KolayuyumGiriş yap

Hava Trafik Kontrol Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Talimatı (SHT-ATCO/EĞİTİM)

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Talimatın amacı, hava trafik kontrol personeli ile stajyer hava trafik kontrolörlerinin alması gereken eğitimleri ve bu eğitimi veren eğitim organizasyonları ile eğitmenlerin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu konudaki faaliyetleri düzenlemek, eğitim organizasyonlarını ve bu organizasyonlarda görevli eğitmenleri yetkilendirmektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Talimat, hava trafik kontrol personeli ile stajyer hava trafik kontrolörlerini, hava seyrüsefer hizmet hizmet sağlayıcıyı, hizmet sağlayıcıları, hava trafik kontrol eğitimi veren eğitim organizasyonlarını ve bu organizasyonlarda görevli yönetici personel ile eğitmenleri kapsar.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Talimat;

a) 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na,

b) 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne,

c) 31/01/2007 tarihli ve 26420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Trafik Kontrol Hizmetleri Personeli Lisans ve Derecelendirme Yönetmeliği(SHY-65.01)'ne,

ç) EUROCONTROL tarafından yayımlanan Hava Trafik Kontrolörleri İçin Başlangıç Eğitimi - Genel Çekirdek İçerik Rehber dokümanına,

d) 1944 tarihinde kabul edilmiş olan Şikago Sözleşmesi'nin 1 inci Eki ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan ESARR-5 dokümanına,

e) ICAO tarafından yayımlanan Hava Seyrüsefer Hizmetleri Eğitim Prosedürleri konulu 9868 sayılı dokümana,

f) ICAO tarafından yayımlanan Hava Trafik Kontrolörleri Yeterliliğe Dayalı Eğitim ve Değerlendirme konulu 10056 sayılı dokümana dayanarak,

(2) 20/02/2015 tarihli ve 340/2015 sayılı Avrupa Komisyonu düzenlemesine paralel olarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar ve Kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen;

a) ATC Ünitesi: Hava trafik kontrol hizmeti veren birimi,

b) Bütünleşik Eğitim: Yükseköğretim kurumlarında temel eğitim ve derece eğitimlerinin beraber verilmesini,

c) Değerlendirme: Hava trafik kontrolörlerinin ya da eğitim sürecinde yer alan bir öğrencinin göstermiş olduğu teorik ve uygulama nitelikleri ölçme yöntemini,

ç) Derece eğitimi: Başlangıç eğitimi dahilinde her bir derece için verilen eğitimi,

d) Derece onayı: Hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından hava trafik kontrol lisansına işlenen ve söz konusu derece ile ilgili özel şartları, ayrıcalıkları ve sınırlamaları belirten yetkilendirmeyi,

e) Eğitim: Hava trafik kontrol hizmetlerinin emniyetli ve uluslararası standartlara uygun olarak sağlanması için gerekli bilgi ve becerileri kazandırabilmek amacıyla verilen teorik, pratik ve işbaşı eğitimleriyle uygulama eğitimlerinin bütününü,

f) Eğitim organizasyonu: Genel Müdürlük tarafından eğitim sağlayıcı olarak yetkilendirilmiş hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları, Hizmet sağlayıcıları, kamu ve özel yükseköğretim kurumlarını,

g) Eğitim sorumlusu: Eğitim organizasyonun yıllık ya da dönemlik eğitim planlarını yapmak, eğitim faaliyetlerini oluşturmak, eğitim faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak için görevlendirilen kişiyi,

ğ) Eğitmen: Hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından görevlendirilen, iyi derecede İngilizce lisan bilgisine haiz hava trafik başkontrolörü veya en az 5(beş) yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış, tercihen pedagojik formasyonu olan, ulusal ya da uluslararası kurumlardan eğitmen sertifikasına sahip, teorik veya pratik eğitim verme yetkisine haiz personeli,

h) Eğitmen yetkisi: Eğitim organizasyonunun başvurusuna istinaden Genel Müdürlük tarafından verilen yetkilendirmeyi,

ı) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nü,

i) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı: Hava seyrüsefer hizmetlerini sağlamaktan sorumlu kamu kuruluşu olan DHMİ Genel Müdürlüğü'nü,

j) Hava trafik kontrol hizmeti: Hava araçlarının manevra sahası üzerinde veya uçuşun herhangi bir safhasında birbirleriyle ve mânialarla çarpışmalarını önlemek, hızlı ve düzenli bir hava trafik akışını sağlamak amacıyla verilen hizmeti,

k) Hava trafik kontrolörü: Hava trafik kontrolör lisansına haiz ve bu lisansa işlenmiş derece ve onaylar dâhilinde doğrudan hava trafik kontrol hizmeti vermeye yetkili kişiyi,

l) Hava trafik kontrolör lisansı: Genel Müdürlükçe SHY-65.01 Yönetmeliği uyarınca verilen ve onaylanan, yasal sahibinin derece ve derece onaylarının ayrıcalıklarını kullanma hakkı veren belgeyi,

m) Hizmet sağlayıcı: Sadece meydan kontrol hizmeti vermekle yetkilendirilmiş sivil kurum veya kuruluşları,

n) Kurs: Stajyer hava trafik kontrolörlerine ve/veya hava trafik kontrol personeline belirli bir konuda bilgi, beceri ve davranış kazandırmak amacıyla düzenlenen ve sınırlı süreli teorik ve/veya uygulamalı derslere dayanan eğitim etkinliğini,

o) Öğrenci hava trafik kontrolörü: Eğitim programı Genel Müdürlük tarafından onaylanmış, hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından düzenlenen bir temel hava trafik kontrol kursunu veya hava trafik kontrol eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında hava trafik kontrol eğitimini başarıyla tamamladığını belgeleyen, canlı trafikte iş başı eğitimine katılmaya hazır personeli,

