KolayuyumGiriş yap

35-144 Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Sabit Kıymetler Yönergesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
24-284 Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Sabit Kıymetler Yönergesi (mülga)

Madde 1 – Amaç ve kapsam

(1) Bu Yönergenin amacı, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatına ait sabit kıymetlerin tabi olacağı usul ve esasları tespit etmektir.

(2) Bu Yönerge, Elektrik Üretim Anonim Şirketi merkez ve taşra teşkilatının sabit kıymetlerle ilgili işlemlerinin yürütülme usul ve esaslarını kapsar.

Madde 2 – Dayanak

(1)Bu Yönerge; 4/1/1961 tarih ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkındaki 8/6/1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 7/10/2020 tarih ve 31267 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Üretim Anonim Şirketi Ana Statüsü hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 – Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Birim: Merkez teşkilatında; Teftiş Kurulu Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, daire başkanlıkları ile müstakil müdürlükleri, taşra teşkilatında; belirli hizmetleri bünyesinde toplayıp, yürüten ve uygulayan işletme, tesis ve diğer müdürlükleri,

b) Demirbaş takip görevlisi: Bağlı olduğu birimde sabit kıymetlerin sayımı, takibi, korunması, bakımı ile görevlendirilen sorumluyu,

c) Emsal bedel: Gerçek bedeli olmayan veya bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın, değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerini,

ç) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketinin kısaltılmış adını,

d) İktisap: Kazanma, edinme; bir şeyin mülkiyetini elde etmeyi,

e) İşletme: Teşekkülün mal ve hizmet üreten santral, fabrika ve diğer birimlerini,

f) İz bedeli: Sabit kıymetin net defter değerinin 1 kuruş olmasını,

g) Kayda tabi malzeme: Belirli bir hizmet ömrüne sahip olmakla beraber genel olarak faydası bir yıl içinde tükenebileceği varsayılan ve ekonomik verime sahip olmakla birlikte, satın alınma değeri itibarıyla demirbaşlar için belirlenen değerin altında olan sabit kıymet mahiyetindeki demirbaş ve mefruşatı, amortisman, tahsisat ve kaydı takip biçimi yönlerinden sabit kıymetlerden ayrı malzemeyi,

ğ) