KAD-KLV-31 İnsan Kaynaklı Doku ve Hücre Ürünleri İle İleri Tedavi Tıbbi Ürünlerinin Üretim ve Kalite Gerekliliklerine İlişkin Kılavuz
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu kılavuzun amacı, insan kaynaklı doku ve hücre ürünleri ile ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretim ve kalite özelliklerine ilişkin gerekliliklerin ulusal ve uluslararası standartlar dikkate alınarak belirlenmesidir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu kılavuz; insan kaynaklı doku ve hücre ürünleri ile ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretim ve kalite özelliklerine ilişkin gereklilikleri kapsar.
(2) Bu kılavuz; dokunun herhangi bir işlem görmediği, kişinin kendisinden alınıp kendisine uygulama yapıldığı (otolog) doku ve hücrelere ilişkin gereklilikleri kapsamaz.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu kılavuz; 04.09.2025 tarih ve 33007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik, 27.05.2023 tarih ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İleri Tedavi Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, 27.05.2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik ve 21.10.2017 tarihli ve 30217 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu kılavuzda yer alan;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Beşeri tıbbi ürün klinik araştırması: Bir araştırma ürününün/ürünlerinin klinik, farmakolojik ve/veya diğer farmakodinamik etkilerini keşfetmeyi veya doğrulamayı; ve/veya bir araştırma ürününe/ürünlerine karşı gelişen herhangi bir advers reaksiyonu belirlemeyi; ve/veya araştırma ürününün/ürünlerinin emilimini, dağılımını, metabolizmasını ve atılımını tespit etmeyi amaçlayan, araştırma ürünü/ürünlerinin güvenliliğini ve/veya etkililiğini belirlemek amacıyla insanlar üzerinde yürütülen müdahaleli araştırmayı,
c) Doku ve hücre ürünü: İleri tedavi tıbbi ürünü olarak sınıflandırılmamış, çok işlem görmemiş, bir sistemik etki yoluyla etkisini göstermeyen ve klinikte homolog kullanım amacıyla işlenmiş doku ve hücreleri,
ç) Homolog kullanım: Doku ve hücre alıcıya nakledildiğinde, vericideki işlevler ile aynı işlevleri yerine getirmesi amacıyla kullanılmasını,
d) Homolog olmayan kullanım: Doku ve hücre alıcıya nakledildiğinde, vericideki işlevlerden farklı işlevleri yerine getirmesi amacıyla kullanılmasını,
e) İleri tedavi tıbbi ürünü: Doku ve hücrenin başlangıç materyali olarak kullanıldığı durumlarda çok işlem görme, sistemik etki, homolog olmayan kullanım kriterlerinden en az bir tanesini taşıyan ürünleri,
f) Klinik uygulama (deneme): Ülkemizde henüz ruhsatlandırılmamış bir ileri tedavi tıbbi ürününün; belirli kalite standartlarına göre rutin olmayan bir şekilde, belirli sayıda hasta için özel olarak hazırlanması ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş insana uygulama merkezlerinde, bireysel bir tıbbi reçeteye uymak üzere, ilgili alanda uzmanlığını tamamlamış bir tıp doktorunun münhasır mesleki sorumluluğu altında kullanılmasını,
g) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,
ğ) Ruhsatlı beşerî tıbbi ürün: Kullanıma hazır şekilde, belirli bir ambalajda ve belirli bir isim ile piyasaya sunulmak üzere Kurum tarafından ruhsatlandırılan beşerî tıbbi ürünü,
h) Kayıtlı (tescilli) doku ve hücre ürünü: Kullanıma hazır şekilde, belirli bir ambalajda ve belirli bir isim ile piyasaya sunulmasına Kurum tarafından izin verilen insan kaynaklı doku ve hücre ürününü,
ı) Üretim Lisansı: Klinik uygulama (deneme) amacıyla kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin ülkemizde üretimine ilişkin Kurum tarafından verilen izni,
i) Verici (Donör): Otolog uygulama, allojenik uygulama ve bağışçı olarak bunlardan biri veya birkaçı için doku ve hücrenin alındığı kişiyi,
ifade eder.
(2) Bu kılavuzda geçen “klinik uygulama (deneme)” ifadesi 04.09.2025 tarih ve 33007 sayılı İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik’te geçen “klinik deneysel çalışma ve tedavi denemesi” kavramlarının, bu Kılavuzun uygulama alanı ile sınırlı karşılığı olarak kullanılır.
