KolayuyumGiriş yap

448 Embriyo ve Ovum Üretim Merkezlerinin Çalışma Usul ve Esasları Talimatı

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

A- EMBRİYO TRANSFERLERİNDE KULLANILACAK SIĞIR CİNSİ DONÖR HAYVANLARDA ARANILACAK SAĞLIK ŞARTLARI VE VERİM ÖZELLİKLERİ

I.BÖLÜM

Donör Hayvanların Bulunduğu İşletmede Uyulması Gereken Sağlık Şartları ve Verim Özellikleri:

1- Donör Hayvanların Bulunduğu Sürülerde Olması Gereken Sağlık Şartları:

Embriyo toplama amaçlı kullanılacak donör hayvan, embriyonun toplanmasından önceki en az altı aylık süreyi ülkemizdeki işletmelerde geçirmeli, embriyo toplama faaliyetinden en az 30 gün önce menşe sürüde kalmalı ve sürüler aşağıdaki sağlık şartlarını taşımış olmalıdır.

a) Sürüler tüberküloz ve brusella hastalıklarından ari olmalıdır.

b) Sürüler enzootik sığır löykozu hastalığından ari olmalı veya embriyonun toplanmasından önceki üç yıl süresince klinik açıdan enzootik sığır löykozu belirtisi göstermemiş olmalıdır.

c) Sürüler infectious bovine rhinotracheitis (İBR)/ infectious pustuler vulvo-vaginitis (IPV) hastalığından ari olmalı veya embriyonun toplanmasından önceki bir yıl süresince klinik açıdan sığırlarda infectious bovine rhinotracheitis (IBR)/ infectious pustuler vulvo-vaginitis (IPV) hastalığı belirtisi göstermemiş olmalıdır.

2- Donör Hayvanların Verim Özellikleri:

Donör hayvan/hayvanın;

a) İlk doğurma yaşı 22 aydan küçük olmamalıdır.

b) 1. laktasyon 305 günlük süt verimi; Holstein ırkında en az 8.500 kg, Brown Swiss ırkında en az 7000, Simmental ve Jersey ırklarında en az 6.000 kg olmalı ve bu veriler damızlık belgesinde bulunmalıdır. Donör düve ise ana ve babasının verim kayıtları dikkate alınır.

c) İthal ise 305 günlük laktasyon bilgisinin yer aldığı ithal edildiği ülkenin pedigrisi istenir. İthal edildiği ülkenin 305 günlük ülke popülasyon süt verimi ortalaması, ICAR (international Committe for Animal Recordıng-Uluslararası Hayvan Kayıt Komitesi) verileri esas alınmak koşulu ile, Holstein' de 8.500 kg , Brown-Swiss’te 7.000 kg, Simmental ve Jersey ırkında 6.000 kg. olacaktır.

ç) Genel görünüşü, vücut gelişimi (canlı ağırlık) ve fiziksel özellikler yönünden ırk özelliklerini taşımalıdır.

d) Donör hayvanlar ve ebeveynleri e-ıslah ve Türkvet sistemlerine kayıtlı olmalıdır.

II. BÖLÜM

Donörün Nakillerinde ve Embriyo Üretim Merkezlerine Giriş-Çıkışlarda Dikkat Edilecek Hususlar ve Aranılacak Sağlık Şartları

1- Nakillerde Dikkat Edilecek Hususlar:

Donör hayvan/hayvanın;

a) Dezenfekte ve izole edilmiş nakil araçları ile Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara göre resmi veteriner hekim kontrolünde sevk edilecektir.

b) Nakil sırasında klinik olarak herhangi bir hastalık belirtisi göstermemeli ve diğer hayvanlarla teması önlenmelidir.

2- Nakillerde Aranılacak Sağlık Şartları:

a) İşletmelerden alınan donör, uygun sağlık şartlarına sahip bir karantina yerinde (embriyo üretim merkezinin ön kabul bölümü veya çalışma izni almış başka bir karantina yeri de olabilir.) en az 30 gün süre ile karantinaya alınır.

b) Donör son on iki ay boyunca rutin testleri negatif çıkan, çalışma izni almış bir embriyo üretim merkezinden eşit sağlık şartlarına sahip başka bir embriyo üretim merkezine transfer ediliyorsa, karantina ve testlere tabi tutulmayabilir.

