359/4442 Yaban Hayatı Ticareti ile İlgili Belgelerin Düzenlenmesinde Uyulacak Hususlar Hakkında Talimat
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Sayı : B18.0.DMP. 0.03.02/494/359 /4442
Konu: Yaban Hayatı Ticareti İle İlgili Belgelerin Düzenlenmesine Uyulacak Hususlar
ANKARA... VALİLİĞİNE
(İl Çevre ve Orman Müdürlüğü)
Bilindiği gibi Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin (CİTES) Uygulanmasına Dair Yönetmelik gereğince; CİTES kapsamındaki memeli, kuş ve sürüngen türlerin ithalat, ihracat ve re- eksportu ile ilgili belgeler, Bakanlığımız adına Genel Müdürlüğümüz, Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı tarafından merkezde düzenlenerek verilmekteydi.
Bakanlığımızın vermiş olduğu hizmetin daha etkili, yerinde ve gecikmelere neden olmadan zamanında verilmesi amacıyla CİTES belgelerinin, Ankara, İstanbul, İzmir ve Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlükleri tarafından verilmesi için 31.08.2006 tarih ve Bakanlık Makamını 3 nolu Olur’u ile yürürlüğe giren” Bakanlık yetki devri imza ve işbölümü talimatı”nda değişiklik öngören 24.04.2008 tarih ve 4 nolu Bakanlık Makamı Olur’u ile CİTES izin belgelerinin düzenlenmesi için yetki devri yapılmıştır.
Bu bağlamda yetki devri işlemlerinin tamamlanmasından sonra CITES Belgeleri 01.05.2008 tarihinden itibaren Türkiye geneli için, İstanbul, İzmir, Antalya ve Ankara İl Çevre ve Orman Müdürlüklerince düzenlenmektedir. CITES izin belgelerinin dört ayrı ilde ve CITES ek listelerinde yer almayan türlerin için düzenlenen ithalata uygunluk ve ihracata uygunluk belgelerinin 81 İl Müdürlüğünde düzenlenmesi nedeniyle uygulamada aşağıda belirtilen hususlara uyulması önem taşımaktadır.
A. Cites İzin Belgesi Müracaatlarında İstenecek Belgeler
Yapılacak ticaretin niteliğine göre CITES izin belgesi almak isteyen firmalardan istenecek belgeler şunlardır:
İmport belgesi müracaatlarında;
a- Dilekçe (Yapılacak işlemin muhteviyatı ile ilgili olarak belge düzenlemekle yükümlü makama yazılmış)
b- Gümrük giriş beyannamesinin aslı veya fotokopisi,
c- Fatura veya proforma fatura aslı veya fotokopisi,
d- Malın geleceği ülkenin CITES yönetim otoritesince düzenlenmiş CITES belgesinin aslı ( canlı hayvanlar hariç),
e- İlk defa müracaatta bulunan firmalar için ticaret sicil gazetesi fotokopisi f- CITES izin belgesi elden alınacak ise belgeyi alacak kişi adına firmaca düzenlenmiş vekaletname,
Re-eksport belgesi müracaatlarında;
a- Firma ithalat yapmak için aldığı import belgesi ile ilk re-eksport işlemini gerçekleştiriyorsa import belgesinin san nüshasının aslı istenir.
b- Mamul eşyanın, göndericisi ve alıcısının açık adresinin belirtildiği fatura aslı veya fotokopisi,
c- Gönderilecek mal ve sarfiyatın belirtildiği ithalat takip formunun aslı istenir.Yapılan re-eksport işlemi ilk re-eksport işlemi değil ise ithalat takip formunda daha önceki re-eksport belgesi numarasının bulunmasına ve belgeyi düzenleyen personelin parafinin bulunmasına özellikle dikkat edilmelidir.
d- Firmalar import belgesi ile getirdikleri derinin tamamını veya bir kısmını başka bir firmaya satabilirler. Böyle durumlarda re-eksport müracaatı yapan firma deriyi satın aldığını belgelemek zorundadır.