ö) Pedagojik formasyon belgesi: Yükseköğretim kurumlarının eğitim fakültelerinden mezun olanlar için lisans diplomasını, eğitim bilimleri alanında yüksek lisans diplomasını, Milli Eğitim Bakanlığı veya yükseköğretim kurumlarından alınan formasyon belgesi, ulusal ve uluslararası kuruluşlardan alınan eğitmenlik sertifikasını, eğiticinin eğitimi sertifikasını veya öğretim elemanı

olarak görev yapanlar için eğitim bilimlerine dair dersleri yüksek lisans veya doktora aşamasında aldığını ve başarıyla tamamladığını gösterir transkriptten en az birini,

р) Stajyer hava trafik kontrolörü: Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından, hava trafik kontrolörü olarak istihdam edilmek üzere kamu istihdam politikasına uygun olarak yerleştirilen ve temel hava trafik kontrol mesleki kursunu tamamlamamış, hava trafik kontrolörlüğü mesleğine hazırlanan personel ile yükseköğretim kurumlarında hava trafik kontrol eğitimine katılan kişileri,

r) Simülasyon: Gerçek ya da gerçekleştirilecek bir sistemin modelini tasarlayarak sistemin ve sistemde çalışacak insanların farklı durumlarda davranışını anlamak ve değişik stratejileri değerlendirmek amacıyla geliştirilen model üstünden denemeler yapmayı,

s) Simülatör: Simülasyon yapılan fiziki ya da elektronik ortamı,

ş) Yetkilendirilmiş eğitmen: Talimat kapsamında başvurusu Genel Müdürlükçe kabul edilen eğitmenler ve yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim yardımcıları olan kişileri,

t) Yönetici personel: Eğitimden sorumlu müdürü, ifade eder.

(2) Bu Talimatta geçen;

a) ATC: Hava trafik kontrol hizmetini,

b) ATCO veya HTK: Hava trafik kontrol personelini,

с) DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,

ç) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatını,

d) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,

e) OJT: İş başı eğitimini,

f) OJTI: İş başı eğitmenini,

g) STD: Sentetik eğitim araçlarını,

ğ) STDI: Simülatör eğitmeni, ifade eder.

(3) Bu Talimatta belirtilmeyen tanımlar ve kısaltmalar için, 2920 sayılı Kanun, 4 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, SHY-65.01 Yönetmeliği ile ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan konuyla ilişkili dokümanlarda belirtilen tanımlar esas alınır.

Madde 5 – Eğitim planları

(1) Eğitim planları her bir eğitim tipi için konu başlıkları dahilinde hazırlanır.

(2) Eğitim organizasyonları başlangıç eğitimi, ünite eğitimi, devamlılık eğitimi ve mesleki gelişim eğitim planlarını Genel Müdürlüğün onayının ardından yayımlar.

a) Başlangıç eğitimi temel eğitim ve yetkilendirilmiş tüm derece eğitimlerini kapsar şekilde eğitim organizasyonu tarafından hazırlanır. Ek derece eğitimi için ayrı bir plan hazırlanmaz.

b) Ünite eğitim planları yetkilendirilmiş derece eğitimleri için ayrı ayrı hazırlanıp, devamlılık eğitimini de içerir.

(3) Başlangıç eğitim, ünite eğitim, devamlılık eğitim ve mesleki gelişim eğitim planları üç yılda bir gözden geçirilerek ihtiyaç halinde güncellenir ve Genel Müdürlüğün onayına sunulur.

(4) Eğitim planları kapsamındaki müfredatlar bu Talimatın Ek-1'inde belirtilen kriterlere uygun olarak hazırlanır.

Madde 6 – Eğitim programları

(1) Eğitim organizasyonları tarafından düzenlenmesi planlanan başlangıç, ek derece ve mesleki gelişim eğitimleri için eğitim başlangıcından önce, ünite ve devamlılık eğitimleri için ise yıl başlamadan önce bu Talimatın Ek-2'sinde yer alan örnek formdaki konu başlıklarını içerecek şekilde eğitim programı hazırlanır ve güncelliği sağlanır.

(2) ATC ünitelerindeki ünite ve devamlılık eğitimine ilişkin yıllık eğitim programları eğitim organizasyonu tarafından onaylanır.

(3) Başlangıç, ek derece ve mesleki gelişim eğitimleri için hazırlanan eğitim programları eğitim başlangıcından en geç 30 (otuz) gün öncesinde Genel Müdürlüğe onaya sunulur.

Madde 7 – Eğitim değerlendirmeleri

(1) Eğitimler teorik sınav ve uygulamalı değerlendirmeleri içerir.

(2) Teorik ve uygulamalı eğitimde başarılı olunması için en az yüzde 70 başarı oranı gerekir.

(3) Eğitim değerlendirmeleri her bir eğitim performans amacına yönelik olarak yapılır.

(4) Uygulamalı eğitimlerin değerlendirilmesi yeterliliğe dayalı eğitime göre yapılır. Bu amaçla hazırlanan bu Talimatın Ek-3 ve Ek-4'ünde yer alan yeterliliğe dair değerlendirme formları ara ve son değerlendirme aşamalarında kullanılır. Değerlendirme süreç safhaları için bu Talimatın Ek- 5'inde yer alan örneğe benzer performans sınıflandırmaları yapılır.

(5) Yükseköğretim kurumlarında not değerlendirmesi ilgili üniversitenin eğitim öğretime ilişkin yönetmeliğinde belirlenen esaslara göre yapılır. Uygulama derslerinde en az yüzde 70 başarı oranı gerekir.

Madde 8 – Eğitim raporları

(1) Eğitim organizasyonları başlangıç, ek derece ve mesleki gelişim eğitimleri için kurs sonunda, ünite ve devamlılık eğitimleri için ise yıl sonunda rapor hazırlar.

(2) Başlangıç, ek derece ve mesleki gelişim eğitimleri için düzenlenen eğitim raporları eğitimin bitişine müteakip 15 (on beş) gün içerisinde Genel Müdürlüğe iletilir.