III. BÖLÜM

Donör İçin Karantina Merkezinde Uyulması Gereken Şartlar

I- Karantina Yerinin Özellikleri:

a) Yerleşim merkezlerine uzakta,

b) İzole edilmiş, temizlik ve dezenfeksiyon yapmaya elverişli,

c) Dışarıdaki diğer hayvanlarla direkt veya dolaylı bağlantısı olmayan, ç) Giriş ve çıkışlarda her türlü hijyenik tedbirlerin alınabileceği,

d) Donör hayvanların en az bir ay süreyle barındırılabileceği,

e) En az 30 gün süresince Şap hastalığı vakası görülmeyen 10 km. yarıçapında bir alanda kurulu,

f) En az 3 ay süresince tüberkuloz ve brucelloz’dan ari,

g) En az 30 gün süresince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerince belirlenmiş ihbarı mecburi sığır hastalıklarından ari olmalıdır.

2- Karantina Merkezinde Donöre Yapılması Gereken Testler

Donörler, karantina merkezine geldiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde karantinaya alınır ve en az 30 gün süreyle karantinada tutulur. İl/İlçe Müdürlüğünden gelen resmi veteriner hekimler “Karantina Tutanağı” düzenleyerek, tutanakta karantinanın başlangıç ve bitiş tarihini belirtir. Donörler, her hastalık için aşağıdaki testlere tabi tutulmalıdır:

a) Infectious bovine rhinotracheitis (IBR)/ Infectious pustuler vulvo-vaginitis (IPV) için bir serolojik teste,

b) Bovine viral diarrhea (BVD/MD) için,

- virüs izolasyon testi veya virüs antijen testi ve

- antikor bulunup bulunmadığının tespitine yönelik serolojik teste,

c) Mavi dil hastalığı (BT) için,

- antikor için serolojik teste ve

- antijen için PCR testine,

Söz konusu tüm test sonuçlan negatif olmalıdır. Eğer bu testlerden herhangi birisi pozitif çıkarsa hayvan karantina yerinden derhal uzaklaştırılır. Diğer hayvanlar, ilk kan alındığı tarihten en az 21 gün sonra, pozitif çıkan hastalık veya hastalıklar yönünden tekrar teste tabii tutulur. Grup halinde yapılan karantina durumunda ise İl/İlçe Müdürlüğü bu talimata göre diğer hayvanların embriyo üretim merkezine giriş uygunluklarını yeniden tespit etmek için gerekli önlemleri alır. Tüm test sonuçları negatif çıkıncaya kadar karantina süresi sonlandırılmaz.

IV.BÖLÜM

Embriyo Üretim Merkezindeki Donörlere Uygulanması Zorunlu Rutin Testler

Embriyo üretim merkezlerindeki donör hayvanlar rutin olarak aşağıdaki testlere tabi tutulur. Testler için gereken her türlü uygulama, il/ilçe müdürlüğünde bu iş için görevlendirilmiş resmi veteriner hekim tarafından ya da resmi veteriner hekimin nezaretinde üretim merkezi sorumlu veteriner hekimi tarafından yapılır. Tüm testlerin Bakanlığımız tarafından ruhsatlandırılmış laboratuvarlarda yaptırılması zorunludur. Üretim merkezinin sorumlu veteriner hekiminin talep etmesi ve il müdürlüğünce uygun görülmesi halinde testler bir aydan az olmamak üzere belirtilenden fazla sayıda da yaptırılabilir.

a) Sığır Tüberkülozu (Mycobacterium bovis) yönünden ariliği onaylı bir embriyo üretim merkezindeki hayvanlara birinci yıl altı ayda bir olmak üzere iki kez, her iki test de menfi çıktığı takdirde sonraki yıllar için yılda bir kez resmi veteriner hekim tarafından uygulanan tek intradermal test ya da intradermal karşılaştırmalı tüberkülin testi,

b) Sığır Brusellası; (Brucella abortus) yönünden birinci yıl 3 ayda bir olmak üzere iki kez, her iki test de menfi çıktığı takdirde sonraki yıllar için yılda bir kez serolojik teste,

c) Enzootik Sığır Löykozu (EBL) yönünden yılda bir defa bir serolojik teste,

ç) Infectious bovine rhinotracheitis (IBR)/Infectious pustuler vulvo-vaginitis (IPV) yönünden altı ayda bir kez bir serolojik teste,

d) Bovine Viral Diarrhea (BVD/MD) bakımından en az altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez serolojik teste,

e) Mavi Dil (BT) yönünden 28 günde bir antijen için PCR testine,

Söz konusu tüm test sonuçları negatif olmalıdır. Eğer yukarıdaki testlerden herhangi biri pozitif sonuçlu olursa söz konusu donör hayvanlar izole edilerek damızlıktan çıkarılır ve üretim izni iptal edilir. Ayrıca bu hayvanlardan son negatif testten itibaren üretilmiş embriyolar ticareti yapılmadan il müdürlüğü nezaretinde imha edilir.

