Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Araştırma ve Geliştirme Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu yönergenin amacı, Kurumun merkez ve taşra teşkilatındaki araştırma ve geliştirme (ARGE) birimlerince yapılacak iş/işlemlerin tanımlanması, sistematik bir yapı içinde projelendirilmesi, iç ve dış ilişkilerin düzenlenmesi ve belirli esaslar içinde yürütülmesidir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu yönerge, Kurumun ARGE çalışmaları ve bu çalışmaları yürütecek personelin yetki ve sorumlulukları ile ilgili birimlerin iş ilişkilerini, çalışma yöntemlerini ve ilkelerini kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ve Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Ana Statüsüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu yönergede geçen kavramlardan;
a) Araştırma (AR): Yeni bilimsel veya teknik bilgi ve anlayış kazanmak umuduyla girişilen özgün ve planlı inceleme ve arayış çabasını,
b) Araştırma ve Geliştirme projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni ve/veya nakdi destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Araştırma ve Geliştirme (ARGE) faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan projeyi,
c) Başkanlık: ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığını,
ç) Birim: Belirli hizmetleri bünyesinde toplayıp yürüten ve/veya uygulayan teknik ve idari birimi,
d) Müşteri: ARGE çalışması kapsamında başlatılması planlanan, sürdürülen veya tamamlanan proje çerçevesinde ortaya çıkan ürünün alıcısı ve/veya kullanıcısı konumunda olan gerçek ya da tüzel kişi veya kurum ve kuruluşları,
e) Geliştirme (GE): Araştırma bulgularının veya diğer bulunan bilgilerin, yeni var olup iyileştirilmiş veya daha sonra ek gelişmelere konu olmuş maddeler, araçlar, ürünler, hizmetler, işlemler, sistemler, yöntemler veya teknikler için, ticari üretime geçmeden veya kullanmadan önce bir plana ve tasarıma dönüştürülmesini,
f) Genel Müdür: Teşekkül Genel Müdürünü,
g) İş Dağılım Ağacı (İDA): Projenin bir haritası olan İş Dağılım Ağacı, proje kapsamında tüm etkinliklerin tanımlanması, proje kapsamında çalışan tüm kuruluşların ana kuruluşa entegre olmaları ve yapılan tüm faaliyetlerin bir sistematik içerisinde kontrol edilmeleri hedefini kapsadığını,
ğ) İş Geliştirme Grubu (İGG): Proje önerisinin yapılmasından, projenin resmen başlatılmasına kadar geçecek süreç içerisinde, tüm faaliyetleri gerçekleştirmek veya gerçekleştirilmesini sağlamak üzere oluşturulmuş grubu,
h) İş Paketi: İş Paketleri (İP) belli süreli işler olup, belli başlangıç ve bitiş anları olan, kaynak tüketen ve maliyet oluşturan işlerdir. Pratik olarak bir İş Paketi (İP), bir raporlama dönemini geçmemelidir. Bir iş paketi işi tanımlar, ne kadar süre alacağını belirtir, zamana bağlı olarak bütçesini ve gereken kaynakları belirtir, sorumlu kişileri,
ı) İşletme/Fabrika: Taşra teşkilatında bulunan üretim birimlerini,
i) MKE Kurum/Teşekkül: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatını,
j) Merkez Teşkilatı: Teşekkül Merkezindeki Birimleri,
k) Proje Grubu (PG): Projenin resmen başlatılmasından sonuçlandırılmasına kadar olan süreç içerisinde proje ile ilgili faaliyetleri planlayacak, koordine ve takip edecek, gerekli çalışmaları gerçekleştirecek veya gerçekleştirilmesini sağlayacak grubu,
l) Proje İstekleri Tanımlama Dokümanı (PİTD):Projenin teknik ayrıntılarına girilmeden genel teknik özelliklerin tanıtıldığı, projenin teknolojik amacının ve görev fonksiyonlarının belirtildiği (teknik şartname yerine kullanılan) bir dokümanı,
m) Proje Tanımlama Dokümanı (PTD):ARGE projelerinin başlatılabilmesi veya master plan hazırlatılabilmesi için ihtiyaç duyulan sistem/çalışmanın kapsamını, hangi yeteneği karşılayacağını, çalışma ortamını vb. hususları kapsayan hizmet veya malzeme alımı için hazırlanacak teknik şartnameye esas teşkil eden dokümanı,
n) Proje Yönetim Makamı (PYM): Müşterinin proje ile ilgili kendi birimleri arasından projeyi takip etmek ve yönetmek amacıyla seçtiği birimi,
o) Proje Yürütme Grubu (PYG): Proje çalışmalarının yönlendirilmesi amacıyla müşteri tarafından teşkil edilen ve müşterinin öngördüğü birimlerin ilgili personelinden oluşan grubu,
ö) Prototip: Belirlenmiş teknik özellikler ile çevresel, güvenilirlilik, bakım, ambalajlama vb. diğer özellikleri karşılayacak bir sistem, araç, gereç, teçhizat ve malzemelerin ilk kez gerçekleştirilen modeli,
p) Sanayi Proje Grubu (SPG): Proje ile ilgili sanayi kuruluşları arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla ilgili kuruluşların temsilcilerinden oluşan grubu,
r) Taşra Teşkilatı: Teşekkül merkezi dışındaki işletme/fabrika müdürlüklerini,
s) Teknik Bilgi Paketi (TBP): Onaylanmış konfigürasyondaki ürünün, ana Kompleleri, alt Komple ve parçalarına ait teknik resim, performans kriterleri, kabul muayene şartları vb. hususları içeren teknik dokümanları,
ş) Üretim Bilgi Paketi (ÜBP): Mühendislik çizimleri, malzeme spesifikasyonları, ürün ağacı, takım, aparat, mastar, operasyon planları vb. ürünün seri üretimine yönelik teknik bilgileri içeren dokümanları,
t) Üretim Hattı Kalifikasyonu (ÜHK): Ürün Kalifikasyonu yapılmış ve Teknik Bilgi Paketi (TBP) oluşturulmuş ürünün, seri üretim esnasında üretilecek hattında, prosedürlerinin dondurulması, ulusal ve uluslararası kabul edilmiş test prosedürlerine göre testlerin planlanıp yapılması ve üretim hattında her üretimde aynı standartta ürün üretebilirliğinin gösterilmesini, u)Üretim/Ürün Geliştirme Projesi (ÜRGE): Üretim/ürün geliştirme, dünyada bilinen üretim metotlarının en iyisine ulaşmak için yapılan çalışmalardır. Mevcut bir üretim vardır ve temel üretim metotları bilinir, ama o metotların, kuralların hepsine hâkim olunmadığında onun üzerine çalışarak dünyadaki en iyi üretim tekniklerini yakalamaya çalışılır,
ü) Ürün Kalifikasyonu (ÜK): Doğrulanmış tasarım ile elde edilen prototipler kullanılarak, sistem performansı, çevresel, güvenilirlik, emniyet faktörleri göz önüne alınarak uluslar arası standartlar çerçevesinde yapılacak testler ile ürünün doğrulanmasını,
v) Yönetim Kurulu: Teşekkül Yönetim Kurulunu,
y) Bilgi İstek Dokümanı (BİD): belirli bir konuya yönelik bilgi almak amaçlı gönderilen dokümanı,
z) Teklife Çağrı Dokümanı (TÇD): Müşteri tarafından teklif istemek amaçlı gönderilen dokümanı,
ifade eder.
Madde 5 – İlkeler
(1) Kurumumuz bünyesinde yürütülen araştırma-geliştirme (ARGE) çalışmalarının, yasa ve mevzuat çerçevesinde zamanında ve verimli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamaktır.
Madde 6 – Sorumluluk kontrol ve rapor verme esasları
(1) Bu yönergenin uygulanmasından merkez ve taşra teşkilatındaki ilgili tüm başkanlık ve müdürlükler, yönergenin izlenmesinden ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı sorumludur.
(2) Yönerge hükümlerinin gereğince uygulanıp uygulanmadığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı‟nca denetlenir ve gerektiğinde Genel Müdür‟e sunulmak üzere rapor düzenlenir.
Madde 7 – Değişiklik esasları
(1) Teknik gelişmeler, mevzuattaki değişiklikler ve/veya tespit edilen noksanlıklardan dolayı oluşan ihtiyaç göz önüne alınarak, bu yönerge ile ilgili değişiklik teklifi müfettişler ve/veya uygulamadan sorumlu tüm birimler tarafından yapılabilir. Teklif üzerine, yönergenin geliştirilmesine yönelik düzenleme, ihtiyaç olduğu takdirde ilgili diğer birimlerin katılımıyla ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı koordinatörlüğünde gerçekleştirilir. Değiştirilen yönergenin yürürlüğe konulmasına yönelik çalışmalar İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı tarafından yapılır.
Madde 8 – Dağıtım ve kullanım esasları
(1) Bu yönerge, gizli olmayıp Teşekkül birimlerine dağıtılır. Gerektiğinde yönergeye MKE Kurumu‟nun web adresinden ulaşılabilir.
Madde 9 – ARGE Çalışmalarının Genel İlkeleri ARGE çalışmalarının kapsamı
(1) Kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün, ticari bir kazanç yaratsın veya yaratmasın, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetler, Araştırma ve Geliştirme çalışması kapsamında değerlendirilir.
(2) Araştırma;
a) Yeni bilgi edinme amacına yönelik faaliyetler,
b) Araştırma bulgularının uygulanmasına yönelik faaliyetler,
c) Ürün ya da üretim süreci ile ilgili seçeneklerin araştırılması,
ç) Yeni ürün süreç, yöntem ve sistemlerin tasarımı veya oluşturulması ya da var olan ürünü veya üretim yöntemlerinin geliştirilme seçeneklerinin araştırılması,
gibi konuları kapsamaktadır.
(3) Geliştirme;
a) Var olan ürün ve üretim yöntemlerini geliştirme faaliyetleri,
b) Yeni ürün modellerinin tasarımı, üretilmesi ile deneme - prototip üretimlerinin yapılması,
c) Yeni teknoloji ile ilgili alet, edevat ve kalıpların tasarımlarının araştırılması, gibi konuları kapsamaktadır.
(4) Temel araştırma, uygulamalı araştırma ve deneysel geliştirme gibi üç tür AR-GE vardır.
a) Temel Araştırma: Görünürde herhangi bir özel uygulaması veya kullanımı bulunmayan ve öncelikle olgu ve gözlemlenebilir gerçeklerin temellerine ait yeni bilgiler edinmek için yürütülen deneysel ve teorik çalışmadır. Temel Araştırma, hipotez, teori veya yasaları formüle etmek ve test etmek amacıyla özellikleri, yapıları ve ilişkileri analiz eder. Temel araştırmada bilim insanları kendi hedeflerini belirlemede sağlanan kaynağa paralel bir özgürlük sahibidirler.
b) Uygulamalı Araştırma: Yeni bilgi edinme amacıyla yürütülen özgün araştırma olup, öncelikle belirli bir pratik amaç ve hedefe yöneliktir. Uygulamalı araştırma, ya temel araştırma bulgularının olası kullanımlarını, ya da belirli ve önceden tanımlanmış hedeflere ulaşmanın yeni yöntem veya yollarını belirlemek için yürütülür. Belirli sorunları çözmek amacıyla, mevcut bilgi ile eklerinin değerlendirilmesini kapsar. Uygulamalı araştırmanın sonuçlarının öncelikle tek veya sınırlı sayıda ürün, işlem, yöntem ve sistem için geçerli olması planlanmıştır.
c) Deneysel Geliştirme: Araştırma ve/veya pratik deneyimden elde edilen mevcut bilgiden yararlanarak yeni malzemeler, yeni ürünler ya da cihazlar üretmeye, yeni süreçler, sistemler ve hizmetler tesis etmeye, ya da halen üretilmiş veya kurulmuş olanları önemli ölçüde geliştirmeye yönelik sistemli çalışmadır.
Bazı araştırma projeleri aynı anda birden çok kategoriye dâhil olabilir. Bir kategorinin çıktısı başka bir kategoriye girdi teşkil edebilir.
(5) Teknolojik yenilik çalışmaları, yeni bilgilere yapılan yatırımlar dâhil, esas olarak teknolojik açıdan yeni ve iyileştirilmiş ürünlerin veya süreçlerin ortaya çıkmasına yol açan ya da bunun amaçlandığı bilimsel, teknolojik, örgütsel, finansal ve ticari adımlardır. Araştırma ve Geliştirme, bu çalışmalardan sadece biridir ve yenilik sürecinin farklı aşamalarında gerçekleştirilebilir. Araştırma ve Geliştirme, sadece yaratıcı fikirlerin orijinal kaynağı olarak değil, aynı zamanda uygulama aşamasına kadar herhangi bir noktada başvurulabilecek bir sorun çözme yolu olarak da etkili olabilir.