Madde 5 – Genel Esaslar
(1) İnsan kaynaklı doku ve hücre ürünleri ile ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretim ve kalite özelliklerine ilişkin gereklilikler belirlenirken risklere odaklanılmalı; ürününün türü ve özelliği, geliştirme aşaması veya ruhsat/kayıt (tescil) durumu dikkate alınmalıdır.
(2) Tüm farklı durumlar için geçerli olabilecek kalite gerekliliklerinin ayrıntılı olarak tanımlanması mümkün olmamakla birlikte bu kılavuzda, üretim ve kalite özelliklerine ilişkin sunulması gereken genel bilgi ve belgeler ile açıklamalar yer almaktadır. Kurum, gerekli hallerde ilave bilgi ve belge talep edebilir.
Madde 6 – Kayıtlı (Tescilli) Doku ve Hücre Ürünleri, Ruhsatlı İleri Tedavi Tıbbi Ürünleri ve Klinik Araştırma Kapsamında Kullanılacak İleri Tedavi Tıbbi Ürünlerinin Üretim ve Kalite Özellikleri
(1) Kayıtlı (tescilli) doku ve hücre ürünlerinin üretim ve kalite özellikleri;
a) İnsan kaynaklı doku ve hücre ürünlerine ilişkin yetkili merciiler tarafından yayımlanacak ilgili kılavuzların gerekliliklerini karşılar.
b) Kurum tarafından kayıtlı (tescilli) olmayan herhangi bir doku veya hücre ürünü insana uygulama merkezlerine sevk edilemez; insana uygulanmak üzere gerçek veya tüzel kişilere gönderilemez, piyasaya sunulamaz.
(2) Ruhsatlı ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretim ve kalite özellikleri;
a) 27.05.2023 tarih ve 32203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İleri Tedavi Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği ve 21.10.2017 tarihli ve 30217 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği gerekliliklerini karşılar.
b) 27.05.2023 tarih ve 32203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İleri Tedavi Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği doğrultusunda Kurum tarafından ruhsatlandırılmayan hiçbir ileri tedavi tıbbi ürünü piyasaya sunulamaz.
(3) Klinik araştırma kapsamında kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin (araştırma ürünü) üretim ve kalite özellikleri;
a) 27.05.2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik, “Guideline on quality, non-clinical and clinical requirements for investigational advanced therapy medicinal products in clinical trials (EMA/CAT/22473/2025)” kılavuzu ve 21.10.2017 tarihli ve 30217 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği gerekliliklerini karşılar.
b) 27.05.2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşerî Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda; Kurum tarafından ülkemizde yürütülmesine izin verilmiş klinik araştırmalarda kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünleri hariç olmak üzere, araştırma amacıyla herhangi bir ileri tedavi tıbbi ürünü araştırma merkezlerine veya insana uygulama merkezlerine sevk edilemez; insana uygulanmak üzere gerçek veya tüzel kişilere gönderilemez.
Madde 7 – Özel Gereklilikler
(1) Klinik uygulama (deneme) kapsamında kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretimi için, işleme-üretim ruhsatlı doku ve hücre merkezlerine Kurum tarafından “Üretim Lisansı” düzenlenir.
(2) “Üretim Lisansı”; klinik uygulama (deneme) amacıyla kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin ülkemizde üretimine ilişkin Kurum tarafından verilen izni ifade eder. “Üretim Lisansı” kapsamında üretilen ileri tedavi tıbbi ürünleri yalnızca Kurum tarafından izin verilen klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılır. Bunun dışında; gerçek veya tüzel kişiler tarafından ticari ya da ticari olmayan amaçlarla ürün üretimi yapılamaz ve söz konusu ürünler piyasaya arz edilemez.
(3) Bu Kılavuz hükümlerine göre Kurum tarafından “Üretim Lisansı” düzenlenmeyen hiçbir ileri tedavi tıbbi ürünü klinik uygulamada (denemede) kullanılamaz.
(4) “Üretim Lisansı” kapsamında üretilen ileri tedavi tıbbi ürünlerinin insana uygulanabilmesi için Klinik Uygulama Kılavuzu doğrultusunda Kurumdan izin alınır.
(5) “Üretim Lisansı”; geçerli bir doku ve hücre işleme-üretim merkezi ruhsatının bulunması ve ürünün kalitesi, tutarlılığı ile hasta güvenliliğinin sağlandığının Kurum tarafından uygun bulunması kaydıyla düzenlenir.
