6877 Dikili Ağaç Satışı Tamimi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: Dikili Ağaç Satışı
BÜTÜN TEŞKİLATA
TAMİM NO: 6877
Uygulanmakta olan geleneksel sistemde üretim, taşıma, depolama ve pazarlama sürecinin uzun olması ürünlerde kalite ve vasıf düşüklüğüne neden olmakta, ayrıca rampa ve satış depolarında tekrarlanan mükerrer yükleme, boşaltma, istif ve tasnif işleri zaman kaybı ve maliyet artışına sebep olmaktadır. Bu şekilde üretim ve pazarlama faaliyetlerinin uzun bir zaman dilimine yayılması ve ortaya çıkan maliyet artışı ekonomiklik ve verimliliğin arzu edilen düzeye çıkarılmasını engellemektedir.
Orman ürünlerinin alıcıların isteklerine uygun olarak istenilen standartta üretilerek kullanım alanlarına kısa sürede kaliteli ve taze olarak ulaştırılması, ekonomik olmayan kesim, sürütme, istifleme, taşıma ve depolama işlemlerinden kaynaklanan yüksek maliyetin önlenerek, idaremizce yapılan üretim masraflarından tasarruf edilmesi, ürünlerin satış istif yerlerinde beklemesiyle oluşan çatlama, çürüme, esmerleşme gibi olumsuzlukların ortadan kaldırılması ve istiflemeye gerek kalmadan üretim-pazarlama sürecinin kısaltılmasına imkan vermesi gibi çok yönlü faydalarından dolayı, üretim-taşıma işleri alıcıya ait olmak üzere, ormandan çıkarılacak ağaçların dikili halde satışı rasyonel ve çağdaş orman işletmeciliğine önemli katkılar sağlamaktadır.
Böylece bir yandan üretim ve pazarlama faaliyetlerinin daha ekonomik ve rasyonel hale getirmek, diğer yandan da standardizasyon ve ölçme hataları konusunda karşılaşılan sorunları ortadan kaldırmak düşüncesiyle başlatılan dikili ağaç satışı son yıllarda hızla yaygınlaştırılmıştır. Ancak, zaman içinde uygulamada bazı sorunların ortaya çıktığı ve dikili ağaç satışının artmasıyla bu sorunların belirginleştiği gözlenmiştir.
Bu nedenle, dikili ağaç satışının başlatılmasından günümüze kadar uygulamada karşılaşılan sorunlar tespit edilmiş olup, bu sorunların giderilmesi ve değişen şartlara uyumun sağlanması maksadıyla “Dikili Ağaç Satışı Tamimi” yenilenmiştir.
Yukarıda özetlendiği gibi birçok avantaja sahip olan Dikili Ağaç Satış iş ve işlemleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılacaktır.
A- GENEL ESASLAR
1- Dikili ağaç satışlarının kolayca takip ve denetimi ile yöresel müşteri yapısı ve talebi dikkate alınarak satış partileri bölme veya bölmecik bazında düzenlenecek, prensip olarak birden fazla bölme birleştirilerek satış partisi oluşturulmayacaktır. Ancak bölmedeki dikili ağaç satış miktarının az ve bölmelerin benzer olduğu, tespit, kontrol ve kayıt işlemlerinde hiçbir sorunun olmayacağı anlaşılan durumlarda, müşteri talebi de dikkate alınarak birden fazla bölme birleştirilerek satış partisi oluşturulabilecektir
2- Dikili ağaç satışında maliyet bedeli, muhammen bedel ve satış fiyatına esas teşkil etmesi nedeniyle; satışa konu bölme veya bölmecikteki her ağaç türü için üretilmesi öngörülen emvalin verim yüzdesi hassasiyetle belirlenecektir. Ancak, yapılan dikili damgada toplam miktarın %5’inin altında olup piyasa değeri açısından özel kıymet ifade etmeyen ağaç türlerinde ayrıca verim yüzdesi tespit edilmeyebilecektir. Bu durumda söz konusu hacim benzer ağaç türü hacmine ilave edilmek suretiyle değerlendirilecektir. Ayrıca verim yüzdesi tespitinde alt tabakadaki fertler ile süceyrat odununu dikili damgaya ve verim yüzdesine dahil etmede özellikle dikkatli olunarak, deneme ağaçları seçiminde objektif kriterlere ve aşağıdaki hususlara uyulacaktır.
2.1- Deneme ağacı seçim esasları
2.1.1- Satışa konu bölme veya bölmecikteki ağaçların DKGH (dikili kabuklu gövde hacmi) ve çap kademelerine dağılımı göz önüne alınarak deneme ağacı hacim büyüklüğü tespit edilir. Hacim büyüklüğü satışa konu ağaçların temsiline imkan verecek şekilde 1, 3, 5, 8 ……. m³ gibi belirlenecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus DKGH miktarı arttıkça ve ağırlıklı çap grubu kalınlaştıkça daha iyi temsil için deneme ağacı hacim büyüklüğünün artması gerekmektedir. Hacim büyüklüğü tespit edilirken alınacak olan deneme ağacı hacmi o ağaç türünün damgadaki toplam miktarının %2’sinden aşağı olamaz.