(6) Araştırma ve Geliştirme çalışmaları boyutuna ve içeriğine göre Kurum organizasyonuyla sınırlı olabildiği gibi, çeşitli araştırma kuruluşları, araştırma ekipleri ve araştırma birimleri arasındaki işbirliği ile gerçekleştirilebilmektedir. Küreselleşme süreci de dikkate alındığında bu işbirliği, uluslararası düzeyde olabilmektedir.
(7) Araştırma ve Geliştirme çalışmaları genel olarak;
a) Teknik Yapılabilirlik çalışmaları,
b) Kavram geliştirme,
c) Kavramdan tasarıma geçiş (laboratuar testleri, benzetim, v.b.),
ç) Tasarım ve çizim çalışmaları,
d) Prototip üretim,
e) Tasarım doğrulama,
f) Pilot tesis kurulması,
g) Deneme üretimi,
ğ) Ürün kalifikasyonu,
h) Teknik Bilgi Paketi (TBP) hazırlama,
ı) Patent, lisans çalışmaları, ana temalarını içerecek şekilde, çalışmaların proje esasları içerisinde planlı bir şekilde yürütülmesini kapsar.
(8) Kurumumuz ARGE birimlerinin müşteri isteklerini karşılayabilecek, uluslararası rekabet edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulabilmesi için yapılacak işler aşağıda belirtilmiştir.
a) Teknolojik bilgi üretmek,
b) Ürün ve gerekirse üretim yönteminde yenilik yapmak,
c) Ürün kalitesini (standardını) yükseltmek,
ç) Verimliliği artırmak,
d) Üretim maliyetlerini düşürmek,
e) Bilgisayar destekli tasarım analizleri yaparak doğru ve hızlı ARGE sürecini başlatmak,
f) Yeni ve ileri teknolojiler kullanımı yoluyla, teknoloji yoğun üretime geçiş yapabilmek,
g) Teknolojik kabiliyetler geliştirerek ve yerli sanayiden olabildiğince yararlanarak yurt dışı bağımlılığını en aza indirmeye çalışmak,
(9) Söz konusu işlerin yapılabilmesi için yürütülecek destek çalışmaları aşağıda belirtilmiştir.
a) Dünyadaki gelişmeleri izlemek (mühimmat, silah, patlayıcılar, sevk maddeleri ve Kurumumuz ilgi alanına girebilecek diğer konularda),
b) Yurt içi ve yurt dışı bilim ve teknoloji kuruşları ile ARGE amaçlı işbirliği kurmak,
c) ARGE faaliyetlerini planlamak, dokümante etmek,
ç) Teknik arşiv ve kullanılabilir istatistikî bilgiler oluşturmak,
d) Ekipman/donanım konusunda belirlenen ihtiyaçları temin etmek ve gelişen teknolojiye paralel güncelliğini korumasını sağlamak.
Madde 10 – ARGE Çalışmalarının Belirlenmesi ve Yürütülmesi ARGE konularının belirlenmesi ve projeye dönüştürülmesi
(1) Başkanlığımıza ulaşan proje önerisi, “İş Geliştirme İş Akış Şemasında” (EK-1) gösterildiği şekilde değerlendirilir. İlk önce “Proje Önerisi Değerlendirme Formu” (EK-2), Başkanlık personelince ve/veya ilgili işletme / fabrikalar ve birimlerin katılımıyla doldurularak değerlendirilir. Çalışmaların başlatılması / başlatılmaması hususu Başkanlık veya Makam Olur‟u ile karara bağlanır. Söz konusu değerlendirme formunun doldurulmasında aşağıdaki hususlar, detaya girilmeden sadece öngörü olarak dikkate alınır.
a) Konunun ARGE kapsamında olup olmadığı,
b) Ulusal ve/veya uluslararası pazarının olup olmadığı,
c) Pazarın büyüklüğü, sürekliliği ve rekabet koşullarının durumu,
ç) Yaklaşık proje maliyeti ve olası kaynak planlaması,
d) Kurumumuz bünyesinde yapılabilirliği,
e) Yurtiçi veya yurtdışından destek gereksiniminin olup olmadığı,
f) Teknik şartname isteklerinin karşılanabilirliği,
g) Teorik olarak yapılabilirliği ve üretilebilirliği,
ğ) Yatırım gereksiniminin olup olmadığı,
h) Olası proje süresi,
ı) Alt yapı ve eleman gereksinimi.
Madde 11 – İş geliştirme faaliyetleri
(1) Başkanlığımıza yapılan proje önerisinin Başkanlık veya Makam Olur‟u ile başlatılmasına karar verilmiş ise, iş geliştirme faaliyetleri “İş Geliştirme İş Akış Şemasında” (EK-1) gösterildiği şekilde gerçekleştirilir. Proje önerisinin niteliğine bakılarak, Başkanlık, projenin yürütülmesini direkt ilgili işletme / fabrika müdürlüğüne kendi koordine ve takibinde bırakılabilir veya kendisi üstlenir. Proje ile ilgili iş geliştirme dosyası açılarak çalışmalar başlatılır.
(2) Başkanlıkça yürütülmesi kararlaştırılan projenin iş geliştirme faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere, Başkanlık personelinden ve projenin kapsamı ve niteliğine göre ihtiyaç olduğu takdirde ilgili birimler ve fabrika müdürlüklerinden tespit edilecek personelden oluşan bir “İş Geliştirme Grubu” (İGG) oluşturulur ve Başkanlık veya Makam Olur‟u alınır.