(6) Belirli bir endikasyon ve popülasyon için klinik kanıt düzeyi (ürün geliştirme aşaması, faz çalışmaları gibi) daha ileri (yüksek) olan bir ileri tedavi tıbbi ürünü için üretim lisansı düzenlenmesi durumunda; aynı endikasyon ve popülasyonda klinik kanıt düzeyi daha düşük olan diğer ileri tedavi tıbbi ürünleri için üretim lisansı düzenlenmez, düzenlenmiş olan üretim lisansları Kurum tarafından askıya alınır ya da iptal edilir.
Madde 8 – Bağış ve Tedarik
(1) Bu kılavuz kapsamında Üretim Lisansı düzenlenecek ileri tedavi tıbbi ürünlerinin bileşimindeki doku ve hücrelerin bağışı, tedarik ve test edilmesi; İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik’e uygun olarak gerçekleştirilir.
Madde 9 – Üretim
(1) Bu kılavuz kapsamında Üretim Lisansı düzenlenen ileri tedavi tıbbi ürünleri ve bu ürünlerin içeriğinde yer alan tüm etkin madde/maddeler uluslararası iyi imalat uygulamaları standartlarına uygun koşullarda, dosyasında belirtilen ürün spesifikasyonlarına göre üretilmiş olmalıdır.
Madde 10 – Üretim Lisansı Başvurusunda Bulunacak Kişiler ve Başvuru Şekli
(1) Klinik uygulama (deneme) kapsamında kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürününü ülkemizde üretmek üzere “üretim lisansı” başvurusu; işleme-üretim ruhsatlı doku ve hücre merkezi adına, Kurum tarafından düzenlenmiş merkez sorumlusu belgesine sahip ve İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik ile tanımlanmış niteliklere haiz merkez sorumlusu tarafından yapılır.
(2) Başvuru sahibi; klinik uygulama (deneme) kapsamında kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürününü ülkemizde üretmek üzere “üretim lisansı” alabilmek için bu kılavuzun EK-1’inde yer alan başvuru formu ve EK-2’de yer alan bilgi ve belgeler ile Kuruma başvuru yapar.
(3) Kurum tarafından gerekli görüldüğü haller, mücbir sebepler veya zorunlu haller dışında; başvurular sadece elektronik olarak kabul edilir ve başvuru sürecindeki tüm yazışmalar sadece elektronik ortamda gerçekleştirilir. Kurum tarafından gerekli görülen hallerde bilgi/belgelerin usb vb. ile iletilmesine izin verilebilir.
Madde 11 – Üretim Lisansı Başvuru Şartları
(1) Aşağıdaki şartların tamamının yerine getirilmesi halinde Kuruma, “Üretim Lisansı” başvurusunda bulunulabilir:
a) İleri tedavi tıbbi ürününün, belirli kalite standartlarına göre rutin olmayan bir şekilde, belirli sayıda hasta için özel olarak ülkemizde hazırlanması,
b) İleri tedavi tıbbi ürününün, Bakanlıkça yetkilendirilmiş insana uygulama merkezlerinde, bireysel bir tıbbi reçeteye uymak üzere, ilgili alanda uzmanlığını tamamlamış bir tıp doktorunun münhasır mesleki sorumluluğu altında ve yalnızca Kurum tarafından klinik uygulama izni verilen hastada kullanılacak olması,
c) Ülkemizde, aynı ileri tedavi tıbbi ürünü için düzenlenmiş başka bir Üretim Lisansı veya Beşeri Tıbbi Ürün Ruhsatı bulunmaması.
Madde 12 – Başvuru Sahibinin Sorumluluğu
(1) Başvuru sahibi, sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğundan sorumludur.
Madde 13 – Üretim Lisansı Başvurusunun Değerlendirmesi
(1) Başvurular, başvuru sahipleri tarafından yıl boyunca yapılabilir.
(2) Başvuruların Kurum tarafından değerlendirilmesi başvuru tarihi sırasına göre yapılır.
(3) Başvuruların usulüne uygun olarak yapılması, başvuruda bulunması gereken bilgi ve belgelerde eksiklik bulunmaması hâlinde başvuru Kurum tarafından yüz seksen iş günü içinde incelenir. Değerlendirmeye ilişkin sonuç resmi yazıyla başvuru sahibine iletilir.
