KolayuyumGiriş yap

355154 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 Tarihli ve 355154 Sayılı Talimatı

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Tapu Dairesi Başkanlığı

Sayı: 23294678-010.07.02/E.355154

Konu: Muafiyet Tanınan Kurumlar

İlgi: Gelir İdaresi Başkanlığının 08.09.2016 tarihli ve 59491943-94259 sayılı yazısı.

Kamu yararına çalışan derneklere ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti sağlanan vakıflara kanunlar ile vergi, harç ve benzeri yükümlülüklerde muafiyetler sağlanmıştır. Özel hukuk tüzel kişileri olan bu kuruluşlara tapu işlemlerinde de tanınan vergi, harç istisna ve muafiyetlerinin açıklanması gereği duyulmuştur.

A) MUAFİYET TANINAN KURUMLAR

492 sayılı Harçlar Kanununun "Harçtan müstesna tutulan işlemler" başlıklı 59 uncu maddesinde kendilerine harç muafiyeti tanınan kamu tüzel kişileri ile harç muafiyeti tanınan işlemler belirtilmektedir. Bu genel hüküm dışında, özel kanunlar ile kendilerine istisnai olarak harç muafiyeti tanınan özel veya kamu hukuku tüzel kişileri ile harç muafiyeti tanınan tapu işlemleri de bulunabilir.

a) Kamu yararına çalışan dernekler

Kamu yararına çalışan dernekler, ilgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilmektedir (5253 sayılı Dernekler Kanunu md. 27/1). Bir derneğin, kamu yararına çalışan dernek statüsüne girmesi ve kamu yararına çalışan dernek sayılması Bakanlar Kurulu kararıyla mümkündür. Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılmasına ilişkin karar, İçişleri Bakanlığınca ilgili valiliğe bildirilir ve konu hakkında valilikçe başvuru sahiplerine bilgi verilir. Kamu yararına çalıştıklarına karar verilen derneklerin, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettikleri tespit edilirse, Dernekler Kanununun 27 nci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usulle haklarında alınan kamu yararına çalışan derneklerden sayılma kararı kaldırılır (5253 sayılı Dernekler Kanunu md. 27/5). Kamu yararına çalışan derneklerin güncel listesi İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığının resmi web sitesinde (http://www.dernekler.gov.tr) yayımlanmaktadır.

b) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti sağlanan vakıflar

4962 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanunun 20/1 maddesi, "Gelirlerinin en az üçte ikisini nev'i itibarıyla genel, katma ve özel bütçeli idarelerin bütçeleri içinde yer alan bir hizmetin veya hizmetlerin yerine getirilmesini amaç edinmek üzere kurulan vakıflara, Maliye Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınabilir." hükmündedir. Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, 3.4.2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1) ile düzenlenmiştir. Tebliğ uyarınca muafiyet ve istisnalar vakfın tüzel kişiliğine yönelik olup vakfa ait iktisadi işletmelerin bu muafiyet ve istisnalardan yararlanması mümkün bulunmamaktadır. Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların unvanı, merkezi, Bakanlar Kurulu Kararının tarih ve sayısının yer aldığı vergi muafiyeti tanınan vakıfların güncel listesi Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının resmi web sitesinde (http://www.gib.gov.tr) yayımlanmaktadır.

B) MUAFİYET TANINAN KURUMLARA SAĞLANAN HAKLAR, İSTİSNA VE MUAFİYETLER

Kamu yararına çalışan derneklerin ve vergi muafiyeti tanınan vakıfların işlemlerinin aşağıdaki açıklamalar kapsamında yönlendirilerek gereken kolaylığın sağlanması, ancak işlem yapıldığı anda vergi muafiyetinin ve/veya kamu yararına çalışma niteliğinin devam ettiği hususunun ilgili Bakanlıkların web sitelerinden elektronik ortamda teyidi gerekmektedir.