(3) İş Geliştirme Grubu‟nun (İGG), aşağıdaki çalışmaları titizlikle yerine getirmesi esastır.
a) Gerekli ön literatür taramasını yaparak, geliştirilecek sistem hakkında bilgi toplamak,
b) Müşteri tarafından talep edildiği takdirde Proje Tanımlama Dokümanı (PTD) ve/veya Proje İstekleri Tanımlama Dokümanı (PİTD) hazırlama çalışmalarına katılmak ve destek vermek,
c) Olası ürün ağacını hazırlamak,
ç) “İş Dağılım Ağacı Formatı” (EK-3) temel alınarak, taslak iş dağılım ağacını (İDA) hazırlamak,
d) Müşteri isteklerini doğrultusunda mevcut yetenekleri dikkate alarak ihtiyaçları belirlemek,
e) Proje ile ilgili olası alt yüklenicileri ve/veya hizmet alımı ihtiyaçlarını belirlemek,
f) Proje organizasyonuna karar vermek ve doküman olarak hazırlamak,
g) Müşteri, alt yükleniciler ve ilgili birimler arasındaki koordinasyonu sağlamak,
ğ) “Gizlilik Anlaşması Formatı” (EK-4) temel alınarak, varsa olası alt yükleniciler ile imzalanmak üzere anlaşma metnini hazırlamak ve imzalanmasını sağlamak,
h) Projeye ana yüklenici veya alt yüklenici olarak katılımı kararlaştırmak, olası iş paylaşımına veya Kurumumuzun olası iş payına karar vermek,
ı) Proje ile ilgili finansman planlaması yapmak,
i) Proje ile ilgili, “Ön Fizibilite Formatı” (EK-5) temel alınarak ön fizibilite raporu hazırlamak ve dağıtımını yapmak,
j) Söz konusu ön fizibilite raporu kapsamında, “Proje Zamanlama Planı Örneği” (EK-6) veya müşteri isteği temel alınarak olası proje zamanlama planını hazırlamak,
k) Söz konusu ön fizibilite raporu kapsamında, “Proje Maliyeti Formatı” (EK-7) veya müşteri isteği temel alınarak olası proje maliyetini hazırlamak,
l) Söz konusu ön fizibilite raporu kapsamında, ilgili Kurum yönergeleri ve müşteri isteği temel alınarak olası birim maliyetlerini öngörmek,
m) Söz konusu ön fizibilite raporu kapsamında, müşteri isteği temel alınarak proje yürütme planını hazırlamak,
n) Projeye Kurumun alt yüklenici olarak katılımı öngörülmüş ise, ana yüklenicinin ön fizibilite hazırlığına kendi iş payımız çerçevesinde katkıda bulunmak veya teklif istenilmiş ise teklife cevap hazırlamak,
o) Müşteri tarafından Bilgi İstek Dokümanı talep edilmiş ise, dokümana cevabı hazırlayarak dağıtımını sağlamak,
ö) Müşteri tarafından teknik fizibilite yapılması talep edilmiş ise, fizibilitenin hazırlanarak dağıtımını sağlamak,
p) Müşteri tarafından ihaleye çıkılarak Teklif Çağrı Dokümanı (TÇD) gönderilmiş ise, dokümana cevabı hazırlayarak ihaleye katılacak olan Pazarlama ve İhracat Dairesi Başkanlığına sunmak ve ihtiyaç olduğu takdirde, ihaleye söz konusu Daire Başkanlığı ile birlikte iştirak etmek,
r) Projenin başlatılması kararlaştırılmış ise gerekli sözleşme / protokol ve eklerinin taslak metinlerini hazırlamak veya hazırlığa iştirak etmek,
s) Proje, kurum içinden önerilmiş ve yapılan ön fizibilite uygun görülmüş ise, Makam Olur‟u veya Yönetim Kurulu Kararı alınarak projenin başlatılmasını sağlamak,
ş) Proje kapsamında iş geliştirme aşaması ile ilgili gelişmeler hakkında üst yönetimi, ilgili birimleri ve işletme / fabrika müdürlüklerini bilgilendirmek.
Madde 12 – Proje yönetim faaliyetleri
(1) Sözleşme / protokol imzalanarak veya Makam Olur‟u ile resmen başlatılan proje, “Proje Yönetim İş Akış Şemasında” (EK-8) gösterildiği şekilde yürütülür. Projenin kapsamına ve niteliğine bakılarak, Başkanlık projenin yürütülmesini üstlenir veya kendi koordine ve takibinde direkt ilgili fabrika müdürlüğüne bırakılabilir. Bu görev dağılımı Proje Yönetim Planı‟nda (PYP) belirtilir. Takiben Projeler Şubesi Müdürlüğü dosyası açılarak proje yönetim çalışmaları başlatılır.
(2) Başkanlıkça yürütülmesi kararlaştırılan projenin, proje yürütme çalışmalarını gerçekleştirmek üzere Başkanlık personelinden ve projenin kapsamı ve niteliğine göre ihtiyaç olduğu takdirde ilgili birimler ve fabrika müdürlüklerinden tespit edilecek personelden oluşan bir Proje Grubu (PG) oluşturulur ve Proje Grubu için Başkanlık veya Makam Olur‟u alınır. Proje organizasyonu, iş geliştirme aşamasında belirlenerek açıklanmış ise, organizasyon belirtilen şekilde oluşturulur ve gerekli Makam Olur‟u alınır.
(3) Proje Grubu (PG), proje tamamlanıncaya kadar aktif olur ve aşağıdaki çalışmaları titizlikle yerine getirir:
a) Projenin imzalanan sözleşme / protokolde (sözleşme / protokol yok ise hazırlanmış olan ön fizibilite raporunda) belirtilen Proje Yönetim Planı (PYP) ve proje zamanlama planına uygun yürütülmesini sağlamak,
b) Varsa müşteri tarafından oluşturulmuş Proje Yönetim Grubu (PYG) ve Proje Yönetim Makamı (PYM) ile koordineli çalışmak,
c) Varsa müşteri tarafından talep edilerek veya Başkanlıkça oluşturulmuş Sanayi Proje Grubu (SPG) ile koordineli çalışmak,
ç) İş Dağılım Ağacında (İDA) ve proje zamanlama planında detay olarak verilen çalışmaları yerine getirmek veya getirilmesini sağlamak ve izlemek,
d) Proje kapsamında müşteri, alt yükleniciler, ilgili birimler ve işletmeler / fabrikalar arasındaki koordinasyonu sağlamak
e) Periyodik proje değerlendirme toplantıları yaparak olası problemleri tespit etmek, bu problemlerle ilgili çözüm aramak ve bu amaçla alınan kararları uygulamak veya uygulanmasını izlemek,
f) Proje kapsamında hazırlanması gereken dokümanları proje zamanlama planına uygun olarak oluşturmak, güncellemek, dağıtmak, kontrol etmek veya bu çalışmaların gerçekleşmesini sağlamak,
g) Proje kapsamında hazır alımı gerekli parça / aksamlarla ilgili planlamayı yapmak ve ilgili birim / kuruluştan takibini gerçekleştirmek,
ğ) Proje kapsamında gerekli hizmet alımlarının planlamasını, yazışmasını yapmak ve ilgili birim / kuruluştan takibini gerçekleştirmek,
h) Proje süresince gerekli olan ve sözleşme / protokol ile öngörülen yatırım gereksinimlerinin gerçekleştirilmesi için ilgili birim, işletme/fabrika müdürlükleri ve kuruluşlar ile birlikte planlamasını yapmak veya yapılmasını sağlamak ve uygulamayı izlemek,
ı) Proje kapsamında gerekli prototip veya pilot kafile üretimlerini izlemek,
i) Prototip veya pilot kafile üretimlerini takiben tüm statik ve dinamik testleri ilgili birim / kuruluşlar ile birlikte planlamak, izlemek ve rapor etmek,
j) Gerekli olduğu takdirde, “Mühendislik Değişiklik Taleplerini” değerlendirmek ve iş/işlem akışına uygun sonuçlandırılmasını izlemek ve rapor etmek,
k) Proje ile ilgili gelişmeler hakkında Proje Yönetim Makamı (PYM), Proje Yürütme Grubu (PYG), müşteri, MKE Kurumu üst yönetimi, ilgili birimleri ve işletme/fabrika müdürlüklerini bilgilendirmek.