B.Cites İzin Belgeleri Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
CITES Belgeleri import, eksport re-eksport ve other olmak üzere 4 şekilde hazırlanmaktadır. CITES izin belgeleri düzenlenirken, Firmanın beyanı esas alınır ancak zaman zaman ve ihtiyaç duyulduğunda firma yapacağı işlemle ilgili olarak yerinde denetlenir.
1- Import belgelerinin geçerlilik süresi 1 yıl, eksport ve re-eksport belgelerinin geçerlilik süresi 6 aydır.
2- CITES Import Belgesi düzenlenen firma adına, import belgesi ile getirilen deri türünün ve miktarının yazıldığı “İthalat Takip Formu” düzenlenir ve firmaya verilir. Firma getirdiği bu deri ile yapacağı her türlü re-eksport işleminde ithalat takip formunu işleyerek İl Müdürlüğüne müracaat eder,
3- CITES re-eksport belgesini düzenleyen görevli personel, ithalat takip formunda CITES import belgesi ile getirilen derinin ne kadarının işlendiğini ve kalan deri miktarını ithalat takip formunda kontrol edecek ve formu paraflayacaktır.
4- İthalat Takip formundaki bilgiler, İl Müdürlüğünün bilgisayarında kayıtlı tutulacaktır.
5- İthalat Takip formunu işlenmiş olarak beyan etmeyen firmanın CITES re-eksport belgesi kesinlikle düzenlenmeyecektir.
6- Firma belge düzenlemeye yetki olan herhangi bir İl Müdürlüğünden aldığı CITES import belgesine istinaden diğer yetki verilen İl Müdürlüğünden CITES re-eksport belgesi talebinde bulunur ise CITES import belgesinin alındığı İl Müdürlüğü ile bağlantıya geçilecek, ve söz konusu import belgesi ile daha önce re-eksport yapılıp yapılmadığı öğrenilerek yeni belge düzenlenecektir.
7- CITES izin belgesi düzenlenirken, türlerin Latince isimleri, yer aldığı ek liste sayısı ve menşei ile ilgili herhangi bir tereddüt durumunda, www.cites.org sitesinde yer alan (species database) linkine girilerek türün kontrolü yapılacaktır.
8- İthalat işleminde türün geldiği ülkenin CITES Yönetim Otoritesince düzenlenmiş orijinal CITES belgesi ile ilgili oluşacak tereddütlerde veya herhangi bir konuda Bilimsel Otoritenin görüşüne ihtiyaç duyulması halinde Genel Müdürlüğe yazılarak görüş talep edilecektir.
9-Yıl boyunca düzenlenen CITES izin belgelerine ilişkin ithalat ve ihracat belgeleri için düzenlenmesi gereken raporlar CITES Sekreteryası tarafından belirlenen formatta, bir sonraki yılın Ağustos ayı sonuna kadar düzenlenerek Genel Müdürlüğe gönderilecektir.
10- ClTES sekreteryasından gönderilen, sözleşme ile ilgili bilgiler, ithalat ve ihracat yasaklan, listelerdeki değişiklikler, ülkelerin belge formatlarında yapılan değişiklikler İl Müdürlüğünüzce, imza sirkülerinde belirtilen e-posta adreslerine, Genel Müdürlüğümüzce gönderilecektir. Bu nedenle e-posta adreslerinin her gün kontrol edilmesi gerekmektedir.
C.Canlı Hayvanlar İçin Verilen Cites Belgelerinin Düzenlenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususular
1- Canlı hayvan ticareti haricinde, yaban hayvanlarının türevleri için CITES izin belgeleri düzenlenirken malın geleceği ülkenin CITES otoritesince düzenlenmiş, CITES, belgesinin aslı istenecek fotokopi ile kesinlikle işlem yapılmayacaktır. Ancak diğer belgelerin fotokopisi ile işlem yapılabilir.
Canlı hayvan söz konusu olduğunda canlı hayvanın gümrüklerde beklemesinin önlenmesi amacıyla geldiği ülkeden alınan CITES belgelerinin fotokopisi ile işlem yapılacak ve hayvanlar ülkemize giriş yaptıktan sonra firma tarafından belge orjinalleri CITES izin belgesini düzenleyen makama teslim edilecektir.