(4) Kurum tarafından başvuru dosyasının incelenmesi sonucunda tespit edilen eksiklikler ile talep edilen ek bilgi, belge ve açıklamalar başvuru sahibine resmi yazı ile bildirilir. Talep edilen bilgi ve belgeler, başvuru sahibi tarafından Kuruma en geç otuz iş günü içinde sunulur. Bu süre içinde bilgi ve belgelerin sunulamayacağının öngörülmesi halinde, gerekçeli açıklama ile birlikte söz konusu bilgi ve belgelerin sunulacağı tarih, Kuruma en geç otuz iş günü içinde sunulur. Aksi halde başvuru geri çekilmiş sayılır ve iptal edilir.
(5) Kurum, başvuruya ilişkin olumsuz bir karar vermişse, bunu gerekçeli olarak başvuru sahibine bildirir. Başvuru sahibi bir kereye mahsus olmak üzere kararda belirtilen hususlarda gerekli değişiklikleri yaparak tekrar başvuruda bulunabilir veya karara gerekçeli olarak otuz iş günü içinde itiraz edebilir. Talep edilen değişiklikler yerine getirilmediğinde veya bu konuda kabul edilebilir bir gerekçe sunulamaması hâlinde Kurum başvuruyu reddedebilir.
(6) Başvuru sahibi, başvurusunu değerlendirme sürecinde istediği zaman geri çekebilir. Başvurunun geri çekilmesi için gerekçeleri ile birlikte Kuruma başvuruda bulunur.
(7) Bir başvurunun reddedilmesi, iptal edilmesi veya geri çekilmesinin ardından ilgili başvuru tekrar yeni bir başvuru olarak Kuruma sunulabilir ancak bu husus üst yazıda belirtilmelidir.
Madde 14 – Üretim Lisansı Düzenlenmesi
(1) Değerlendirme sonucunda uygun bulunan ürünlere Kurum tarafından Üretim Lisansı düzenlenir.
(2) Üretim Lisansı düzenlenen üründe veya üretiminde değişiklik yapılması halinde başvuru sahibi tarafından Kuruma değişiklik başvurusu yapılır. Değişiklik ancak Kurum onayı ile gerçekleştirilebilir.
Madde 15 – Üretim Lisansının Yenilenmesi ve Geçerliliğinin Sona Ermesi
(1) Klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üretimine ilişkin olarak bu Kılavuz kapsamında düzenlenen Üretim Lisansının geçerlilik süresi üç yıldır.
(2) Geçerlilik süresi dolacak olan “Üretim Lisansı” yenilenebilir. Yenileme işlemi için, Üretim Lisansının geçerlilik süresinin dolmasından en az doksan iş günü önce, bu Kılavuzda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda Kuruma yenileme başvurusunda bulunulur.
(3) Kurum, yenileme başvurusunu bu Kılavuz hükümleri ile güncel bilimsel gelişmeler ve mevcut bilimsel veriler çerçevesinde doksan iş günü içinde değerlendirir. Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde ek bilgi, belge ve açıklama talep edilebilir.
(4) Değerlendirme sürecinde talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve eksiksiz olarak sunulmaması veya bilimsel gelişmeler doğrultusunda yenilemenin Kurum tarafından uygun bulunmaması hâllerinde, yenileme başvurusu olumsuz sonuçlandırılabilir. Bu durumda, geçerlilik süresi bitiminde ilgili Üretim Lisansının geçerliliği sona erer.
(5) İkinci fıkrada belirlenen süre içerisinde Kuruma yenileme başvurusunun sunulmadığı hallerde, geçerlilik süresi bitiminde ilgili Üretim Lisansının geçerliliği sona erer.
(6) Yenileme başvurusunun Kurum tarafından uygun bulunması hâlinde, Üretim Lisansının geçerlilik süresi her yenilemede üç yıl süreyle uzatılır.
Madde 16 – Üretim Lisansının Askıya Alınması ve İptali
(1) Aşağıda belirtilen durumlardan birinin mevcudiyeti halinde Üretim Lisansı askıya alınır ya da iptal edilir:
a) Güvenlilik riskinin ortaya çıkması,
b) GMP / kalite gerekliliklerine uyumsuzluk,
c) Başvuru dosyasında beyan edilen bilgilere aykırı hususların bulunması, ç) İzlenebilirlik ve farmakovijilans/biyovijilans kurallarına uyulmaması,
d) Üretim faaliyetinin durdurulması,
e) Belirli bir endikasyon ve popülasyon için klinik kanıt düzeyi (ürün geliştirme aşaması, faz çalışmaları gibi) daha ileri (yüksek) olan bir ileri tedavi tıbbi ürünü için Kurum tarafından üretim lisansı düzenlenmesi.