l) İş Dağılım Ağacında (İDA) ve proje zamanlama planında belirtildiği şekliyle proje çalışmaları başarıyla tamamlandığında, müşteriden alınan resmi yazı (Kurum içi çalışma olduğu takdirde, Başkanlığın resmi yazısı) ile projenin tamamlandığını belgelemek ve tüm ilgili birim / kuruluşlara duyurmak,
m) Sözleşme / protokollü projeler için, proje söz konusu imzalı metinde belirtilmiş gerekçelerle tamamlanamadığı takdirde, ilgili dokümandaki fesih maddelerini uygulamak veya uygulanmasını sağlamak,
n) Başkanlık veya Makam Olur‟u ile başlatılan projelerin tamamlanamaması durumunda, tamamlanmama gerekçelerini içeren bir rapor hazırlanarak, projenin durdurulması için Başkanlık veya Makam Olur‟u almak.
Madde 13 – Sistem mühendisliği destek faaliyetleri
(1) Başkanlık bünyesinde bulunan Sistem Mühendisliği Şubesi Müdürlüğü, projelerle ilgili bir mühendislik destek birimi şeklinde görev yapar. Bu faaliyeti “Sistem Mühendisliği Destek Hizmetleri İş Akış Şemasında” (EK-9) gösterildiği şekilde gerçekleştirir.
(2) Başkanlıkça oluşturulan iş geliştirme ve proje gruplarının yürüttüğü faaliyetler çerçevesinde doğan mühendislik öngörü ve analiz talepleri, Sistem Mühendisliği Şube Müdürlüğüne iletilir. Benzer talepler fabrika müdürlüklerinden, Genel Müdürlük İhtisas Dairelerinden, kurum dışı müşterilerden ve birim içinden de gelebilir. Sistem Mühendisliği Şubesi Müdürlüğünce talep değerlendirilerek gerekli planlama ve iç görevlendirme yapılır.
(3) Talebin gelmesini takiben Sistem Mühendisliği Şube Müdürlüğü, talep doğrultusunda ve verilen zaman planına uygun olarak gerekli modelleme, benzetim (simülasyon), tasarım (yapısal mekanik, uçuş mekaniği, harp başlığı, kimyasallar, patlayıcı ve itki sistemleri), mühendislik analiz, iç/dış/hedef balistiği kapsamlı faaliyetleri gerçekleştirir veya hizmet alımı ile gerçekleştirilmesini sağlar. Elde edilen sonuçları talep sahibine iletir.
(4) Ayrıca, Sistem Mühendisliği Şube Müdürlüğü, ARGE çalışmaları için ihtiyaç olacak tüm, ARGE‟ye yönelik bilgi işlem ve veri bankası çalışmalarını gerçekleştirir veya gerçekleştirilmesini sağlar.
Madde 14 – ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı’nın görev ve sorumluluğu
(1) ARGE faaliyetlerinde yeni ürün üretilmesi, mevcut ürünlerin geliştirilmesi, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü yeni tekniklerin ve üretimle ilgili olarak yeni teknolojilerin geliştirilmesi konularında uluslararası norm ve standartlara uygun tekniklerin uygulanması hedeflenir.
(2) Kurulması olası ve/veya ekonomik görülmeyen laboratuvara ilişkin test ihtiyaçları yurt içindeki veya yurt dışındaki laboratuvardan hizmet alımı şeklinde karşılanır. Mükerrer yatırımların önlenmesi ve Kurum ARGE test / analiz envanterinin çıkartılabilmesi için ARGE amaçlı yeni test / analiz donanımı alımı ve/veya yeni ARGE laboratuvarı kurulması söz konusu olduğunda, ilgili birim veya işletme/fabrika müdürlüğünce Başkanlıktan görüş alınmalıdır.
(3) ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı tarafından ARGE çalışma konuları için Üniversiteler, ARGE kuruluşları, Milli Savunma Bakanlığı, Teknoloji Panelleri ve piyasa şartlarında çalışan uzman kuruluşlardan yararlanmak amacıyla gerekli çalışmalar yapılır.
(4) ARGE faaliyetlerinde çalışma yöntemi açısından TS EN ISO 9001:2000 kalite yönetim sistemi, kuruluş kalite el kitabı ve prosedürler, talimatlar ve hazırlanmış formlar ile konfigürasyon yönetimi esas alınır.
(5) Kurum üst yönetiminin aksi görevlendirmesi olmadığı veya Başkanlık proje yürütme yetkisini ilgili fabrika müdürlüğüne devretmediği sürece, Kurumumuz ARGE çalışmaları ile ilgili tüm iş/işlem ve projelerin başlatılmasından sonlandırılmasına kadar olan süreçten, ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı sorumludur.
(6) Araştırma ve Geliştirme projelerinin, Kurum ve yurtiçi piyasa olanaklarının en fazla kullanılarak (üretimde dışa bağımlılığı en aza indirecek şekilde) gerçekleştirilmesi esastır. Bu doğrultuda gerekli idari ve yasal düzenlemeler için öneri hazırlar ve sonuçlanana kadar olan süreç içinde yer alır veya izler.