2- Yırtıcı, zehirli, saldırgan ve insan sağlığını tehdit edecek hastalıkları ( aids, ebola vs. ) taşıyan timsah, yılan, maymun gibi hayvanlar için, hayvanın geleceği ülke CITES belgesi düzenlemiş olsa dahi, 5199 Sayılı kanunun 14.maddesinin (d) fıkrası gereğince ticaret için kesinlikle izin verilmeyecektir. Ancak, hayvanat bahçeleri için izin verilebilir.
3- Ülkemiz doğasında bulunmayan, ve doğaya bırakıldığı taktirde av ve yaban hayatına zarar verebilecek türden hayvanların satışını yapacak firmalara;
a- Getirilecek olan bireylerin, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında hayvan refahına uygun alt yapıya sahip olunması,
b- Türün ekolojisi ve biyolojisi ile ilgili olarak bir uzman (Biyolog veya Veteriner Hekim) dan danışmanlık hizmetinin alınması,
c- Satılan bireylerin av ve yaban hayvanlan için düzenlenecek satış belgesi ile birlikte satılması ve firma tarafından satılan bireyler ile ilgili bilgilerin tutulması, ayrıca belgede
-Alıcının adı ve iletişim bilgilerinin bulunması,
-Satın alan kişilerin hayvanı beslemekten vazgeçmesi durumunda doğaya bırakmayacaklarını ve nereye teslim etmeleri gerektiğinin belirtilmesi,
-Bireyin el değiştirmesi veya ölmesi durumunda değişiklikle ilgili bilgilerin firmaya bildirilmesi,
-Türe ilişkin tutulan bilgilerin bir kopyası ve değişikliklerin Genel Müdürlüğümüze bildirilmesi,
-Türün her hangi bir şekilde doğaya kaçması durumunda ortaya çıkacak ekolojik veya sosyal bir sorunun firma tarafından çözüleceğinin taahhüt edilmesi,
yukarıda belirtilen şartlan yerine getireceğini taahhüt eden noter onaylı taahhütname getirmek şartı ile izin verilir.
İzin verilen firmanın taahhütlerini yerine getirip getirmediği takip edilecektir.
4- Canlı hayvan ithalatında ev ve süs hayvanı satış yerleri (pet shoplar) için getirilen hayvanlardan, “Av ve yaban hayvanlan ile bunlardan elde edilen ürünlerin bulundurulması, üretimi ve ticareti hakkında yönetmelik” hükmü gereği kuşların yönetmelikte belirtildiği şekilde halkalanması, mikrocip takılabilenlerin ise mikrocip takılmasına dikkat edilerek yeni ithalat müracaatlarında bir önceki sevkiyatta belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği göz önünde bulundurularak izin belgesi düzenlenecektir.
5- Canlı hayvan satışı yapan ve ithalat talebinde bulunan işletmelerden, İl Müdürlüklerinden av ev yaban hayvanı bulundurma ve satış ruhsatı almış olan işletmelere ithalat izni verilmesine dikkat edilecektir.
6- Sirkler için verilen izinlerde, beyan edilen hayvanların yerinde görülerek gebe hayvan varsa tespit edilmesine, olası bir doğumda doğan yavrunun, yetişkinlerden ve yeni Yavrulardan ölenlerinde kayıt altına alınacaktır. Ayrıca sirklerde bulunan hayvanlar için av yaban hayvanı bulundurma belgesinin düzenlenecektir.
D. Cites Belgelerinin İptal Edilmesi ve Yeni Belge Düzenlenmesi
1- Düzenlenmiş olan CITES izin belgelerinin firmalar tarafından herhangi bir sebepten dolayı geçerlilik süresine kadar kullanılmaması durumunda, firmaya verilmiş olan sarı, yeşil ve kırmızı bantlı nüshalar geri alınarak ve İl Müdürlüğünde kalan mavi bantlı nüsha üzerine kırmızı kalemle iptal yazılır dört nüsha dosyada muhafaza edilir
2- Firmalar tarafından alınan re-eksport belgeleri ile ilgili yapılan değişikliklerde, (adres değişikliği, miktar değişikliği) düzenlenen belge iptal edilerek yeni numara ile belge düzenlenir. Mükerrer numara kesinlikle kullanılmayacaktır.
