığı niteliğinde olan ve müze envanterine kaydı yapılan nesneleri,
ç) Genel Müdür: MKE Kurumu Genel Müdürünü,
d) Kanun: 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nu,
e) Kurul: Sanayi ve Teknoloji Müzesi Danışma Kurulunu,
f) Kurum / MKE: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü’nü,
g) Kültür Varlığı: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamına giren varlıkları,
ğ) Müze: Sanayi ve Teknoloji Müzesini,
h) Obje: Eser niteliğinde olmayan ve müzeye gelen, sergilenen veya sergilenmeyen her türlü nesneyi,
ı) Yönetmelik: 22/01/1984 tarihli ve 18289 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Müzeler ve Denetimleri Hakkındaki Yönetmeliği,
i) Yönerge: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Sanayi ve Teknoloji Müzesi Yönergesini,
ifade eder.
Madde 5 – İlkeler
(1) Bu Yönerge, Sanayi ve Teknoloji Müzesinde yapılması gereken işlem ve faaliyetlerin bir plan ve program dâhilinde yürütülmesini sağlamaktır.
Madde 6 – Sorumluluk kontrol ve rapor verme esasları
(1) Bu Yönerge hükümlerinin uygulanmasından İdari Hizmetler Dairesi Başkanlığı ile bu Başkanlığa bağlı Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğü sorumludur.
(2) Yönerge hükümlerinin gereğince uygulanıp uygulanmadığı, Kurum Teftiş Kurulu Başkanlığınca denetlenir, gerektiğinde Genel Müdüre sunulmak üzere rapor düzenlenir.
(3) Müfettişler ile uygulamadan sorumlu amirler, bu Yönergenin geliştirilmesine ilişkin rapor verirler.
(4) İlgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine dayanılarak bakanlık müfettişleri veya denetim açısından bağlı bulunulan Ankara Etnografya Müzesi Müdürlüğü uzmanları tarafından yapılacak denetim usûl ve esasları saklıdır.
Madde 7 – Değişiklik esasları
(1) Bu Yönergede, mevzuattaki değişmeler ve ihtiyaçlar göz önüne alınarak, Teftiş Kurulu Başkanlığı, İdari Hizmetler Dairesi Başkanlığı ve İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının koordinesinde hazırlanan değişiklik teklifleri Kurum Genel Müdürünün Olur’una sunulur.
Madde 8 – Dağıtım ve kullanma esasları
(1) Bu yönerge gizli olmayıp, tüm Kurum birimlerine dağıtılır.
Madde 9 – Çalışanların görevleri
(1) Müzede, kendi alanı ile ilgili ilmi, eğitim, teknik ve yönetim hizmetlerini başarı ile uygulamak, yürütmek ve tarihi süreçte ülke sanayisinin gelişimini aktarmak ve sanayi tarihi bilinci oluşturulmasına katkıda bulunmak amacıyla;
a) Kurumun tarihi ve faaliyet alanı ile Türk sanayi tarihi ve Türk tarihi bakımından değer taşıyan belge, eser ve nesneleri toplamak, korumak, değerlendirmek ve mevcut eserleri, mümkün olduğu ölçüde kronolojik bir sistem içinde sergilemek.
b) Kuruma ve Türk sanayisine her bakımdan emeği geçmiş değerli şahsiyetleri gelecek nesillere tanıtmak üzere fotoğraflarını, eserlerini, belge ve eşyalarını toplamak ve arşivlemek.
c) Kurumun tarihini ve faaliyetini tanıtan kitap, dergi, rehber, katalog, fotoğraf, video, film, film şeridi, dia, ses bandı gibi araçları toplamak, korumak, değerlendirmek ve sergilenmesini sağlamak.
ç) İlgili Kanun, yönetmelik ve yönergede belirtilmiş görev ve hizmetleri yapmak ve yapılmasını sağlayıcı tedbirlerin alınmasını sağlatmak.
d) Müzede yer alan eser ve sergi objelerinin zarar görmesini önleyici ve güvenliğini sağlayıcı tedbirleri almak ve alınmasını sağlatmak.
