İç Denetim Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç ve kapsam
(1) Bu Yönerge’nin amacı; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanlığının işleyiş ve yönetimine, iç denetim faaliyetlerinin yürütülmesine, Müsteşarın, İç Denetim Birimi Başkanının ve İç Denetçilerin iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarına yönelik esas ve usulleri düzenlemektir.
(2) Bu Yönerge, iç denetim faaliyetlerini, iç denetçileri ve denetlenen birimleri kapsar.
Madde 2 – Hukuki dayanak
(1) Bu Yönerge İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 13’üncü maddesi uyarınca hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönergenin hazırlanmasında İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Kamu İç Denetim Genel Tebliği, Kamu İç Denetim Rehberi ile Kamu İç Denetim Standartları esas alınmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
b) Bakan: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanını,
c) Başkan: İç Denetim Birimi Başkanını,
d) Denetim Ekibi: Denetim gözetim sorumlusu ile iç denetçilerden oluşan ekibi,
e) Denetlenen Birim Yöneticisi: Bakanlığın teşkilat kanununda gösterilen birimlerin en üst yöneticisini,
f) Denetim Gözetim Sorumlusu: Her iç denetim faaliyetinin Kamu İç Denetim Standartlarına uygun olarak planlanması, yürütülmesi ve raporlanmasını gözetmek amacıyla iç denetim birimi başkanı tarafından görevlendirilen kıdemli bir iç denetçiyi,
g) İç Denetim: Kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetini,
ğ) İçDen: Kamu İç Denetim Yazılımını,
h) İç Denetçi: Bu Yönerge ve ilgili mevzuat çerçevesinde iç denetim faaliyetlerini gerçekleştirmekle sorumlu ve yetkili her düzeyde sertifika sahibi iç denetçileri,
ı) İç Denetim Birimi Başkanlığı: İç Denetim Birimi Başkanı ve iç denetçiler ile büro personelinden oluşan organizasyonu,
i) İç Denetim Birimi Başkanı: Müsteşar tarafından görevlendirilen ve iç denetim faaliyetinin yönetiminden sorumlu olan iç denetçiyi,
j) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı: İç Denetim Koordinasyon Kurulunca ve iç denetim birimi başkanlığınca iç denetim faaliyetinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi, iç denetimin tanımına Kamu İç Denetim Standartlarına ve Meslek Ahlak Kurallarına, uygunluğunun izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin programı,
k) Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,
l) Kurul: İç Denetim Koordinasyon Kurulunu,
m) Müsteşar: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarını (Üst Yöneticiyi),
n) Rehber: Kamu İç Denetim Rehberini
o) Tebliğ: Kamu İç Denetim Genel Tebliğini,
ö) Yönerge: Bu Yönergeyi,
p) Yönetmelik: İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’i, ifade eder.
Madde 4 – İç denetimin amacı
(1) İç denetim faaliyeti; Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim süreçlerinin etkinliği ve yeterliliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi suretiyle, Bakanlık faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun olarak planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını; bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.
Madde 5 – İç denetim faaliyetinin kapsamı
(1) Bakanlığın merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının tüm faaliyet ve işlemleri iç denetim kapsamındadır.
(2) İç denetim, faaliyet, süreç veya birimlerin risk düzeyi esas alınarak sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla iç denetim standartlarına uygun olarak gerçekleştirilir.
Madde 6 – İç denetim alanı
(1) İç denetim;
a) Kamu idaresinin iç kontrol sisteminin yeterliliği ve etkinliğinin incelenmesi ve değerlendirilmesi,
b) Risk yönetimi için öneriler geliştirilmesi ile risk değerlendirme ve risk yönetim metotlarının uygulama ve etkinliğinin incelenmesi,
c) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama amaçlı performans değerlendirmelerinin yapılması ve idarelere önerilerde bulunulması,
ç) İdarenin her türlü faaliyet ve işlemlerinin mevzuata, belirlenen hedef ve politikalara uygunluğunun denetlenmesi,
d) Muhasebe kayıtları ile mali tabloların, doğruluğu ve güvenilirliğinin incelenmesi,
e) Üretilen bilgiler ile kamuoyuna açıklanan her türlü rapor, istatistik ve mali tabloların doğruluğu, güvenilirliği ve zamanındalığının sınanması,
f) Elektronik bilgi sistemi ve e-Devlet hizmetlerinin yönetim ve sistem güvenilirliğinin gözden geçirilmesi,
alanlarını içerir.
Madde 7 – İç denetimin uygulanması
(1) İç denetim aşağıda belirtilen denetim uygulamalarını kapsar:
a) Uygunluk denetimi: Bakanlığın faaliyet ve işlemlerinin ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğunun incelenmesidir.
b) Performans denetimi: Yönetimin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet ve işlemlerin planlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarındaki etkililiğin, ekonomikliğin ve verimliliğin değerlendirilmesidir.
c) Mali denetim: Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin hesap ve işlemlerin doğruluğunun; mali sistem ve tabloların güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
ç) Bilgi teknolojisi denetimi: Denetlenen birimin elektronik bilgi sistemlerinin sürekliliğinin ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
d) Sistem denetimi: Denetlenen birimin faaliyetlerinin ve iç kontrol sisteminin; organizasyon yapısına katkı sağlayıcı bir yaklaşımla analiz edilmesi, eksikliklerinin tespit edilmesi, kalite ve uygunluğunun araştırılması, kaynakların ve uygulanan yöntemlerin yeterliliğinin ölçülmesi suretiyle değerlendirilmesidir.
(2) İç denetim, birinci fıkrada belirtilen denetim uygulamalarından bir veya birkaçını kapsayacak şekilde risk odaklı olarak yapılır. Ayrıca, bir faaliyet, süreç veya faaliyetin oluşumuna ilişkin eylem, tüm birimleri kapsayacak şekilde denetim programına alınabilir.
Madde 8 – Kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kuralları
(1) İç denetim faaliyetleri, ilgili mevzuat ile Kurul tarafından belirlenen Kamu İç Denetim Standartları ve Kamu İç Denetçileri Meslek Ahlak Kurallarına uygun olarak yürütülür.
Madde 9 – İç denetim birimi başkanlığının yapısı
(1) İç Denetim Birimi Başkanlığı; Başkan ve iç denetçiler ile büro personelinden oluşur.
(2) İç Denetim Birimi Başkanlığı, idari yönden doğrudan Müsteşara bağlı olup, diğer makam veya mercilerle ilişkilendirilemez. İç denetçiler görevlerini Müsteşara karşı sorumlu olarak yürütürler.
Madde 10 – İç denetim birimi başkanlığının görevleri
(1) İç Denetim Birimi Başkanlığı;
a) Bakanlığın çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini denetlemek ve değerlendirmek,
b) Bakanlığın risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinlik ve yeterliliğini değerlendirmek ve bu kapsamda önerilerde bulunmak,
c) Risk analizlerine dayalı iç denetim plan ve programlarını hazırlamak ve geliştirmek,
ç) Denetim ve danışmanlık faaliyetlerini yürütmek, Müsteşar tarafından talep edilen ve görev alanına giren program dışı görevleri gerçekleştirmek,
d) İç Denetim Yönergesi ve işlem süreçlerini Kurulun düzenlemelerine uygun olarak hazırlamak ve geliştirmek,
e) İç denetim faaliyetlerinin sonuçları hakkında Müsteşara belirli aralıklarla bilgi sunmak, iç denetim alanındaki gelişmeler ve en iyi uluslararası uygulamalar konusunda bilgilendirmek,
İle görevlidir.
Madde 11 – İç denetim birimi başkanının görevlendirilmesi
(1) Başkan, iç denetçiler arasından mesleki tecrübe, temsil yeteneği ve liyakat esasları gözetilmek suretiyle Müsteşar tarafından görevlendirilir. Görevlendirmeye ilişkin onay İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından hazırlanır. Bu görevlendirme en geç 10 iş günü içinde Kurula bildirilir.
(2) Başkanın yokluğu halinde, Başkanın teklif ettiği ve Müsteşarın uygun gördüğü iç denetçi Başkanlığa vekâlet eder.
