Karayolu Tüneli Uygulama Projesi (Kesin Proje) Teknik Şartnamesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
1 -GİRİŞ
Bu şartname, Ön Projede önerilen ve İDARE’ce onaylanan karayolu tüneli için hazırlanacak uygulama projesi ile ilgili yapılacak proje çalışmalarını ve uyulması gerekli projelendirme kriterlerini kapsamaktadır.
2-KARAYOLU TÜNELİ GEOMETRİSİ
Karayolu tünelleri, üzerinde yeraldığı yolun geometrisiyle uyumlu olacak ve bölünmüş yol olması durumunda iki taşıt yolu için ayrı iki tüpte iki şeritli olacak şekilde projelendirilecektir.
2.1-KARAYOLU TÜNELİ ENKESİTİ
Karayolu tüneli tip enkesitinin geometrisi trafik yoğunluğu, havalandırma, sığınma cebi gereksinimi ve trafik şeridi sayısına bağlı olarak belirlenmelidir.
Karayolu tünelinde trafik alanı içerisindeki yatay ve düşey açıklık iki trafik şeridi için 5.00mx8.00m olmalıdır. 5.00m trafik alanı içerisindeki minimum düşey gabari olup. 8.00m yatay gabari ise 2x3.50m trafik şeridi ve 2x0.5m banket genişliğinin toplamından oluşmaktadır
Trafik alanı dışında yaya kaldırımı için 2x1.10m alınmalıdır. Yangın söndürme elektrik kabloları, haberleşme için yaya kaldırımının bulunduğu alan düşünülmelidir. Havalandırma gereksinimlerini karşılanması ve yaya geçişlerinin önemli olması durumlarında yaya kaldırımı 2x1,35m olabilecektir.
Karayolu tünelinde havalandırma sisteminin ve çift yönlü trafik olması durumunda gereken sığınma cebinin tünel enkesit geometrisine getireceği değişiklikler trafik alanı boyutlarını azaltmayacaktır. Ek1, Şekil1 ve 2’de tünel tip kesitleri (taban kemerli, taban kemersiz ) verilmektedir.
2.2- KARAYOLU TÜNELİ BOYUNA PROFİLİ
Karayolu tüneli boyuna eğimi, bölünmüş yol olması durumunda tek yönlü tafiğe hizmet eden her bir tüp için maksimum %3 olmalıdır. Tünellerde, havalandırma, jeolojik koşullar ve trafik hacmine bağlı olarak boyuna eğimde yapılacak değişiklikler için İDARE’nin onayı alınmalıdır.
Zorunlu koşullarda yapılacak içbükey kurplar için düşey kurp yarıçapı 8000 m. dışbükey kurplar için 15000 m’den az olmamalıdır.
2.3- KARAYOLU TÜNELİ YATAY GEOMETRİSİ
Tünel boyunca yatay kurp yarıçapı minimum 1000m olmalıdır. Karayolu tünel tüpleri arasındaki yatay mesafe Ek1 -Şekil 6’da gösterildiği gibi tercihen 1.5D olmalı, ancak her bir tünel tüpünün kazısı sırasında oluşan deformasyonlardan önemli mertebelerde etkilenmeyecek şekilde, kaya koşullarına bağlı olarak teknik ve ekonomik optimizasyon yapılarak belirlenmelidir. Sehiriçi gibi kamulaştırma problemi olan yerlerde bu mesafe kaya/zemin koşullarının iyileştirilmesi ve desteklenmesi şartı ile azaltılabilir.
2.4- KARAYOLU TÜNELİ TÜPLERİ ARASINDA YATAY GEÇİŞLER VE SIĞINMA CEBİ ARALIKLARI
Karayolu tünelinde tünel uzunluğunun 700 metreyi aşması durumunda 600 metrede bir tane olmak üzere trafik yönüne göre sağ tarafda sığınma cebi yapılacaktır.Karayolu tünelinin çift tüp (tek yönlü trafik) olması durumunda sığınma cebi için İDARE onayı gerekli olup sadece yaya ve araç geçişleri sözkonusu olacaktır. Şekil 7’de sığınma cebi boyutları verilmektedir.
Tünel boyunun 500 m’yi aştığı durumlarda, her 250 m'de bir adet yaya geçişi tesis edilecektir. Tünel boyunun 1000 m' yı aştığı durumlarda İDARE onayı alınarak her 1000 m de bir adet enine acil araç geçişi tesis edilir.Tünel girişlerinde uygun geometrik standartlarda orta refüj acil geçişi projelendirilmelidir.
3-UYGULAMA PROJESİ
Kesinleşmiş Karayolu Tüneli güzergahı boyunca 1/1000 ölçekli şeritvari harita ana tünel, yaklaşım tünelleri ve havalandırma bacaları girişlerinde ise 1/500 ölçekli plankoteler alınacaktır.
Bağlantı yolları ile birlikte projesi yapılacak tünelin aplikasyonu yapılmalıdır. Tünel üstünde aplikasyon işlemi en fazla 200m tünel üstü örtü kalınlığı olan yere kadar yapılmalıdır. Ancak tünelin her iki tarafındaki aplikasyon işlemi birbirine bağlanmalıdır. Tünel boyunca 200 m’den daha az örtü kalınlığı olan bölgelerde mutlaka aplikasyon yapılmalı ve profil çıkarılmalıdır.
Profilin yanısıra tünelin giriş ve çıkışından başlamak üzere yan ve alın şevlerinin projelendirilmesine esas olacak en az 4 adet olmak üzere yeteri kadar enkesit (10 m’de bir) ve tünel ekseni üzerinde heyelanlı, düşük örtü kalınlığı, dere v.b. kritik kesimlerde 1/500 ölçekli enkesit alınmalıdır.Tünel uygulama projesinde çalışmalar aşağıda verilen sıralama doğrultusunda yürütülecektir.
3.1- JEOLOJİK-JEOTEKNİK ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI
Tünel boyunca, tünel kazısının yapılacağı kaya/zeminin tanımlanması amacıyla tünel ön proje çalışmaları sırasında yapılmış olan jeolojik-jeoteknik araştırma çalışmalarına ilave olarak. İDARE’nin onayı ile ilave düşey/yatay sondaj, jeofizik etüd, pressiyometre deneyi, basınçlı su testleri, labaratuvar deneyleri, yüzey jeolojisi, mühendislik jeolojisi ve özellikle yapısal jeoloji ile hidrojeolojik çalışmalar yapılacaktır. Sondaj derinliği İDARE’nin aksine bir isteği olmadığı sürece karotlu/numuneli olarak kırmızı kotun 10 metre altına kadar devam edecektir. Uygulama projesi için yapılacak araştırma çalışmalarında öncelikli olarak aşağıdaki bölgeler gözönüne alınacaktır.
i) Portal bölgeleri
ii) Tünel üzerinde genelde zayıf zemin/kaya koşullarının olduğu sığ örtü kalınlığının bulunduğu kesimler
iii) Derin kırılma, sık eklem ve ayrışma potansiyeli olan kaya /zemin birimleri
iv) Su taşıyıcı zonlar, akıfer özelliği olan litolojiler
v) Fay zonları ve özellikleri
vi) Uyumsuzluk yüzeyleri ve şişme potansiyeli olan düzeyler
Uygulama projesi aşamasında yapılacak jeolojik çalışmalarda sağlam ve yapısal jeoloji açısından problemsiz yerlerde tünel ekseninden 250 m sağa, 250 m sola gelecek şekilde 1/1000’lik jeoloji haritasının çıkarılması ve mühendislik jeolojisi çalışmalarının yapılması gereklidir. Ancak jeolojik ve tektonik açıdan sorunlu yerler için etüt alanı tünel ekseninin sağına ve soluna doğru İDARE’nin onayı ile arttırılabilir.
i) 1/1000 ölçekli tünel jeoloji haritası, jeolojik enkesit ve jeolojik profilde araştırma çalışmalarının (araştırma çukuru, sondaj v.b.) yerleri, yapısal ve tektonik oluşumlar, heyelanlı, faylı kesimler ve diğer sorunlu görülen alanlar koordinatları ile birlikte gösterilmelidir.