Madde 10 – Çalışma esasları
(1) Müzede yapılan/yapılacak olan çalışmalar aşağıda belirtildiği şekilde yürütülür.
a) Müzede çalışmaların düzenli bir şekilde ve personelin görüşleri de alınarak işbirliği içinde yapılması için, her ayın birinci haftası içinde, Müze Müdürünün başkanlığında toplantı yapılır.
b) Toplantıda geçen bir ay içerisindeki çalışmalar gözden geçirilerek, gerçekleştirilen ve gerçekleştirilemeyen faaliyetler sebepleri ile değerlendirilir.
c) Gelecek ayın çalışma programı ve işbölümü yapılır.
ç) Aylık toplantı sonuçları bir tutanakla tespit edilir. Üçer aylık uygulama ve izleme sonuçları İdari Hizmetler Dairesi Başkanlığına bildirilir.
Madde 11 – Müze danışma kurulu
(1) Müze Danışma Kurulu, müzenin amaçları doğrultusunda faaliyetlerini belirlemek üzere tavsiye niteliğinde aldığı kararları Kuruma bildirmek üzere, aşağıda belirtildiği şekilde oluşturulur.
a) Kurul, konu ile ilgili uzmanlıkları olan veya kültürel değerlere ilgisi bulunan kişiler arasından Kurum Genel Müdürü’nün Olur’u ile belirlenir.
b) Kurul’un daimi üyesi ve başkanı Kurum İdari Genel Müdür Yardımcısıdır.
c) Başkan dışında, Kurum içinden veya dışından fahri olarak görev yapacak kurul üyeleri, en fazla 12 üyeden oluşur. Kurum dışından görev yapacak üye sayısında toplam üye sayısı oranında sınırlama yoktur, aksi bir karar alınmadıkça iki yıl süre ile görev yaparlar.
ç) Üyelerin seçiminde, farklı sanat ve tasarım alanlarının kurulda temsil edilmesi gözetilir.
Madde 12 – Çalışma esasları
(1) Müze Danışma Kurulu’nun çalışmaları aşağıda belirtildiği gibi olup iş ve işlemleri Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğü tarafından yapılır.
a) Kurul, altı ayda bir, en az yedi üyenin katılımıyla toplanır. Kurul Başkanı gerek gördüğü hallerde süreye bağlı olmaksızın Kurul’u toplantıya çağırabilir. Alınan kararlar karar defterine geçirilir. Kararlar oy çokluğu ile alınır.
b) Kurulda alınan kararlar en geç on gün içerisinde İdari Hizmetler Dairesi Başkanlığı aracığı ile Genel Müdür’e sunulur.
c) Kurum tarafından uygulamaya alınan veya alınmayan kararlarla ilgili yapılan işlemler bir sonraki toplantıda Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğü tarafından Kurula bilgi olarak sunulur.
ç) Toplantıya üst üste iki kez veya iki yıl içerisinde toplam üç kez katılmayanların üyelikleri iptal edilir ve yerlerine yeni üyeler alınır.
Madde 13 – Eser ve objelerin tespiti
(1) Eserler : Müzede yer alan eserler, tarihi değeri olan kültürel varlık niteliğindeki her türlü sanayi ve teknoloji ürünleri, makine, tezgah, alet, gereç ve teknolojiyi ifade eden belge, bilgi, fotoğraf vb. gibi dokümanlar ve canlandırmalardır. Bu eserlerin tespiti, Müze Kurul Kararı ve Makam Olur’u ile belirlenir.
(2) Objeler : Eser niteliğinde olmayan ve müzede yer alan her türlü sanayi ve teknoloji ürünleri, makine, tezgah, alet, gereç ve teknolojiyi ifade eden belge, bilgi, fotoğraf vb. gibi dokümanlar ve canlandırmalardır.
a) Ateşli silah niteliğinde olanların suç araştırması ve balistik muayeneleri yetkili kurumlara yaptırıldıktan ve MKE Silah Fabrikasında orijinalliği bozulmadan ateş edilebilirliği önlendikten sonra,
b) Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı olma ihtimali olan objelerin müzeye alınmasında sakınca olmadığına dair kurum içi veya dışı uzman birimlerce raporlandırılması sağlandıktan sonra,
Sanayi ve Teknoloji Müzesi’nde sergilemesi yapılır. Diğer objeler için bu tür rapor aranmaz.