Madde 12 – İç denetim birimi başkanının görev, yetki ve sorumlulukları
(1) Başkan, İç Denetim Birimi Başkanlığının yönetiminden sorumludur. Buna göre Başkan;
a) İç denetim birimini; mevzuata, Kamu İç Denetim Standartlarına, Meslek Ahlak Kurallarına ve Kurulun diğer düzenlemelerine uygun olarak yönetmek, gerekli gördüğü konularda politika ve prosedürler belirlemek ve iç denetçilere duyurmak,
b) Müsteşarın ve birim yöneticilerinin de görüşlerini alarak, iç denetçilerin aktif katılımıyla denetim stratejisini belirlemek, iç denetim planı ve programını hazırlamak ve Müsteşarın onayına sunmak,
c) İç denetçilerin program kapsamında ve program dışı görevlendirmelerini yapmak,
ç) İç denetçilerin, iç denetim plan ve programlarına uygun olarak faaliyette bulunmalarını sağlamak ve bu yönde gerekli tedbirleri almak,
d) İç denetim faaliyetlerinin sonuçlarının izlenmesi amacıyla bir takip sistemi oluşturmak, denetlenen birimlerin yöneticileri ile denetim ekibinin mutabık kalmadığı hususlarda Müsteşarın kararı doğrultusunda yapılması gereken işlemleri takip etmek,
e) İç denetim raporlarında yer alan öneriler ve eylem planları çerçevesinde denetlenen birimin yaptığı işlemler konusunda iç denetçileri bilgilendirmek ve izleme sonuçlarının takibini iç denetçiler eliyle yürütmek
f) İç denetçilerin görevlendirilmesinde iç denetçilerin tarafsızlıklarını zedeleyecek hususları dikkate almak,
g) İç denetçilerin görevlerini yaparken bağımsızlık veya tarafsızlıklarının tehlikeye girdiği veya ihlal edildiği durumlarda gerekli tedbirleri almak ve Müsteşarı bilgilendirmek,
ğ) İç denetim faaliyetinin kalitesini gözetmek ve bu amaçla Kurul tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde kalite güvence ve geliştirme programı hazırlamak ve iç denetçilerin görevlerindeki performanslarını takip etmek, , iç denetçilerin de katılımıyla performans göstergeleri belirlemek, iç denetim faaliyetinin performansını takip etmek ve yılda en az bir defa dönemsel değerlendirme yapılmasını sağlamak.
h) Yıllık iç denetim faaliyet raporunu, iç kontrol sistemine ilişkin genel değerlendirmeyi de kapsayacak şekilde hazırlamak ve Müsteşara sunmak,
ı) Başkanlığın performansına ilişkin olarak dönemsel raporlar hazırlayıp Müsteşara ve Bakana sunmak,
i) Kalite güvence ve geliştirme programının sonuçlarını dönemsel raporlar aracılığıyla Müsteşar ve Bakana sunmak, iç değerlendirme kapsamında hazırlanan dönemsel gözden geçirme raporları ile eylem planın bir örneğini bir ay içerisinde Kurula göndermek,
j) İç değerlendirme ve dış değerlendirme sonucunda belirlenen iyileştirmeye açık alanlarla ilgili gerekli tedbirleri almak ve dış değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici ve iyileştirici önlemleri almak,
k) İç denetim kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasını sağlamak,
l) Gerekli görülmesi durumunda, iç denetim faaliyetlerine yönelik olarak başka bir iç denetçiden veya konunun uzmanından görüş veya yardım alınmasını sağlamak.
m) İdari ve/veya cezai yönden suç teşkil eden, soruşturma veya ön inceleme yapılmasını gerektiren durumlara ilişkin iç denetçilerin tespitlerini Müsteşara bildirmek,
n) İç denetim faaliyetlerinin sonuçları hakkında Müsteşarlık ve Bakanlık Makamına uygun görülen aralıklarla bilgi sunmak, iç denetim alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip ederek en iyi uygulamalar konusunda Müsteşarı ve iç denetçileri bilgilendirmek,
o) İç denetime ilişkin mevzuatın ve Kurul kararlarının uygulanmasında ortaya çıkan tereddütleri ve sorunları Kurulun bilgisine sunmak,
ö) İç denetçilerin, mesleki gelişiminin sağlanması için gerekli kaynakları sağlayarak, mesleki yeterliliklerini sürdürmelerine katkıda bulunmak,
p) İç Denetim Birimi Başkanlığının bütçesine ilişkin işlemlerini ve harcama yetkililiği görevini yürütmek, birim personelinin ihtiyacı olan mesleki araç, gereç ve malzemeyi temin etmek, gerekli tedbirleri almak,
r) İç denetçilerin sertifika derecelendirmelerine esas puanlamayı Müsteşara teklif etmek,
s) İç denetçilerin katılımıyla iç denetim yönergesini hazırlamak ve Kurulun düzenlemelerine uygun olarak yılda en az bir defa gözden geçirmek ve varsa değişiklik önerilerini Kurulun uygun görüşü alınmak üzere Müsteşarın onayına sunmak.
ş) Sayıştay ile İç Denetim Birimi Başkanlığı arasındaki iletişim ve koordinasyonu sağlamak,
t) Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzer faaliyetleri yürüten diğer teftiş ve denetim birimleriyle gereken işbirliğini sağlamak,
u) Yürütülen denetim faaliyetlerinde iç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında oluşabilecek ihtilafları çözüme kavuşturmak,
ü)İç denetçilerin her üç yılda en az yüz saat mesleki eğitim alma şartını sağlayıp sağlamadıklarını izlemek, iç denetçilerin görüşlerini de alarak yıllık eğitim ihtiyaç analizini yapmak, İç denetçilerin eğitim ve sertifikasyon bilgilerini takip ederek kayıt altına almak,
v) Görevin yürütülmesi sırasında karşılaşılan engelleyici tutum, davranış ve hareketlerle ilgili olarak, öncelikli konunun doğrudan muhatabı olan yöneticiyle görüşmek, çözümlenememesi halinde konuyu Müsteşara bildirmek.
y) Birden fazla iç denetçi tarafından yürütülecek görevlerde grup koordinatörünü belirlemek,
z) Bakanlık veya Bakanlık dışında yapılacak toplantı, kurs, seminer vb. çalışmalara katılacak iç denetçileri belirlemek ve görevlendirmek,
aa) Bakanlık Birimlerine yazılacak rutin yazıları Müsteşar adına imzalamak ve iç denetçiler ile büro personeline izin vermek,
ab) Mevzuat ile verilen diğer görevler ile iç denetim faaliyetleriyle ilgili olarak Müsteşar tarafından verilen diğer görevleri yapmak ve gerektiğinde iç denetçileri bu konularda görevlendirmek,
Görev ve yetkilerine sahiptir.
Madde 13 – İdari personel ve büro hizmetleri
(1) İç denetim birimi başkanlığında, faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla büro oluşturulur, büroda yeterli sayıda ve nitelikte personel görevlendirilir.
(2) İdari personelin görevlerinin mahiyeti ve kapsamı ile personelin görev, yetki ve sorumlulukları Başkanlıkça yazılı olarak belirlenir.
Madde 14 – İç denetçinin görevleri
(1) İç denetçiler aşağıdaki görevleri yürütür:
a) Nesnel risk analizlerine dayanarak Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim yapılarını değerlendirmek,
b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak,
c) Bakanlığın faaliyet ve işlemlerini ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğunu denetlemek ve harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak,
ç) Bakanlığın harcamalarının, mali işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek,
d) Bakanlığın mali yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak,
e) Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bunları takip etmek,
f) Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlanıldığında bu durumu ve suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini Başkan kanalıyla Müsteşara bildirmek,
g) Bakanlık birimlerince üretilen bilgi ve raporların doğruluğunu denetlemek,
ğ) Müsteşar tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede Bakanlığın ilgili birimlerine yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek.
Madde 15 – İç denetçinin yetkileri
(1) İç denetçiler iç denetim görevinin yerine getirilmesi ile ilgili olarak aşağıdaki yetkilere sahiptir.
a) Denetim konusuyla ilgili elektronik ortamdakiler dâhil her türlü bilgi, belge ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını ve gösterilmesini talep etmek,
b) Denetlenen birim çalışanlarından veya yürütülen görevin ilgili olduğu birim personelinden iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek,
c) İç denetim faaliyetinin gerektirdiği konularda uzman yardımı almak veya görüşünden yararlanmak,
ç) İç denetim faaliyetlerinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkânlardan yararlanmak,
d) Görevin yürütülmesini engelleyici tutum, davranış ve hareketlerde bulunanları İç Denetim Birimi Başkanı kanalıyla Müsteşara bildirmek.
Madde 16 – İç denetçinin sorumlulukları
(1) İç denetçi, görevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara riayet eder.
a) Mevzuata, iç denetim yönergesine, denetim standartlarına ve etik kurallara uygun hareket etmek,
b) Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek,
c) Yetki ve ehliyetini aşan durumlarda İç Denetim Birimi Başkanını haberdar etmek,
ç) Verilen görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasına engel olan durumların bulunması halinde, durumu Başkana bildirmek,
d) Denetim raporlarında kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde tarafsız olmak,
e) Denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak,
(2) İç denetçiler, idari görevlere atanmalarında ve iç denetçiliğe dönmelerinde Kurul tarafından belirlenen meslek ahlak kurallarına ve kamu iç denetim standartlarına uygun davranırlar.
(3) İç denetçiler, görevlerini Müsteşara karşı sorumlu olarak yürütürler.
Madde 17 – İç denetim faaliyetinin bağımsızlığı
(1) İç denetçiler görevlerini Kanun, Yönetmelik ve Yönerge kapsamında tam bir bağımsızlık içinde gerçekleştirir.
(2) İç denetim faaliyetinin kapsamına, denetim uygulamalarına müdahale edilemez ve iç denetçilerin görüşlerini değiştirmeleri istenemez. İç denetçilerin görevlerini bağımsız ve hiç bir etki altında kalmadan yapmaları Başkanın ve Müsteşarın sorumluluğundadır.