(7) ARGE çalışmalarında, kaynak ve zamandan en iyi şekilde yararlanmak için öncelik saptama ve planlama yapılmasından, sorumlulukların dağıtılmasından, iş/işlemlerin izlenmesinden ve güncelleştirilmesinden, Kurum mevzuatı kapsamındaki yetkisi içinde darboğaz ve aksaklıkların giderilmesinden ve dokümante edilmesinden sorumludur.
(8) Diğer kurum/kuruluş, firma yetenekleri hakkında bilgi edinilmesini, bu bilgilerin güncellenmesini ve firma yetenekleri arşivi oluşturulmasını sağlar.
(9) Destek ve teşvik alanlarını araştırıp mevzuat içinde yararlanması için Kurum ARGE birimlerini bilgilendirir.
(10) Üniversite ve sanayi işbirliği çalışmalarında etkin bir görev üstlenir ve olanakların kullanılmasını sağlar. Bu çalışmaları koordine eder, yürütür veya yürütülmesini sağlar ve izler.
(11) Dünyadaki ve ülkemizdeki mühimmat, silah, patlayıcılar, sevk maddeleri v.b. konulardaki gelişmeleri izler.
(12) ARGE birimlerinin ekipman, donanımla ilgili gereksinimlerinin tespitinde yardımcı olur, bu sistemlerin gelişen teknolojiye paralel olarak güncelliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalara destek verir.
(13) Araştırma ve Geliştirme projelerinin planlanması ve uygulanması sırasında gerektiğinde hizmet ve/veya mal alımı gereksinimlerini belirler, ihale ve alım işlemlerinin yapılması için ihtisas Daire Başkanlıklarına veya ilgili fabrika müdürlüğüne bildirir.
(14) Gizlilik gerektiren özel bilgi ve konuları, gizlilik derecelerine göre belirler ve bu konudaki mevzuata uygun olarak yapılması gereken işlemleri yapar veya yapılmasını sağlar.
Madde 15 – İşletme/fabrika ARGE birimlerinin görev ve sorumluluğu
(1) Kendi işletme/fabrikalarındaki araştırma-geliştirme çalışmaları ile ilgili tüm iş/işlem ve projelerin başlamasından sonlandırılmasına kadar olan süreçten sorumludur.
(2) ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı‟nca kurulan ve koordine edilen proje gruplarında yer alır.
(3) Kurum içinden veya müşteriden 10 uncu madde de belirtilen yöntemlerle gündeme gelen proje önerilerini yazılı olarak ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı‟na bildirir ve projenin onaylanması ile çalışmalara başlar.
(4) ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen projelerin (EK-2)‟de formatı verilen İş Dağıtım Ağacında (İDA), kendi iş paylarına düşen bölümünün fabrika içi Kalite El Kitabında yer alan prosedür ve dokümanlara göre yürütülmesinden ve sonuçlandırılmasından sorumludur.
Madde 16 – Başkanlıkta yürütülen projelerin izlenmesi
(1) Başkanlıkça yürütülen projelerle / faaliyetlerle ilgili “ARGE ve Teknoloji Daire Başkanlığı Görev Dağılımı Tablosu” (EK-10) doldurulur. Bu tablo, her yıl Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim ayları sonunda güncellenir. Bahsi geçen tabloda projeden sorumlu kişi / kişiler belirtilmiştir.
(2) Başkanlıkça yürütülen veya takip edilen her proje ve faaliyetle ilgili “Proje / Faaliyet Özeti Formatı” (EK-11) sorumlu kişi / kişilerce hazırlanarak Mart, Haziran, Eylül, Aralık ayları sonunda Başkanlığa teslim edilir.
(3) Hazırlanan (EK-10) ve (EK-11) dokümanların en güncel halleri “ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığına Proje İzlenimi” adı altında açılmış olan bir klasörde dosyalanır ve ihtiyaç halinde projelerle / çalışmalarla ilgili bilgilendirme bu klasörden faydalanılarak yapılır.
Madde 17 – Fabrikalarda yürütülen projelerin izlenmesi
(1) Fabrika ARGE birimlerince yürütülen projelerle ilgili “Fabrika Müdürlüğü ARGE Projeleri Bildirim Tablosu” (EK-12) her yılın Şubat ayı sonunda hazırlanarak, ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığına gönderilir. Bu tablo, her yıl Ağustos ayı sonunda güncellenerek tekrar ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(2) Fabrika ARGE birimlerince yürütülen veya izlenen her proje ile ilgili “Fabrikalar için Proje Özeti Formatı” (EK-13) söz konusu ARGE birimince hazırlanarak her yıl Şubat ve Ağustos ayları sonunda ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(3) Hazırlanan (EK-12) ve (EK-13) dokümanların en güncel halleri ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığına “Fabrika ARGE Birimleri Proje İzlenimi” adı altında açılmış olan bir klasörde dosyalanır ve ihtiyaç halinde projelerle ilgili bilgilendirme bu klasörden faydalanılarak yapılır.
Madde 18 – ARGE giderleri
(1) Yıllık programa alınan ve bütçede harcama yetkisi belirlenen araştırma ve geliştirme çalışmalarının maliyetleri, söz konusu AR-GE faaliyetleri ile ilgili : işçilik, ilk madde ve malzeme ve personel ücret ve giderleri ile dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetlere ait harcamaları, yapılan çeşitli giderleri, vergi, resim ve harçlar ile amortismanları kapsar.
ARGE faaliyetleriyle doğrudan ilişkilendirilebilen ya da doğrudan ilişkilendirilmeyip uygun dağıtım ölçüleriyle bu faaliyetlere yüklenen bu giderlerden oluşan ARGE maliyetleri, araştırma maliyetlerinin oluştuğu dönemde gider olarak muhasebeleştirilmesi ve izleyen dönemlerde aktifleştirilmemesi, geliştirme maliyetlerinin ise, oluştuğu dönemde gider olarak aktifleştirilmesi gerekmekle birlikte, araştırma ve geliştirme maliyetleri ile ilgili olarak yayımlanmış olan 15 no‟lu Türkiye Muhasebe Standardı esasları doğrultusunda, geliştirme faaliyetlerinden gelecek dönemlerde ekonomik yararlar elde edilmesinin beklenmesi ve aşağıda belirtilen unsurların oluşması durumunda, o geliştirme faaliyetleri ile ilgili maliyet aktifleştirilebileceğinden, ARGE iş emirlerinde yapılan faaliyetlerin, araştırma ya da geliştirme olduğu mutlaka belirlenmeli ve yukarıda belirlenen giderler, araştırma veya geliştirme konusuna ait iş emrinde toplanmalıdır.