Madde 14 – Eserlerin envanter defteri ve kaydı
(1) Envanter defteri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün belirlediği formatta iki nüsha olarak tutulur ve defterler notere tasdik ettirilir.
(2) Müzeye gelen her türlü eser niteliğinde bulunan kültürel varlık envanter defterine kayıt edilir. Kayıt işleminde, her eser için envanter numarası verilir, belirli ölçekte fotoğrafları çekilerek envanter defterine yapıştırılır.
(3) Envanter Defteri; müze envanterini yapan yetkili tarafından kaydı yapılan eserlerin her biri için ayrı ayrı imzalanır, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilisi tarafından da eserle ilgili fotoğrafın üzerine gelecek şekilde mühürlenir ve eserlerin her biri için ayrı ayrı olmak üzere imzalanır.
(4) Bu defterlerden bir nüshası, müzenin denetimi açısından bağlı olduğu Ankara Etnoğrafya Müzesine verilir.
(5) Yukarıdaki belirtilen işlemlerin yürütülmesinde şef pozisyonuna sahip personel sorumludur.
Madde 15 – Objelerin envanter listesi ve kaydı
(1) Eser niteliğinde olmayan ve müzede yer alan her türlü objelerin sergilenmesi müze yönetimi tarafından yapılır. Sergilenmeyen objeler uygun şekilde müzede muhafaza edilir. Bu objelerin bilgilerini de içerecek şekilde envanter listesine kaydı yapılır.
(2) Tüm objeler, özellikleri içerecek şekilde listelenir ve takip edilir. Yılsonunda, bu listeye göre obje sayımı yapılır.
(3) Yukarıda belirtilen işlemlerin yürütülmesinde şef pozisyonuna sahip personel sorumludur.
Madde 16 – Eser ve objelerin temini ve yer değiştirmesi ve ihraç işlemi
(1) Kurum merkez ve taşra teşkilatında, ihraç edilmek üzere olan eserler ile objelerin MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesinde sergilenmeye değer olup olmadığı müze yetkililerinin incelemesi neticesinde ilgili işletme ve fabrika yetkilileri ile birlikte bir tutanakla belirlenmesini müteakip Kurul Kararı ve Genel Müdür Olur’u ile eser ve objelerin müze envanterine alınması uygun görülmesi halinde;
Eserler ve objelerin özenle korunması, temizlenmesi, demontajı, nakliyesi, müzede belirlenen yere montajı, imkanlar dahilinde çalışır duruma getirilmesi, varsa ürettiği mamuller, sarf malzemeleri, öyküleri ve her türlü bilgi ve belgesinin bir dosyada toplanarak müzeye gönderilmesi ilgili fabrika/işletme müdürlüğünce sağlanır.
Söz konusu eser ve objelerin bulundukları fabrika/işletme Müdürlüğü maddi duran varlık hesaplarına kayıtlı iseler, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Maddi Duran Varlıklar Yönergesine göre “ihraç” işlemi yapıldıktan sonra irsaliye ile müzeye gönderilir. Müze tarafından da envanter kaydına alındıktan sonra Mali İşler Dairesi Başkanlığına bildirilerek muhasebe kayıtlarına alınması sağlanır.
(2) Müze envanterine, Kurum dışı kişi, kurum veya kuruluşlardan, bağış, devir veya satın alma yoluyla eser veya obje temin edilebilir.