(3) İç denetimin bağımsızlığı kalite güvence ve geliştirme programı kapsamında Kurul tarafından düzenli olarak değerlendirilir.
Madde 18 – İç denetçinin tarafsızlığı
(1) İç denetçiler görevlerini yerine getirirken tarafsızlık ilkesiyle hareket eder. İç denetçiler; denetimin belirlenen amaçlarına ulaşılması için denetim faaliyetlerinde gerekli tüm denetim tekniklerini uygular, ihtiyaç duyacağı tüm bilgi ve belgeleri toplar, tarafsız ve yeterli bilgi ve tecrübeye sahip her denetçinin aynı sonuçlara ulaşmasını sağlayacak şekilde bu bilgi ve belgeleri değerlendirir ve denetim kalitesinden ödün vermeden ve başkalarının düşünce ve telkinlerinden etkilenmeden görüşünü oluşturur.
(2) İç denetçiler, görevlerini yürütürken bağımsızlık ve tarafsızlıklarını zedeleyebilecek bir durumla karşılaşmaları halinde, bu durumu derhal İç Denetim Birimi Başkanına yazılı olarak bildirir.
(3) Başkan, iç denetçilerin görevlendirilmesinde, tarafsızlıklarını zedeleyebilecek hususları dikkate alır.
(4) İç denetçiliğe ilk defa atananlar ile idari görevlerde iken iç denetçiliğe dönenler, daha önce sorumlu oldukları işlerle ilgili olarak bir yıl geçmeden iç denetim faaliyeti yürütemez. Yürütülen danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak da bir yıl geçmeden denetim yapılamaz.
(5) Bir iç denetçiye üst üste üç yıl aynı birimde görev verilemez.
Madde 19 – İç denetçilerin mesleki güvencesi
(1) İç denetçilere Kanun, Yönetmelik ve bu Yönerge’de belirtilen görevler dışında hiçbir görev verilemez ve yaptırılamaz. Ayrıca, bu hususta Tebliğin 9 uncu maddesi hükümleri de dikkate alınır.
(2) İç denetçiler, Yönetmelik’in 24’üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, hiçbir şekilde istekleri dışında başka bir göreve atanamazlar.
Madde 20 – İç denetim stratejisi
(1) İç denetim faaliyetlerine ilişkin plan ve programların hazırlanmasında ve uygulanmasında Kurul tarafından yayınlanan Kamu İç Denetim Strateji Belgesi esas alınır.
Madde 21 – Denetimin risk odaklı yapılması
(1) İç denetim, Bakanlığın yürütmekte olduğu süreç ve faaliyetlerinde karşı karşıya olduğu riskler esas alınarak hazırlanan risk odaklı iç denetim plan ve programı çerçevesinde yapılır.
(2) Başkan tarafından, kurum organizasyon yapısının ne düzeyde ele alınacağına ve faaliyet, süreç veya projelerin hangi detayda denetim evrenine dâhil edileceğine karar verilmek suretiyle, iç denetçilerin de katılımıyla, denetlenebilecek alanların tamamını ifade eden denetim evreni oluşturulur.
(3) Denetim önceliklerinin belirlenmesi amacıyla, denetim evreninde yer alan her bir faaliyet/süreç/proje, risk faktörleri doğrultusunda değerlendirmeye tabi tutulur.
(4) Yeni birim ve faaliyetler, yeniden yapılandırma projeleri, örgüt yapısı ve insan kaynaklarındaki önemli değişiklikler, yüksek risk içerebileceğinden denetim programına öncelikle alınır.
(5) Plan ve programların hazırlanmasında; Müsteşarın riskli gördüğü ve öncelik verilmesini istediği hususlar da dikkate alınır.
(6) Denetim sonuçlarına göre mevcut riskler yılsonunda yeniden gözden geçirilir.
(7) Risk değerlendirmesi, Rehberde belirlenen esas ve usullere göre yürütülür.
Madde 22 – İç denetim planı ve programı
(1) İç denetim planı ve programı, Kurul tarafından yayınlanan Kamu İç Denetim Strateji Belgesi, Bakanlığın Stratejik Planı, Müsteşar ve birim yöneticilerinin görüşleri de dikkate alınarak, iç denetçilerin katılımıyla, Yönetmeliğe ve Rehbere uygun olarak hazırlanır.
(2) İç denetimde üç yıllık planlama süreci; denetim evreninin belirlenmesi, makro risk değerlendirmesi, denetim alanlarının belirlenmesi ve önceliklendirilmesi, iç denetim plan ve programlarının hazırlanması ve onaylanması aşamalarından oluşur.
(3) İç denetim planı, iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla; denetim stratejisini, risk düzeyi yüksek ve orta olarak belirlenen denetim alanlarını, planın uygulanabilmesi için gereken denetim kaynaklarını ve kaynak kısıtlarını olası etkilerini de içerecek şekilde üç yıllık dönemler için hazırlanır.
(4) Plan dönemi, ilk yılın ocak ayının birinci günü ile üçüncü yılın aralık ayının son günü arasındaki zaman dilimini ifade eder.
(5) İç denetim programı, Başkanlığın bir yıllık dönemde (1 Ocak-31 Aralık) gerçekleştirmeyi planladığı denetimler ile programın hazırlandığı tarih itibariyle yaklaşık tarihleri öngörülebilen danışmanlık, eğitim, idari işler, izleme ve denetim gözetim faaliyetlerinin belirlendiği bir belgedir. İhtiyaç duyulması halinde, bir yıllık dönemde altı aylık dönemler halinde en fazla iki ayrı denetim programı uygulanabilir.
(6) İç denetim programında; denetim ve danışmanlık görevleri, bu görevleri yürütecek iç denetçiler, bunların görevleri ve her bir iç denetçi için saat bazında tahsis edilen çalışma süreleri yer alır.
(7) İç denetim plan ve programının zamanında onaylanmasını sağlamak amacıyla en geç eylül ayı itibariyle hazırlık çalışmaları başlatılır. Başkanın görevlendireceği yeterli sayıda iç denetçiden oluşan bir ekip tarafından hazırlanan plan taslağı, tüm iç denetçilerin katılımıyla görüşülür. Başkanlık tarafından Müsteşarın görüşü alındıktan sonra plana son şekli verilir.
(8) Hazırlanan iç denetim planı ve programı, en geç Aralık ayı başında Müsteşara yazılı olarak sunulur ve aralık ayı sonuna kadar Müsteşar tarafından onaylanır, onaylanmaması halinde ise Başkan tarafından 1 Ocak tarihinde yürürlüğe konulur.
(9) Yürürlüğe konulan iç denetim plan ve programı, onay tarihinden sonraki bir hafta içerisinde iç denetçilerle paylaşılır. İç denetim programında yer alan denetimler, en geç onay tarihinden sonraki 30 gün içerisinde Başkan tarafından bilgi için denetlenecek birimlere gönderilir.
(10) İç denetim planı, her yıl risk değerlendirmesi ve denetim sonuçlarına göre gözden geçirilerek yeniden hazırlanır. Her yıl bir sonraki üç yılı içerecek şekilde güncellenen iç denetim planı Başkanlığın üç yıllık yol haritasını gösterir.
(11) Denetim sürelerine ilişkin gerçekleşme bilgileri incelenerek, belirlenen sürelerin yetersiz kalması ya da artması gibi durumlarla karşılaşılması hallerinde, yeni iç denetim planı hazırlığı sırasında ortalama denetim süreleri revize edilerek gerçekçi hale getirilir ya da denetim alanları içeriğinde revizyona gidilir.
Madde 23 – Görevlendirme
(1) İç denetim programı Müsteşar tarafından onaylandıktan sonra, görevler programdaki zamanlama da dikkate alınarak, Başkan tarafından iç denetçilere yazılı veya İçDen aracılığıyla bildirileceği gibi, Bakanlık Evrak Yönetim Sistemi aracılığıyla da gönderilebilir.
(2) İç denetçiler göreve başlama tarihini, yerini ve görevin tamamlanışını Başkanlığa yazılı olarak bildirir.
(3) Birden fazla kamu idaresi iç denetçilerinin ortak çalışmaları halinde, Kurul tarafından yayımlanan Kamu İç Denetim Genel Tebliği hükümleri uygulanır.
Madde 24 – Denetim gözetim sorumlusu
(1) Başkan her bir denetim görevinin Kamu İç Denetim Standartları ile Kamu İç Denetim Rehberine uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla A-3 ve A-4 sertifika düzeyindeki kıdemli bir iç denetçiyi, iç denetim programıyla denetim gözetim sorumlusu görevlendirir. İç denetim biriminde yeterli sayı ve sertifika düzeyine sahip iç denetçinin bulunmaması halinde, denetimin gözetimi faaliyeti, bizzat Başkan tarafından veya Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre A-2 sertifika düzeyine yükselmiş iç denetçiler tarafından da yürütülebilir.
(2) Denetim gözetim sorumlusu olarak görevlendirilen iç denetçi, aynı anda başka bir iç denetim faaliyetinde de görevlendirilebilir.