2.1.2- Deneme ağacı hacim büyüklüğü belirlendikten sonra bölmeyi çap kademelerine göre temsil edecek deneme ağaçlarının seçiminde; ağaçların kalite özellikleri, bonitet farklılıkları göz önüne alınarak bölme veya bölmeciği en iyi temsil edecek fertler alınmalıdır. Mesela ağaçların çürüklük, kovukluk vs. özellikleri ve bölmenin etek, orta, sırt kısmında bulunması gibi faktörler göz önüne alınmalıdır.
2.2- Deneme ağacı sayısının tespiti
2.2.1- Fiilen yapılan damganın ağaç türleri itibariyle çap kademelerine (a) dağılımından (b,c), toplam hacimdeki (d) yüzdeleri bulunarak (e,f), her çap kademesinin deneme ağacı hacim büyüklüğündeki miktarları bulunacak (g,h), bu miktar o çap kademesindeki bir ağacın DKGH’ ye (i,j) bölünmesiyle her çap kademesine isabet eden deneme ağacı sayıları (k,l) tespit edilecektir.
2.2.2- Örnek olarak, genelde ince çap kademelerinin toplam hacim içerisindeki ağırlığının fazla olduğu bir bölmede 500 m³’lük damganın 350 m³’lük kısmının kayın ve 150 m³’lük kısmının çam olduğu ve 10 m³’lük bir deneme ağacı hacim büyüklüğüne karar verildiğini farz edelim.
Çap Kademesi ( cm ) | DKGH (m³ ) | Toplam Hacimdeki % | Deneme Ağacı Hacmi (m³ ) | Bir Ağacın DKGH (m³ ) | Deneme Ağacı Sayısı Çam | Kayın | Toplam | Çam | Kayın | Çam | Kayın | Çam | Kayın | Çam | Kayın a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l 12-15,9 | 20 | 30 | 50 | 4 | 6 | 0,4 | 0,6 | 0,079 | 0,076 | 5 | 8 16-19,9 | 25 | 50 | 75 | 5 | 10 | 0,5 | 1,0 | 0,156 | 0,148 | 3 | 7 20-23,9 | 50 | 100 | 150 | 10 | 20 | 1,0 | 2,0 | 0,272 | 0,260 | 4 | 8 24-27,9 | 30 | 160 | 190 | 6 | 32 | 0,6 | 3,2 | 0,426 | 0,413 | 2 | 8 28-31,9 | - | 10 | 10 | - | 2 | - | 0,2 | - | 0,590 | - | - 32-35,9 | 25 | - | 25 | 5 | - | 0,5 | - | 0,843 | - | 1 | - TOPLAM | 150 | 350 | 500 | 30 | 70 | 3,0 | 7,0 | - | - | 15 | 31
Örnek cetveldeki (a) sütunu fiilen damga yapılan çap kademesini, (b,c) sütunları ağaç türleri itibariyle yapılan damga miktarlarını (d) sütunu toplam damgayı, (e,f) sütunları damganın ağaç türlerine göre toplam hacimdeki yüzdeleri, (g,h) sütunları deneme ağacı hacim büyüklüğü içindeki miktarları, (i,j) sütunları ilgili amenajman planındaki hacim tablolarından ağaç türleri itibariyle çap kademelerindeki 1 adet ağacın DKGH ve (k,l) sütunları her ağaç türü itibariyle çap kademelerinden alınacak deneme ağacı sayısını göstermektedir.
2.3- Belirlenen çap kademelerindeki deneme ağaçları, kalite özellikleri ve bonitet farklılıkları gözetilerek bölme veya bölmeciğin tamamını temsil edecek şekilde dağıtılarak kesim yapılıp, standardizasyon esaslarına göre boylanarak her ürün cins ve nevi itibariyle verim yüzdeleri tespit edilecektir. Verim yüzdeleri işletme müdür yardımcısı, ilgili orman işletme şefi ve ölçü- kesim görevlisi tarafından müştereken yukarıdaki şekilde tespitle Ek-1 no’lu örneğe göre tutanağa bağlanacaktır.
2.4- Dikili satışa konu bölme ve bölmecikteki verim yüzdesinin tespiti için gerekli iş ve işlemlere ait işçilikler 770.04 Genel Yönetim Giderleri-İşçi Ücret Giderleri Hesabından idareye ait işçilerce yapılacaktır. İdareye ait işçilerin yeterli olmaması durumunda, OGM tarafından gönderilen talimata uygun olarak verim yüzdelerinin tespiti konusunda hizmet alımı yapılabilecektir.