(3) Eğitim raporlamaları bu Talimatın Ek-6'sınde yer alan asgari konu başlıklarını içerir.

Madde 9 – Eğitim tipleri

(1) Hava trafik kontrol personeli ile stajyer hava trafik kontrolörlerinin alması gereken eğitimler aşağıda yer almaktadır:

a) Başlangıç eğitimi:

1) Temel eğitim

2) Derece eğitimi

b) Ünite eğitimi:

1) Ön iş başı eğitimi

2) İş başı eğitimi

c) Devamlılık eğitimi:

1) Tazeleme eğitimi

2) Dönüştürme eğitimi

ç) Mesleki gelişim eğitimleri

(2) Eğitim tipleri ve eğitim akış şeması bu Talimatın Ek-7'sinde yer almaktadır.

Madde 10 – Başlangıç eğitimi

(1) Başlangıç eğitimi aşağıdaki eğitim başlıkları altındaki konuları içerir:

a) Temel eğitim: Onaylı eğitim planlarında yer alan konuları içerir.

b) Derece Eğitimi: Aşağıdaki derecelere göre düzenlenmiş ve onaylı eğitim planlarında yer alan konuları içerir:

1) Görerek Meydan Kontrol Derecesi(ADV)

2) Aletli Meydan Kontrol Derecesi(ADI)

3) Radarsız Yaklaşma Kontrol Derecesi(APP)

4) Radarlı Yaklaşma Kontrol Derecesi(APS)

5) Radarsız Saha Kontrol Derecesi(ACP)

6) Radarlı Saha Kontrol Derecesi(ACS)

(2) Genel Müdürlük, eğitim organizasyonları tarafından düzenlenen başlangıç eğitimi planlarının sürekli olarak yenilenmesini ve uluslararası standartlara uygun olmasını sağlar ve uygunluğunu onaylar.

(3) Başlangıç eğitimi temel eğitim ile derece eğitimlerinden en az birini içerir.

(4) Ek derece eğitimi, başlangıç eğitimi için eğitim onayı bulunan eğitim üniteleri, yükseköğretim kurumları veya simülasyon imkanlarına sahip ATC ünitelerinde düzenlenebilir. Eğitim programı eğitim başlangıcından 30 (otuz) gün öncesinde Genel Müdürlük onayına sunulur.

(5) Yükseköğretim kurumlarında başlangıç eğitimi bütünleşik olarak verilir ve verilen derslerin değerlendirmesi ders tabanlı olarak yapılır.

(6) Başlangıç eğitimini başarıyla bitiren stajyer hava trafik kontrolörlerine hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından öğrenci hava trafik kontrolörü sertifikası verilir.

Madde 11 – Başlangıç eğitim planı

(1) Başlangıç eğitim planı:

a) Müfredatı,

b) Başlangıç eğitimi yapısını,

c) Başlangıç eğitiminin idare edilebilmesi için sürecini, ç) Eğitim metotlarını,

d) Başlangıç eğitiminin minimum ve maksimum sürelerini,

e) Sınav ve değerlendirme süreçleri ile performans amaçlarını,

f) Eğitim personeli rolleri ve sorumluluklarını,

g) Eğitimin erken sonlandırılması için süreci, ğ) Başlangıç eğitimine dair tutulacak kayıtları,

h) Başlangıç eğitiminin tekrar gözden geçirilmesi ve değiştirilmesi için süreç ve nedenler ile Genel Müdürlüğe bildirilmesini içerir.

Madde 12 – Başlangıç eğitim performans amaçları

(1) Başlangıç eğitimi performans amaçları şunlardır:

a) Çalışma pozisyonundaki ekipmanın kontrolünü yapmak ve kullanımını sağlamak,

b) Trafikleri tanımlar ve izlerken durumsal farkındalığı sağlamak ve korumak,

c) Uçuş bilgi ekranlarının takip etmek ve güncellemek, ç) Uygun frekansın devamlı olarak takip etmek,

d) Trafiklere uygun müsaadeleri, talimatları ve bilgileri vermek,

e) Uygun freyzolojiyi kullanmak,

f) İletişimi etkin olarak yapmak,

g) Ayırmaları sağlamak,

ğ) Gerekli koordinasyonu sağlamak,

h) Simülasyonu yapılan hava sahasında önceden belirlenen prosedürleri uygulamak, ı) Hava araçları arasındaki potansiyel yakın geçmeleri fark etmek,

i) Yapılması gerekenleri önem sırasına sokmak,

j) Uygun ayırma tekniklerini seçmek,

Madde 13 – Başlangıç eğitiminin değerlendirilmesi

(1) Başlangıç eğitiminde verilen uygulamalı derslerin değerlendirmeleri başlangıç eğitim performans amaçlarına göre eğitmenler tarafından yapılır.

Madde 14 – Derece eğitimi performans amaçları

(1) Derece eğitimi performans amaçları ve görevleri her bir derece için ayrı olarak tanımlanır.

(2) Derece eğitimi performans amaçları başvuru sahibinden hava trafiğini emniyetli, düzenli ve akıcı olarak sağlamak yeteneğini göstermek ve karışık ve yoğun hava trafik durumları ile başa çıkabilmeyi gerekli görür.

(3) Bu maddenin 2 nci fıkrasında yapılan düzenlemeye ek olarak, görerek meydan kontrol derecesi aşağıdakileri gerektirir:

a) Meydan kontrol tekniklerini uygulayabilmek ve meydan trafiğine operasyonel prosedürleri uygulayabilmek,

b) Belirlenen havaalanı sorumluluk sahasındaki iş yükü ile başa çıkabilmek ve hava trafik hizmeti sağlayabilmek,

(4) Bu maddenin 2 nci fıkrasına ek olarak radarsız yaklaşma kontrol derecesi aşağıdakileri gerektirir:

a) Yaklaşan, bekleyen, kalkan ve transit trafikleri için radarsız yaklaşma kontrol, planlama teknikleri ve operasyonel prosedürleri uygulayabilmek,

b) Belirlenen Yaklaşma kontrol sorumluluk sahasındaki iş yükü ile başa çıkabilmek ve hava trafik hizmeti sağlayabilmek,

(5) Bu maddenin 2 nci fıkrasına ek olarak radarlı yaklaşma kontrol derecesi aşağıdakileri gerektirir:

a) Belirlenen yaklaşma kontrol sorumluluk sahasındaki iş yükü ile başa çıkabilmek ve hava trafik hizmeti sağlayabilmek,

b) Yaklaşan, bekleyen, kalkan ve transit trafikleri için aletli yaklaşma kontrol, planlama teknikleri ve operasyonel prosedürleri uygulayabilmek,

(6) Bu maddenin 2 nci fıkrasına ek olarak radarsız saha kontrol derecesi aşağıdakileri gerektirir:

a) Belirlenen saha kontrol sorumluluk sahasındaki iş yükü ile başa çıkabilmek ve hava trafik hizmeti sağlayabilmek,

b) Trafiklere radarsız saha kontrol hizmeti, planlama teknikleri ve operasyonel prosedürleri uygulayabilmek.

(7) Bu maddenin 2 nci fıkrasına ek olarak radarlı saha kontrol derecesi aşağıdakileri gerektirir:

a) Belirlenen saha kontrol sorumluluk sahasındaki iş yükü ile başa çıkabilmek ve hava trafik hizmeti sağlayabilmek,

b) Trafiklere aletli saha kontrol hizmeti, planlama teknikleri ve operasyonel prosedürleri uygulayabilmek.

Madde 15 – Ünite eğitiminin kapsamı

(1) Ünite eğitimi, başlangıç eğitimini tamamlayarak operasyonel ünitede çalışmaya başlayan Asistan /Öğrenci Hava Trafik Kontrolörleri ile SHY-65.01 Yönetmeliği kapsamında derece onayını kaybeden ya da yeni bir derece almak isteyen hava trafik kontrol personelinin ön iş başı ve iş başı eğitimlerini kapsar.

(2) Ön iş başı eğitimi ağırlıklı olarak simülatör kolaylıklarından faydalanarak, mahalli esaslı, uygulamaya yönelik, kazanılmış bilgi ve pratiğin gerçek trafik ortamına başarıyla taşınmasını amaçlayan, ilk defa derece alacak öğrenci hava trafik kontrolörü lisansına sahip adaylar ile geçerli bir derecesi bulunmayan veya ilave derece alacak, hava trafik kontrolörü lisansına sahip personelin iştirak ettiği eğitimi kapsar.

(3) İş başı eğitimi gerçek trafik ortamında, yeterli şartlara haiz iş başı eğitmeni nezaretinde, önceden belirlenmiş program dâhilinde yürütülen eğitimi kapsar.

Madde 16 – Ünite eğitiminin yapısı

(1) Ünite eğitim planlarında, ünite prosedürlerinin yerel alana uygulanması için gerekli yöntem ve zamanlama yetkilendirilmiş bir eğitmenin gözetiminde detaylı olarak yer alır. Genel Müdürlük tarafından onaylanmış planda, çalışma düzenlemeleri ile ilerleme değerlendirmeleri ve sınavları da içeren yeterlilik değerlendirme sisteminin bütün elemanları ve ünite eğitiminin süresi açıkça düzenlenir.

(2) Değerlendirmeler verilen eğitime uygun teorik ve uygulamalı sınavlar vasıtasıyla yapılır.

Madde 17 – Ünite eğitim planı

(1) Ünite eğitim planı aşağıdakileri içerir:

a) Eğitimin yapılma amacı olan dereceler ve onayları,

b) Ünite eğitiminin yapısı ve müfredatı,

c) Derece onayı kursunun yapılması için süreci,

ç) Eğitim metotlarını,

d) Ünite eğitim kursunun asgari süresini,

e) Sıklıkları dâhil olmak üzere değerlendirmeler için süreci,

f) Eğitimin erken sonlandırılması için süreci,

g) Ünite eğitimine dair tutulması gereken kayıtlar,

ğ) Her derece onayı için belirlenen acil ve beklenmedik durumlar listesi,

h) Ünite eğitim planının tekrar gözden geçirilmesi ve değiştirilmesi için süreci,

Madde 18 – Eğitim süreci

(1) Ön işbaşı eğitimi, derece onayının verilebilmesi için SHY-65.01 Yönetmeliğinde yer alan asgari sürelerin en az yüzde 20'si olacak şekilde planlanması gereklidir.

(2) Ön iş başı eğitimi tamamlanmadan iş başı eğitimine geçilemez.

Madde 19 – Lisans sınavına girme hakkı

(1) Öğrenci hava trafik kontrolörü, görev yapacağı ATC ünitesine haiz olan derece ile ilgili SHY-65.01 Yönetmeliğinin Dereceler başlıklı 42 inci maddesinde yer alan asgari süreleri tamamladığı zaman, gerekli şartlarını sağladığını gösteren öğrenci hava trafik kontrolörü sertifikası ile söz konusu kayıtların hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından talep ile beraber Genel Müdürlüğe gönderilmesini müteakip, Genel Müdürlük tarafından yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucunda verilecek olur ile lisans sınavına girmeye hak kazanır.

Madde 20 – Devamlılık eğitimin amacı

(1) Devamlılık eğitimi, hava trafik kontrol personelinin bilgi düzeyini artırmak ve/veya yeni teknolojilere hazırlamak amacıyla verilen eğitimdir.

Madde 21 – Derece onayı yenileme sınavı

(1) Hava trafik kontrolörlerinin yeterliliği, devamlılık eğitimlerinin sonunda her 12(on iki) ayda bir yapılan derece onayı yenilemesi sınavları kapsamında değerlendirilir.