ii) Yapısal jeolojik etüt teknikleri kullanılarak sistematik eklem sistemleri, hakim sistemlerin eğim yönleri/eğim miktarları tespit edilip, tünel kazısında yapılacak bulonlamanın yönünün belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
iii) Uygulama projesinde tünelin geçeceği kaya/zemin ortamları, jeolojik formasyonlar ve farklı litolojilerin kesin dokanakları belirlenmeli ve bu amaçla kaya/zeminin mühendislik davranışını etkileyen süreksizlik düzlemleri (çatlak, eklem, uyumsuzluk v.b.), ayrışma-bozuşma zonları ve dereceleri, dayanımları, fay,kıvrım ve bunların konumu ile tünel kazısı üzerindeki etkileri belirtilmelidir.
iv) Jeolojik formasyonların hidrojeolojik nitelikleri. YAS’ın statik ve dinamik seviyeleri belirlenmeli tünele taşınabilecek su miktarı tahmin edilmelidir.
v) Her farklı litoloji için mineralojik/petrografik analiz çalışmaları yapılarak birimler tanımlanmalıdır.
Tünel için yukarıda belirtilen jeolojik verilere göre jeolojik modelleme yapılmalıdır. Jeolojik modelleme enkesitler ve boyuna kesit üzerinde elde edilen bu verilerin değerlendirilip işlenerek tünel projesine veri hazırlamak için yapılan modellemedir. Jeolojik modelleme tünel üzerindeki örtü yükü dahil tüm jeolojik bilgileri kapsamalıdır. Homojen alanlar belirtilmelidir. Homojen alanlar tünelin kestiği jeolojik birimlere göre değil yapısal unsurların (eklem,çatlak,su,stabilite ve kaya/zeminin tünel kazısı sırasındaki davranışı) durumuna ve bu unsurların tünel kazı ve destekleme sistemine etki edecek yönlerine göre yapılmalıdır.
Bu çalışmalar Zemin işleri Teknik Şartnamesinde belirtildiği şekilde yürütülecektir.Yapılan jeolojik çalışmaların sonucuna göre, 1/1000 ölçekli mühendislik jeolojisi haritası, profili ve tünel üzerinde yukarıda belirtilen hususlar gözönüne alınarak kritik görülen kesimlerde ayrıca daha büyük ölçekli jeolojik enkesitler hazırlanacaktır.
Mühendislik jeolojisi çalışmaları diğer jeoteknik araştırma çalışmaları (laboratuvar deneyleri, pressiyometre, SPT, permeabilite, v.b. deneyler) ile birlikte yorumlanarak tünel ekseni boyunca kazı sırasında karşılaşılacak kaya/zeminin mekanik davranışını, stabilitesini. belirlemeye yönelik jeoteknik model oluşturulmalıdır. Tünel kazısı sırasında beklenen kırılma, aşırı sökülme, ani veya yavaş deformasyonlarla ve su basınçları ile ilgili olarak kazı ve destekleme projesini yönlendirici öneriler, modellemeler yapılacaktır. Bu aşamada nümerik ve analitik hesaplamalarda kullanılmak üzere tünel kazısı yapılacak kaya/zemin ortamına ait jeoteknik parametreler (c.Ф.E. v.y.k) oluşturulacaktır.
Mevcut uluslararası tünelcilikte kabul edilen amprik kaya sınıflandırma yöntemlerinden de yararlanılarak, Avusturya standartı ÖNORM B 2203 ‘e (EK2) göre tünel kazısının yapılacağı kaya/zemin koşulları sınıflandırılacaktır. Tünel boyunca herbir kaya sınıfı yüzdeleri tahmin edilerek jeoteknik profil üzerine işlenecektir.
Jeoteknik değerlendirmeler sonucu yukarıda belirtilen hususlar jeolojik kesitin jeoteknik profile dönüştürülmesi sırasında profil üzerinde farklı kaya sınıflarına bağlı olarak işlenecektir. Mühendislik jeolojisi ve jeoteknik çalışmalar kullanılan verilerle birlikte rapor halinde verilecektir.