2.5- Deneme ağacı ve verim yüzdesi tespit tutanağı alıcıları bilgilendirmek açısından satış dosyasına konulacak, ancak bunun satış sonrası çıkacak emval için hiçbir şekilde bağlayıcı olmadığı belirtilecektir.
3- Tarife bedeli; her yıl Orman Genel Müdürlüğünce belirlenen dikili ağaç tarife bedeline göre dikili kabuklu gövde hacmi üzerinden tahakkuk ettirilecektir.
4- Alıcı dilediği boyutlarda ve şekilde ürün elde etmekte serbesttir. Elde edilen ürünü şekil, ebat ve vasıf olarak belirleyecek şekilde ölçü, tespit ve damgalama yapılarak nakliye tezkereleri bu ölçü ve kayıtlar ile “Orman Ürünlerinin Naklinde Verilecek Tezkerelere Ait Yönetmelik” hükümlerine göre düzenlenecektir.
5- Alıcı elde ettiği ürünleri nakletmek istediğinde orman işletme şefliğince düzenlenen ölçü ve tespit tutanakları esas alınarak nakline izin verilecektir.
Dikili satış işleminin her aşaması idarece kontrol edilerek, tüm ölçü tespit tutanaklarının birer nüshası son ölçü tespit tutanağı ile birlikte işletme müdürlüğüne gönderilecektir.
Yapılan ölçü tespitleri sırasında, dikili satıştan elde edilen toplam ürün miktarı; verim yüzdesinin %10’u üzerinde gerçekleşmesi halinde durum işletme müdürlüğünce bölge müdürlüğüne bildirilir. Bölge müdürlüğünce kurulacak komisyon marifetiyle alıcının da katılabileceği şekilde en geç bir hafta içerisinde durum incelenerek herhangi bir usulsüzlük olup olmadığını tespitle işletmesine bildirilecektir. Usulsüzlük olması durumunda mevzuat gereğince cezai işlem yapılacaktır. Usulsüzlük yoksa ürünün nakline izin verilecektir.
6- Dikili ağaç satış bedellerinin tahsili için Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe Formülünde
600.02.01.07 Dikili Ağaç Satışları
600.02.01.07.01 Piyasa Satışları
600.02.01.07.02 Tahsisli Satışlar
Hesapları açıldığından, dikili ağaç bedellerinin tahsilinde bu hesaplar kullanılacaktır.
7- Dikili ağaç satışına konu sahanın ve etrafının idaremiz yetkili ve görevlileri ile alıcı tarafından kontrolü ve denetimi titizlikle yapılacak, satılan ağaçlar dışında ağaç kesilmesine meydan verilmemesi için gerekli bütün tedbirler alınacaktır.
8- Kabuk böceklerinin kasım-mart döneminde hareketli olmadıkları dikkate alınarak bu dönemde üretilen ibreli yapacak odunların, kabuklarının soyulup soyulmayacağı önceden kararlaştırılacak ve satış şartnamesinin ilgili maddesinde belirtilecektir.
9- Böcek tehlikesi olan yerlerde kabuğun soyulması, soyulan kabukların yakılması, ilaçlama yapılması gibi özel çalışma yapılması gerekli yerler dikili ağaç satışına konu edilirken çok iyi etüt edilecektir. Sağlıklı DKGH tespiti yapılamayan, kontrol, ölçü ve taşıma sorunu yaşanabilecek devrik, kırık, yeni yol inşaatlarının güzergâhlarında, yolu mevcut olmayan ve personel azlığı vs. ile yeterli kontrolün yapılamayacağı, koruma açısından güvenli olmayan yerlerde dikili ağaç satışı yapılmayacaktır.
10- Dikili satışta üretim (kesim, sürütme, taşıma) süresi sahanın teslimine müteakip azami 60 gündür. Satış miktarına göre daha kısa bir süre belirlenebilecektir.
Dikili ağaç damgalarının yapılması, dikili satışla ilgili evrakın tamamlanması, satış ilanı için geçecek süre, tensil sahalarında çimlenme döneminden önce sahadan çıkılması, saha hazırlığı, toprak işlemesi vs. yapılacaksa bu iş için gerekecek süre göz önünde bulundurulacak, satış öncesi gerekli hazırlıklar buna göre süratle yapılacak ve üretimin silvikültürel amaca uygun olarak gerçekleştirilmesi sağlanacaktır. Bunun için bölmeden çıkılma tarihi şartnamenin özel hükümler bölümünde belirtilecektir.