3- Firmanın beyanından veya verdiği belgelerden kaynaklanan hatalı durumlarda belgenin iptal edilmesi durumunda, düzenlenecek yeni belge için belge ücreti alınacaktır.
E. Cites Listelerinde Yer Almayan Türlerin İthalata Ve İhracata Uygunluk Belgesi Verilirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususular
1- “Av ve yaban hayvanlan ile bunlardan elde edilen ürünlerin bulundurulması, üretimi ve ticareti hakkında yönetmelik”in 92. madde hükmü gereği, Genel Müdürlükçe her yıl belirlenen, ithalatta ve ihracata uygunluk belgeleri için alınan belge ücretleri KDV’li oran üzerinden alınacaktır. Genel Müdürlüğümüzce istendiği zaman bildirilmek üzere, alınan belge ücretleri ile ilgili İl Müdürlüğünde kayıt tutulacaktır.
2- CITES ek listelerinde yer almayan türler için düzenlenen ithalata uygunluk ve ihracata uygunluk belgeleri için geçerlilik süresi düzenleme tarihinden itibaren 1 (bir) yıldır. Yönetmelik ekinde bulunan ithalata ve ihracata uygunluk belgesinin İl Müdürlüğünün onayı için ayrılan bölüm olan sağ alt köşesinde, geçerlilik suresi belirtilecektir. Herhangi bir sebepten dolayı firma yapacağı ticareti 1 (bir) yıl içinde gerçekleştirmediyse, tekrar müracaatta bulunarak yeni belge almak zorundadır. Böyle durumlarda İl Müdürlüğünce yerinde tespit yapılarak yeni belge düzenlenecektir. Süresi geçmiş belgeler için süre uzatımı söz konusu değildir.
3- İthalata uygunluk ve ihracata uygunluk belgelerinin yıl sonu raporu (Firma adı, türün Türkçe ve bilimsel adı, örneğin tanımı (deri, çanta, ceket, mont, kaban, vb) miktarı ve alınan ücret) düzenlenerek yıl sonunda Genel Müdürlüğe gönderilecektir.
4- İlgili yönetmeliğin 76. maddesi gereğince ithalata uygunluk belgesi düzenlenirken, aşağıda belirtilen belgeler istenecektir.
a- Gümrük giriş beyannamesi
b- Proforma fatura
c- Avrupa’dan yapılan ithalatlarda A-TR (Serbest Dolaşım Belgesi) belgesi de geçerli olabilir. (Bu belge de ithal edilecek türün Latince adı geçmelidir.)
d- A-TR dışında türün Latince adını içeren menşe şahadetnameleri de geçerli belgelerdir. Menşe şahadetnamesi malın getirildiği ülkeden alımmış ve resmi makamlarca onaylanmış olmalıdır.
e- Bu belgelerin dışında eğer ihracatçı firma doğa koruma ile ilgili bir makamdan ihraç ettiği malın elde edildiği hayvanlar ile ilgili olarak bilimsel adlarını da kapsayacak şekilde bir resmi yazı almış ise, bu belge ilgili firma için muhtelif sevkıyatlarda kabul edilebilir.
Yukarıdaki belgelerden (a) ve (b) İthalata uygunluk belgesi düzenlemek için yeterlidir. Ancak proforma fatura türün Latince adım içermiyor ve onaysız ise (c), (d) veya (e) de belirtilen belgelerden biri de ilave olarak istenecektir. Burada önemli olan getirilen malın CITES sözleşmesine dahil bir türden elde edilmediğinin ispatlanmasıdır. Gerekli hallerde örnekler kontrol edilebilir.
5- Yönetmeliğin 78. maddesi gereğince ihracata uygunluk belgesi hazırlanırken, yönetmeliğin 77. maddesinde istenen belgelere ek olarak, tür ithal edilmiş ise tür için düzenlenen ithalata uygunluk belgesi de istenir.
Bilgilerinizi, av ve yaban hayvanlarının ithalatına ve ihracatına yönelik yapılacak işlemlerin ve CİTES Belgesi düzenlemesi yetkisi verilen İl Müdürlüklerinin CİTES ile ilgili yapacakları işlemlerin bu doğrultuda yapılması hususunda gereğini rica ederim.