Borsa İstanbul A.Ş. Uyuşmazlık Komiteleri Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Borsa İstanbul Anonim Şirketi Uyuşmazlık Komitesi Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi (mülga)
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, Borsa İstanbul A.Ş. Uyuşmazlık Komitelerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge;
a) Sermaye piyasası araçlarına İlişkin piyasa, pazar, platform veya sistemlerde yapılan işlemler ile ilgili olarak, işlem yapma yetkisi verilenlerin kendi aralarında veya işlem yapma yetkisi verilenler ile müşterileri arasında Borsa işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların,
b) Kıymetli Madenler Piyasası ve Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası’nda yapılan işlemlerle ilgili olarak, işlem yapma yetkisi verilenlerin kendi aralarında veya işlem yapma yetkisi verilenler ile müşterileri arasında Borsa işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların
Borsa İstanbul A.Ş. tarafından çözümlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 19/10/2014 tarihli ve 29150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin dördüncü fıkrası ile aynı tarih ve sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar ile İlgili Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) BİAŞ Yönetmeliği: 19/10/2014 tarihli ve 29150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğini,
b) Borsa: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,
c) Borsa işlemi: Alım satım emirlerinin Borsaya iletilmesini, bu emirlerin Borsa kurallarına göre eşleştirilmesini ve bu surette gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yükümlülüklerin Borsanın ve ilgili takas ve saklama kuruluşlarının düzenlemelerinde belirtilen yöntemlerle ve süreler içerisinde yerine getirilmesini,
ç) Denetim ve Gözetim Kurulu: Borsa Denetim ve Gözetim Kurulunu,
d) Genel Müdür: Borsa Genel Müdürünü,
e) İşlem yapma yetkisi verilenler: 19/07/2013 tarihli ve 28712 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Borsalar ve Piyasa İşleticilerinin Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde Borsaya üye olarak veya üçüncü fıkrası çerçevesinde Borsaya üye olmadan işlem yapma yetkisi verilenleri,
f) Kanun: 30/12/2012 tarihli ve 28513 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
g) KMKT Yönetmeliği: 19/10/2014 tarihli ve 29150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar ile İlgili Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğini,
ğ) KMKTP: Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasalarını,
h) KMÖP: KMKTP bünyesindeki Kıymetli Madenler Ödünç Piyasasını,
ı) KMP: KMKTP bünyesindeki Kıymetli Madenler Piyasasını,
i) Komite: Borsa Uyuşmazlık Komitesini veya Komitelerini,
j) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
k) Raportör: Borsa Hukuk Müşavirliği Müdürünü veya Müdürün görevlendireceği Bölüm çalışanını,
l) Sermaye piyasası araçları: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını,
m) TSPB: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğini,
n) Yatırım kuruluşu: Aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumlarını ve bankaları,
o) Yönetim Kurulu: Borsa Yönetim Kurulunu
ifade eder.
Madde 5 – Uyuşmazlıkların çözümünde yetki
(1) İşlem yapma yetkisi verilenlerin kendi aralarındaki Borsa işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taraflardan birinin, işlem yapma yetkisi verilenler ile müşterileri arasındaki aynı nitelikteki uyuşmazlıklar ise müşterinin başvurusu hâlinde Yönetim Kurulu tarafından çözümlenir.
(2) Uyuşmazlıkların çözümünde Yönetim Kuruluna, ilgili Uyuşmazlık Komitesi yardımcı olur.
(3) Tarafların uyuşmazlığa ilişkin olarak yargı mercilerine ya da tahkime başvurma hakkı saklıdır.
(4) Uyuşmazlığın çözümüne ilişkin kararın yerine getirilmesinde Borsaya herhangi bir sorumluluk atfedilemez.
Madde 6 – Komitelerin kuruluşu ve yapısı
(1) Yönergenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen uyuşmazlıklara bakmak üzere Sermaye Piyasası Araçları Uyuşmazlık Komitesi ve Yönergenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen uyuşmazlıklara bakmak üzere Kıymetli Madenler Piyasası ve Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası Uyuşmazlık Komitesi adlarıyla iki ayrı Komite kurulur.
(2) Her Komite, Yönetim Kurulunca sıra belirtilerek seçilecek bir başkan ve iki üyeden oluşur. Yönetim Kurulunca yine sıra belirtilerek her bir Komite için üç yedek üye seçilir.
(3) Komite üyelerinin görev süresi iki yıldır. Yeni Komite üyeleri seçilinceye kadar önceki Komite üyelerinin görevi devam eder.