3.2-TÜNEL KAZI DESTEK TİP PROJELERİNİN OLUŞTURULMASI
Karayolu tünelleri Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemine göre inşaa edilecek olup projelendirmede bu yöntemin temel prensipleri gözönüne alınacaktır.Tünelin kazı ve destekleme projelerinin hazırlanması Yapım Dairesinde mevcut Karayolu NATM Uygulamalı Yeraltı Tünel İşleri Şatnamesi‘ne göre yapılacaktır. Kaya sınıflarına bağlı olarak kazı sisteminin ve birincil destekleme elemanlarının (püskürtme beton , çelik hasır", çelik iksa, süren, bulon v.b.) ve ikincil destekleme elemanlarının ( kaplama betonu ) boyutlandırılması ve diğer ikincil işlerle ( su yalıtımı, drenaj v.b.) ilgili olarak yapım şartnamesinde konulan malzeme dayanım kriterleri ve diğer malzeme kalitesiyle ilgili kriterlere uyulacaktır.
Tünel projelerinin tünel kazı ve destekleme sisteminin yerinde nasıl uygulanacağını (kazının aşamalandırılması, birincil destekleme elemanlarının doğru ve zamanında yerine konulması , birbirini izleyen kazı ve ilerleme adımlarının belirtilmesi, zayıf kaya/zemin ortamlarında desteklenmiş kazı halkasının kapatılma mesafesi v.b.) göstermesi ve kazı sırasında yapılacak geoteknik ölçüm ve araştırma çalışmalarıyla kaya sınıflarına bağlı olarak hangi tip kazı destekleme sistemi ve teknik işlerin yapılacağını yönlendirmesi bakımından yapım şartnamesine projelendirme sırasında uyulması zorunludur.
Karayolu tüneli boyunca tünel yapımı sırasında karşılaşılacak kaya/zeminin tünelin kazı ve desteklemesine yönelik olarak sınıflandırılması ve kazı/destek tip projelerinin hazırlanmasında aşağıdaki sıra izlenecektir.
1) Jeolojik-jeoteknik raporda farklı kaya sınıflarına göre tanımlanmış kaya/zeminın dayanım ve fiziki parametrelerini, kullanılacak destek tiplerini (püskürtme beton, çelik iksa. bulon v.b.), malzeme parametrelerini, kazı geometrisi ve kazıdan etkilenecek kazı çevresi, örtü yükü gibi temel bilgileri esas alan herbir kaya sınıfı için ayrı hesaplama modeli oluşturulacaktır.
2) Tünel desteklerinin ve kazı aşamalarının projelendirilmesi nümerik ( Finite Elements, Finite Difference. Boundary Elements)( sonlu elemanlar, sonlu farklar, sınır elemanlar) ve analitik hesaplamalarla (Hoek and Brown) kesinlik kazanacaktır. Bu hesaplamalarda tünel yapımı sırasında kaya sınıfına bağlı olarak gerektiğinde desteksiz destekli kazı aşamaları , tünelin geometrisi ve farklı malzeme kompozisyonları (buion. püskürtme betonu v.b.) modellenebilmelidir. Hesaplamalarda aşağıdaki koşullar gözönünde bulundurulmalıdır.
i) Kazı sonu hali (kazı sonrası desteklenmeden önceki durum veya aşamalı kazı durumunda,bir önceki aşamada kazının yapılmış ve desteklenmiş durumu gözönüne alınarak her kazı aşaması için )
ii) Birincil destekleme sonu hali ( Tünel kesiti boyunca tüm desteklerin yapıldığı son durum için)
iii) Kazı destekleme aşamaları ile birlikte iki tünel tüpü için yürütülecek kazı ve desteklemenin etkileşimi gözönünde bulundurulacaktır. Tünel tüplerinde sürdürülecek kazının aynı düzlemde ve boyuna yönde birbiriyle olan etkileşimi hesaplamalarda incelenmelidir.