11- Satış ve üretimin, kışın yağışlı olduğu günlere rastlaması durumunda, yol durumu iyi olan ve taşıma imkânı bulunan sahalar tercih edilecek, sahaya giden yolun bakımlı halde tutulması sağlanacak, aksi halde bu gibi yerlerde dikili ağaç satışı bu zamanda yapılmayarak, üretim süresinin uygun olduğu zamana kaydırılacaktır.
12- Komşu ülkelerle hudut boylarında güvenlik yönünden ilgili askeri birlikle mutabakata varıldıktan sonra satışa çıkılacaktır. Sosyal probleme konu olabilecek sahalarda dikili ağaç satışı yapılmasından kaçınılacaktır. Dikili ağaç satışının yapılmasından sonra üretimin yapılmasını imkânsız hale getiren ve önceden öngörülmeyen olağanüstü durumların ortaya çıkması halinde üretime başlanmamış olması ve bu durumun bir rapora bağlanması kaydıyla alıcıya bildirilerek satış bölge müdürlüğünce iptal edilebilecektir.
13- Dikili ağaç satışına konu bölmede kar kırması, rüzgar devriği, böcek arız olması veya yangın gibi olağanüstü bir afet sebebiyle bölmede dikili satışa konu miktarın %20’sinin üstünde hasar oluşmuş ise durum satış komisyonunca tutanağa bağlanarak;
a) Olay geçici ihale aşamasında oluşması halinde ihale bölge müdürlüğünce iptal edilerek alıcıya bildirilir ve geçici teminatı iade edilir.
b) Olay satışa müteakip oluşmuş ve üretime başlanmamış ise; dikili satış bölge müdürlüğünce iptal edilerek alıcıya bildirilir. Bölmenin damgası yeniden yapılır. Bu durumda alıcının idareye ödediği her türlü bedel iade edilir.
c) Olay üretime başlanmasından sonra oluşmuş ise satışa konu ağaçlarla ilgili şartname hükümleri devam eder, olağanüstü hasılat idarece değerlendirilir.
Hasar %20’nin üstünde değilse aynı satış şartları ile alana teklif edilerek alıcının kabul etmesi halinde bu miktar satışa dahil edilip bu miktarın üretimi için makul bir ek süre verilir. Alıcının kabul etmemesi halinde oluşan hasar sonucu gerekli hale gelen üretim idarece yaptırılarak değerlendirilir.
14- Bölge müdürlüğünün ihale onay yazısının işletme müdürlüğü kaydına girdiği tarihten itibaren 15 gün içinde, işletme müdürlüklerince satışın konusu, yeri ve mahiyeti hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirimde bulunulacaktır. Ancak orman kalkındırma kooperatiflerinin tahsisli dikili ağaç satışlarında üretim işçiliği üyelerince yapılacağı yazılı beyan edilmesi halinde sigorta mevzuatı yönünden sorumlulukları kendilerine ait olmak üzere SGK’ya bildirimde bulunulmayacaktır.
Dikili ağaç satış bedeli, geleneksel olarak satış depolarından satılan mal bedeline benzer nitelikte olup her iki satış usulünde de mal bedellerinin sigorta primine esas teşkil etmeyeceği, dikili ağaç satışını alanların üretim işlerini de üstlenmesi sebebiyle üretim işlerinde çalıştırdığı kişilere ödeyeceği üretim ücretleri (fiili masraflar) yönünden SGK’ya muhatap olabilecekleri göz önünde bulundurulacaktır. Ayrıca, üretim birim fiyatlarının tamamı işçilik ücretinden ibaret olmayıp, içerisinde üretim iş kollarına göre değişen makine, araç-gereç ve malzeme birim maliyetleri de yer almaktadır.
Bu nedenlerle; makine, araç-gereç ve malzeme birim maliyetlerinin üretim birim maliyetlerinden çıkarılması ve salt işçilik tutarının sigorta primine esas alınması gerekmektedir.
Bu itibarla her satış için; kesme, sürütme ve yükleme işçi çalışma zamanları (İÇZ) 288 sayılı Tebliğde belirtilen tablolar kullanılarak Ek-2’de gösterilen hesap tarzına benzer şekilde asgari işçi çalışma zamanları hesap edilerek, sigortayla ilgili bilginin verilmesinde, bu hesap cetveli eklenerek Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilecek, bir nüsha da bilgi için alıcıya verilecektir.
15- Orman yönetiminin belgelendirildiği (FSC ve PEFC) ormanlarda yapılacak dikili ağaç satışlarında belgelendirmenin zorunlu gerekleri şartnamelerin özel hükümler bölümünde belirtilecektir.
16- Baltalık uygulamaları, sıklık bakımı gibi önceden DKGH’nin sağlıklı olarak tespit edilemediği çalışmalarda dikili satış söz konusu olması durumunda genel sahayı temsil edecek büyüklükte ve özellikte alınacak deneme alanı ölçümleri genel sahaya uyarlanarak işlem yapılacaktır.
