Borsa İstanbul A.Ş. Bildirim (İhbar) Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı Borsa mevzuatı, etik düzenlemeler, kanunlar veya diğer ilgili düzenlemelere aykırı fiil ve durumların Borsa İstanbul Denetim Komitesi’ne ihbarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge, aşağıda örnek olarak sayılan durumlar dâhil olmak ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere Borsa İstanbul ve çalışanları ile ilgili;
a) Yolsuzluk,
b) Rüşvet,
c) Güveni kötüye kullanma,
ç) Hırsızlık,
d) Kara paranın aklanması,
e) Terörün finansmanı,
f) Borsa kaynaklarının suistimali,
g) Gizli bilgilerin usulsüz kullanımı,
ğ) İçsel bilgi ticareti,
h) Etik düzenlemelere aykırılık,
ı) Bezdiri (mobbing) teşkil eden davranışlar,
i) Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere aykırılık,
j) Borsa mevzuatına ve ilgili diğer düzenlemelere aykırılık,
k) Sorumluluk alanında işlenen bir usulsüzlüğe göz yumulması gibi hususları kapsar.
(2) Yatırımcıların Borsa işlemleri ve sermaye piyasası araçları ile ilgili şikâyet ve inceleme talepleri bu Yönerge kapsamında değildir.
Madde 3 – Dayanak
Bu Yönerge Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliği’nin 41 inci maddesi ile Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar İle İlgili Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği’nin 27 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanım ve kısaltmalar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Borsa, Borsa İstanbul: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,
b) Denetim Komitesi: Borsa İstanbul A.Ş. Denetim Komitesi’ni,
c) Etik düzenlemeler: Borsa İstanbul A.Ş. Etik İlkeler Yönergesi’nde yer verilen düzenlemeleri,
ç) İhbar: İşbu Yönerge kapsamında Denetim Komitesi’ne yapılacak bildirimleri ifade eder.
Madde 5 – İhbarın içeriği
(1) İhbar; Borsa İstanbul yöneticilerini, çalışanlarını, Borsa İstanbul adına ve/veya hesabına faaliyet gösterenleri, tedarikçileri, danışmanları ve taşeronlar da dâhil olmak üzere Borsa İstanbul ile iş ilişkisi içinde bulunan bütün kişi ve kurumları ilgilendirebilir.
(2) İhbarın, doğruluğunun kontrol edilebilmesini sağlayan bilgileri içermesi gerekmektedir. İhbarda bulunan, elinde bulunması halinde iddiaları ispata elverişli bilgi ve belgeleri ihbara eklemelidir.
(3) İhbar, konuya ilişkin doğru ve yeterli bir araştırma yapılabilmesi açısından, ihbar edenin adı, soyadı, imzası ve iletişim bilgilerini içerecek şekilde yapılır. Bununla beraber, ihbara konu iddiayı ispatlayıcı somut deliller içeren ve anonim olarak yapılan ihbarlar Denetim Komitesi’nin uygun bulması durumunda dikkate alınabilir.
(4) Bu Yönerge kapsamında ihbar yapılması, ihbar edenin adli makamlara veya düzenleyici kurumlara ihbarda bulunması gereken hallerde bu yükümlülüğü yerine getirdiği anlamına gelmez.
Madde 6 – İhbar edenin gizliliği
(1) Kural olarak ihbarda bulunanın kimliği gizli tutulur ve Denetim Komitesi üyeleri ve gerekiyorsa inceleme için görevlendirilen diğer kişiler haricinde üçüncü kişiler ile paylaşılamaz. Aşağıdaki durumlar bu kuralın istisnasını oluşturur:
a) Borsa İstanbul’un kanun gereği ihbar edenin kimliğini açıklamak zorunda olması.
b) Söz konusu ihbarın ilgili yasal otoriteye bildiriminin gerekmesi.
(2) Bu madde hükmüne aykırı hareket edenler hakkında somut olayın niteliğine göre Borsa İstanbul A.Ş. İç Disiplin Yönergesi uyarınca gerekli disiplin hükümleri uygulanır. 4857 sayılı İş Kanununun iş sözleşmesinin işverence haklı nedenle derhal feshine ilişkin 25 inci madde hükümleri saklıdır.
Madde 7 – İhbar edenin korunması
(1) Borsa İstanbul, ihbarda bulunan veya ihbarın doğruluğunu belirleme faaliyetlerine katılmış olanların söz konusu eylemleri nedeniyle herhangi bir tehditle karşılaşmaması ve/veya bu kişilere karşı misillemede bulunulmaması için gerekli tedbirleri alır.
(2) Borsa personelinin, bu Yönerge’nin 2 nci maddesinde bahsi geçen aykırı davranışlara katılmamış olması şartıyla, bu Yönerge kapsamında ihbarda bulunması ya da ihbar konusu fiile ilişkin inceleme ve/veya ispat süreçlerinde yer alması sebebiyle kıdeminde veya unvanında aleyhte herhangi bir değişiklik yapılmaz, disiplin cezası, işten çıkarılma, düşük performans, ayrımcılık, cezalandırma, mobbing vb. uygulamalara maruz kalmaması için gerekli önlemler alınır.
