Güneş Ürünlerinin Suya Dayanıklılıklarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Kılavuz güneş ürünlerinin suya dayanıklılıklarının kanıtlanması için yapılacak tayin ve değerlendirmede yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Kılavuz Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından Kozmetik Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesinde yer alan üretici tanımı vasfıyla piyasaya kozmetik ürün arz eden üreticiler için hazırlanmıştır.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Kılavuz 24/03/2005 tarihli ve 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ile 23/05/2005 tarihli ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliğinin 6 ncı ve 20 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu Kılavuzda geçen;
a) Güneşten koruma faktörü (GKF veya SPF): Güneşten koruyucu ürün tarafından korunan cilt üzerindeki minimal eritem dozun, aynı korunmasız cilt üzerindeki minimal eritem doza oranını,
b) Güneşten koruyucu ürün: Tek veya temel amacı insan cildini UV ışınlarından (ışınları emerek, dağıtarak veya yansıtarak) korumak olan, cilde sürülerek uygulanan; krem, losyon, yağ, sprey veya jel formunda herhangi bir kozmetik preparatı,
c) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,
ç) MEDu: Güneş korucuyu ürün uygulanmadan önce hesaplanan minimal eritem dozu,
d) MEDp: Güneş korucuyu ürün uygulandıktan sonra hesaplanan minimal eritem dozu,
e) Minimal eritem doz: UV ışınına 16 ila 24 saat maruziyetten sonra insan cildinde eritem etki oluşturan en düşük UV enerjisinin miktarını,
f) SPFis: Bireysel statik SPF’yi,
g) SPFiw: Suya batırdıktan sonra ölçülen bireysel ıslak SPF’yi,
ğ) Uluslararası Aydınlatma Komisyonu: CIE’yi (Commission Internationale de l'Eclairage),
h) UVA ışını: 320- 400 nm dalga boyları arasındaki güneş ışınlarını, ı) UVB ışını: 290-320 nm dalga boyları arasındaki güneş ışınlarını,
i) UVA koruma faktörü: Güneşten koruyucu ürün tarafından korunan ciltte devamlı bronzluk sağlamak için gerekli minimum UVA dozunun, aynı korunmasız cilt üzerinde minimum bronzlaştırıcı etkiyi sağlamak için gerekli minimum UVA dozuna oranını,
ifade eder.
Madde 5 – Genel bilgiler
(1) Organik veya inorganik güneş filtresi içeren kozmetik ürünlerin güneş koruyuculuğuna etki eden faktörlerden biri de suyla temastır. Havuza veya denize girildiğinde cilde uygulanmış olan ürünlerin içeriğinde yer alan UV absorblayıcıların bir kısmı veya tamamı ciltten uzaklaşabilmektedir.
(2) Güneşe karşı korumayı daha etkin hale getirmek amacıyla suyla temas ettiğinde ciltte kalabilen ürünler; suya dayanıklı, suya çok dayanıklı veya su geçirmez şeklinde iddialara sahip olabilmektedir. Ürünlerin etkinlikleriyle ilgili iddiaların kanıtlanması için çeşitli yöntemler mevcuttur (Örneğin; FDA Federal Register/Vol. 58, No 90,1993, AS/NZS 2640:2012, SABS1557-2002).
(4) Güneş ürünlerinin suya dayanıklılığını belirlemek için kullanılan yöntem, belirli bir seri işlem sonrası, suya daldırma işlemini takiben SPF’nin ölçülmesini gerektirir. Deney yapacak kişiler deneylerini güncel geçerli Uluslararası SPF Test Yöntemine göre yapmalıdır.
(5) Güneş ürününün suya dayanıklılığı, suya batırılmadan önceki SPF’si (statik SPF: SPFs) ile suya batırıldıktan belirli bir süre sonraki SPF’si (ıslak SPF:SPFw) arasındaki farkı değerlendirerek ve karşılaştırarak tayin edilir.
Madde 6 – Test yöntemi
(1) Suya dayanıklılık testi, bir güneş ürününün bir süre suya batırılıp çıkarıldıktan sonraki SPF’sinin ürünün Uluslararası SPF Test Yöntemi’ne göre belirlenen orijinal, statik SPF’si ile karşılaştırılması esasına dayanır. Suya batırılmadan önce veya batırıldıktan sonra herhangi bir ürün için bireysel denekteki SPF değeri (SPFi), korunan ciltteki minimum eritem dozun (MEDp) aynı denekteki korunmamış ciltteki minimum eritem doza (MEDu) oranı olarak tanımlanır.
(2) Statik SPF (SPFs) güncel geçerli Uluslararası SPF Test Yöntemi’ne göre belirlenir. Islak SPF (SPFw) belirlenirken, test edilecek ürünün gönüllü cildine uygulaması için güncel geçerli Uluslararası SPF Test Yöntemi takip edilmelidir. Ürün uygulanan deri daha sonra aşağıdaki plana göre suya batırılır;
- Ürünün uygulanmasından sonra 15 dakikadan 30 dakikaya kadar kurumaya bırakınız.
- 20 dakika suya batırınız.
- 15 dakika kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
- İkinci kez 20 dakika boyunca suya batırınız.