17- Bu tamim bütün ağaç türlerinin dikili olarak satılmasını kapsar.
18- 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2896 sayılı Kanun’la değişik 30. maddesinde; “Devlet ormanlarından elde edilen ürünlerin piyasa satışlarında açık artırma esastır. Açık artırmaya arz edilen orman ürünlerinin miktar ve vasıf itibariyle mahalli ihtiyaçlara ve satış icaplarına uygun partiler halinde ayarlanması zorunludur.
Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları ile lüzum ve fayda görülen veya acele olarak satış yapılmasını gerektiren hallerde, her türlü orman ürünü piyasa fiyatı üzerinden tahsisen satılabilir.” denilmektedir.
Kanun maddesinde belirtildiği üzere dikili ağaç satışlarında açık artırma esas olup, gerekli hallerde tahsisen satış yapılabilecektir.
B- GENÇ MEŞCERELERDE UYGULAMA ESASLARI
19- Sıklık bakımına konu genç meşcerelerde özelliğinden dolayı bazı hususlarda ilave düzenleme yapılması ve şartnamelerin özel hususlar bölümüne “Genç Meşcerelerde Sıklık Bakımı ve Dikili Satış” başlığı açılması ve aşağıda belirtilen hususların alıcıya anlatılarak satışa ait şartnamelerin imzalatılması ve kontrollerinin mevcut dikili satışa göre farklılık arz edecek şekilde, aşamalar halinde ve belli sıklıkta yapılması idare ve alıcılar açısından ilave problemlere yol açmadan sonuca ulaşmak noktasında önem kazanmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken ve bu Tamimde genel olarak belirtilenlerden farklı olarak, genç meşcerelerde müdahale durumuna göre çıkan ürün miktarı da farklı olacağı ve müdahale şiddetine göre ürün miktarında ve çeşidinde azalma ve artışların çok büyük rakamlara ulaşabileceği göz önüne alınarak alıcıya, satışta öngörülen miktarlar kadar ürün satışı yapılabilecek, fazlaya ilişkin hususlarda ayrıca değerlendirme yapılacaktır. Bunu örnekleyecek olursak; satışa konu bölmede 600 m³ dikili kabuklu gövde hacmi ve %80 verim yüzdesiyle, 200 ster yakacak odun, 300 ster lif yonga odunu, 100 ster kabuklu kağıtlık odun, 75 m³ maden direk çıkacağı verim yüzdesi hesabında öngörülmüş olsun. Burada 75 m³ maden direği 0,75 çevirme emsaliyle 100 sterlik bir ürüne karşılık gelecek olup, toplam ürün miktarı 700 stere denk gelecektir. Çalışma sonunda 250 ster yakacak odun, 275 ster lif yonga, 95 ster kabuklu kağıtlık odun, 60 m³ = 80 ster karşılığı maden direk üretimi yapılması durumunda çıkması öngörülen ürün kadar ürün elde etmiş sayılacaktır. Kısacası ürün çeşidine bakılmaksızın hesaplanan ve çıkan ürünlerde ster eşitliğine bakılacaktır. Her şey usulüne uygun olarak yapılması halinde %20 ye kadar çıkabilecek fazlalığa ilişkin satışlarda da ster üzerinden karşılaştırma yapılacak yukarıdaki örneğe göre 840 ster karşılığı dikilide de %20 artışla 120 m³ dikili ilavesiyle 720 m³ dikilinin satışı yapılacaktır.
Genç meşcerelerde sıklık bakımının dikili satışa konu olabilmesi için homojen bir kuruluş yapısının söz konusu olması gerekmektedir. Üst tabakası kalın fertler alt tabakası sıklıktan oluşan meşcerelerde, farklı uygulamalar olacağından hepsini birlikte düzenleyen bir satış yapılmayacaktır.
19.1- Genç meşcere bakımına konu edilecek alanlar, amenajman planlarında eta verilmeyen “a, ab, ba” meşcereleri ile, amenajman planlarında eta verilen ve ilk aralama bakımlarına konu edilen “b” rumuzu ile gösterilen meşcereleri kapsamaktadır.
19.2- Genç meşcere bakımına konu edilen alanlarda iş yoğunluğu ve personel durumuna göre, öncelikle idarenin teknik elemanları tarafından işaretlemenin yapılması, iş yoğunluğunun çok olması ve yeterli personel bulunmaması durumunda ise işaretlemenin idare tarafından hizmet alımı yoluyla orman mühendislerine yaptırılması sağlanacaktır. İşaretlemeye ait ödemeler 750.06.99.01.04 ve/veya 750.06.99.01.06 hesap kalemlerinden karşılanacaktır.
19.3- Teknik esasları 291 sayılı Tebliğ’de belirtildiği şekliyle, sahada bırakılacak olan gelecek ağaçları (istikbal ağacı) dikkate alınarak meşcereye müdahale edilecektir.