(2) Derece onayı yenileme sınavı 12 (on iki) ayda bir yapılır. Bu süre hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcıların geçerli bir talepleri doğrultusunda 3 (üç) ay süreyle uzatılabilir.

(3) Derece onayı yenileme sınavı teorik ve uygulamalı olarak yapılır. Sınavların en az birinde başarısız olan personelin derece onay yetkisi düşer. Yeniden derece onayı için SHY-65.01 kapsamında belirtilen sürelerde ünite eğitim planında yer alan başlıklarda eğitim planlanır.

Madde 22 – Tazeleme eğitimi

(1) Tazeleme eğitimi; emniyetli, düzenli ve akıcı bir hava trafiği sağlamak amacıyla hava trafik kontrol personelinin yeteneklerini gözden geçirmek, güçlendirmek ya da geliştirmek amacıyla hazırlanır ve aşağıdakilerden en azından bir tanesini içerir:

a) Onaylanmış freyzoloji ve etkin iletişim kullanarak standart uygulamalar ve prosedürler eğitimi,

b) Onaylanmış freyzoloji ve etkin iletişim kullanarak anormal ve acil durumlar eğitimi,

c) İnsan faktörleri eğitimi,

(2) Her bir hava trafik kontrol personeli için tazeleme eğitimleri, ATC ünitelerinde teorik ve uygulama eğitimleri olarak her yıl için asgari 10 (on) saat yapılır.

(3) Acil ve beklenmedik durumlar eğitimi 2 (iki) yılda bir, tazeleme eğitimine ek olarak asgari 4 (dört) saat yapılır.

(4) Emniyet yönetim sistemi eğitimi 2 (iki) yılda bir, tazeleme eğitimine ek olarak asgari 4 (dört) saat yapılır.

Madde 23 – Dönüşüm eğitimi

(1) Dönüşüm eğitimleri, operasyonel ortamda olan bir değişim hakkında bilgi ve yetenek sağlamak amacıyla verilir ve değişimin emniyet analizinde gerekli görüldüğü takdirde eğitim organizasyonu tarafından verilir.

(2) Hava trafik kontrol personeli dönüşüm eğitimini, bu maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen değişimin olduğu durumlarda, lisanslarının yetkilerini kullanmadan önce almak zorundadır.

Madde 24 – Mesleki gelişim eğitimlerinin amacı

(1) Mesleki gelişim eğitimi, hava trafik kontrolörleri ve yükseköğretim kurumlarının hava trafik kontrol bölümü öğretim elemanları arasında belli yeterliliklere sahip personelin uzmanlaşmasına yönelik olarak verilen eğitimdir. Eğitmenlerin eğitimi, hava sahası tasarımcısı eğitimi ve diğer eğitimler bu kapsamda değerlendirilir.

Madde 25 – Uygulama eğitmenlerinin eğitimi

(1) Uygulama eğitmenlerinin eğitimleri, eğitim organizasyonu tarafından hazırlanır ve sağlanır, aşağıdakileri içerir:

a) OJTI'lar ve STDI'lar için değerlendirme içeren uygulamalı eğitim teknikleri kursu,

b) Uygulamalı eğitim yetenekleri konulu tazeleme eğitim kursu,

c) Uygulama eğitmenlerinin yeterliliklerini değerlendirmek için bir metot(lar),

Madde 26 – Değerlendirme uzmanlarının eğitimi

(1) Değerlendirme uzmanlarının eğitimi, eğitim organizasyonu tarafından hazırlanıp, sağlanır ve aşağıdakileri içerir:

a) Değerlendirme içeren bir değerlendirme uzmanı eğitim kursu,

b) Değerlendirme yetenekleri hakkında tazeleme eğitimi,

c) Değerlendirme uzmanlarının yeterliliklerinin değerlendirilebilmesi için metot(lar),

Madde 27 – Diğer mesleki gelişim eğitimleri

(1) Belirli bir alanda uzmanlaşacak personel için ilgili alanda eğitimlerin aldırılmasını eğitim organizasyonları sağlar.

Madde 28 – Teorik eğitmeni

(1) Teorik eğitmen aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

a) Yükseköğretim kurumlarının hava trafik kontrol bölümlerinde teorik dersleri yürüten öğretim elemanları dışında; hava trafik kontrol konularında eğitim verecekler için en az 5 (beş) yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış olmak, diğer konularda eğitim verecekler için ders konusunda uzman olmak ve teorik eğitim verme konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmak,

b) Öğretim yöntemlerinden yararlanma, zamanı etkili kullanma, öğrenci ile iletişim kurabilme, anlaşılır ve doğru bir dil kullanma, bilgisini güncel tutma, ders için kaynak gösterme, beden dilini düzgün kullanma gibi temel eğitmenlik nitelik ve becerilerine sahip olmak.

Madde 29 – Uygulama eğitmeni

(1) Uygulama eğitmenleri işbaşı eğitmenleri ve simülatör eğitmenlerini kapsar.

(2) Uygulama eğitmenleri bu Talimatın Ek-8'inde bulunan uygulama eğitmenlerinde olması gereken yeterlilikleri sağlamalıdır.

Madde 30 – İşbaşı eğitmeni

(1) İşbaşı Eğitmeni yetkisine sahip personel, sentetik eğitim cihazlarında verilen eğitimlerde dâhil olmak üzere aşağıdakiler için uygulamalı eğitim vermeye yetkilidir:

a) Derece eğitimi,

b) Ünite eğitimi,

c) Devamlılık eğitimi,

(2) İş başı eğitmeni aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

a) Hava trafik kontrolör lisansına sahip olmak,

b) Ulusal ya da uluslararası kurumlardan hava trafik kontrol işbaşı eğitmeni sertifikası almış olmak,

c) Eğitim vereceği derece ile ilgili olarak en az 5 (beş) yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış olmak,

ç) Eğitim vereceği sektör veya pozisyonda en az 2 (iki) yıllık mesleki tecrübesi bulunmak,

(3) Bu maddenin 2 nci fıkrasında yer alan şartları sağlamayanlara eğitim organizasyonunun talebi halinde Genel Müdürlükçe Talimat kapsamında geçici yetkilendirme yapılabilir.

Madde 31 – Geçici iş başı eğitmeni yetkilendirmesi

(1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcıların konuyla ilgili yapacağı emniyet değerlendirmesini değerlendirerek geçerli OJTI yetkisi olmayan birine gereklilikler doğrultusunda geçici OJTI yetkisi verebilir.

(2) Geçici OJTI yetkisi, Genel Müdürlük tarafından onaylanmış plan kapsamındaki eğitimleri kapsar.

Madde 32 – Simülatör eğitmeni

(1) Simülatör eğitmeni yetkisine sahip kişi, sentetik eğitim cihazları üzerinde aşağıdakiler için uygulamalı eğitim vermeye yetkilidir.

a) Başlangıç eğitim esnasında uygulamalı ders konularında,

b) OJT dışındaki birim eğitiminde,

c) Devamlılık eğitimlerinde,

(2) Simülatör eğitmeni aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

a) Ulusal ya da uluslararası kurumlardan hava trafik kontrol simülatör eğitmeni sertifikası almış olmak,

b) Eğitim vereceği derece ile ilgili olarak en az 5 (beş) yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış olmak,

(3) Yükseköğretim kurumlarının hava trafik kontrol bölümlerinde STDI olarak görev yapacak eğitmenler, bu maddenin 2 nci fıkrasında sayılan şartlardan muaf olup, bu kişilerde şu koşullar aranır:

a) Hava trafik kontrolörü lisansına sahip olmak,

b) Transkriptinde ilgili simülasyon derslerini başarıyla bitirmiş olmak,

c) Yüksek lisans ve/veya doktora diplomasına sahip olmak,

ç) Pedagojik formasyon belgesine sahip olmak,

d) Simülasyon derslerinde en az 2(iki) yıl ders yardımcısı olarak çalışmış olmak,

(4) Herhangi bir eğitim organizasyonunda STDI olarak yetkilendirilmiş olanlar yükseköğretim kurumlarında da görev yapabilir.

Madde 33 – Değerlendirme uzmanı

(1) Hava trafik kontrolörlerinin almış oldukları eğitim ve derece gereklilikleri doğrultusunda gösterdikleri performansla ilgili değerlendirmeler yapmak üzere, hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından seçilmiş hava trafik baş kontrolörü veya en az 5 (beş) yıl hava trafik kontrolörü olarak çalışmış personeldir.

(2) Değerlendirme uzmanı, ulusal ya da uluslararası kurumlardan hava trafik kontrol değerlendirme uzmanı sertifikası almış olmalıdır.

Madde 34 – Geçici değerlendirme uzmanı yetkisi

(1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcının talebi kapsamında yapılan emniyet değerlendirmesini değerlendirerek, geçerli değerlendirme uzmanı olmayan birine gereklilikler doğrultusunda geçici değerlendirme yetkisi verebilir.

(2) Geçici değerlendirme yetkisi istisnai durumlarda yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Madde 35 – Yetkilendirme ve değerlendirme

(1) Bu Talimat kapsamında yetkilendirilmeyen eğitmenler hava trafik kontrol personel ile stajyer hava trafik kontrolörlerinin eğitim sürecinde eğitmen olarak yer alamazlar.

(2) Yetkilendirme için başvuru eğitim organizasyonu tarafından bu Talimatın Ek-9'undaki başvuru formu ve ekleriyle beraber yapılır.

a) Herhangi bir eğitim organizasyonunda görev yapmayan teorik eğitmenlerin yetkilendirme başvuruları doğrudan Genel Müdürlüğe yapılır. Bu durumda Talimatın Ek-10'unda yer alan değerlendirme tutanağı başvuruya müteakip Genel Müdürlük tarafından oluşturulan komisyon vasıtasıyla yapılacak değerlendirme kapsamında hazırlanır.

b) İlk kez eğitmen yetkisi alacak kişi mesleki bilgi ve eğitim bilimlerini içeren konularda Genel Müdürlük tarafından değerlendirmeye tabi tutulur. Değerlendirme yapılırken, bu kişiden pedagojik formasyon belgesi talep edilir.

(3) Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş kişiye bu Talimatın Ek-11'inde yer alan belge verilir. Yetki belgesi, imzalandığı tarihten itibaren geçerli olur.

(4) Teorik eğitmen, STDI ve değerlendirme uzmanı yetkisi ilgili şartları taşıması koşuluyla tüm eğitim organizasyonlarında, OJTI yetkisi görev yeri ile yetki içeriğine uygun olarak derece eğitimi düzenleyen tüm eğitim organizasyonlarında geçerlidir.

(5) Teorik eğitmen olarak görev yapacaklar bu Talimatın Ek-12'sinde yer alan ders ve konu başlıklarına yönelik bir eğitim materyali hazırlar ve Genel Müdürlüğe sunar. Teorik eğitmen tarafından, yetki süreci boyunca eğitim materyalinin güncelliği sağlanır.

(6) Genel Müdürlük tarafından, her bir eğitmen için tek bir yetki numarası verilir. Yeniden yetkilendirme ve ilave yetkilendirmelerde bu numara kullanılır.

(7) Genel Müdürlük bünyesindeki değerlendirme komisyonu, Genel Müdürlük temsilcisinin başkanlığında eğitim organizasyonu olarak yetkilendirilmiş özel ve kamu yükseköğretim kurumları adına bir eğitmen personel ile hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluştan bir eğitmen personelin katılımıyla teşkil edilir. Değerlendirme komisyonu başvuruları 30(otuz) gün içerisinde sonuçlandırır. Kararlar oy çokluğu ile alınır.

(8) Teorik eğitmen yetki süreci 3 (üç) yıldır. Ancak, yetkili olduğu konu alanında bu süre içerisinde asgari 10 (on) saat eğitim veren teorik eğitmenin yetkisi, eğitim kayıtlarının Genel Müdürlüğe sunulması durumunda 3 (üç) yıl süreyle yenilenir.

(9) Geçici yetkilendirmeler haricinde uygulama eğitmeni ve değerlendirme uzmanı yetki süresi 3 (üç) yıldır.

(10) Yetki uzatımı için başvurular yetki bitiş tarihinden asgari 30 (otuz) gün içerisinde Genel Müdürlüğe yapılır.

Madde 36 – Genel kural

(1) Hava trafik kontrol personeli ile stajyer hava trafik kontrolörlerine yönelik eğitimler yetkilendirilmiş eğitim organizasyonları tarafından yapılır.

Madde 37 – Eğitim organizasyonu sertifikalandırılması için başvuru

(1) Yetkilendirme için başvuru yapan kuruluş tarafından, eğitim organizasyonu sertifikasına yönelik başvuru, Genel Müdürlük tarafından hazırlanan prosedüre uygun olarak bu Talimatın Ek-13'ünde yer alan başvuru formuyla, başvurunun değerlendirilebilmesi için sunulur.

Madde 38 – Eğitim organizasyonuna sertifikasının verilmesi

(1) Genel Müdürlük tarafından başvurunun onaylanması durumunda Talimatın Ek-14'ünde yer alan sertifika verilir.

Madde 39 – Eğitim organizasyonunda yapılan değişiklikler

(1) Sertifikayı etkileyen tüm değişiklikler, sertifika sahibi eğitim organizasyonu tarafından 14 (ondört) gün içerisinde Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Eğitim organizasyonları faaliyetlerine son verdiğinde bu durumu belgeleriyle birlikte yazılı olarak 14 (ondört) gün içinde Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır.

Madde 40 – Eğitim organizasyonun tesislerine ve verilerine erişim

(1) Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş eğitim organizasyonları ve eğitim organizasyonu sertifikasına başvuru yapan organizasyonlar Genel Müdürlük adına hareket etmeye yetkili olan herhangi bir kişiye ilgili bina, bilgi ve belgelere erişme izni verir.

Madde 41 – Denetleme ve bulgular

(1) Genel Müdürlük tarafından, eğitim organizasyonlarına sertifikasyon alma sürecinde ve sertifikasyon alınmasını müteakip devamlılığın sağlanması amacıyla denetim gerçekleştirilir.

(2) Eğitim organizasyonları, personelinin aldığı eğitim ve sınav kaydını personel çalıştığı sürece elektronik veya fiziksel ortamda arşivler. Kayıtlar, Genel Müdürlük tarafından yapılan denetimde, talep edilmesi halinde denetçi personele sunulur.

(3) Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilen denetimler esnasında çıkan bulgulara ait tebliğin alınmasından sonra eğitim organizasyonu:

a) Bulgunun temel nedenin tanımlaması,

b) Düzeltici bir eylem planı belirlemesi,

c) Eğitim organizasyonu, 23/01/2012 tarihinde kabul edilmiş olan Sivil Havacılık İşletmeleri Denetimlerine İlişkin Uygulama Esasları Talimatı (SHT-DENETİM) kapsamında yer alan süreler dâhilinde düzeltici eylemin uygulamasını, Genel Müdürlüğe ispat etmek zorundadır.

Madde 42 – Emniyet sorununa karşı acil eylem

(1) Eğitim organizasyonu, faaliyetlerine yönelik olarak, Genel Müdürlük tarafından şart koşulan tüm emniyet tedbirlerini uygulamakla yükümlüdür.

Madde 43 – Sözleşmeli faaliyetler

(1) Eğitim organizasyonları kendi faaliyetlerini sözleşmeli olarak

gerçekleştirdiğinde, eğitim organizasyonunun kendi faaliyetlerini nasıl devredebileceğinin açıkça düzenlenmesi gerekmektedir.

(2) Eğitim organizasyonu, faaliyetinin bir bölümünü, bu Talimata uygun olarak bu tür bir faaliyeti gerçekleştirmeye yetkili olmayan bir eğitim sağlayıcıyla kalite sisteminde kalmak şartıyla sözleşme yaparak gerçekleştirebilir.

Madde 44 – Personel koşulları

(1) Sorumlu Müdür eğitim organizasyonunun başında yer alan, tüm aktiviteler ile mevzuatlarla belirlenmiş standartları sağlanmasında sorumlu, harcama yetkisi olan kişidir.

(2) Eğitim organizasyonlarında her bir eğitimden sorumlu birim için bir tane eğitimden sorumlu müdür görevlendirilir.

a) Eğitimden sorumlu müdür aşağıdaki şartlara sahip olmadır:

1) Hava trafik kontrolörü lisansına sahip olmak,

2) Eğitmen olarak en az 5 (beş) yıl görev yapmış olmak,

b) Eğitim organizasyonu, eğitimden sorumlu müdürün yetkilendirilmesi için Genel Müdürlüğe bu Talimatın Ek-15'indeki form ile başvurur. Genel Müdürlük, talebi uygun bulması halinde yetkilendirmeyi yapar ve bu Talimatın Ek-16'sındaki belge verilir.

c) Eğitimden sorumlu müdür eğitim organizasyonunun eğitimle ilgili faaliyetlerini düzenler ve yürütür.

ç) Eğitimden sorumlu müdüre, Genel Müdürlükçe yetkilendirilmesi yapılmadan bu Talimat kapsamında herhangi bir yetki verilmez.

(3) Başlangıç eğitimi düzenleyen eğitim organizasyonlarında eğitimden sorumlu müdürün altında bir eğitim sorumlusu görevlendirilir.