(3) Bu Yönerge çerçevesinde ihbarda bulunmuş olanlara ve/veya ihbarın doğruluğuna ilişkin incelemelere katılanlara karşı misilleme yapıldığına veya bu kişilerin tehdit edildiğine dair bilgisi olanlar veya doğrudan kendisine misilleme yapılan/tehdit edilen kişiler durumu derhal Denetim Komitesine bildirirler.
Madde 8 – İhbarın dokunulmazlık sağlamaması
(1) İhbarda bulunmak, ihbara konu olayda Borsa mevzuatı, etik düzenlemeler, kanunlar veya ilgili diğer düzenlemelere aykırı fiili bulunan ihbar edenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve bu kişiye herhangi bir dokunulmazlık sağlamaz. Ancak, ihbar edenin de sorumluluğu bulunan ve Borsa mevzuatı uyarınca yaptırıma tabi fiillerde, olayın ihbar neticesinde ortaya çıkması koşuluyla, ihbar edene uygulanacak yaptırımın tayininde ihbar, hafifletici neden olarak dikkate alınabilir. Yargı mercileri ve idari otoriteler tarafından verilebilecek cezalar saklıdır.
Madde 9 – Yönergenin suistimali
(1) Kasıtlı olarak asılsız ihbarda bulunanlara İç Disiplin Yönergesinde öngörülen yaptırımlar uygulanır. 4857 sayılı İş Kanununun iş sözleşmesinin işverence haklı nedenle derhal feshine ilişkin 25 inci madde hükümleri ile söz konusu ihbardan olumsuz etkilenenler tarafından hukuki ve cezai yollara başvurulması halleri saklıdır.
Madde 10 – İhbarların işleme alınması
(1) Bu Yönerge kapsamında ihbarlar doğrudan Denetim Komitesi’ne yapılır. Bu Yönerge kapsamında yapılan ihbarların doğruluğunun araştırılması ve gereğinin yapılmasından, Denetim Komitesi sorumludur. Denetim Komitesi iletilen ihbarlar hakkında düzenli aralıklarla Yönetim Kurulu’na bilgi verir.
(2) Gelen ihbarların kayda alınmasından ve manyetik ortam dışında gelen ihbarların Denetim Komitesi üyelerine iletilmesinden Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı sorumludur. Denetim Komitesine iletilen ihbarlarla ilgili olarak Genel Müdür’e bilgi verilir. Gelen ihbarların kayda alınması ve Denetim Komitesi üyelerine iletilmesi konularında yardımcı olmak üzere Denetim Komitesi tarafından bir veya birden fazla denetçi görevlendirilir.
(3) İhbarlar ile ilgili gerekli incelemeler, Denetim Komitesi’nin görevlendirmesi çerçevesinde Denetim ve Gözetim Kurulu tarafından yapılır ve Dördüncü Bölümde belirtilen şekilde Denetim Komitesi’ne raporlanır.
Madde 11 – İhbar yöntemleri
(1) Bu Yönerge kapsamındaki ihbarlar aşağıdaki yöntemlerden birisi ile yapılabilir:
a) İhbarlar için belirlenecek elektronik posta adresine manyetik ortamda.
b) Borsa yerel ağında (intranet) oluşturulacak formlar doldurulmak sureti ile manyetik ortamda.
c) Borsa İstanbul’da çeşitli yerlere yerleştirilmiş olan “Dilek ve Şikâyet” kutularına bırakılacak ve üstüne “İhbar” ibaresi açıkça yazılmış kapalı zarflara konulacak bildirimler aracılığı ile yazılı olarak.
ç) “Borsa İstanbul A.Ş. İhbar Hattı, Reşitpaşa Mah. Borsa İstanbul Caddesi No:4 34467 Sarıyer İstanbul” adresine posta yoluyla.
d) Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’na şahsi başvuru yapmak suretiyle sözlü olarak.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yöntemler dışında yapılan ihbarlar, bu Yönerge kapsamında bir ihbar olduğunun açıkça belirtilmesi koşuluyla bu Yönerge kapsamında ele alınır. İhbarların birinci fıkrada belirtilen kanallar dışında herhangi bir çalışan veya yönetici veya bölüme ulaşması durumunda, ilgili çalışan, yönetici veya bölüm, söz konusu ihbarı gizlilik hükümlerine tabi olarak ve vakit geçirmeksizin Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’na ulaştırmakla yükümlüdür.
(3) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde bahsi geçen elektronik posta ve intranet adreslerini belirlemeye ve duyurmaya Genel Müdür yetkilidir.
Madde 12 – Elektronik posta yolu ile yapılacak ihbarlar
(1) Elektronik posta yoluyla yapılan ihbarlar doğrudan Denetim Komitesinin belirlediği bir üyesinin Borsa İstanbul elektronik posta adresi ile işleme alınıp takibinin sağlanabilmesi amacıyla Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı ve Denetim Komitesi’nin görevlendirdiği denetçinin Borsa İstanbul elektronik posta adresine iletilir.
Madde 13 – Form doldurularak yapılacak ihbarlar
(1) Borsa İstanbul yerel ağında bulunan form aracılığı ile yapılan ihbarlar doğrudan Denetim Komitesinin belirlediği bir üyesinin Borsa İstanbul elektronik posta adresi ile işleme alınıp takibinin sağlanabilmesi amacıyla Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı ve Denetim Komitesi’nin görevlendirdiği denetçinin Borsa İstanbul elektronik posta adresine iletilir.
Madde 14 – Dilek ve şikâyet kutuları aracılığı ile yapılacak ihbarlar
(1) İhbar edenin gizliliğinin sağlanmasını teminen ayrı bir ihbar kutusu kullanılması yerine ihbarlar, Borsa İstanbul’da çeşitli yerlere yerleştirilmiş olan “Dilek ve Şikâyet” kutularına, üzerine “İhbar” ibaresi yazılmış kapalı bir zarf içinde de yapılabilir. Söz konusu kutular aylık olarak, Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’nın da katılımı ile açılır ve içinden çıkan “İhbar” ibareli zarflar, yazılı bir tutanak tutulmak sureti ile kapalı olarak Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’na teslim edilir. Söz konusu zarflar aynı gün açılır ve içeriği hakkında Denetim Komitesinin belirlediği bir üyesine, Borsa İstanbul elektronik posta adresi aracılığı ile bilgi verilir.
Madde 15 – Posta yoluyla yapılacak ihbarlar
(1) İhbarlar, bu iş için belirlenmiş olan özel adrese posta yoluyla da yapılabilir. “İhbar Hattı” ibaresi ile Borsa İstanbul’a gelen postalar evrak kayıt birimi tarafından açılmadan doğrudan Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’na iletilir. Zarflar Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı, onun bulunmadığı durumlarda ilgili Denetim ve Gözetim Kurulu Başkan Yardımcısı veya görevli denetçi tarafından aynı gün açılır ve içeriği hakkında Denetim Komitesinin belirlediği bir üyesine, Borsa İstanbul elektronik posta adresi aracılığı ile bilgi verilir.
Madde 16 – Şahsi başvuru yoluyla yapılacak ihbarlar
(1) İhbar eden tarafından Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı’na şahsen bilgi verilmek suretiyle de ihbar yapılabilir. Bu durumda ihbar, iddiaları ispata elverişli bilgi ve belgeler ile birlikte yazılı bir tutanakla alınır. İhbarın içeriği hakkında Denetim Komitesinin belirlediği bir üyesine, Borsa İstanbul elektronik posta adresi aracılığı ile bilgi verilir.
Madde 17 – İhbarların kayda alınması
(1) Bu Yönerge’nin üçüncü bölümünde yer alan yöntemlerden biri ile yapılan ihbarlar Denetim ve Gözetim Kurulu Başkanı ile Denetim Komitesi’nin görevlendirdiği denetçi tarafından kayda alınır.
Madde 18 – İhbarların incelenmesi
(1) Bu Yönerge kapsamında iletilen ihbarlar ile ilgili olarak Denetim ve Gözetim Kurulu tarafından ön inceleme yapılarak Denetim Komitesi’ne bilgi verilir. Denetim Komitesi tarafından yapılan değerlendirme neticesinde ihbarla ilgili detaylı inceleme yapılmasına karar verilebileceği gibi, ihbar içeriğinin bu Yönerge kapsamında olmaması, ihbarın Borsa çalışanları, yöneticileri, tedarikçileri, iş ortakları vb. ile ilgili olmaması gibi nedenlerle incelemeye gerek olmadığına da karar verilebilir.
(2) Detaylı inceleme sonucunda ulaşılan bulgular Denetim Komitesi’ne raporlanır. Konuya ilişkin gerekli işlemler, Denetim Komitesi’nin kararına göre Borsa mevzuatı kapsamında yerine getirilir.
Madde 19 – İhbara ilişkin belgelerin saklanması ve verilerin korunması
(1) İhbara ilişkin kayıtlar gizlidir. Bu kayıtlar, ihbardan sorumlu birim olan Denetim ve Gözetim Kurulu tarafından kurumun iç düzenlemelerine, ilgili yasalara ve mevzuata uygun ve güvenli olacak şekilde saklanır ve sadece görevleri gereği erişimi gereken hallerde söz konusu kayıtların erişimine izin verilir.
Madde 20 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge duyurulduğu tarihte yürürlüğe girer.
Madde 21 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Yönetim Kurulu yürütür.