19.4- Dikili satışa konu edilen genç meşcereler, endüstriyel odun çıkabilecek, alt yapısı yeterli, koruma ve kontrolde sıkıntı çekilmeyecek alanlar olacaktır.
19.5- Dikili satışa konu edilecek genç meşcerelerde verim yüzdesine ve uygulama şekline esas olmak üzere meşcere kuruluş özelliklerine göre 400- 1.000 m² arasında değişen büyüklüklerde deneme alanları alınacaktır. Bu alanlar bonitet, arazinin eğimi, yükseklik, bakı, aktüel meşcere tipi ve diri örtü yoğunluğu yönünden meşcereyi temsil edecek şekilde ve sayıda olacaktır.
19.6-İşletme müdür yardımcısı, işletme şefi ve ölçü kesim memurundan oluşacak komisyon marifetiyle verim yüzdesi tespiti yapılacaktır.
19.7- Genç meşcere bakımına konu edilecek alanlarda 291 sayılı Tebliğ esaslarına göre, öncelikle işletme şefi tarafından bakım patikaları yanı sıra müdahale cephesi güzergâhı belirlenecektir.
19.8- Dikili satış ihalesini alan alıcı tarafından öncelikle bakım patikalarında üretim gerçekleştirilecek ve bu bakım patikaları aynı zamanda sürütme yolları olarak da kullanılacaktır.
19.9- Uygulama ve kontrollerde esas olan bölme bütünlüğü olup ihtiyaç duyulması halinde idarece daha küçük alanlarda uygulama ve kontrol parselleri oluşturulacaktır. Bu parsellerin sınırları mümkün olduğunca doğal sınırlara veya bakım patikalarına dayandırılacaktır.
19.10- Belirlenen müdahale cephesine göre uygulamanın başlayacağı bölme veya parsel işletme şefi tarafından belirlenecek, bir bölme veya parselde üretim işi bitmeden diğerinde uygulamaya geçilmeyecektir.
19.11- İşletme şefi tarafından kesme ve sürütme işi biten bölme veya parselde verim yüzdesi tespiti ve uygulamanın sağlıklı yapılıp yapılmadığı kontrol edilecek ve durum bir tutanağa bağlanacaktır. Yapılan müdahalenin uygun görülmesi durumunda ise yeni bölme veya parselde uygulamaya geçilecektir.
19.12- Verim yüzdesi hesaplanırken bakım patikalarından ve yeni yapılması öngörülen sürütme yollarından çıkarılacak emval de göz önünde bulundurulacaktır.
19.13- Genç meşcere bakımına konu edilen alanlar içerisinde bulunan (dere vejetasyonu, açık alanlar, bakım patikaları, taşlık, kayalık vs.) alanlar genel sahadan düşülecek, verim yüzdesi buna göre hesaplanacaktır.
19.14- Sahadan çıkarılması gereken fertlerin göğüs hizasındaki (1,30 m) çapı 20 cm ve yukarı olanları işletme şefi tarafından damgalanacak, 8-20 cm çap arası olanlar ise sahadan çıkarılmasını müteakip önce işletme şefliğince kontrol edilecek daha sonra kesim yüzeyleri damgalanacaktır.
19.15- Üretim devam ederken verim yüzdesine göre çıkması öngörülen üründen daha fazla ürün çıkacağının anlaşılması halinde; verim yüzdesinin %20’sine kadar fazla üretime müsaade edilecek ve fazla ürün için dikili satış bedeli üzerinden bedel alınacaktır. %20’nin üzerindeki kısım için üretime devam edilip edilmeyeceğine, üretime devam edilmesi durumunda ise üretimin nasıl ve kimin tarafından yapılacağına ve çıkan ürünlerin ne şekilde değerlendirileceğine idarece karar verilecektir.
19.16- Verim yüzdesi hesap edilirken eksik çıkan ürün için geri bedel ödemesi yapılmayacağı hususu da göz önünde bulundurularak, verim yüzdeleri mümkün olduğu kadar sağlıklı hesaplanacaktır.
19.17- Üretim çalışmalarına başlamadan önce, işveren teknik elamanları ve çalışanların katılacağı ve işin tekniğinin uygulamalı olarak anlatılacağı, bir eğitim tatbikatı düzenlenecektir.
C- AÇIK ARTIRMALI DİKİLİ AĞAÇ SATIŞ ESASLARI
20- Açık artırmalı dikili ağaç satışlarında 1-19 maddelerinde belirlenen genel esaslar doğrultusunda, açık artırmalı satışla ilgili işlemler aşağıdaki şekilde yapılacaktır.