Son pozitif testin uygulandığı tarihten itibaren merkezdeki bütün diğer hayvanlardan üretilen embriyolar ayrı bir depoda tutulacak ve merkezin sağlık şartları yeniden sağlanıncaya kadar ticareti yapılmayacaktır.

Test sonuçları donör hayvanın adı-kulak numarası, uygulama tarihi ve uygulama sonuçlan belirtilecek şekilde üretim merkezinde ve Bakanlık il müdürlüğünde kaydedilecek, sonuçlar Bakanlığa bildirilecektir.

Hayvanlara yapılacak tüm testler resmi bir laboratuvarda yapılacaktır. Hastalıkların teşhisi için OIE tarafından belirlenen teşhis teknikleri kullanılacaktır. Kullanılan teknik, bunların standardizasyonu ve sonuçların yorumlanması OIE Diyagnostik Testler ve Aşılarla İlgili Standartlar Rehberinde belirtilen güncel uygulamalarla uyumlu olacaktır.

İşletmede Donöre Ovum ve Embriyo Uygulaması

Donör hayvanın embriyo üretim merkezine getirilmemesi durumunda, işletmede ovum toplanması veya embriyo üretimi uygulaması yapılabilir. Bunun için işletmenin sürüsü bu talimatın I. Bölümde “1- Donör Hayvanların Bulunduğu Sürülerde Olması Gereken Sağlık Şartları”nda yer alan hastalıklardan ari olmalıdır.

V. BÖLÜM

Donörlerde ve Embriyolarda aranılacak şartlar

1-Dönörlerde Aranılacak Şartlar:

a) Embriyo üretiminde kullanılacak donör hayvanların damızlık niteliğinde olmaları şarttır. Bunun belgelenmesi için hayvana ait Bakanlık ve/veya merkez birliğince düzenlenen onaylı damızlık belgesi, pasaport, fenotip uygunluk raporu gerekmektedir. Fenotip uygunluk raporu il müdürlüğünde görev yapan bir veteriner hekim ile zooteknisi bir ziraat mühendisi ve üretim merkezi sorumlu veteriner hekiminden oluşturulacak heyet tarafından yerinde tespit edilerek düzenlenir.

b) Bakanlıkça görevlendirilen Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde (Lalahan-Ankara) yaptırılan DNA testi sonucu belirlenen DNA profiline ait belgesi olmalıdır.

c) Embriyonun alındığı gün hayvan, klinik olarak hiçbir hastalık belirtisi göstermemelidir.

ç) Donör, hayvancılıkla ilgili herhangi bir yasaklama veya karantina önlemlerinin uygulanmadığı bir işletmede/embriyo üretim merkezinde olmalıdır.

d) İşletme/embriyo üretim merkezi, şap hastalığı görülmeyen 10 km yarıçapında bir yerde olmalıdır.

e) Donörlere embriyo toplama işleminden önceki 30 gün süresince şap aşısı yapılmaz.

f) Kesimhanede kesim sonucu ovum toplanması durumunda, donör hayvan herhangi bir hastalık sebebiyle kesilmemiş olmalıdır.

g) Ovum ve diğer dokuların toplandığı kesimhane, yasaklama veya karantina önlemlerinin uygulanmadığı bir yerde bulunmalıdır.

2-Embriyoda Aranılacak Şartlar:

a) Embriyo, Bakanlık tarafından çalışına izni verilmiş sperma üretim merkezinde bulunan donör boğalardan alınan spermalar veya ithal edilen spermalar kullanılarak suni tohumlama veya in vitro fertilizasyon yoluyla elde edilmiş olmalıdır.

b) Embriyolar sıkı hijyen koşullarında toplanmış, işlenmiş ve saklanmış olmalıdır.

3-Embriyo Toplama ve Embriyo Üretim Ekiplerine Yönelik Şartlar

a) Embriyoların toplanması, değerlendirilmesi ve saklanması uygulaması Bakanlıktan izin almış kişi ve kurumlarca yapılır.

b) Embriyolarm incelenmesi, işlenmesi ve saklanması işlemlerinin yürütülebileceği en az bir çalışına alanı, bir mikroskop ve kriyojenik ekipmana sahip embriyo üretim merkezinin sabit veya seyyar laboratuvar tesisleri bulunmalıdır.

c) Sabit laboratuvar olması halinde;

- Donör hayvanlardan embriyoların toplama faaliyetinin yapıldığı alana bitişik, ancak fiziksel olarak ayrı embriyoların işleneceği bir bölüm/oda bulunmalıdır.