(4) Komite üyelerinin görev süresinin bitiminden kırk beş gün öncesinden itibaren aday olmak isteyenlerin başvurulan alınır. Boşalacak Komite üyeliklerinin en az üç misli kadar aday içeren bir aday listesi TSPB tarafından Yönetim Kurulu Başkanlığı'na sunulabilir. Yönetim Kurulu yapacağı seçimde başvurular ve bu liste ile bağlı değildir.
(5) Komite üyelerinin seçiminde, adayların;
a) İşin gerektirdiği dürüstlük ve itibara sahip bulunması,
b) İşletme, iktisat, maliye, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, hukuk, mühendislik, sermaye piyasaları veya bankacılık alanlarında lisans veya lisansüstü öğrenim görmüş olması,
c) Tercihen; Komitelerin görev alanı ile ilgili pazar ve/veya piyasalarda işlem yapma yetkisi verilen kurumlarda birim yöneticisi veya daha üst düzeyde yönetici olması, en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip olması, işlem yapma yetkisi verilen kurumların hukuk veya denetim birimlerinde görev yapması veya Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansına sahip olması şartları aranır.
Madde 7 – Komitelerin görev ve yetkileri
(1) Komiteler, Borsa işlemlerine ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde Yönetim Kuruluna görüş bildirmek suretiyle yardımcı olur.
(2) Komiteler, uyuşmazlık ile ilgili olarak her türlü bilgi ve belgeyi toplamaya ve her türlü incelemeyi yapmaya; tarafları ve tanıkları dinlemeye; Denetim ve Gözetim Kurulundan inceleme talebinde bulunmaya; ilgili olabilecek tüm birimlerden görüş talep etmeye ve taraflardan açıklama istemeye yetkilidir.
(3) Komitelerin çalışmasının koordinasyonunda ve üyeler arasındaki iş bölümünün sağlanmasında Komite Başkanları görevli ve yetkilidir.
Madde 8 – Sır saklama yükümlülüğü
(1) Komite üyeleri, sıfat ve konumlan dolayısıyla Öğrendikleri Borsaya ve Borsa ile ilişkisi olan şirket, ortaklık, kurum ve diğer her türlü gerçek ve tüzel kişilere ait sırların gizliliğine uymak ve sırlan mevzuatla görevli ve yetkili kılınmış kişi ve mercilerden başkasına herhangi bir suretle açıklamamak, kendilerinin veya üçüncü kişilerin yarar ve zararına kullanmamakla yükümlüdürler.
(2) Bu yükümlülük, ilgililerin Komitelerdeki görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder.
(3) Sır saklama yükümlülüğünü ihlal eden Komite üyeleri bir daha Borsanın komitelerinde görev alamazlar ve ilgililer hakkında 26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 239 uncu maddesi hükümlerinin uygulanması amacıyla Borsa tarafından ilgili makamlara bildirimde bulunulur.
Madde 9 – Başvuru ve uyuşmazlık hizmet bedeli
(1) Uyuşmazlık çözüm süreci; işlem yapma yetkisi verilenlerin kendi aralarındaki uyuşmazlıklarda taraflardan birinin, işlem yapma yetkisi verilenler ile müşterileri arasındaki, uyuşmazlıklarda ise müşterinin yazılı olarak Borsaya başvurması ve Yönetim Kurulu tarafından belirlenip Kurul tarafından onaylanmış olan uyuşmazlık hizmet bedelini ödemesi ile başlar.
(2) Uyuşmazlık başvuru dilekçesinde aşağıda belirtilen hususlara yer verilir:
a) Tarafların ve varsa kanuni temsilcilerinin isim ve soy isimleri, adresleri ve diğer iletişim bilgileri,
b) Uyuşmazlığa konu Borsa işlem veya işlemlerinin tarih, alım, satım, miktar, fiyat ve benzeri hususlar itibarıyla ayrıntılı olarak açıklayıcı detayları,
c) Maddi olaylar, hukuki gerekçeler ve ispatlayıcı belge ve deliller,
ç) Açık bir şekilde talep,
d) Başvuru sahibinin veya kanuni temsilcisinin imzası.
(3) Uyuşmazlık başvuru dilekçesine; uyuşmazlık hizmet bedelinin ödendiğine ilişkin makbuzun da eklenmesi gerekir.
(4) Borsa tarafından oluşturulacak elektronik ortam üzerinden yapılacak başvurular da yazılı başvuru hükmündedir.
Madde 10 – Uyuşmazlıklarda süre
(1) Uyuşmazlığa konu Borsa işleminin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl içinde yapılmayan başvurular Borsa tarafından incelenmez.
(2) Bu süre her bir işlem için ayrı ayrı göz önüne alınır.