iv) İnşaat sonu hali ( Kaplama betonunun yapıldığı ve varsa yeraltı suyunun etkisinin gözönüne alındığı son durum)
v) Kaplama betonunun projelendirilmesinde yapım şartnamesinde belirtilen beton dayanımı gözönüne alınarak kalınlık belirlenmelidir. Kaplama betonu portal v.b.. İDARE’ce uygun görülen kritik kesimler haricinde donatısız projelendirilecektir. Ayrıca kaplama betonu arkasındaki kontak enjeksiyonu basıncı ve yapım sırasında kalıbın alınması için gerekli minimum dayanım hesaplanmalıdır.
vi) Bu hesaplamalar yapılırken gerekli hesap kriterleri, hesaplamalar ve çizimler için bilgisayar programları kullanılıyor ise kullanılan programlarının tanıtımı, girdi ve çıktıları ile ara sonuç değerleri verilmelidir.
3) Hesaplamalar sonucu ortaya çıkan kazı ve destekleme sistemine (bulon paterni. uzunluğu, püskürtme beton kalınlığı v.b ) göre tip destekleme projeleri ile tip kazı ve destekleme sırasını gösteren projeler hazırlanacaktır.
4) iki tüp arasındaki yaya ve araç geçişlerinin bulunduğu kesimlerle ilgili olarak yukarıda belirtilen hesaplamalar yapılacak ve kaya/zemin koşullarının uygun bulunduğu kesimlerin seçilmesine dikkat edilecektir. Bu tür geçişler için tip destekleme ve kazı projeleri verilecektir
5) Tünellerde su taşıyıcı zemin/kaya tabakalarıyla karşılaşılması beklenen kesimler için özel kazı ve destekleme projeleri hazırlanmalıdır.
6) Tünelde yapım çalışmalarında kullanılacak kazı yöntemi ve ekipmanı her kaya sınıfı için belirlenecektir. Yine patlatmak kazı önerilen kaya sınıfları için patlatma paterni projelendirilecektir.
7) Yapım sırasında projelendirmede gözönüne alınan deformasyon, oturmalar, gerilme artışlarının kontrol edilebilmesi için geoteknik ölçüm programı ve tipik ölçüm kesitleri proje aşamasında hazırlanacaktır. Tipik ölçüm kesitleri, kaya sınıflarına bağlı olarak gereken sayıda ve noktada ölçüm işlemlerini belirtecek gerekli detaylar verilecektir.Herbir kaya sınıfı için yapılan kazı ve destekleme projesi sonucunda belirlenen deformasyon miktarları yapım ve kaçınılmaz kazı toleransları tünel kazı geometrilerindeki değişiklikleri içerecek şekilde tablo halinde ayrı bir paftada gösterilecektir.
Verilmesi gerekli projelerle ilgili paftaların listesi EK 3’de verilmiştir.Listede olmayan ve İDARE’ce uygun görülen tüm proje ve detaylar ayrıca verilmelidir.
3.3-KARAYOLU PORTAL KESİMLERİNİN PROJELENDİRİLMESİ
Karayolu tünellerinin portal kesimlerinin projelendirilmesi alın ve yan portal şevlerinin tasarımı ve tünellerin düşük örtü kalınlığı altında yer alan portal kazı bölümlerinde tünel kazısına emniyetli bir şekilde başlamak için uygun kazı koşullarının yaratılması ile ilgili tasarım çalışmalarını kapsayacaktır. Aşağıda sırasıyla verilen çalışmalar yapılacak ve raporlar hazırlanacaktır.
1) Tünelin sağ ve sol taşıt yolunu içine alan portal bölümlerinde, uygulama projesinden önce yapılmış jeolojik ve jeoteknik araştırma çalışmalarına ilave olarak uygulama aşamasında İDARE'ce uygun görülen araştırma çalışmaları yapılacaktır. Bu çalışmaların ana hedefi portal şevlerinin stabilite analizleri ve tasarımı için gerekli mühendislik parametrelerinin elde edilmesi şev tasarımı ve gerektiğinde uygun şev destek tasarımının yapılabilmesidir.