Madde 17 – Kurumun Yetkileri
(1) Üretim Lisansının askıya alınması, iptali veya geçerliliğinin sona ermesine ilişkin hususlar ile denetim ve yaptırımlara ilişkin Kurumun yetkileri saklıdır.
Madde 18 – Etiketleme
(1) Klinik uygulama kapsamında kullanılacak ileri tedavi tıbbi ürünlerinin üreticileri, söz konusu ürünlerin etiketinde asgari olarak aşağıdaki bilgileri sağlamakla yükümlüdür:
a) İleri tedavi tıbbi ürününün adı,
b) Etkin madde(ler)in kalitatif ve kantitatif tanımı; ürünün hücre veya doku içermesi hâlinde, “Bu ürün insan/hayvan [uygun olan belirtilir] kaynaklı hücreler içermektedir.” ifadesi ile birlikte söz konusu hücre veya dokuların kısa tanımı ve spesifik kaynağına ilişkin bilgiler ile insan dışı kaynaklı olması durumunda hayvan türünün belirtilmesi,
c) Farmasötik formu, uygulama yolu ve uygulanabilir olduğu durumlarda ürünün kütle, hacim veya doz sayısı bakımından içeriği,
ç) Koruyucular dâhil olmak üzere yardımcı maddelerin listesi,
d) Kullanım, uygulama/implantasyon talimatları ve uygulama yolu,
e) Gerektiğinde, reçete edilen dozun belirtilebilmesi için boş bir alan,
f) Gerektiğinde, ürüne ilişkin özel uyarılar veya kullanım önlemleri;
g) Saklama koşulları ve son kullanma tarihi (gerekiyorsa gün dâhil edilerek ay ve yıl),
ğ) Kullanılmayan tıbbi ürünlerin veya tıbbi ürünlerden kaynaklanan atıkların imhasına yönelik özel önlemler,
h) “Üretim Lisansı” sahibinin adı ve adresi,
ı) Üretim yeri izin numarası,
i) Ürün seri numarası, donör ve ürün kodu;
j) Otolog kullanım için üretilen ileri tedavi tıbbi ürünlerinde, “Hasta Tanımlayıcı İbare” ve “Yalnızca Otolog Uygulama İçindir” ifadesi.
Madde 19 – İzlenebilirlik
(1) Doku ve hücre merkezi, İnsan Doku ve Hücrelerinden Elde Edilen Ürünler ve Bu Ürünler ile İlgili Merkezler Hakkında Yönetmelik gerekliliklerine uygun olacak şekilde, doku ve hücreler ile bunlardan üretilen ileri tedavi tıbbi ürünlerinin bağış noktasından, üretim aşamasına ve bitmiş ürünün klinik uygulama kapsamında kullanılmasına kadar çift yönlü takibini sağlayan izlenebilirlik sistemini oluşturur ve yürütür.
(2) İnsana uygulama merkezlerinde ayrıca klinik uygulama ve uygulama sonucu takip kayıtları bulunur.
(3) Doku ve hücre merkezi; vericiye, alıcıya ve ürüne ait kayıtlar dâhil gerekli bütün bilgileri klinik kullanımdan veya son kullanım tarihinden sonra en az otuz yıl süreyle veri gizliliği ve güvenliği mevzuatına uygun olarak saklar. Bilgiler elektronik ortamda saklanır. Elektronik ortamda saklanan bilgiler ayrıca fiziki ortamda da saklanabilir.
(4) İzlenebilirlik kayıtlarının saklanmasına ilişkin yükümlülük üretim lisansının geçerliliğinin sona ermesi, askıya alınması veya iptal edilmesi durumunda da yürürlükte kalır.
(5) Üretim lisans sahibinin iflas etmesi veya tasfiye sürecine girmesi gibi durumlarda, tam izlenebilirlik için gerekli kayıtlar, insana uygulama merkezine devredilir. Bu durumda, bilgileri 30 yıl süreyle saklama yükümlülüğü ilgili insana uygulama merkezine aittir.
Madde 20 – Yıllık Güvenlilik İnceleme Raporu
(1) Üretim Lisansı kapsamında üretilen ileri tedavi tıbbi ürünlerine ilişkin yıllık güvenlilik inceleme raporu, Üretim Lisansının verilmesini müteakip her yıl Kuruma sunulur.