Madde 25 – Denetim gözetim sorumluluğu
(1) Denetim gözetim sorumlusu görev ve fonksiyonu kapsamında iç denetçi ile birlikte denetimin tüm aşamalarından sorumludur.
(2) Denetimin gözetimi sorumluluğu;
a) Çalışma planının yeterli risk analizine dayandırılıp dayandırılmadığı,
b) Görev iş programında belirlenen denetim testlerinin denetim amaçlarının gerçekleştirilmesi için yeterli olup olmadığı,
c) Görev iş programında yer alan testlerin uygulanıp uygulanmadığı ve denetim sonuçlarına dayanak teşkil eden bilgilerin kayıtlı hale getirilip getirilmediği,
ç) Denetim sonucunda varılan kanaatleri destekleyecek kanıtların yeterli olup olmadığı ve ilave inceleme yapılmasına gerek olup olmadığı,
d) Raporda uygulanabilir önerilere ve eylem planlarına yer verilip verilmediği,
Hususlarında değerlendirme yapmak ve ilgili iç denetçiden gerekli düzeltmelerin yapılmasını istemek görev ve yetkisini kapsar.
(3) Denetim evreninin oluşturulması, yönetim faaliyetleri, denetim görevleri ile raporlama ve izleme faaliyetleri ile ilgili çalışmalar Başkan, denetim gözetim sorumlusu ve iç denetçi tarafından Kurul tarafından geliştirilen Kamu İç Denetim Yazılımı (İçDen) üzerinden yürütülür.
(4) Denetim görevinin planlanması, yürütülmesi ve raporlanması aşamalarında denetim gözetim sorumlusunun önerileri göz önünde bulundurularak gerekli çalışmalar ve düzeltmeler yapılır. İç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında doğan görüş ayrılıkları, Başkan tarafından çözüme kavuşturulur.
(5) Başkan kendisine sunulan çalışma planı ve eklerini (görev iş programı ve risk kontrol matrisi) en geç 2 iş günü içerisinde değerlendirir ve onaylar. Onaylanmasını uygun bulmadığı çalışma planını düzeltilmesi için gerekçeli bir şekilde ilgili denetim ekibine iletir. Çalışma planı onaylanmadan test çalışmalarına başlanamaz.
Madde 26 – Denetimin bildirilmesi
(1) Başkan denetim görevinin yürütüleceği birimlere denetimin amacını, kapsamını, tarihini, görevlendirilen denetim ekibini birimden beklenenleri ve gerek görülen diğer hususları içeren bir yazılı bildirim yapar.
(2) Gizlilik veya nakit ve diğer kıymetli evrakların sayımını gerektiren hallerde ise bu bildirimin yapılması zorunlu değildir.
Madde 27 – Denetime hazırlık ve başlama
(1) Denetim faaliyetlerinin hazırlık aşaması “Ön Çalışma” olarak adlandırılır. Ön çalışmada iç denetçiler görevlendirildikleri konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak denetimin amaç ve kapsamını tespit eder.
(2) İç denetçiler, denetim konusuna göre belirleyecekleri toplantı, mülakat, anket, yerinde gözlem gibi yöntemler ile denetlenecek birim veya süreç hakkında bilgi toplayarak mevcut risk ve kontrolleri tespit eder ve bunların bir değerlendirmesini yapar.
Madde 28 – Açılış toplantısı
(1) Denetim ekibi ön çalışma aşamasında, planlanan iç denetim faaliyetinin yürütüleceği birim yöneticisi ve ihtiyaç duyulan personelin de iştirak edeceği bir açılış toplantısı yapar.
(2) Açılış toplantısında, denetim ekibi ilgili birim yöneticisi ve diğer personel ile denetimin amacı, kapsamı, denetimde kullanılacak yöntemler, tahmini denetim süresi, denetime yardımcı olacak personel, denetim sırasında çalışanlardan beklentiler, idarenin denetimden beklentileri, denetim sonuçlarının raporlanması konularını görüşür.
Madde 29 – Çalışma planı
(1) Tüm denetim adımlarını ve izlenecek yöntemleri gösteren çalışma planının hazırlanmasıyla ön çalışma tamamlanır. İlgili birimin yöneticisi ve diğer personelle görüşmelerin sonuçlarına göre hazırlanan çalışma planında;
a) Denetimin amaç ve hedefleri,
b) Denetimin kapsamı,
c) Denetimin icrasında bilgilerin elde edilmesi, analizi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler,
ç) Tahmini denetim süresi,
yer alır.
(2) Çalışma planı hazırlandıktan sonra Yönergenin 25’ncı maddesi kapsamında Başkan ve denetim gözetim sorumlusu ile yapılması gerekli mutabakat sağlanarak denetime (saha çalışmasına) başlanır. Denetimler bu çalışma planı ve eklerine göre yürütülür.
Madde 30 – Denetimin yürütülmesi
(1) İç denetçi, denetim rehberlerinden yararlanarak denetim faaliyetini yürütür. İç denetçi, yıllık denetim programında ve çalışma planında belirlenen denetim hedeflerine ulaşmak için, risk ve kontrol değerlendirmelerinde tespit edilen hususlarla ilgili olarak yeterli ve güvenilir bilgi ve belgeleri elde etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. Denetimin yürütülmesi sırasında uygulanacak testler, iç kontrol uygulamalarının yeterliliğine dair değerlendirme yapılabilmesine de imkân verecek şekilde tasarlanmalı, en riskli alanlara öncelik verilmelidir. Gerçekleştirilen testlerin tamamı; izlenen yöntem, yapılan gözlem, incelenen belge, görüşme ve diğer adımlar da belirtilmek suretiyle “Çalışma Kâğıtları” ile belgelendirilmelidir.
(2) İç denetçi tarafından yürütülen denetim görevi kapsamında yapılan çalışmalar raporlama aşamasına geçilmeden önce, denetim gözetim sorumlusu tarafından Yönergenin 25’ncı maddesi çerçevesinde gözden geçirilir. Denetim gözetim sorumlusunun önerileri doğrultusunda gerekli çalışma ve düzeltmeler yapılır.
Madde 31 – Çalışma kâğıtları
(1) Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler, bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri gibi denetim süresince yapılan tüm çalışmalar, çalışma kâğıtları ile belgelendirilir.
(2) Denetim sonuçlarının takibinde ve kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde bu çalışma kâğıtlarından yararlanılır.
(3) Gerekli olması halinde çalışma kâğıtlarına konuyu destekleyici belgeler eklenebilir.
(4) Çalışma kâğıtlarının düzenlenmesinde Kurulun yaptığı düzenlemeler esas alınır.
Madde 32 – Bulguların Denetlenen Birimle Paylaşılması ve Kapanış Toplantısı
(1) İç denetçiler tarafından hazırlanan bulgular, denetim gözetim sorumlusu tarafından 2 işgünü içinde gözden geçirilir ve onaylanır.
(2) Denetim gözetim sorumlusu tarafından nihai hali verilen bulgular denetlenen birime/birimlere gönderilmeden önce, Başkan tarafından bulguların önem düzeylerinin, daha önce yürütülen benzer denetimlerdeki bulgu önem düzeyleriyle uyumlaştırılması ve bulgulardaki maddi ve mevzuata ilişkin hatalar açısından gözden geçirilir. Başkan, bu konularda bir sorun görmesi halinde ilgili denetim ekibinden gerekli düzeltmelerin yapılmasını talep eder. Bu şekilde nihai hali verilen denetim bulguları, Bulgu Paylaşım Formları aracılığıyla DGS tarafından denetlenen birime/birimlere gönderilir. Bildirimde, kapanış toplantısının tarihi, yeri, kimlerin katılmasının faydalı olacağı hususu ile toplantının gündemi belirtilir.
(3) Kapanış toplantısında; denetlenen birim yöneticilerinin de katılımıyla denetim tespitleri, öneriler, bulguların önem düzeyi ile gerçekleştirilecek eylemler ve uygulama takvimi tartışılarak toplantı sonrasında tutanak düzenlenir.
(4) Denetlenen birim, bulgulara katılması halinde, kapanış toplantısı sonuçlarını da dikkate alarak makul bir sürede alınacak önlemleri içeren bir eylem planı sunmak zorundadır.
(5) Denetim bulgu ve önerileri üzerinde uzlaşılamaması halinde, tespitlere yönelik verilen cevaplar incelenerek denetlenen birimin bulguda yer alan hangi hususlara katılmadığı belirlenir ve buna ilişkin denetim ekibinin görüşü oluşturulur.
(6) Raporlarda yer verilen bulgu ve öneriler ile eylem planı kapsamında uzlaşmaya varılmayan hususlar ve bunlara ilişkin denetim ekibi görüşü, İç Denetim Birimi Başkanı tarafından Müsteşara sunulur. Bu konularda Müsteşar tarafından yapılan değerlendirme çerçevesinde alınan karara göre uygulama yapılır.
Madde 33 – Sonuçların raporlanması
(1) Denetim faaliyetinin sonuçları, düzenlenecek raporlarla kayıt altına alınır.