(3) Kurum talebi üzerine, özel müze, kişi, kurum veya kuruluşlardan geçici olarak sergilenmek üzere usulünce Müzeye getirilen eser ve objeler için, Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğü tarafından 2586 sayılı Genelgenin 3 no.lu eki “Kapıdan Geçici Giren Eşya Belgesi” düzenlenir ve “Kapıdan Giren Eşya Kayıt Defteri” ne kaydedilir. Bu eser ve objelere ilişkin işlemler, eser veya obje sahibi özel müze, kişi, kurum veya kuruluşlar ile Kurum arasında yapılacak protokol çerçevesinde yürütülür.
(4) Müze için belirlenen binalar ve açık alanlar dışında eser bulundurulamaz ve depo meydana getirilemez. Eserlerin bu müze dışında geçici olarak sergilenmesi Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine bağlıdır. Ancak, Müze envanterine kayıtlı objelerin Müze dışına kısa süreli çıkarılması İdari Genel Müdür Yardımcısı onayı, uzun süreli veya süresiz çıkarılması ise, Kurul kararı ve Genel Müdür Olur’u ile yapılır.
(5) Müze envanter defterine kayıtlı eserlerin yurt dışına çıkarılması 16 Şubat 1984 tarih ve 18314 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Yurt Dışına Çıkarılması ve Yurda Sokulması Hakkında Yönetmelik esaslarına göre yapılır.
(6) Müze envanterinde kayıtlı olmakla birlikte sergilenmeye veya müzede muhafaza edilmeye değer görülmeyen objeler ise Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğünce tespit edildikten sonra Müze Danışma Kurulunun görüşlerine sunulur. Kurul tarafından ihraç kararı verilen objeler için Genel Müdür Olur’u alındıktan sonra Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Maddi Duran Varlıklar Yönergesine göre işlem yapılır.
Madde 17 – Denetim ve sayım
(1) Ankara Etnografya Müzesi Müdürlüğü ve Kurum Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen her türlü denetim raporları müzede bir dosyada sürekli muhafaza edilir.
(2) Her yılın Aralık ayı sonuna kadar müzede bulunan eserlerin sayımı yapılır
(3) Sayım en az üç kişilik bir komisyon marifetiyle yapılır ve bu üyelerden birinin müze personeli dışında Kurum personeli olması sağlanır.
(4) Sayım tutanaklarının her sayfası imza altına alındıktan sonra tutanaklar müzede bir dosyada sürekli saklanır.
Madde 18 – Müzeden yararlanacaklar
(1) Müze ziyaretleri halka açıktır. Müze ziyaretleri esnasında ziyaretçilerin uyacağı kurallar Sanayi ve Teknoloji Müzesi Şubesi Müdürlüğü ve Koruma ve Güvenlik Şube Müdürlüğü tarafından birlikte belirlenir, “Müze Ziyaretçi Talimatı” olarak, Müze girişi ile salonların görünür yerlerine asılır.
(2) Müzede yer alan salonlar eğitim, konferans, sosyal, sanatsal ve kültürel etkinlikler kapsamında Kurum içi veya dışı faaliyetlere açık olup, Genel Müdür Olur’u ile uygun görülen kamu ve özel kurum ve kuruluşlara, derneklere, sair tüzel kişiler ile gerçek kişilere kısa süreli olmak kaydıyla ücretsiz veya ücreti mukabili tahsis edilebilir. Bu faaliyetlerden temalarında Kurumun kamuoyundaki imajına zarar verebileceği değerlendirilen etkinliklerin yapılmasına müsaade edilmez. Tahsis yapılanlardan; salonların, ziyaret kurallarına uygun olarak ve eserlere ve objelere zarar vermeden kullanılacağına, zarar verilmesi halinde tazmin edileceğine dair taahhütname alınır.
Madde 19 – Müze açılış-kapanış esasları ve ziyaret saatleri
(1) Müze, müze yetkilisi tarafından güvenlik görevlisi ile birlikte; kapı mühürlerinin sağlam olduğu kontrol edilerek açılır, hizmet tamamlandığında yine müze yetkilisi tarafından güvenlik görevlisi ile birlikte gerekli yangın ve güvenlik kontrolleri yapılarak kapılar kilitlenir ve mühürlenir. Açılış ve kapanışlar, müze yetkilisi ve güvenlik görevlisinin imzalayacağı Müze Açılış ve Kapanış Defteri ile kayıt altına alınır.