(2) Yıllık güvenlilik inceleme raporunda asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:
a) Üretilen ileri tedavi tıbbi ürününün sayısı,
b) Klinik uygulama kapsamında söz konusu ileri tedavi tıbbi ürününün kullanıldığı hasta sayısı,
c) İleri tedavi tıbbi ürününü reçete eden ve hastanın tıbbi bakımından sorumlu olan hekim ve insana uygulama merkezlerinin listesi,
ç) Ciddi advers reaksiyonlar ve ölümler.
(3) Kurum gerekli gördüğü hallerde üreticiden risk yönetim planı sunmasını isteyebilir. Risk yönetim planı; ürüne ilişkin risklerin tespiti, karakterize edilmesi ve azaltılmasında kullanılan yöntemlere ilişkin detayları içermelidir.
Madde 21 – Denetim, İdari Yaptırımlar ve Cezai Müeyyideler
(1) Kurum; bu kılavuz kapsamında yer alan ürünlerin üretim ve kalite özellikleri ile ilişkili tüm kişi ve yerleri bu kılavuz ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygunluğu yönünden, önceden haber vererek veya haber vermeden denetler.
(2) Bu kılavuz ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden denetimler Kurum müfettişleri tarafından yürütülür.
(3) Müfettişler yürüttükleri denetimler sırasında; gerekli gördükleri dosya ve belgeleri kanuni bir engel bulunmadıkça, denetim yaptığı kamu veya özel kurum ve kuruluşlar ile ilgili kişilerden istemek, incelemek, gerek görülmesi halinde yetkili merciler tarafından onaylanmış nüshalarını almak, sayım ve araştırma yapmak, numune almak, gerektiğinde bunları mühürlemek, ürünleri yediemine almak, toplamak veya toplatmak, bu konularda her derecedeki yetkili ve ilgiliden her türlü yardım ve bilgiyi istemek ve gerekli yazışmaları yapmak hususlarında yetkilidir. Müfettişler, denetim esnasında elde ettikleri bilgilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür.
(4) Bu kılavuzda belirtilen hususlara aykırı davranışta bulunan ve başvuru sırasında beyan edilen hususlara uygun hareket etmeyen kişi ve kurumlar hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre idari cezalar uygulanır, gerekli görüldüğü durumlarda suç duyurusunda bulunulur.
(5) Gizlilik ilkelerine riayet etmeyenler hakkında ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
Madde 22 – Geçici Hükümler
(1) Klinik Uygulama Kılavuzu’nun yayımlandığı tarih itibari ile hâlihazırda Kurum tarafından düzenlenmiş İşleme-Üretim Doku Hücre Merkezi ruhsatı bulunan merkezlerin, yalnızca ruhsatta yer alan kapsamdaki ileri tedavi tıbbi ürünlerini, Kurum tarafından izin verilen klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılmak üzere üretmelerine 01.01.2029 tarihine kadar izin verilebilir.
(2) Klinik Uygulama Kılavuzu’nun yayımlandığı tarih itibari hâlihazırda Kurum tarafından düzenlenmiş İşleme-Üretim Doku Hücre Merkezi ruhsatı bulunan merkezlerin, ruhsat kapsamında yer almayan ileri tedavi tıbbi ürünlerini klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılmak üzere üretebilmeleri için üçüncü fıkrada belirtilen hususların yerine getirilmesi gerekir.
(3) Bu kılavuzun yayımlandığı tarih itibari ile hâlihazırda Kurum tarafından düzenlenmiş İşleme-Üretim Doku Hücre Merkezi ruhsatı bulunmayan merkezlerin klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılmak üzere ileri tedavi tıbbi ürünü üretebilmeleri için Kurum tarafından düzenlenmiş İşleme-Üretim Doku Hücre Merkezi ruhsatı ve söz konusu ileri tedavi tıbbi ürününe ait Üretim Lisansı’nın bulunması gerekir.
(4) 01.01.2029 tarihi itibari ile Kurum tarafından düzenlenmiş İşleme-Üretim Doku Hücre Merkezi ruhsatı ve Üretim Lisansı bulunmayan hiçbir ileri tedavi tıbbi ürününün klinik uygulamalarda (denemelerde) kullanılmak üzere üretimine izin verilmez.
Madde 23 – Yürürlük
(1) Bu Kılavuz yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Madde 24 – Yürütme
(1) Bu Kılavuz hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.