Madde 34 – Denetim sonuçlarının izlenmesi
(1) Denetim faaliyetleri sonucunda denetim ekibi tarafından düzenlenen raporlarda önerilen düzeltici işlem ve tavsiyeler belirtilen süre içerisinde eylem planına uygun olarak yerine getirilir. Eylem planına bağlanan hususlar tamamlanıncaya kadar periyodik gelişmeler ilgili birimce en az altı aylık dönemler halinde İç Denetim Birimi Başkanlığına bildirilir.
(2) Denetim raporlarında belirtilen önlemlerin alınıp alınmadığı İç Denetim Birimi Başkanınca izlenir.
(3) Başkan tarafından İç Denetim Birimi Başkanlığında, denetim raporlarının uygulanmasını izlemek üzere bir takip sistemi oluşturulur ve bu kapsamda raporlarda yer alan düzeltici tedbirlerin ve tavsiyelerin uygulanması sağlanır.
(4) Denetlenen birim yöneticileri, denetim raporlarında yer alan önerilere ilişkin gerekli düzeltici tedbirleri, kararlaştırılan eylem planına uygun olarak alır. Raporlarda yer alan önerilerin gerçekleştirilmemesi ve gerekli önlemlerin alınmaması halinde Müsteşar Başkan tarafından bilgilendirilir.
Madde 35 – Danışmanlık faaliyetlerinin niteliği
(1) Danışmanlık faaliyetleri; bir idari sorumluluk üstlenmeksizin yürütülen, icrai konularla ilgili görüş, eğitim, analiz, değerlendirme, performans göstergelerinin tespiti, kontrol öz değerlendirme, süreç tasarımı ve proje görevleri gibi idari faaliyetlere değer katmak, kolaylaştırmak, geliştirmek ve yol göstermek amaçlarıyla gerçekleştirilen hizmetlerdir.
(2) Danışmanlık faaliyetlerinin birimlerden gelen talepler üzerine gerçekleştirilmesi esastır. Bununla birlikte, iç denetim planının hazırlanması sürecinde gerek kurumsal düzeyde gerekse birim/süreç düzeyinde danışmanlık faaliyetlerinin katma değer yaratabileceği alanlar olup olmadığı araştırılır ve birim yöneticilerinin görüş ve önerileri de dikkate alınarak danışmanlık hizmeti verilebilecek alanlar Müsteşara sunulur ve Müsteşarın önerileri doğrultusunda iç denetim programına dâhil edilir.
(3) Danışmanlık faaliyetlerinin iç denetim plan ve programı kapsamında yürütülmesi esastır. Program dışı danışmanlık hizmeti talep edilmesi durumunda, Başkan tarafından değerlendirme yapılır ve uygun görülmesi halinde konu Müsteşara sunulur. Müsteşarın da uygun görmesi halinde ihtiyati denetim kaynağından karşılanmak üzere danışmanlık hizmeti verilmesine karar verilir.
(4) Danışmanlık faaliyetleri;
a) Bakanlığın risk yönetim sistemi, iç kontrol sistemi, performans yönetim sistemi ve yönetişim sistemi süreçlerinin tasarımı, geliştirilmesi ve bu konulara ilişkin çalışmalarda bulunulması,
b) Mevzuat değişikliklerine yönelik oluşturulan komisyonlara katılınması,
c) Bakanlık birimlerinin yeniden yapılandırılması,
ç) Bakanlık birimlerinin yürüttüğü yurtiçi ve yurtdışı projelere katılınması,
d) Bakanlık işlem ve uygulamalarında gözetilecek kıstas ve göstergelerinin tespit edilmesi,
e) Bakanlık birimlerinin temel iş süreçlerinin yeterliliği ve etkinliğinin geliştirilmesi,
f) Bakanlığın her türlü iş ve işlemleriyle ilgili olarak, mevzuatının ve uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalarda bulunulması,
Gibi hususlar üzerinden yürütülür.
(5) Danışmanlık faaliyetleri; acil ve özel durumları da kapsayan yazılı ve yazılı olmayan faaliyetler olarak gerçekleştirilir.
a) Yazılı danışmanlık faaliyetleri; resmi nitelikte ve yazılı olarak bir süreç ve sonuç içeren, tanımlanmış bir iş programına dayanan faaliyetlerdir.
b) Yazılı olmayan danışmanlık faaliyetleri; sözlü görüş, tavsiye ve benzeri nitelikte olup, yazılı bir süreç ve sonuç içermeyen faaliyetlerdir.
(6) Danışmanlık faaliyetleri ile ilgili olarak iç denetçinin herhangi bir icrai sorumluluğu yoktur. Danışmanlık faaliyetleri sonucunda Bakanlık birimlerince yapılacak uygulamaların sorumluluğu ilgili birimlerin yöneticilerine aittir.
(7) Danışmanlık faaliyetlerinin yürütülmesi, raporlanması ve raporda yer alan önerilerin izlenmesi, Rehberde belirtilen esas ve usullere göre yerine getirilir.
Madde 36 – Danışmanlık faaliyetlerinin yürütülme esasları
(1) İç denetçiler tarafından yürütülecek danışmanlık faaliyetlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
a) Danışmanlık faaliyetinin kapsamı Bakanlığın genel görev alanlarına ilişkin olmalıdır.
b) Danışmanlık faaliyeti açık olarak tanımlanmış bir çalışma planına bağlı olarak yürütülür.
c) Danışmanlık faaliyeti iç denetçinin bağımsızlık ve tarafsızlığını etkilememelidir.
ç) Danışmanlık faaliyetinin süresi, iç denetçinin sertifika puanlamasını engellemeyecek, mevcut ve gelecekteki denetim görevlerinin sürekli aksamasına neden olmayacak şekilde Başkan tarafından belirlenmelidir.
d) Daha önce yürütülen danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak bir yıl geçmeden aynı iç denetçi tarafından denetim yapılamayacağı hususunda hem Başkan hem de iç denetçi gerekli özeni göstermelidir.
e) İç denetçiler daha önce sorumlusu oldukları idari faaliyetlere ilişkin danışmanlık hizmeti verebilir.
f) Yürütülen bu faaliyetlerin sonuçları İç Denetim Birimi Başkanı tarafından Müsteşara bildirilir.
Madde 37 – Yolsuzluk ve usulsüzlüklere ilişkin incelemeler
(1) İç denetçi, yolsuzluğa ilişkin delilleri tespit edebilecek bilgi, beceri ve donanıma sahip olarak denetim faaliyetini sürdürür.
(2) Denetim görevi sırasında iç denetçiler tarafından bir yolsuzluk ve usulsüzlük bulgusuna ulaşıldığında, tespitler ve elde edilen deliller Kamu İç Denetim Rehberi çerçevesinde düzenlenen bir raporla ivedilikle Başkan tarafından Müsteşara intikal ettirilir.
(3) Müsteşara veya İç Denetim Birimi Başkanlığına gelen ihbar ve şikâyetler, denetim yönünden değerlendirilir ve risk analizlerinde dikkate alınarak denetim planı ve programının hazırlanmasında göz önünde bulundurulur. Konusu suç teşkil eden hususlar ilgili mercilere bildirilir. İç denetçilerin görev alanına girmeyen ihbar ve şikâyetler ise Müsteşar aracılığıyla Bakanlığın ilgili birimlerine iletilir.
(4) İç denetçiler, ihbar ve şikâyetler üzerine program kapsamında veya program dışı yapılan incelemelerde mevcut iç kontrol sisteminin yolsuzluk ve usulsüzlükleri önleme kabiliyetini de değerlendirir.
(5) Konusu suç teşkil eden fiillere ilişkin raporların yetkili mercilere sunulmasıyla ilgili olarak mevzuatta öngörülen özel hükümler saklıdır.
Madde 38 – Raporlama
(1) Raporların düzenlenmesi, ilgili mercilere sunulması, sonuçların takibi ve diğer hususlar Kamu İç Denetim Rehberi çerçevesinde yürütülür.
(2) Raporlarda ifadeler; tam, doğru, açık, anlaşılır, öz ve yapıcı olarak yazılır.
(3) İç denetim raporları Başkanın izni olmaksızın Kurul hariç kurum dışına verilemez.
(4) Denetim ve danışmanlık raporlarının sonuçları ve yapılan işlemler Başkan tarafından izlenir.
Madde 39 – Denetim Raporları
(1) Denetim raporlarında temel olarak; denetimin amacı, kapsamı, yöntemi, tespitler, uygulanabilir öneriler, eylem planı, bulgunun önem düzeyi ve iyi uygulamalar ve başarılı performansa yer verilir.
(2) Denetim ekibi, denetim bulgularını belirli bir sürede cevaplandırılmak üzere, denetime tabi tutulan birim yöneticisine verir veya gönderir.
(3) Denetlenen birim yöneticisi, gerektiğinde çalışanlardan ve ilgililerden görüş almak suretiyle denetim bulgularını cevaplandırarak İç Denetim Birimi Başkanlığına gönderir.