(2) Müze, cumartesi, pazar ve diğer resmi tatil günleri hariç, haftanın diğer günlerinde saat 09:00-12:00, 13:30-17:00 saatleri arasında açılır. Gerekmesi halinde Genel Müdür Olur’u ile anılan gün ve saatlerin dışında da müze özel olarak ziyaretçilere açılabilir ve tahsis edilebilir.
Madde 20 – Müze giriş ücretleri
(1) Müze giriş ücretleri tarifesi ve indirimli veya ücretsiz yararlanacaklar emsalleri dikkate alınarak Kurum Genel Müdür Olur’u ile belirlenir ve Müze girişine görünür şekilde asılır.
Madde 21 – İstatistiki bilgiler
(1) Müzenin gelişimi, işleyişi ve kıyaslamasının yapılabilmesi amacıyla Müze Müdürlüğü tarafında gerekli istatistiki bilgiler tutulur.
Madde 22 – Güvenlik önlemleri
(1) Müze giriş kapılarının birer anahtarı Koruma ve Güvenlik Şubesi Müdürlüğünde, birer anahtarı da müze yetkilisinde bulunur.
a) Müze anahtarları, vitrin anahtarları ve mühür pensesi müze yetkilisine (memuruna) bir tutanakla teslim edilir ve güvenli bir kasa içinde müze yetkilisi (memuru) tarafından muhafaza edilir.
b) Müze giriş kapılarının birer anahtarı Koruma ve Güvenlik Şubesi Müdürlüğüne bir tutanakla teslim edilir, Koruma ve Güvenlik Şubesi Müdürü sorumluluğunda güvenli bir şekilde muhafaza edilir.
(2) Müzede yer alan eser veya objelerin tarihi değerlerinin yüksek olması veya güvenlik açısından gerekmesi gibi nedenlerle hangi vitrinlerin mühürlenerek kilitleneceği Koruma ve Güvenlik Şubesi Müdürlüğü ile birlikte belirlenir. Bu vitrinlerin kapanması ve açılması müze yetkilisi ve güvenlik görevlisi ile birlikte iki nüsha tutanak düzenlenmek ve Müze Açılış ve Kapanış Defterine kısa not düşülmek suretiyle yapılır
(3) Müzenin, eserler ve objelerin; her türlü hasar, zarar, tecavüz, değişiklik ve kaybolma ihtimaline karşı fiziki güvenliğinin, ziyaretçilerin müze ziyaret kurallarına uymasının, sağlanması Koruma ve Güvenlik Şubesi Müdürlüğünce yerine getirilir.
a) Bu amaçla; kamera sistemi kullanılır, yeteri kadar güvenlik görevlisi bulundurulur.
b) Müze ziyaretçilerinin müzeyi ziyaretlerinden önce, yanındaki çanta ve benzeri eşyalar, müze girişindeki görevli güvenlik görevlileri tarafından bagaj numarası verilerek teslim alınır.
c) Müzeye gelen ziyaretçiler gerekmesi halinde güvenlik görevlileri tarafından kontrol edilir ve ziyaretçi defterine kayıt edilir.
Madde 23 – Müzede bulundurulması gereken defterler
(1) Müzede bulundurulması gereken defterler aşağıda belirtilmiştir.
a) Müze Açılış ve Kapanış Defteri,
b) Eser Envanter Defterleri,
c) Müze Anı Defteri, ç) Ziyaretçi Defteri,
d) Müze Danışma Kurulu Karar defteri.
e) Obje listesi
Madde 24 – Geçici madde
(1) Silahsan Silah Müzesine ilişkin yönerge yürürlüğe girinceye kadar, faaliyetleri ve işleyişine ilişkin esasların uygulanmasında iş bu Yönerge hükümleri dikkate alınır.
Madde 25 – Yürürlük
(1) Bu yönerge, Makam’ın 19.12.2013 tarihli Olur’u ile yürürlüğe girer.
Madde 26 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürü yürütür.