(2) Araştırma ve geliştirme maliyetlerine esas olmak üzere;
a) Bütçede belirlenen harcama yetkisine esas ilk keşif planının hazırlanması,
b) Devre ve yılsonu bilançolarındaki harcamalara esas fiili harcamaların toplandığı fiili maliyetin belirlenmesi amacıyla;
1) Fabrika veya işletme tarafından yaptırılacak parçalar için iç ve dış imkânlarla temin edilecek hammadde ve malzemelere, piyasadan temin edilecek norm parçalara, piyasaya yaptırılacak fason veya parça imalat ücretlerine ilişkin değerler ve bilgiler, Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü tarafından Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğüne ilk keşif planı hazırlanmak ve iş emri açılmak üzere verilir.
2) Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğünce, bu verilerle birlikte sarf edilecek direkt işçilikler de değerlendirilerek, ilk keşif planları hazırlanır ve araştırma geliştirme, üretim, mali işler ve kalite güvence müdürlüklerine iş emri ile birlikte gönderilir.
3) Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğünce yurt içi veya yurt dışı piyasalardan temin edilecek hammadde, malzeme, form parça v.b. için dokümanlar hazırlanır ve Ticaret Müdürlüğünce tedariki talebinde bulunulur.
4) Tedariki müteakiben, ambara girişi yapılan hammadde ve malzemeler hususunda Kalite Güvence Müdürlüğü Tarafından, Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğü, Üretim Müdürlüğü ve Araştırma Geliştirme Müdürlüğüne bilgi verilir.
5) Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğünce malzemeler, malzeme alma senetleriyle ambardan çekilir ve malzeme alma senedinin bir nüshası ilgili müdürlüklerle birlikte Mali İşler Müdürlüğüne gönderilir.
c) Maliyeti titizlikle tespit edilip, riskleri ve getirileri üçüncü kişilere devredilmeyecek olan ARGE faaliyetlerinin, 15 no‟lu Türkiye Muhasebe Standardı esasları doğrultusunda muhasebeleştirilmesi esastır. Buna göre;
1) ARGE faaliyetleri kapsamında her masraf yerinde yapılan tüm işçilik masrafları ve üretimler için çekilen tüm direkt ilk madde ve malzeme senetleri, ilgili müdürlüklere ait mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılarak, mali işler müdürlüklerinde toplanır.
2) Her ARGE konusu için Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğünce bir iş emri açılır ve yapılan tüm harcamalara ait belgeler, o iş emrine ait numara ile ilgili birimlerde toplanır.
3) Mali İşler Müdürlüğünde, ARGE ile ilgili gerçek maliyetlerin saptanması bakımından, her araştırma ve geliştirme faaliyeti için “ Üretim Miktarı, Maliyet ve Hareketlerini Saptama Defteri”nde ayrı bir föy açılır. “700 - Araştırma ve Geliştirme İşleri ve Servisi Masraf yeri” adı altında açılacak bu föylerde, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ait iş emri numarası ve işin adı belirtilir.
4) Her ARGE konusu için Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğünden alınan iş emri numarası ana ürün için kullanılır ve ana ürüne ait parça üretimleri için her parçaya aynı iş emri numarasının detayları verilir.
5) İlk keşif planının “İlk Madde ve Malzeme Ayrıntı Föyü (XII-A)” formuna bu parçaların imalinde kullanılacak malzemeler kaydedilir.
6) Yukarıdaki bentlerde sayılan işlemlerde, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Üretim Planlama Yönergesi esasları uygulanır.
d) Mali İşler Dairesi Başkanlığı ile fabrika ve işletmelerin mali işler müdürlüklerince yürütülen maliyet tespit ve muhasebeleştirme işlemlerinde ise, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Mali İşler ve Muhasebe Yönergesi ile 15 no‟lu Türkiye Muhasebe Standardı hükümleri uygulanır. Buna göre;
1) “700-Masraf Yeri”nde yapılan harcamalar ilgili hesapların alacağı mukabili, “750- Araştırma ve Geliştirme Giderleri” hesabının borcuna kayıtlanır. Bu hesapta toplanan araştırma ve geliştirme giderleri, “Üretim, Miktar, Maliyet ve hareketlerini Saptama Defteri”nde iş emirleri itibariyle kayıtlı araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin maliyetlerini oluşturur.
2) Kullanılan her türlü malzeme giderleri iş emirlerinde belirtilir, işçilik ve mühendislik giderleri ile memur giderleri ise, her araştırma ve geliştirme için puantajla tespit edilir.
Madde 19 – ARGE çalışmalarının sonucu
(1) Maliyeti saptama, araştırma ve geliştirme çalışmaları yıl sonu itibariyle aşağıda belirtildiği gibi sonuçlandırılır.
a) Araştırma çalışmaları;
1) Araştırma maliyetleri oluştuğu dönemde gider olarak muhasebeleştirilir ve izleyen dönemler için aktifleştirilmez.
b) Geliştirme çalışmaları;
1) Geliştirme maliyetleri de oluştuğu dönemde gider olarak muhasebeleştirilir. Ancak;
a) Proje veya ürün açıkça tanımlanmış ve proje ürünle ilgili giderler gerçeğe uygun olarak ölçülebildiği durumlarda,
b) Proje veya ürünün teknik bakımdan yapılabilirliğinin mümkün olduğu durumlarda,
c) İşletmenin proje veya ürünle ilgili üretim yapmayı ve hedeflediği piyasada pazarlamayı amaçladığı veya işletme içi faaliyetlerde kullanmayı düşündüğü durumlarda,
ç) Geliştirilen ürün için pazarın bulunduğu veya işletme içi faaliyetlerde kullanılmasının yararlı olduğu durumlarda,
d) Proje ve ürünü tamamlamak için yeterli kaynakların var olduğu veya sağlanabildiği durumlarda,
aktifleştirilir.
2) Aktifleştirilen geliştirme maliyetleri; o projeyle ilgili gelecekte beklenen ürünlerin satışı, maliyetlerden sağlanan tasarruf ve işletmenin bu amaçla sağladığı diğer yararlardan oluşacak gelirlerden projeye ilişkin üretim, pazarlama, satış ve dağıtım giderleri düşüldükten sonra geriye kalan tutardan daha fazla olamaz.