(4) Bulgu ve önerilerin önem ve düzeyi konusunda İç Denetim Birimi Başkanlığı ile denetlenen birim yöneticisi arasında anlaşmazlık varsa bu duruma ilişkin değerlendirmeler rapora dâhil edilir.
(5) Bulgu ve önerilerin önem ve düzeyi konusunda İç Denetim Birimi Başkanlığı ile denetlenen birim yöneticisi aynı görüşteyse, makul bir sürede önlem alınması konusunda anlaşırlar.
(6) Denetim Raporu iç denetim birimi başkanı tarafından Rapor Gözden Geçirme Kontrol Listesi aracılığı ile gözden geçirilir. Bu şekilde nihai hale gelen denetim raporu, Başkan ve denetim ekibi tarafından imzalanarak Müsteşara sunulur. Raporda yer alan yüksek riskli bulgular ve kritik diğer konular raporun yönetici özetinde ele alınır ve raporun hangi birimlere gönderilmesi gerektiği hususu (dağıtım listesi) belirlenir
(7) Raporlar Müsteşar tarafından değerlendirildikten sonra gereği için raporda belirtilen birimlere ve Strateji Geliştirme Başkanlığına verilir. Söz konusu raporlar yazılı olarak sunulabileceği gibi elektronik ortamda da gönderilebilir.
(8) Denetlenen birim yöneticileri, denetim raporlarında yer alan önerilere ilişkin gerekli düzeltici tedbirleri alır. Raporlarda yer alan tavsiyelerin gerçekleştirilmemesi ve gerekli önlemlerin alınmaması halinde iç denetim birimi başkanı, yapılması gerekenler ve sorumlular hakkında Müsteşarı bilgilendirir.
(9) Denetlenen birimlerce, rapor üzerine yapılan işlemler veya işlem yapılmama gerekçeleri iç denetçiye bildirilmek üzere İç Denetim Birimi Başkanlığına gönderilir.
(10) İç denetim raporu ile bunlar üzerine yapılan işlemler, Müsteşar tarafından izleme sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde Kurula gönderilir.
Madde 40 – Denetim Görüşü
(1) Denetim görevi sırasında toplanan bilgi ve kanıtlar doğrultusunda denetim konusu hususlarla ilgili olarak görevin amaç ve kapsamına uygun bir şekilde genel bir kanaate ulaşılmasıdır. Bu görüş ile denetlenen birim yöneticisine ve üst yöneticiye, denetim alanına ilişkin genel durumu hakkında bilgi sunulur.
(2) Oluşturulan denetim görüşü her durumda, yeterli, güvenilir ve ilgili bilgilere dayanmalı ve mümkün olduğunca olumlu bir şekilde ifade edilmelidir.
(3) Denetim görüşü verilebilmesi için gerek ön çalışmalar gerekse saha çalışması sırasında, görüşün içeriğinde yer alan hususlarla ilgili olarak yapılması gereken testlerin mutlaka belirlenmesi gereklidir.
Madde 41 – Denetim Görüşünün Oluşturulmasına İlişkin Usul ve Esaslar
(1) Denetim görüşünün oluşturulmasında dikkate alınan ölçütlerden biri bulguların sayısı ve önem düzeyidir.
(2) İç Denetim Birimi Başkanlığı bulguların önem düzeyini; Kritik, Yüksek, Orta ve Düşük olarak dört şekilde ele alır. Bu çerçevede denetlenen bir faaliyet sonucu tespit edilen;
a) Kritik önem düzeyli bulgu: Faaliyetin yürütülmesini veya istenilen çıktı, ürün ya da hizmetin sunulmasını engelleyecek tüm bulgular bu grupta değerlendirilir. Risk ve etkileri değerlendirildiğinde, can kayıplarına veya bedensel bütünlüğe zarar vermesi ya da kurumun faaliyetlerini durdurması veya büyük mali kayıplara neden olacak bulgulardır.
b) Yüksek önem düzeyli bulgu: Faaliyetin yürütülmesinde uzun süreli gecikmelere ve ciddi sorunlara neden olabilecek bulgular bu grupta değerlendirilir. Risk ve etkileri değerlendirildiğinde, kurum faaliyetlerini sekteye uğratacak veya kurumun önemli mali kayıplarla karşılaşmasına neden olacak bulgulardır.
c) Orta önem düzeyli bulgu: Faaliyetin çıktılarının kalitesini etkileyen, yürütülmesinde gecikmelere ve sorunlara neden olabilecek bulgular bu grupta değerlendirilir.
ç) Düşük önem düzeyli bulgu: Faaliyetin genel işleyişini etkilemeyen ancak daha iyi bir hizmet sunulmasını sağlamaya yönelik bulgular bu grupta değerlendirilir.
(3) Yönergenin 40’ıncı maddesi ile bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen temel prensiplerden hareketle aşağıda belirtilen açıklama ve kurallar dikkate alınarak Bakanlıkta denetlenen süreç veya faaliyetler için verilecek denetim görüşü; 1-5 kodları ile aşağıda belirtilen şekilde sınıflandırılacaktır.
1 - Başlangıç
2 - Sınırlı/Sistematik Olmayan
3 - Gelişime açık
4 - Yeterli
5 - Gelişmiş
1-Başlangıç:
Açıklama: İç kontrol ihtiyacının farkına varılmıştır. Risk ve kontrollerin belirlenmesine yönelik gelişi güzel ve kişilere bağlı bir yaklaşım söz konusudur. Kontrol zayıflıkları belirlenmemektedir. Kontrollere ilişkin sorumlulukların belirlenmesinde yetersizlikler bulunmaktadır.
Kurallar: Denetlenen faaliyetle ilgili olarak "1 - Başlangıç" değerlendirmesi yapılabilmesi için, iki veya daha fazla kritik önem düzeyine sahip bulgunun olması gerekir.
2 - Sınırlı/Sistematik Olmayan
Açıklama: Kontroller uygulanmakla birlikte, dokümantasyonunda eksiklikler bulunmaktadır. Kontrollerin çalışması, ilgili kişilerin bilgi ve motivasyonlarına bağlı olarak değişmektedir. Kontrollerin etkililiği değerlendirilmemektedir. Kontrol zayıflıkları tam olarak ortaya konamamakta ve öncelik sırasına göre çözüme kovuşturulmamaktadır. Kontrollere ilişkin sorumluluklar kısmen belirlenmiştir.
Kurallar: Denetlenen faaliyetle ilgili olarak "2 - Sınırlı/Sistematik Olmayan" değerlendirmesi yapılabilmesi için, bir kritik veya iki ve daha fazla yüksek önem düzeyine sahip bulgunun olması gerekir.
3 - Gelişime açık
Açıklama: Kontrol uygulanmakta ve yeterli düzeyde dokümante edilmektedir. Düzenli olarak kontrollerin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmektedir. Ancak bu değerlendirme süreci yazılı olarak belirlenmemiştir. Yönetim, büyük ölçüde kontrolleri takip edebilmekte, ancak gözden kaçan hususlar olabilmektedir. Çalışanlar, kontrollerle ilgili sorumluluklarının farkındadır.
Kurallar: Denetlenen faaliyetle ilgili olarak "3 - Gelişime açık" değerlendirmesinin yapılabilmesi için, kritik önem düzeyine sahip bulgu bulunmaması ve en fazla bir yüksek önem düzeyine sahip bulgunun olması gerekir.
4-Yeterli
Açıklama: Etkili bir risk yönetimi ve iç kontrol ortamı bulunmaktadır. Yazılı olarak tanımlanmış ve düzenli olarak yürütülen bir kontrol değerlendirme süreci bulunmaktadır. Yönetim kontrollerle ilgili sorunları hızla tespit ederek öncelik sırasına uygun ve tutarlı bir şekilde çözüme kavuşturabilmektedir.
Kurallar: Denetlenen faaliyetle ilgili olarak "4 - Yeterli" değerlendirmesinin yapılabilmesi için kritik, yüksek veya orta düzeyde bir bulgunun bulunmaması gerekir.
5-Gelişmiş
Açıklama: Risk ve kontrol değerlendirme faaliyetleri, kurum düzeyinde birbirine entegre olarak yürütülmektedir. Kontroller sürekli olarak takip edilmekte ve BT destekli olarak yürütülmektedir. Sorun tespit edilen alanlarda kök neden analizleri yapılarak gerçekçi çözümler üretilebilmektedir. Çalışanlar kontrollerin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi sürecine aktif olarak katılmaktadır.
Kurallar: Denetlenen faaliyetle ilgili olarak "5 - Gelişmiş" değerlendirmesinin yapılabilmesi için, her hangi bir bulgunun bulunmaması gerekir.
(4) Bir faaliyet tüm ülke çapında yürütülüyorsa ve denetim görevi kapsamında denetlenmişse, buna ilişkin görüş verilebilmesi için ülkenin genel durumunu yansıtacak düzeyde bir örneklem seçilmiş olmasına bağlıdır. Kaynak yetersizliğinden dolayı ülkenin genel durumunu yansıtacak ölçüde örneklem yapılamıyorsa, bu durumda verilen görüşün, sadece test uygulanan birimlerle sınırlı olduğu raporda belirtilir.