Madde 11 – Ön inceleme
(1) Başvuru dilekçesi, Raportör tarafından ön incelemeye tabi tutulur.
(2) Ön inceleme sonucunda;
a) Başvuru konusu iddialardan hiçbirinin Borsa işlemi ile ilgili olmaması hâlinde, Komite tarafından başvurunun reddine karar verilir.
b) Uyuşmazlık hizmet bedelinin ödenmemesi veya dilekçede ya da belgelerde eksiklik bulunması durumunda eksikliklerin neler olduğu da belirtilerek Raportör tarafından başvuru sahibine on beş günlük süre verilir. Başvurunun usule uygun olmaması veya verilen süre içinde eksikliklerin tamamlanmaması hâlinde ilgili Komite tarafından başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilir.
c) Başvurunun zamanaşımı süresi içinde yapılmadığının tespiti hâlinde İse Komite tarafından başvurunun reddine karar verilir.
(3) Başvurunun ön İnceleme aşamasında reddedildiği veya yapılmamış sayıldığı hususundaki karar, üç iş günü içinde Raportör tarafından başvuru sahibine bildirilir. Bu durumlarda uyuşmazlık hizmet bedeli ödenmiş ise bu bedel ilgiliye iade edilir.
Madde 12 – Uyuşmazlık dilekçesinin tebliği ve cevap süresi
(1) Raportörün ön inceleme aşamasını tamamlamasından itibaren üç iş günü içinde, uyuşmazlık dilekçesinin bir örneği veya talep özeti, cevap dilekçesini sunması için karşı tarafa tebliğ edilir. Söz konusu tebligat bu Yönerge’nin 20 ncı maddesinde belirtilen yöntemlerden biriyle yapılabilir.
(2) Karşı tarafın cevap dilekçesini, ilgili bilgi ve belgeleri ve dayandığı delilleri verme süresi, uyuşmazlık dilekçesinin tebliğinden itibaren on iş günüdür. Durum ve şartlara göre cevap dilekçesinin hazırlanmasının zor veya imkânsız olduğu hallerde, cevap süresi içinde talepte bulunulması kaydıyla on iş gününden fazla olmamak üzere Raportör tarafından ek süre verilebilir,
Madde 13 – İnceleme
(1) Raportör, uyuşmazlık ile ilgili olarak her türlü bilgi ve belgeyi toplamaya ve her türlü incelemeyi yapmaya; Denetim ve Gözetim Kurulundan İnceleme talebinde bulunmaya; ilgili olabilecek tüm birimlerden görüş talep etmeye ve taraflardan açıklama istemeye yetkilidir.
(2) Dosyaya ilişkin yazışmaların, Denetim ve Gözetim Kurulu veya diğer birimler tarafından yapılacak inceleme ve benzeri işlemlerin tamamlanmasından sonra Raportör tarafından otuz iş günü içinde rapor hazırlanarak ilgili Komiteye sunulur.
(3) Komite, raporun tesliminden itibaren on iş günü içinde yapacağı toplantıda dosya hakkında karar verir.
Madde 14 – Komite kararları
(1) Uyuşmazlığa ilişkin Komite kararı, Yönetim Kuruluna sevk edilmek üzere Raportör tarafından kararın verildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde Genel Müdüre sunulur.
(2) Komite kararlarında;
a) Toplantı ve karar numarası ve tarihi,
b) Şikâyetin ve savunmanın özeti,
c) İncelenen ve tartışılan teknik ve hukuki konuların özeti,
ç) Belirlenebiliyorsa karara konu olan tutar,
d) Karan veren üyelerin İsim ve soy isimleri,
e) Tarafların ve varsa temsilcileri ile vekillerinin isim ve soy isimleri,
f) Kararın hukuki gerekçesi ve dayanağı,
g) Taraflara yüklenen hak ve borçlar,
ğ) Kararı veren üyelerin imzaları ve varsa karşı oy yazısı yer alır.
Madde 15 – Yönetim Kurulu kararı ve karara itiraz
(1) Uyuşmazlığa ilişkin karar, Yönetim Kurulu tarafından verilir. Karar Raportöre tevdi edildikten sonra üç iş günü içinde taraflara tebliğ edilir.
(2) Borsa işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin Yönetim Kurulu kararında yer alan tutarın Kanunun 84 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre belirlenen meblağdan fazla olması hâlinde, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde taraflarca Borsa kanalı ile Kurula itiraz edilebilir.
(3) Kurulun uyuşmazlıklara ilişkin kararları nihaidir. Bu kararlara karşı idari yargı mercilerine başvurulabilir.