20.1- Maliyet bedeli; Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliğine göre muhammen bedelin belirlenmesinde esas alınacağından öncelikle hesaplanacaktır. Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliğinin 16. maddesinden anlaşılacağı üzere, dikili ağacın maliyet bedeli; tevzi masrafı, fiili masraf, tarife bedeli ve satış masrafı ile orman imar giderlerinden oluştuğundan Ek-3’te belirtildiği şekilde hesaplanacaktır. Bu hesaplamada fiili masraf olarak sadece m³’lü emval için bütçede öngörülen ölçme ve diğer giderler esas alınacaktır. Sterli emvalde ölçme ve diğer giderler dikkate alınmayacaktır.
Verim yüzdesi hesabının hizmet alımı yoluyla yapılması halinde yapılan masraf m³ başına (sterli emval m³’e çevrilecek) hesaplanıp ölçme ve diğer giderler içerisine dahil edilecektir.
Muhammen bedel ise; dikili ağaçların özel kalite durumu, üretimdeki güçlük kriterleri, tüketim merkezlerine uzaklığı, üretilecek emvalin bu tüketim merkezlerine ulaştırılmasındaki zorluk ve kolaylıklar, piyasa şartları ile son dikili ağaç satış ortalamaları gibi faktörler dikkate alınarak piyasada satılabilir en uygun fiyat olacak şekilde Ek-3’te hesaplanan en son dikili ağaç maliyet bedeli üzerinden gerekli indirim veya artış yapılarak belirlenecektir.
Daha önce hiç dikili ağaç satışı yapılmamış olması ve piyasa fiyatının takdir edilmesinde tereddüde düşülmesi halinde, diğer işletme ve bölge müdürlüklerince yapılan dikili ağaç satış sonuçları ile satışa konu dikili ağaçlardan elde edileceği ön görülen çeşitli ürünlerin cins ve nevilerine ait son satış ortalamalarından da faydalanılabilecektir.
Muhammen bedel tespitinde veya daha sonra yapılacak fiyat indirimlerinde, Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliği’nin 16. maddesinde belirtilen yetki limitleri kullanılacak, ancak muhammen bedel tespit cetvelleri (%50 limite kadar) orman bölge müdürlüğünce onaylanacaktır. Orman işletme müdürlüğünce bölge müdürlüğüne onay için gönderilecek “Maliyet ve Muhammen Bedel Tespit Tutanağı” ekine “Deneme Ağacı ve Verim Yüzdesi Tespit Tutanağı” konulacaktır. Dikili ağaçların ilk ihalede satılamaması durumunda; pazarlığa bırakma, yeniden ihale etme veya üretimin işletmece yaptırılması gibi hususlarda idare yetkilidir.
20.2- Açık artırmalı dikili ağaç satışlarında Ek-5 “Açık Artırmalı Dikili Ağaç Satış Şartnamesi” kullanılacaktır.
20.3- Yangın görmüş alanlarda dikili satış yapılmak istenmesi durumunda 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesi ve 279 sayılı Tebliğin 5. bölüm 8. madde hükümleri dikkate alınarak satış şartları buna göre düzenlenerek açık artırmalı satış yapılabilecektir.
D-TAHSİSLİ DİKİLİ AĞAÇ SATIŞI
21- 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2896 sayılı Kanun’la değişik 30. maddesine dayanılarak çıkarılan “Orman Ürünlerinin Tahsisli Satışları Hakkında Esaslar” da değişiklik yapılmasına dair 99/13913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Tahsisli Satışlar Kararnamesi’nin 4/n maddesinde; “Sınırları içinde devlet ormanı bulunan köylerde ve nüfusu 2.500’den aşağı olan kasabalarda, orman köylerini kalkındırma kooperatifleri, köy ve belediye tüzel kişilikleri ile köylerdeki gerçek kişilere amenajman ve silvikültür planlarına göre ormanlardan çıkarılacak dikili ağaçların tahsisen satılabileceği” hükmü getirilmiştir.
Tahsisli dikili ağaç satışları bu tamimin 1-19 maddelerindeki genel esaslar doğrultusunda aşağıda belirtilen hususlara göre yapılacaktır.
Tahsisli dikili ağaç satışı yapılacak yerlerde duyuru yapılarak tahsisli satış talebi olup olmadığı, varsa talep sahipleri ve miktarları belirlenecektir.
Tebligatlar ve talebe ilişkin hususlar dosyasında muhafaza edilecek, dikiliden tahsisli satış yapılmak üzere ayrılan DKGH’nin dengeli şekilde dağıtımının yapılması sağlanacaktır. Satışa çıkarılacak DKGH talebe göre az ise tahsisli dikili satış yapılacak kooperatifler, belediye ve köy tüzel kişilikleri ile gerçek kişiler, iş gücü miktarları göz önüne alınarak kura ile tespit edilecek, haksızlığa meydan verilmeden adaletli bir bölüşüm sağlanacaktır.