Madde 42 – Danışmanlık ve İnceleme Raporları
(1) Aşağıdaki hallerde danışmanlık ve inceleme raporu düzenlenir:
a) Danışmanlık Raporu: Danışmanlık faaliyetleri kapsamında yapılan incelemeler ve araştırmalar.
b) İnceleme Raporu: Denetim esnasında rastlanan yolsuzluk ve usulsüzlüklerin bildirilmesine ilişkin olarak yapılan incelemeler.
(2) Danışmanlık faaliyetine ilişkin raporlarda aşağıdaki bilgilere yer verilir;
a) Görevin amacı, niteliği, kapsamı, danışmanlık hizmetini talep edenlerin beklentileri ve görev süresi,
b) Görevin yıllık program kapsamında mı, yoksa program dışı bir talep üzerine mi yapıldığı,
c) Yapılan çalışma ve analizler, kullanılan yöntemler, alınan uzman tavsiye ve yardımları,
ç) Görev sonucunda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile kanaat ve tavsiyeler,
d) Görev kapsamı dışında kalmakla birlikte iç kontrol, risk yönetimi ve yönetim süreçlerine ilişkin tespit edilen ve üst yönetime bildirilmesi gerekli görülen sorunlar,
e) Görev sırasında elde edilen ve daha sonraki denetimlerde değerlendirilebilecek risk ve kontrol bilgileri,
f) Genel değerlendirme ve sonuç.
(3) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin olarak düzenlenen inceleme raporlarında aşağıdaki hususlara yer verilir;
a) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin bulgular, deliller ve diğer bilgiler,
b) Bilgisine başvurulanların açıklamaları,
c) Usulsüzlük ve yolsuzluğun niteliği ve boyutu,
ç) Tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde varılan sonuçlar, tavsiyeler, alınması gereken önlemler ve yapılması gereken diğer işlemler,
d) İnceleme konusuyla bağlantılı olarak tespit edilen ve denetim programının hazırlanmasında değerlendirilebilecek risk ve kontrol bilgileri ile bunlara ilişkin denetçi görüşü.
Madde 43 – Yıllık İç Denetim Faaliyet Raporu
(1) İç denetim faaliyetleri sonucunda Başkan tarafından yıllık iç denetim faaliyet raporu hazırlanır.
(2) Başkan tarafından hazırlanan yıllık iç denetim faaliyet raporu Müsteşara sunulur, bu rapor Müsteşar tarafından her yıl Şubat ayı sonuna kadar Kurula gönderilir.
(3) İç denetim faaliyet raporunun düzenlenmesi ve sunulmasında Rehber esaslarına uyulur. Kalite Güvence ve Geliştirme Programı sonuçlarına iç denetim faaliyet raporunun ilgili bölümünde yer verilir.
Madde 44 – Dönemsel Raporlama
(1) Başkan, İç Denetim Birimi Başkanlığının performansına ilişkin olarak Müsteşara dönemsel raporlar sunar. Yılda en az bir defa Bakana da dönemsel raporlama yapılır.
(2) Dönemsel rapor, Rehberde belirtilen kapsam ve içerikte düzenlenir.
Madde 45 – İç denetim kaynaklarının yönetimi
(1) İç denetim kaynaklarının yönetiminden Başkan sorumludur. Başkan, denetimin ihtiyacı olan uygun niteliklere sahip personel de dahil, tüm kaynakların temin edilmesi hususunda gerekli çalışmalarda bulunur.
(2) İç denetçi sayısının veya yetkinliklerinin yeterli olmaması halinde ihtiyaç duyulan kaynak ve eğitimler ile kaynak sınırlamalarının olası etkileri iç denetim planında gösterilir.
(3) Başkanlığa tahsis edilen iç denetçi kadrosunun yetersiz olması durumunda konu Müsteşar aracılığıyla Kurula bildirilir.
(4) Başkan, Başkanlığın bütçesini yönetir.
Madde 46 – Meslek içi eğitim
(1) İç denetçilere, üç yıllık süreçte asgari yüz saat meslek içi eğitim sağlanır. Üç yıllık süreçte İç Denetim Birimi Başkanlığınca sağlanacak meslek içi eğitim mümkün olduğunca her yıla dağıtılır. Meslek içi eğitim konularında, idaredeki gelişme ve değişmelere yönelik hususlara da yer verilmelidir.
(2) İç Denetim Birimi Başkanlığı, gerektiğinde mesleki kuruluşlar, üniversiteler ve bilimsel alanda etkinlikte bulunan diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle, yılda en az bir defa kurs, seminer ve benzeri etkinliklerde bulunur. Meslek içi eğitim etkinliklerine iç denetim plan ve programında yer verilir.
(3) İç denetçi olarak göreve yeni başlayanlara, bir haftadan az olmamak üzere intibak eğitimi verilir.
Madde 47 – İç denetçilikte derecelendirme
(1) İç denetçilikte derecelendirme, Yönetmelik’in 22’nci maddesine ve Kamu İç Denetçi Sertifikasının Derecelendirilmesine İlişkin Esas ve Usullere uygun olarak yapılır.
(2) Kamu iç denetçi sertifikası; Kamu İç Denetçi Sertifikasının Derecelendirilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde belirtilen kriterler çerçevesinde Müsteşarın teklifi üzerine Kurul tarafından derecelendirilir. Sertifika derecelendirmesine ilişkin puanlama Başkanın teklifi üzerine Müsteşar tarafından yapılır.
(3) İç denetçilerin göreve başladıkları tarihten itibaren ilk beş yıllık dönem ile sonraki her üç yıllık dönemlerde, öngörülen puana ulaşılması koşuluyla, sertifikalarının derecelendirilmesi talebiyle Kurula yazılı başvuruda bulunulur.
(4) Kıdem sırası ve kadro şartlarının oluşmasına rağmen derecelendirme yapılmaması durumunda, buna ilişkin gerekçeler ilgili iç denetçiye ve Kurula yazılı olarak bildirilir.
(5) Aynı sertifika düzeyinde bulunan iç denetçilerin kıdemlerinin belirlenmesinde Kurul tarafından yapılacak düzenlemelere uyulur.
(6) Kamu iç denetçi sertifika dereceleri, iç denetçilerin özlük haklarının tespitinde ve kariyerlerinin planlanmasında dikkate alınır.
Madde 48 – Sertifika derecesine uygun görevlendirme
(1) İç denetçiler, çalışma süresince edindikleri tecrübe, kıdem ve sertifika derecesine uygun olarak görevlendirilir.
(2) A-1 ve A-2 sertifika düzeyindeki iç denetçiler; uygunluk denetimi, mali denetim ve sistem denetimi yaparlar. A-3 ve A-4 sertifika düzeyindeki iç denetçiler ilave olarak, performans denetimi ve denetimin gözetimi faaliyeti yürütürler.
(3) Bilgi teknolojileri denetimi, bu konuda özel uzmanlığı olan veya bu alanda yeterli sürede eğitim alan iç denetçiler tarafından yürütülür.
(4) Danışmanlık faaliyeti, Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre A-2 sertifika düzeyine yükselmiş iç denetçiler ile A-3 ve A-4 sertifika düzeyindeki iç denetçiler tarafından yürütülür.
(5) Denetimin sonuçlarına ilişkin olarak yürütülecek izleme denetimleri, söz konusu denetim türünün tabi olduğu sertifika düzeylerine sahip iç denetçiler tarafından yürütülmesi esastır.
(6) Yeterli sertifika düzeyine sahip iç denetçi bulunmaması halinde, denetimin gözetimi faaliyeti, iç denetim birimi başkanı veya Yönetmeliğin 30’uncu maddesine göre A-2 sertifika düzeyine yükselmiş iç denetçiler tarafından da yürütülebilir.
(7) Yapılacak denetim faaliyetinin birden fazla alanı kapsaması veya görev alanının birden fazla iç denetçinin çalışmasını gerektirecek ölçüde geniş olması halinde denetim, farklı sertifika derecesine sahip iç denetçilerden oluşan bir grup tarafından ifa edilebilir.
(8) Ekip halindeki görevlendirmelerde, sertifika derecesi yüksek olan iç denetçi esas alınır.
(9) Birden fazla kamu idaresini ilgilendiren konularda iç denetçilerin yapacakları ortak çalışmalarda Kurulun düzenlemelerine uyulur.
Madde 49 – Kıdem Esasları
(1) İç denetçilerin kıdemlerinin belirlenmesinde, iç denetçilik mesleğinde fiilen geçirilen süreler dikkate alınır. Kıdemin belirlenmesinde önceki mesleklerde geçirilen süreler dikkate alınmaz. Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre sertifika düzeyi yükselmiş iç denetçiler, her halde kıdemli sayılır.
(2) Üç yıldan daha uzun süre iç denetim birimi başkanlığı yapmış iç denetçi, başkanlık görevinden sonra, iç denetim biriminde en kıdemli sayılır. İç denetim biriminde birden fazla başkanlık yapmış iç denetçi bulunması halinde, daha uzun süre başkanlık yapan idaresinde daha kıdemli sayılır.