(4) İşlem yapma yetkisi verilenlerden yatırım kuruluşları olmayanların kendi aralarındaki veya müşterileri ile olan KMP ve KMÖP işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklarda Yönetim Kurulu kararına karşı itiraz yoluna başvurulamaz.
Madde 16 – Dosyanın işlemden kaldırılması
(1) Şikâyetten vazgeçilmesi, tarafların sulh yoluyla anlaşması veya tahkime ya da yargı yoluna başvurması hâlinde, işlem yapma yetkisi verilenler, bu durumu öğrendikleri tarihten itibaren üç iş günü içinde Borsaya yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.
(2) Şikâyetten vazgeçilmesi, tarafların sulh yoluyla anlaşması veya tahkim ya da yargı yoluna başvurulduğunun öğrenilmesi hâlinde;
a) Komite tarafından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
b) Uyuşmazlık hizmet bedeli iade edilmez ve Borsaya gelir kaydedilir.
(3) Başvurunun yapılmamış sayılması, şikâyetten vazgeçilmesi, tahkim ya da yargı yoluna başvurulması veya tarafların sulh olmaları hâlinde aynı uyuşmazlık hakkında Borsaya yeniden başvuru yapılamaz.
Madde 17 – Toplantı ve karar nisabı
(1) Komiteler, en az iki üyenin hazır bulunması ile Borsada toplanır.
(2) Komitelerin kararları için en az iki üyenin aynı yönde oyu gerekir.
(3) Komitelerin kararlarında çekimser oy kullanılamaz. Karşı oy kullanan üye, gerekçesini kararda belirtir.
(4) Komiteler, uyuşmazlık başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren toplam yüz otuz iş günü içinde incelemeyi tamamlayarak, kararını Yönetim Kuruluna sunar. Yönetim Kurulu ihtiyaç hâlinde Komitelere ek süre verebilir.
Madde 18 – Görüşmelerin gizliliği
(1) Komitelerin toplantıları gizli olup, Komite üyeleri, Raportör ve Komite başkanının uygun gördüğü ilgili Borsa görevlileri dışında hiç kimse toplantılara katılamaz.
Madde 19 – Katılma yasağı
(1) Komite üyeleri; kendilerini veya temsil ettikleri kuruluşları, alt ve üst soyundan birini ya da eşini yahut üçüncü derece dâhil üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarından birini ilgilendiren konulara ilişkin Komite çalışmalarına ve karar oylamalarına katılamazlar.
(2) Katılma yasağının Komite üyeleri tarafından İhlal edilmesi durumunda, alınan kararlar geçersiz sayılır, yasağı İhlal eden üyenin üyeliği Yönetim Kurulu kararıyla sona erdirilir ve bu sebeple Borsanın doğrudan veya dolaylı olarak bir zarara uğraması halinde bu zarar, katılma yasağını ihlal eden üyeye tazmin ettirilir.
Madde 20 – Tebligat ve uyuşmazlık kayıtları
(1) Yönetim Kurulu kararı, taraflara veya temsilcilerine aşağıdaki yöntemlerden biri ile tebliğ edilir,
a) İadeli taahhütlü mektupla ilgililerin bilinen adreslerine posta yoluyla,
b) Kendilerine veya temsilcilerine elden imza karşılığı teslim suretiyle,
c) Elektronik tebligat yoluyla.
(2) Borsada, uyuşmazlık kararlarını kaydetmeye mahsus bir defter tutulur veya bu kayıtlar elektronik ortamda saklanır.
(3) Uyuşmazlık dosyaları Borsada en az on yıl süreyle fiziki veya elektronik ortamda saklanır.
Madde 21 – Yürürlükten kaldırılan yönerge
(1) Yönetim Kurulunun 18/07/2012 tarihli toplantısında kabul edilerek aynı tarihte yürürlüğe giren Borsa İstanbul A.Ş. Uyuşmazlık Komitesi Çalışma Usul ve Esasları Yönergesi, bu Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükten kalkar.
Geçici madde 1 – Uyuşmazlık Komitesinin mevcut üyelerinin görev süresi
(1) Uyuşmazlık Komitesinin mevcut üyelerinin görevi bu Yönerge uyarınca Komite üyelerinin belirlendiği tarihte sona erer.
Geçici madde 2 – Yönerge uyarınca seçilecek üyelerin başvurusu
(1) Bu Yönerge uyarınca kurulacak Komitelerin üyelikleri için Yönergenin yürürlük tarihinden itibaren yirmi gün içinde başvuru alınır.
Madde 22 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge 01/11/2017 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 23 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Genel Müdür yürütür.