- 15 dakika veya tamamen kuruyana dek kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
(3) Bir spa havuzu veya eşdeğeri kullanılarak gerçekleştirilen tam laboratuvar suya daldırma işlemi Eklerde belirtilmektedir. Alternatif olarak yüzme havuzu kullanmak da kabul edilebilir bir yöntem olmakla beraber standardize edilmesi zordur. Suya dayanıklılığın ölçülmesi için yüzme havuzu kullanan laboratuvarlar, bu yöntemde belirtilen bütün suya daldırma koşullarının tam olarak uygulanmasını ve spa havuzları için olan bu kılavuzun esaslarına uyulmasını sağlamalıdır.
(4) Suya daldırma işleminin tamamlanmasından sonra Uluslararası SPF Test Yöntemine göre ürün uygulandığı ve gönüllü cildinin kurumaya bırakıldığı andan devam edilerek SPFw belirlenmesi tamamlanır. Belirlenen SPFw daha sonra suya batırılan SPF ile değil ürün uygulanan ciltten elde edilen SPF ile karşılaştırılabilir (örneğin statik SPF).
(5) Gönüllü paneller, Uluslararası SPF Test Yönteminde düzenlendiği şekilde cilt tipi, cilt durumu, tıbbi durum ve son testten itibaren geçen zamana ilişkin seçim kriterlerini sağlamalıdır.
(6) Yeni bir suya dayanıklılık testi veya cildin UV radyasyona maruziyetini gerektiren herhangi başka bir teste tabi tutulmadan önce en azından 2 aylık bir dinlenme süresinin geçmesi gerekmektedir (Örneğin SPF testi).
(7) Kullanılacak test bölgesi, suya daldırma ekipmanında tam bir dalma sağlayacak şekilde seçilmiş yerlere denk gelen kürek kemiği hattı ile bel bölgesi arasında yer alan sırt bölgesi ile sınırlıdır. Test edilecek bölgelere test ürünün uygulanması her denekte ve tüm test paneli boyunca rastgele yapılmalıdır.
(8) Yapay bir UV radyasyon kaynağı (güneş simülatörü) kullanılmalıdır. Uygun bir yapay UV kaynağı için teknik özellikler Uluslararası SPF Test Yönteminde belirtilir. UV kaynağının kontrolü UV-Işık Kaynakları İzlenmesi hakkındaki güncel yöntemlere göre yapılmalıdır.
(9) Güneş ürünlerinin suya dayanıklılığını değerlendiren laboratuvarlar en azından her 4 ayda bir P2 kodlu ve nominal SPF’si 12/15 olan Standart Suya Dayanıklı Güneş Ürününü test ederek prosedürlerini valide etmelidir. Bu çalışmada 12 aydan eski olmayan taze bir P2 numunesi kullanılmalıdır. Suya dayanıklılığın beklenen seviyesi en az %50 olmalıdır.
(10) Referans ürün için formül, imalat talimatları, stabilite ve fizikokimyasal spesifikasyonlar standartlara uygun olmalıdır (Ek 3’te yer almaktadır).
(11) Uygulanan ürünün miktarı ve test edilen alana homojen olarak yayılıp yayılmadığı test sonuçlarının büyüklüğünü ve değişkenliğini etkiler. Ürünün hassas uygulama oranı 2,0 mg/cm² (± % 2,5) olmalıdır. Sonuç olarak ürünün uygulama miktarı, ürün uygulama tekniği ve ürünün uygulanacağı minimum alan için Uluslararası SPF Test Yönteminde ifade edilen tavsiyelere uymak önemlidir
(12) MED’ler geçerli olan Uluslararası SPF Test Yönteminin uygun bölümüne göre tayin edilmektedir. SPFw için korunmamış ve korunmuş MED’leri tayin etmede kullanılan doz artışı, SPFs için MED’leri belirlemede kullanılanla aynı olmalıdır.
(13) Suya daldırmadan önce ve sonraki SPF ölçümleri (“statik” ve “ıslak” SPF) aynı laboratuvarda, aynı test serisinin bir kısmı olarak aynı gönüllü panelinde belirlenmelidir.
(14) Çalışma için gönüllü sayısı ilgili kriterler esas alınarak seçilmeli, saptanmış istatistiksel kabul kriterini karşılamak için gereken kesin sayı sağlanacak şekilde en az 10 denek ve 20’ye kadar geçerli denek testi tamamlamalıdır.
(15) İstatistiksel tanımların detayları, yöntemleri ve hesaplamalar için Bu Kılavuzun 7 nci maddesi ve Uluslararası SPF Test Yöntemine başvurunuz.
(16) Suya daldırma prosedürü, ürünün tamamının uygulandığı vücut bölgesinin tanımlanmış çeşitli zaman dilimlerinde tamamen suya batırılmasını gerektirir. Su sirkülasyonu olan bir spa havuzu, jakuzi veya küvet tavsiye edilen ekipmandır ve suya daldırma prosedürünün tam olarak açıklanması Ek 1’de yer almaktadır.