(3) İç denetçilik mesleğinde fiilen geçirilen süre ve sertifika düzeyi aynı olan birden fazla iç denetçinin bulunması durumunda, sertifika puanı yüksek olan iç denetçi daha kıdemli sayılır. Sertifika puanlarının da aynı olması durumunda, önceki görevlerde geçirilen süreler dikkate alınır.
Madde 50 – Mesleki yeterliliğin geliştirilmesi
(1) Müsteşar ve Başkan, iç denetçilerin Yönetmelik’in 31 ve 32’nci maddelerinde belirtilen mesleki niteliklerini geliştirmeleri için uygun ortamı hazırlar.
(2) Bu amaçla Yönetmelik’te belirlenen bilgi, yetenek ve niteliklerin oluşturulması yanında, iç denetimle ilgili her türlü yurt içi ve yurt dışı eğitim, konferans, seminer gibi faaliyetlere katılma konusunda iç denetçilere gerekli olanak sağlanır.
(3) İç Denetim Birimi Başkanlığı, Yönetmelik’in 33’üncü maddesi çerçevesinde meslek içi eğitim programları düzenler.
(4) Müsteşar ve Başkan, iç denetçilerin uluslararası iç denetçi sertifikalarına sahip olmaları için gerekli imkân ve kurumsal altyapıyı oluşturur; iç denetçilerin görevlerini ifa ederken ihtiyaç duyacakları özel ihtisas alanlarına ilişkin gerekli bilgi, beceri ve deneyim sahibi uzmanlardan yardım alınmasını sağlar.
Madde 51 – Kalite güvence ve geliştirme programı
(1) İç denetim faaliyetlerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi ile kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kuralları ile Yönerge ve Rehbere uygun olarak yürütülmesinin sağlanması için kalite güvence ve geliştirme programı oluşturulur. Programın oluşturulması ve uygulanmasında Kurulun ilgili düzenlemelerine uyulur.
(2) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde;
a) İç denetim faaliyetlerinin ilgili mevzuat, Yönerge, Rehber, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygunluğu,
b) İç denetim faaliyetlerinin kurumsal gelişim ve iyileşmeleri destekleme düzeyi,
c) İç denetçilerin en iyi iç denetim uygulamalarından istifade edip etmedikleri,
ç) Faaliyetlerin yürütülmesinde gösterilen mesleki özen ve dikkat ile iç denetçilerin mesleki gelişim düzeyleri,
gözden geçirilir ve değerlendirilir.
(3) Kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri;
a) Kurum içi izleme faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirilen sürekli iç değerlendirmeler,
b) Yıllık iç denetim faaliyet raporuna eklenen yıllık iç değerlendirmeler,
c) Kurul tarafından beş yılda bir yapılması sağlanan dış değerlendirmelerden oluşur.
(4) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde yapılan değerlendirme sonuçları Müsteşara sunulur ve yıllık iç denetim faaliyet raporunda yayımlanır. İç değerlendirme kapsamında hazırlanan dönemsel gözden geçirme raporları ile eylem planının bir örneği Başkan tarafından bir ay içerisinde Kurula gönderilir. Başkan ayrıca, dış değerlendirme sonuçlarını dönemsel raporlar aracılığıyla Bakana da sunar.
(5) İç denetimin etkinliğinin artırılması amacıyla, denetim faaliyetleri, denetlenen birimlerde yaptırılacak anketlerle değerlendirilebilir.
Madde 52 – Müsteşarın ve yönetimin sorumluluğu
(1) İç denetim faaliyetleri, yönetimin kendi görev alanındaki risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerinin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi konularındaki sorumluluklarını kaldırmaz.
(2) Müsteşar, iç denetim faaliyetlerinden beklenen faydanın en yüksek düzeyde elde edilmesi için ilgili mevzuatta belirlenen her türlü katkıyı sağlamakla sorumludur.
Madde 53 – Denetlenen birimlerin sorumluluğu
(1) Faaliyet ve işlemlere ilişkin her türlü kayıt, bilgi ve belgeler, Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı birimleri tarafından düzenli olarak muhafaza edilir.
(2) Denetlenen birim yetkilileri; mali yönetim ve kontrol sistemleri ile bütçenin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması işlemleri ile mali olmayan işlem ve faaliyetlere ait her türlü bilgi ve belgeyi iç denetçilere ibraz etmek, görevin sağlıklı yapılmasını sağlayacak önlemleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermek zorundadırlar.
(3) İç Denetim faaliyetine tâbi birimlerin görevlilerine verilmiş izinlerin kullanılması, hastalık ve bunun gibi mücbir sebepler dışında iç denetçinin isteği üzerine iç denetim faaliyeti sonuna kadar ertelenir.
(4) İç denetim faaliyetleri, denetlenen birim yönetimlerinin kendi görev alanındaki risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerinin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi konularındaki sorumluluklarını kaldırmaz.
Madde 54 – Kurul ile ilişkiler
(1) İç denetim faaliyetlerinde Kurul tarafından belirlenen standart, rehber, esas ve usuller ile diğer düzenlemelere uyulur.
(2) İç denetim faaliyetinin fonksiyonel bağımsızlığının sağlanması ve sürdürülmesi, bilgi paylaşımı, görüş ayrılıklarının giderilmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, Kurul kararlarının uygulanmasının izlenmesi gibi konularda Kurulla işbirliği sağlanır.
Madde 55 – Dış denetim ve diğer denetim birimleri ile ilişkiler
(1) Denetimin planlanması ve koordinasyonu, mükerrer denetimin önlenmesi, denetimde verimliliğin artırılması, ortak eğitim olanakları gibi hususlar ile karşılıklı olarak denetim faaliyetine ilişkin bilgi ve belgelere ulaşılması konularında, Başkan tarafından Kurulun belirlediği politikalar çerçevesinde dış denetimle gerekli işbirliği sağlanır.
(2) Başkanlık ve Sayıştay arasındaki ilişkiler aşağıdaki çerçevede yürütülür:
a) Sayıştay ile Başkanlık arasındaki iletişim ve koordinasyon Başkan tarafından sağlanır.
b) Dış denetimde, iç denetime ilişkin rapor ve çalışma kâğıtlarına erişim talepleri Başkan tarafından değerlendirilerek Müsteşarın görüşüne sunulur.
(3) Başkan, Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzeri faaliyetleri yürüten diğer denetim birimleri ile gereken işbirliğini sağlar.
(4) Kurum içi belge talepleri Başkan tarafından değerlendirilir.
Madde 56 – İç denetçilerin ortak çalışmaları
(1) Aşağıdaki hallerde, birden fazla idare iç denetçisi ortak çalışma yürütebilir:
a) Birden fazla idareyi ilgilendiren faaliyetlerin denetimlerinin yapılması gerektiğinde,
b) Bir iç denetim faaliyeti sırasında başka idareyi/idareleri ilgilendiren konuların ortaya çıkması halinde,
c) İç denetçilerin, sertifika derecesinin düşürülmesi veya sertifikanın iptalini gerektiren fiillerinin bulunup bulunmadığının tespitiyle ilgili incelemelerde,
ç) Kurul tarafından yayımlanan İç Denetim Kalite Güvence ve Geliştirme Programı kapsamında yürütülecek dış değerlendirmelerde,
d) Bilgi teknolojileri denetimi kapsamında başka idare iç denetçilerinden yararlanılması gerektiğinde,
(2) Birinci fıkranın (a) ve (d) bentlerinde sayılan hallere ilişkin ortak çalışma ihtiyaçları, planlı faaliyetler olacağından, denetim programları hazırlanırken bu hususlar ayrıca dikkate alınır.
(3) Bakanlıktaki iç denetimin insan kaynağı kapasitesinin yetersizliği halinde veya başka idaredeki iç denetçilerin bilgi ve uzmanlığına ihtiyaç duyulduğunda Müsteşar, iç denetçi görevlendirilmesi için Kuruldan talepte bulunabilir.
Madde 57 – Yurtdışında inceleme, eğitim ve akademik çalışma
(1) İç denetçilere, performanslarını artırmak, hizmet kalitesini yükseltecek mesleki ve bilimsel gelişmeleri takip etmek, Bakanlıkça uygun görülecek konularda araştırmalar yapmak ve kendilerini geliştirmek amacıyla, yurtdışında lisansüstü eğitim, inceleme ve staj yaptırılabilir.
Madde 58 – Kamu İç Denetim Yazılımı Programı
(1) İç denetim faaliyetleri ile denetim yönetimi faaliyetleri Kamu İç Denetim Yazılımı (İçDen) üzerinden yürütülür.
Madde 59 – Kimlik Belgesi
(1) İç denetçilere; Bakan ve Müsteşar tarafından imzalanan, unvan ve yetkilerini belirten bir kimlik belgesi verilir.
Madde 60 – Haberleşme, yazışmalar ve dosya düzeni
(1) Denetim görevinin yürütülmesi sürecindeki ön çalışma, testlerin uygulanması (saha çalışması) ve bulguların paylaşılması hariç olmak üzere, tüm yazışmaların İç Denetim Birimi Başkanlığı aracılığıyla yapılması esastır.