Bu amaçla her iki portal kesimi veya her tüp için ayrı ayrı jeolojik-jeoteknik rapor hazırlanacaktır. Yapılan tüm portal araştırma çalışmalarını gösteren plan ve veri paketi verilecektir. Bu raporlarda alın ve yan şevlerinin jeolojik-jeoteknik yapılarını gösteren plan, profil ve enkesitler yer alacaktır. Raporda yeralan jeolojik ve jeoteknik araştırma çalışmaları değerlendirilecek, şev stabilite hesaplamalarına ilişkin zemin/kaya parametreleri ve diğer öngörüler (kinematik analiz sonuçlar v.b.) verilecektir.
2) Portal alın ve yan şevlerinin tasarım hesapları için ayrı raporlar hazırlanacaktır. Bu raporlar şev tasarımında gözönüne alınan tüm verileri (zemin/kaya dayanım parametreleri, şev yüksekliği, yükleme koşulları v.b.) kapsayacaktır,Şevlerin geometrisini belirlemek için yapılacak tüm analizler (düzlemsel, dairesel ve kama tipi kayma v.b. stabilite analizleri) verilecektir.Portal bölümlerinde tünel kazısının başlatılacağı kesimde stabil kaya koşullarının varlığı, stabil kaya kalınlığı, şaşırtmalı giriş koşulları ve alınması gerekli tedbirler özel olarak değerlendirilerek portal şevlerinin tasarımı alternatifli çalışılacaktır.Şevlerin desteklenmesi gerekliliği durumunda destekleme hesapları (püskürtme betonu, ankraj, kazıklı duvar v.b.) detaylı bir şekilde bu raporda yer alacaktır. Şevlerin tasarımı kısa ve uzun dönem statik durum ve sismik durum için yapılacaktır. Güvenlik katsayıları uzun dönem statik durumda pik parametreler için 1.5, reziduel parametreler için 1.3 ,kısa dönem stabilitede pik değerler için 1.3, deprem durumunda 1.1 olarak gözönüne alınacaktır.
3) Tünellerin portal kesimlerinde trafik emniyeti için portal yapıları projelendirilecektir. Portal yapılarının tasarımında bu bölgenin genel topoğrafik durumu, şevlerin konumu ve çevresel faktörler (şehir içi, şehir dışı v.b.) gözönüne alınmalıdır. Portal yapılarının statik ve betonarme hesapları ile gerekli çizimler verilecektir.
4) Tünellerin portal bölümlerinde aç-kapa tünel gerekmesi halinde aç-kapa tüneli hesaplamaları ayrı raporda verilecektir.Aç-kapa tüneli hesaplamaları AASHTO’ya göre farklı yük durumları (ölü yük. hareketli yük. deprem yükü ve toprak basınçları ) için yapılacaktır.
5) Portal bölümlerinde tünel kazısına başlamak için oluşturulan ilk tünel aynasında alınacak destekleme önlemleri yukarıda belirtilen çalışmaların sonucuna göre tasarlanacaktır. Bu bölümlerde yapım sırasındaki güvenliği sağlamak için geçici koruyucu kemer (kanopi) yapıları projelendirilecektir.Portal kesimlerin projelendirilmesiyle ilgili olarak EK3'de belirtilen paftalar hazırlanacaktır.
6) Bir tüpden çıkan kirli havanın diğer tüp tarafından emilmesini engellemek için tüp girişleri makul boyda şaşırtmalı yapılmalıdır.
3.4- DRENAJ VE SU YALITIMININ PROJELENDİRİLMESİ
Tünelin işletmesi sırasında ve tünel çevresindeki zemin/kayadan gelecek temiz suyun, trafikten oluşacak kirli suyun drenajı ayrı ayrı projelendirilmelidir. Uzun dönemde tünel kaplamasının yeraltı suyu basınçlarına maruz kalması sözkonusu ise bu konuda ilave drenaj sistemi için gerekli hesaplamalar yapılarak geliştirilmelidir.
Ayrık drenaj sistemi için verilecek plan, profil, kesit ve detaylar EK3 ‘de belirtilmiştir.
Su yalıtımı için detay projeler hazırlanacaktır. Aç-kapa tünelden veya portal yapılarından kazı tüneline geçiş bölgesinde su yalıtımı ve drenaj detayları ayrıca projelendirilecektir.