a) Kamu yararına çalışan derneklere sağlanan haklar

1) 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin (b) bendi hükmü ile kamu yararına çalışan derneklere istisna tanınmıştır. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının ilgi yazısı uyarınca; söz konusu istisna hükmü Kanunda öngörülen koşulları haiz kamu yararına çalışan derneklerin gayrimenkul iktisabı ve tescil işlemleri ile şerhi gerektiren diğer işlemlerine münhasır olup, anılan derneklerin gayrimenkul ve sair ayni hak satış ve devir işlemlerini kapsamamaktadır. Kamu yararına çalışan derneklere gayrimenkul ve sair ayni hak satış ve devir eden kişilerin ise tapu harcından muafiyetleri bulunmamaktadır.

2) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin, "Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır." hükmü gereğince, Damga Vergisi Kanununa ekli 2 sayılı tabloda yazılı kâğıtlar damga vergisinden istisna kılınmıştır (488 s. DVK (2) sayılı Tablo/IV-11). Kamu yararına çalışan dernekler, bu istisnadan yararlanmakta olup, damga vergisinden istisna tutulmuşlardır.

3) 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin (a) bendinin, "Amme İdareleri, emekli ve yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumları, umumi menfaata hadim cemiyetler, siyasi partiler ve bunlara ait olan veya bunların aralarında kurdukları teşekküllerden Kurumlar Vergisine tabi olmıyanlar," hükmü uyarınca kamu yararına çalışan derneklere, veraset ve intikal vergisinden istisna tanınmıştır.

4) 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf tutulacakların tespitine dair 28.1.2002 tarihli ve 2002/3654 sayılı Kararnamenin eki Kararda değişiklik yapılarak Bakanlar Kurulu Kararı ya da özel kanunlar ile muafiyet tanınmadığı sürece, kamu yararına çalışan derneklerin döner sermaye hizmet bedelinden muafiyetleri söz konusu değildir.

b) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti sağlanan vakıflara sağlanan haklar

1) 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin (b) bendi hükmü ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti sağlanan vakıflara istisna tanınmıştır. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının ilgi yazısı uyarınca; söz konusu istisna hükmü Kanunda öngörülen koşulları haiz vakıfların gayrimenkul iktisabı ve tescil işlemleri ile şerhi gerektiren diğer işlemlerine münhasır olup, anılan vakıfların gayrimenkul ve sair ayni hak satış ve devir işlemlerini kapsamamaktadır. Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti sağlanan vakıflara gayrimenkul ve sair ayni hak satış ve devir eden kişilerin ise tapu harcından muafiyetleri bulunmamaktadır.

2) 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 9 uncu maddesi uyarınca, damga vergisinden istisna edilen kağıtların belirtildiği Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "V. Kurumlarla ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün 19 numaralı fıkrasında, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş işlemlerinde düzenlenen her türlü kağıtlarla, Türk Silahlı Kuvvetlerini (Jandarma Genel Komutanlığı dahil) güçlendirmek amacıyla kurulmuş vakıfların her türlü işlemlerinde düzenlenen kağıtların damga vaxergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır.

3) 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (k) bendinin, "Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara kuruluşu için veya kurulduktan sonra tahsis olunan mallar." hükmü gereğince vergi muafiyeti tanınan vakıflara kuruluşu için veya kurulduktan sonra vakfa tahsis olunan malların intikalinde veraset ve intikal vergisi istisnası tanınmıştır.

4) 4736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaf tutulacakların tespitine dair 28.1.2002 tarihli ve 2002/3654 sayılı Kararnamenin eki Kararda değişiklik yapılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı veya özel kanunlar ile muafiyet tanınmadığı sürece, vergi muafiyeti tanınan vakıfların döner sermaye hizmet bedelinden muafiyetleri söz konusu değildir.

Bilgi ve gereği ile söz konusu uygulamanın Bölge Müdürlüğünüze bağlı tapu müdürlüklerine duyurulmasını rica ederim.