- Embriyo toplama ve işleme faaliyetlerinde kullanılan alet ve ekipmanların temizlenmesi ve sterilizasyonu için gerekli donanıma sahip bir bölüm veya alan bulunmalıdır.

- Zona pellucida penetrasyonunu da kapsayan embriyo mikro manipülasyonu yapılacağı zaman, incelenecek grupların düzgün bir şekilde temizlenip dezenfekte edileceği laminer flow bulunmalıdır.

- Ovumdan oositlerin çıkarılmasına ayrılmış bir bölüm/oda ile oosit ve embriyoların işlenmesi ve embriyoların saklanması için ayrılmış bölüm/odalarda yeterli düzeyde ekipman ve tesislere sahip olmalıdır.

- Tüm oosit, sperma ve embriyoların işlenmesi için laminer flow bulunmalıdır. Ancak sperma sanrifüjü tüm hijyen önlemlerinin alınması kaydıyla laminer flow dışında da gerçekleştirilebilir.

ç) Seyyar laboratuvar olması halinde;

- Aracın özel donanıma sahip iki ayrı kısımdan oluşan bölümleri olmalıdır. Bu bölümlerden birisi embriyonun incelenmesi ve işlenmesi için ayrılmış, diğer bölüm ise donör hayvanlarla temas ederken kullanılan ekipman ve materyallerin tutulması için ayrılmış olmalı ve temiz tutulmalıdır.

- Oosit ve diğer dokuların bir kesimhaneden toplanması durumunda, ovum ve diğer dokuların sabit laboratuvara hijyenik ve güvenli bir şekilde nakliyesi için gerekli ekipmanlara sahip olmalıdır.

-Seyyar laboratuvar, ekipmanlarının sterilizasyonu, kullanılacak sıvıların temin edilmesi, embriyoların toplanması ve işlenmesi için gerekli diğer ürünlerin temin edilmesi için sabit bir laboratuvarla daima temas halinde olmalıdır.

d) Embriyo üretim ekibi, ekip olarak in vitro fertilizasyon ve/veya in vitro kültür yoluyla elde edilen embriyoların üretimi ve işlenmesi faaliyetlerini yürütmek üzere personele, hastalık kontrolü ve laboratuvar teknikleri, özellikle de steril koşullarda çalışma prosedürlerine ilişkin konularda eğitim verilmelidir.

VI. BÖLÜM

Embriyoların toplanması, işlenmesi, saklanması ve nakliyesine ilişkin şartlar

1. Embriyo Toplama ve İşleme Faaliyetleri

a) Embriyolar, embriyo üretim merkezinde veya işletmenin diğer kısımlarından izole olan ve iyi durumda ve kolayca temizlenip dezenfekte edilebilir bir yerde toplanır.

b) Embriyolar, hayvan hastalıkları yönünden yasaklama veya karantina önlemlerinin uygulanmadığı bir alanda sabit veya seyyar bir laboratuvar tesisinde işlenebilir. (İncelenir, yıkanır, sınıflandırılır ve tanımlanmış steril kaplara yerleştirilir.)

c) Toplama ve işleme sırasında, embriyolarla veya donör hayvanlarla temas eden tüm aletler tek kullanımlık olmalı ya da kullanmadan önce uygun bir şekilde dezenfekte veya sterilize edilmelidir.

ç) Tüm araç-gereçler ve solüsyonlar, Embriyo Transferi Birliğinin (IETS) hazırladığı kılavuzda yer alan önerilere uygun olarak onaylanan yöntemler kullanılarak sterilize edilmelidir. IETS kılavuzuna göre, kullanılan malzemelere antibiyotik ilave edilebilir.

d) Saklama ve taşıma kaplarının kullanılmadan önce uygun bir şekilde dezenfekte ya da sterilize edilmiş olmalıdır.

e) Embriyonun saklanması ve nakliyesinde kullanılan her bir konteynerin üzerinde embriyo üretim merkezine ve ekibine ait bilgiler, embriyonun toplanma tarihi, donörün, ana ve babasının ırkı ve kimlik bilgilerine ait bilgileri içeren etiket bulunmalıdır.

f) Toplanan embriyolar en kısa sürede dondurulur ve ekip veteriner hekiminin kontrolü altında uygun bir yerde muhafaza edilir ve resmi veteriner hekim tarafından düzenli olarak denetime tabi tutulur.

g) Her toplama ekibi, embriyonun toplanmasından önce ve sonraki 12 ay süresince aşağıda yer alan hususlarda embriyo toplama faaliyetlerinin kaydını tutmalıdır:

-Donör hayvanın ırkı, yaşı, küpe numarası ve işletmesi,

-Embriyo toplama ekiplerinin embriyo transferi amacıyla yaptıkları tüm faaliyetler (İşletmenin ve hayvann seçimi, embriyonun toplanması, değerlendirilmesi ve muhafazası.)