Yangın görmüş sahalardaki dikili ağaçlar Orman Kanunu’nun 17. maddesi ve 279 sayılı Tebliğ gereği tahsisli satışa konu edilmeyecektir.
21.1- Mülki hudutları içinde tahsisli satışın yapılacağı dikili ağaçların bulunduğu, köy ve nüfusu 2.500’den aşağı kasabalarda kurulu; orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine, köy ve belediye tüzel kişiliklerine veya köy nüfusuna kayıtlı ve o köyde oturan gerçek kişilere tahsisli dikili ağaç satışı yapılacaktır. Tahsisli dikili ağaç satışı yapılmasında, gerçek ve tüzel kişilerin iş gücü kapasiteleri ve işi yapabilirlik durumları göz önüne alınacak ve iş gücünü aşan miktarlarda satış yapılmayacaktır.
Tahsisli dikili ağaç satışı yapılan gerçek ve tüzel kişilerin üretim işini yapmaksızın aldıkları dikili ağaçları başkalarına devretmesine veya satmalarına müsaade edilmeyecektir.
21.2- Tahsis bedeli verim yüzdesine göre üretilecek ürün cins ve nevilerine ait işletmenin son iki aylık açık artırmalı satış ortalama fiyatları, bu mümkün değilse, bölge müdürlüğü dahilindeki benzer işletmelerin son iki aylık açık artırmalı satış ortalamaları, bu mümkün değilse komşu bölge müdürlüklerinin benzer işletmelerinin son iki aylık satış ortalamaları, bu da mümkün değilse bölge müdürlüğünün tahsis fiyatları baz alınarak satışa konu bölme veya bölmeciğin kesme-sürütme-yükleme-taşıma birim fiyatlarının toplamı ile bu toplamın %10’u oranındaki istihkak fazlalıkları tutarı ve istif birim fiyatı ile sadece m³’lü ürünlerde bütçe ile verilen tasnif ve depolama giderleri düşülerek bulunacak fiyatlardan düşük olmamak üzere işletme müdürlüğü ihale komisyonu marifeti ile tahsis fiyatı Ek-4’teki örneğe göre tespit edilecektir. “Tahsisli Dikili Ağaç Satışı Bedel Tespit Tutanağı”; “Deneme Ağacı ve Verim Yüzdesi Tespit Tutanağı”, “Açık Artırmalı Satış Ortalama Fiyatları ve Üretim Birim Fiyatları”nı gösterir cetvellerle birlikte bölge müdürlüğüne onaya gönderilecektir.
Özelliği gereği tahsisen satılan ve açık artırmaya konu olmayan ürünler için tahsis fiyatı, açık artırmalı satış ortalama fiyatı olarak kabul edilecek, ancak bu ürünlerden de açık artırma ile satılanlar var ise açık artırma fiyatları dikkate alınacaktır.
Açık artırmalı satış ortalama fiyatlarından düşülecek üretim birim fiyatları, Asli Orman Ürünlerinin Üretim İşlerine Ait 288 sayılı Tebliğe göre tespit edilecek, ancak üretim işleri erken üretim döneminde yapılıyor ise bu birim fiyatlara erken üretim primleri de ilave edilecektir.
21.3- Yıllık toplam 5.000 m³’ten fazla tahsisli dikili ağaç satışları için orman işletme müdürlükleri orman bölge müdürlüğünden izin alacaktır.
21.4- Tahsise kapalı depolara emval getirilen ormanlarda; özelliğinden dolayı deponun tahsise kapanmasına neden olan ağaç türlerinde tahsisli dikili ağaç satışı yapılamaz.
21.5- Orman kalkındırma kooperatiflerine yapılan tahsisli dikili ağaç satışlarında; kooperatiflerin üretim işçiliğini üyelerince yapılacağını yazılı olarak beyan etmeleri halinde sigorta mevzuatı yönünden sorumlulukları kendilerine ait olmak üzere SGK’ya bildirimde bulunulmayacaktır.
21.6- Aynı yıl içerisinde iki defa tahsis talebinde bulunduğu halde kati teminatı yatırarak satışı yaptırmayan ve sözleşmeyi imzalamayan talep sahiplerine idare tekrar tahsisli satış yapıp yapmamakta serbesttir.
21.7- Tahsisli dikili ağaç satışlarında Ek-6 “Tahsisli Dikili Ağaç Satış Şartnamesi” kullanılacaktır.
E- YÜRÜRLÜK
22- Dikili ağaç satışları 14.01.2013 tarihinden itibaren bu Tamime göre yapılacaktır. 22.06.2007 gün ve 6521 sayılı Dikili Ağaç Satışı Tamimi, ilgili talimat ve ek düzenlemeler bu Tamimin yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkacaktır.
Gereğini önemle rica ederim.
Ekler