3.5- HAVALANDIRMA PROJELERİNİN HAZIRLANMASI
Otoyol tünellerinde tünel uzunluğu, trafik hacmi, trafik yönü ve hızı, tünelin uzunluğu, eğimi, rakımı ve tünelde tıkanıklık olduğunda birikebilecek trafik yoğunluğu, tünelin şehir içinde veya şehir dışında olması durumu gözönüne alınarak tabii, boyuna, yanal veya yarı yanal havalandırma sistemi projelendirilecektir. Projelendirmeye esas olacak havalandırma hesapları raporu hazırlanacaktır. Bu hesaplamalarda kullanılmak üzere İDARE tarafından sağlanması gerekli bilgiler aşağıda verilmektedir.
1) Maksimum trafik hızı =100 km/saat
2) Tünelde kabul edilebilir CO limitleri
Tünel Tipi | Hafif Trafik (ppm) | Tıkanık Trafik ve Durma (ppm) Şehırıçı | | Sürekli Tıkanıklık | 100-150 | 100-150 Nadir Tıkanıklık | 100-150 | 100-250 Şehirdışı | 100-150 | 100-250
3) Sönüm (extinction) katsayısı (K) limitleri
Tünel Tipi | Trafik Durumu | Pik Trafikde Klim Şehiriçi | Yoğun hızlı trafik | 0.0050 Şehirdışı | Vmax=1 OOkm/saat Vmax=60-80km/saat Tıkanık Trafik | 0.0050 0.0075 0.0090 •K= 0.012 M1 olduğunda tünelin trafiğe kapatılacağı düşünülmelidir | |
4) N02 limitleri: Tüneldeki N02 miktarı 25 ppm’i aşmamalıdır.
5) Tünelde boyuna hava akışı maksimum hızı = 10-12 km/saat
Havalandırma ile ilgili tüm hesaplamalar PlARC’a (The Permanent International Association of Road Congresses) uygun olmalıdır.
Havalandırma sisteminin seçiminde karayolu tünellerindeki tek yönlü trafik durumu ve kesit alanı gözönünde bulundurularak aşağıda belirtilen tünel uzunluk kriterleri değerlendirilmelidir. Ancak İDARE onayı ile havalandırma sistemini etkileyen faktörlerle yapılacak karşılaştırmalı fiyat analizlerine göre değişiklik yapılabilecektir.
SİSTEM | TÜNEL UZUNLUĞU ŞEHİR İÇİ | ŞEHİR DIŞI DOĞAL | <300m | <500m BOYUNA | <1000m | <3000m YARI YANAL | <3000m | <5000m TAM YANAL | >3000m | >5000m
3.6- AYDINLATMA PROJELERİNİN HAZIRLANMASI
Tüneller, havalandırma bacaları, acil geçişlerin aydınlatma projeleri 'International Commission On lllumination’ın aşağıdaki yayınlarına uygun olarak hazırlanmalıdır.
1) ‘Guide for the Lighting of Road Tunnels and Underpasses’ CIE 88-1990
2) Recommendations for the Lighting of Roads for Motor and Pedestrian Traffic’ CIE 115-1995
3.7- HABERLEŞME, SİNYALİZASYON VE TRAFİK İŞARETLEMESİ, YANGIN SÖNDÜRME, ENERJİ VE GÜÇ TEMİNİ PROJELERİNİN HAZIRLANMASI
Tünelin işletmesi sırasında gerekli enerji ve güç temini hesapları, transformatör merkezleri ve besleme sistemi projeleri hazırlanacaktır.Tünel içi haberleşme sistemi, aydınlatma projesi,yangın söndürme projeleri aşağıda belirtilen tünel uzunlukları için projelendirilecektir.
| | >1500m | 1500-300m | <300m HABERLEŞME | Alarm Butonu | X | X | X Telefon | X | X | Kapalı devre TV | X | | Radyo | X | | YANGIN SÖNDÜRME | Yangın alarmı | X | X | Otomatik Yangın Alarmı | X | | Yangın Söndürücü | X | X | X Su kaynağı | X | |