(17) Statik ve ıslak SPF’lerin belirlendiği test dizileri kritik olabilir ve Ek 2’de yer alan test yöntem sırasına uyulması gerekliliği önemlidir.
Madde 7 – Hesaplamalar ve veri işleme
(1) Statik SPF (SPFs), prosedürü tamamlayan tüm denekler üzerinden belirlenen toplam bireysel statik SPF değerlerinin ortalaması (SPFis) olarak hesaplanır. Buna uygun bir %95’lik çift taraflı güven aralığı (%95 GA) da hesaplanmalıdır. Hem SPFs hem de %95 Güven Aralığı Uluslararası SPF Test Yönteminde ifade edilen kılavuzlara göre hesaplanmalıdır. Eğer bir testin ortalama statik SPF’sinin (SPFs) %95 güven aralığı, ortalama statik SPF’nin (SPFs) ± %17’si dahilinde ise o test kabul edilebilir olarak değerlendirilecektir.
(2) Bireysel su direnci kalıcılığı yüzdesi (%WRRi) değeri her denek için aşağıda belirtilen formüle göre hesaplanmalıdır:
(3) Ortalama yüzde su direnci kalıcılığı (%WRR) “n” sayıda bireyin %WRR değerlerinin aritmetik ortalaması olarak ifade edilir(%WRRi).
(4) Yüzde cinsinden ortalama su direnci kalıcılığı (%WRR) için güven değeri tek taraflı %90 güven aralığı şeklinde ifade edilir. Ürünün minimum düzeyde su direnci gerçekleştirdiğinden emin olmak için sadece ortalama %WRR için alt güven seviyesinin tahmin edilmesi gerektiğinden sadece tek taraflı güven aralığı kullanılmıştır. Çünkü bu testte su direnci performansının üst seviyesinin bilinmesi önemli değildir. Güven seviyesi geleneksel/alışılagelmiş olan %95 yerine ölçüm prosedüründe 2 ana basamaktan kaynaklanan artmış biyolojik çeşitliliğe izin vermek için %90 olarak ayarlanmıştır. SPF belirlenmesinden oluşan çeşitliliğe ek olarak (genellikle %95 güven seviyesi atanan) suya daldırma işleminden kaynaklanan ilave bir çeşitlilik vardır. Bu artan ve beklenen çeşitliliğin tanınmasında %95 yerine %90 güven seviyesi seçilmiştir.
a) Ortalama %WRR için %90 tek taraflı güven aralığı şu şekilde hesaplanır:
Ortalama %WRR - d
b) d ise şöyle hesaplanır:
s = Standart sapma
n = Testteki gönüllülerin toplam sayısı
tu = t değeri “tek taraflı” Öğrenci - t - dağılım tablosunda yer alan p=0.10 olasılık seviyesinde ve n-1 serbestlik derecesindeki değerdir (Student t Test).
n | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 tu değerleri | 1.383 | 1.372 | 1.363 | 1.356 | 1.350 | 1.345 | 1.341 | 1.337 | 1.333 | 1.330 | 1.328
(5) Eğer bir ürünün %90 tek taraflı alt güven seviyesi (ortalama % WRR - d) %50’ye eşit veya daha büyükse ve ortalama statik SPF’sinin %95 güven aralığı ortalama statik SPF’nin ± % 17’si dâhilinde ise bu ürün suya dirençli olarak kabul edilebilir.
(6) Ekstra suya direnç sağlamak üzere tasarlanan ürünler bu Kılavuzun 6’ncı maddesinin 1, 2, 3, 4 ve 16 ncı fıkraları ile Ek 1.3 ve Ek 2.2’de tanımlanan suya daldırma prosedürüne fazladan 2 adet 20’şer dakikalık suya daldırma dönemleri eklenerek test edilmelidir. Suya çok dayanıklılığı test etmek için yeniden düzenlenen suya daldırma işlemleri şu şekildedir:
a) Ürünün uygulanmasından sonra 15 dakikadan 30 dakikaya kadar kurumaya bırakınız.
b) İlk kez 20 dakika suya batırınız.
c) 15 dakika kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
ç) İkinci kez 20 dakika boyunca suya batırınız.
d) 15 dakika kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
e) Üçüncü kez 20 dakika boyunca suya batırınız.
f) 15 dakika kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
g) Dördüncü kez 20 dakika boyunca suya batırınız.
ğ) 15 dakika veya tamamen kuruyana dek kurumaya bırakınız (havlu kullanmadan).
(7) SPF testi suya daldırma işleminin tamamlanmasından sonra standart suya direnç testinde olduğu gibi devam ettirilir ve bu Kılavuzun 7 nci maddesinde belirtilen hesaplamalar yapılır. Eğer bir ürünün %90 tek taraflı alt güven seviyesi (ortalama % WRR - d) %50’ye eşit veya daha büyükse ve ortalama statik SPF’ sinin %95 güven aralığı ortalama statik SPF’nin ± %17’si dâhilinde ise ürün suya çok dirençli olarak kabul edilebilir.
Madde 8 – Yürürlük
(1) Bu Kılavuz Kurum Başkanı Onayı ile yürürlüğe girer.
Madde 9 – Yürütme
(1) Bu Kılavuz hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.