3) Aktifleştirilmiş geliştirme maliyetleri amortismana tabi olduğundan, yarar sağladıkları dönemde bir gider unsuru olarak dikkate alınır ve en fazla 5 yılda amortismana tabi tutularak gidere dönüştürülür.
4) Aktifleştirilen geliştirme maliyetleri her dönem sonunda yukarıdaki esaslara göre tekrar değerlendirilir ve günlük olay ve koşulların gelecekteki ekonomik yaraları değiştirdiği durumlarda bu giderlerin beklenen gelirleri aşan kısımları o dönemin gideri olarak muhasebeleştirilir.
5) Geliştirme maliyetlerinin yapıldığı proje ve üründen artık hiçbir gelir sağlanamayacağının tespiti halinde, bu tespitin yapıldığı dönemde bakiye geliştirme maliyetlerinin tamamı, aktifleştirilme sürecinin sonu beklenilmeden dönem gideri olarak muhasebeleştirilir.
6) Geliştirme Faaliyetlerinden sağlanan ve ekonomik değeri olan maddi veya maddi olmayan varlıkların bedeli, bazı durumlarda dönem gideri olarak değil de, diğer varlıkların üretim maliyeti unsuru olarak işlem görür. Bu durumda geliştirme maliyetlerine ilişkin amortisman giderleri, geliştirme çalışmaları sonucunda prototip bir üretim veya maddi bir varlık elde edilmesi durumunda; stok hesabına alınan yada aktifte kayıtlı diğer varlıkların üretim maliyetlerinin bir unsuru olarak değerlendirilmek suretiyle bu varlıkların maliyetine yansıtılır.
c) Araştırma geliştirme çalışmaları sonuçlandıktan sonra, her AR-GE konusu için sarf edilen malzeme ve işçilik tutarları bir liste halinde yılsonunda Genel Müdürlüğe, ayrıca bilançoda yer alan “700 - Masraf Yeri Maliyet Tablosu (C-02)” Mali işler Dairesi Başkanlığına gönderilir. Bu sonuç bilgileri bir sonraki yılın çalışmalarında göz önünde bulundurulur.
d) AR GE faaliyetlerine ait maliyetlerin takibi için “Proje Değerlendirme Formu (EK-14” fabrika ve işletmelerin araştırma ve geliştirme müdürlükleri tarafından altışar aylık dönemler itibariyle düzenlenerek Mali İşler Dairesi Başkanlığına teslim edilir.
Madde 20 – ARGE teşvik ve destekleri
(1) Öncelik Savunma Sanayi ihtiyaçları olmak üzere, önceki bölümlerde tanımlanmış araştırma-geliştirme (ve yenilik / inovasyon) çerçevesinde yapılacak tüm ARGE çalışmalarında, (mevzuat, yasa, tüzük, yönetmelik v.b.) dâhilinde her türlü teşvik ve desteklerden yararlanılması için gerekli çalışmalar titizlikle yapılır.
Madde 21 – Know-How güvenliği ve patent marka tescili
(1) Uygulama şekli;
a) AR-GE çalışmalarında özel ve gizli bilgiler (TBP-ÜBP) gizlilik derecelerine göre sınıflandırılarak “Tesis Güvenlik El Kitabında” belirtilen esaslara göre dokümante edilir ve arşivlenir. Bilgisayar ortamında toplanan bilgilerde de Tesis Güvenlik El Kitabındaki kurallar uygulanır.
b) AR-GE çalışmalarında yeni bir teknik buluş yapılması halinde, patent, faydalı model, endüstriyel tasarım hakları ve korunması için gerekli tüm işlemler ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı ve ilgili fabrika Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğünce Türk Patent Enstitüsünün mevzuatında belirtilen esaslara uygun olarak yürütülür.
c) AR-GE çalışması sonucu elde edilen yeni ürün için bir marka verilmesinin söz konusu olması halinde yine marka tescili ve korunması için yapılacak tüm işlemler fabrika ARGE Müdürlüğü ve ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili kurumlarda yürütülür.
ç) Müşteri ile yapılan sözleşmeli AR-GE projelerinde söz konusu haklar ile ilgili olarak sözleşme hükümleri geçerlidir.
d) ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı, fabrikalar, üniversiteler, AR-GE kuruluşları, uzman imalatçı kuruluşlar ile AR GE çalışmaları konusunda yapacakları işbirliği kapsamında hazırlanacak sözleşme veya protokollerde, işin kapsam ve niteliğine göre “Patent, faydalı model, marka hakları ve/veya Teknik Bilgi Paketi ve benzeri haklar” üzerinde üçüncü şahısların hak iddia etmemesi konusunda gerekli hükümlerin yer almasını sağlar ve hakların Kurum adına tescili için işlemleri başlatır.
Madde 22 – Ödüllendirme
(1) Yürütülen ARGE çalışmaları sonucunda; patenti alınan buluşlar, mevcut seri üretim hatlarında verim artırıcı iyileştirmeler ve envantere katılan yeni ürünler için yapılan çalışmalarda yer alan personel, Teşekküle sağlanan kazanımlar oranında Patent Kanunu ve Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Ödül, Şeref Plaketi, Başarı ve Hizmet Belgeleri Verilmesi Yönergesinde belirtilen esaslara uygun olarak ödüllendirilir.
Madde 23 – Tanıtım ve pazarlama
(1) AR-GE çalışmaları sonucu elde edilen ve konfigürasyonu tamamlanan yeni ürünün pazar araştırması ve tanıtımı, fabrika Mühendislik Hizmetleri Müdürlüğü, ARGE ve Teknoloji Dairesi Başkanlığı ile Pazarlama İhracat Daire Başkanlığı tarafından tanıtım katalogları, broşürleri, video ve bilgisayar destekli tanıtım filmleri, CD‟ler, çeşitli tanıtım seminerleri ve demonstrasyonlar, yurt içi ve yurt dışı müşterilere yapılır.
Madde 24 – Çeşitli ve Son Hükümler Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) Makam‟ın 03/03/2006 tarihli Olur‟u ile kabul edilen Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Yönergesi, 29/12/2009 tarihli Makam Olur‟u ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 25 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge, 29/12/2009 tarihli Makam Olur‟u ile yürürlüğe girer.
Madde 26 – Yürütme
Bu yönerge hükümlerini Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürü yürütür.