(4) Eğitim sorumlusu aşağıdaki şartlara sahip olmadır:

a) Hava trafik kontrolörü lisansına sahip olmak,

b) Eğitmen olarak en az 3 (üç) yıl çalışmış olmak,

c) Eğitim planlaması, ölçme ve değerlendirmesi ile materyal geliştirme konusunda yeterli olmak.

(5) Bu maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarında belirlenen şartların sağlanamaması durumunda ATC ünitelerinde eğitimlerin planlanması ve yürütülmesi eğitim organizasyonunda eğitimden sorumlu birimin merkez yönetimi tarafından yapılır.

(6) Personel sayısının 6 (altı) ve üzerinde olduğu ATC ünitelerinde eğitim organizasyonu tarafından bir eğitim sorumlusu belirlenir.

(7) Eğitim sorumlusu için Genel Müdürlük onayı gerekmez.

(8) Eğitim organizasyonu ilgili profesyonel nitelikleri, yeterli bilgileri ve deneyimi, öğretici ve teknik değerlendirme ile eğitim vermeye yetkili oldukları derslerle birlikte teorik eğitmenlerinin bir kaydını tutmak zorundadır.

Madde 45 – Tesisler ve ekipmanlar

(1) Eğitim organizasyonunun, bu Talimat hükümlerine uygun olarak, tüm planlanan görev ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesine imkân tanıyan tesislere sahip olması gerekir.

(2) Eğitim organizasyonunun, verdiği eğitimlere uygun olarak sentetik eğitim cihazlarını bulundurması ve kullanması gerekir.

Madde 46 – El kitabı

(1) Eğitim organizasyonları eğitmenler için eğitim sürecini takip etmesinde yardımcı olan konuları içeren rehber el kitabı hazırlar.

(2) El kitabı eğitim süreci ve genel prensipler, ilgili derece onayı için görev süreçleri, müfredat, performans göstergeleri ve değerlendirme ile diğer konuları içerir.

Madde 47 – Kayıt tutma

(1) Eğitim organizasyonları, eğitim kurslarının geçerli tüm koşullarının

sağlandığını göstermesi için eğitimi üstlenen veya üstlenmiş olan kişilerin detaylı kayıtlarını muhafaza etmek zorundadır.

(2) Eğitim organizasyonları, eğitimlerin ve değerlendirme uzmanlarının sahip olduğu profesyonel nitelikler ve öğretici teknikler ve değerlendirmeler ile uygulanabildiği yerlerde, öğretmeye yetkili oldukları derslerin kaydını tutmak için bir sistem kurmak ve bu sistemi muhafaza etmek zorundadır.

(3) Geçerli ulusal veri koruma hukukuna tabi olmak üzere bu maddenin 1 inci ve 2 inci fıkrasında şart koşulan kayıtlar eğitim organizasyonu tarafından asgari 5 (beş) yıl saklanır.

(4) Kayıtların biçimi ile birlikte arşivleme sürecinin, eğitim organizasyonunun yönetim sisteminde ayrıntıları ile belirtilmesi şarttır.

(5) Kayıtlar güvenli bir şekilde muhafaza edilmelidir.

Madde 48 – Maddi yeterlilik ve sigortalar

(1) Eğitim organizasyonları, hava trafik kontrol personeli ve stajyer hava trafik kontrolörlerine ilişkin eğitimleri bu Talimata uygun olarak gerçekleştirebilmek için yeterli miktarda maddi kaynağa sahip olmalıdır.

Madde 49 – Sertifika geçerliliği

(1) Bu Talimatta yer alan hükümlerin, yetkilendirilmiş eğitim organizasyonu tarafından sağlanamadığı zaman sertifika geçici olarak askıya alınır veya iptal edilir.

Madde 50 – Eğitim müfredatları ve eğitim planlarına dair gereklilikler

(1) Eğitim organizasyonları verdikleri eğitim tipine göre eğitim planlarını ve müfredatını geliştirir.

Madde 51 – Uzaktan eğitim

(1) Uzaktan eğitim talepleri Genel Müdürlükçe ayrıca bir düzenleme ile belirlenir.

Madde 52 – Eğitim organizasyonu olarak yetkilendirilmesi yapılamayan hizmet sağlayıcılar

(1) Bu Talimat kapsamında eğitim organizasyonu olarak yetkilendirilemeyen hizmet sağlayıcılar hava trafik kontrol personeli ve stajyer hava trafik kontrolörlerine yönelik eğitimleri yetkilendirilmiş eğitim organizasyonları vasıtasıyla yürütür.

Madde 53 – Geçici görevlendirilen hava trafik kontrol personeli

(1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş merkez teşkilat ile Genel Müdürlüğe veya ulusal/uluslararası kuruluşlara geçici görevlendirilen hava trafik kontrol personeli ünite ve devamlılık eğitimlerinden muaftır. Bu personelin eğitmen yetkilendirilmesi için başvurular görev yaptığı birim tarafından yapılır. İlk kez eğitmen olacak personel haricinde değerlendirme tutanağı düzenlenmez.

Geçici madde 1 – Geçiş Süreci

(1) Bu Talimatın yayımlandığı tarihten önce SHY-65.01 Yönetmeliği kapsamında onayları bulunan kuruluşlar ve eğitmenler, yetkilendirme için Talimatın yayımından itibaren 1 (bir) yıl içerisinde başvuruda bulunur. Bu süre içerisinde kuruluşlar ile eğitmenler tarafından eğitimlere verilen onaylar doğrultusunda devam edilir.

(2) Bu maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen eğitmenler için eğitim organizasyonları tarafından yapılan yetkilendirme başvurularında Genel Müdürlük tarafından değerlendirme yapılmaz. Başvuru formuyla beraber tüm eğitmenler için pedagojik formasyon belgesi talep edilir.

Madde 54 – Yürürlük

(1) Bu Talimat, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 55 – Yürütme

(1) Bu Talimat hükümlerini Genel Müdür yürütür.