-Embriyonun satışı durumunda gideceği yere ilişkin bilgiler,

-Zona pellucida penetrasyonunu da içeren mikromanipülasyon teknikleri ya da embriyolar üzerinde gerçekleştirilen in vitro fertilizasyon ve/veya in vitro kültür gibi diğer tekniklere ilişkin ayrıntılar. Embriyonun in vitro fertilizasyon tekniğiyle elde edilmiş olması halinde, ovumların ve/veya oositlerin toplanma yeri ve tarihine ilişkin ayrıntılı bilgilere de yer vermek koşuluyla tanımlama, grup bazında yapılabilir. Ayrıca, donör hayvanın menşei olan sürüye ilişkin bilgilere erişim de mümkün olmalıdır.

h) Ayrıca aşağıdaki ek şartlar da uygulanacaktır:

-Ovum ve diğer dokuların bir kesimhanede toplanması halinde, Bakanlık tarafından ruhsatlı kesimhane olmalıdır. Kesimi yapılan donör hayvan, ante mortem ve post mortem muayenesinden sorumlu resmi veteriner hekimin kontrolü altında olmalıdır.

-Ovum ve diğer dokularla doğrudan temas eden malzeme ve ekipmanlar kullanımdan önce sterilize edilmeli ve sterilize edilmelerinin ardından hiçbir şekilde amacı dışında kullanılmamalıdır. Donör hayvanların farklı gruplarından alınan oositler ve embriyolara uygulanacak işlemlerde ayrı ekipman kullanılmalıdır.

-Donör grubun post mortem incelemesi tamamlanana kadar ovum ve diğer dokuların işlem laboratuvarına girişine izin verilmez. Donör grubunda veya o kesimhanede o gün kesilen hayvanların herhangi birinde bir hastalığın tespiti halinde, o gruptan alınacak tüm dokular tespit edilerek kullanım dışı bırakılır,

ı)Aynı donör grubundan alınan embriyolar, aynı ampül/payette saklanmalıdır.

2. Embriyoların Saklanması

a) Embriyolar, Bakanlıktan onaylı embriyo üretim merkezlerinde ve uygun koşullarda saklanır.

b) Embriyo üretim merkezlerinin aşağıdaki şartları da yerine getirmeleri gerekmektedir:

- Sadece embriyoların saklanması için ayrılmış en az bir tane kilitlenebilir odası olmalıdır.

- Temizliği ve dezenfeksiyonu kolay olmalıdır.

-Embriyoların tüm giriş ve çıkışlarına yönelik daimi kayıtlar mevcut olmalıdır. Özellikle embriyoların son varış yerine ilişkin bilgiler de bu tür kayıtlarda yer almalıdır.

-Resmi veteriner hekimin denetimine tabi olmalıdır.

3. Embriyoların nakliyesi

a) Ticareti yapılacak embriyoların nakliyesi, embriyo üretim merkezlerinden varış yerine ulaşana kadar yeterli hijyen koşulları altında kanesterlerdeki embriyolara ait bilgilerin bulunduğu etiketli konteynırlar içerisinde yapılmalıdır.

b) Embriyolar üretim tarihinden itibaren depolama odasında en az bir ay bekletilmelidir. İşletmede ya da embriyo üretim merkezinde bulunan donörde yukarıda bildirilen hastalıkların çıkmaması halinde embriyo sevk edilir. Bu şart taze embriyoda uygulanmayacaktır.

VII. BÖLÜM

Diğer Hususlar

1- Embriyo üretim merkezleri üretim izni alırken laboratuvarında bulunan alet ekipman listesini başvuru dosyasına ekleyecektir.

2- Yönetmeliğin ilgili maddesinde belirtilen denetim defteri Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüklerinden sayfaları numaralandırılmış, mühürlenmiş şekilde alınacak ve denetimlerde istenildiğinde gösterilecektir.

3- Üretim izni alınacak donör adayı için “Aday Donöre Ait Bilgi Formu"nu (Ek-1) üretim merkezi veteriner hekimi düzenleyecek, İl Müdürlüğü kontrol edecektir. İl Müdürlüğü tarafından aday donörün üretim izni için form ve ekine belgeleri ile sağlık testleri eklenerek Genel Müdürlüğe gönderilecektir.

Ekler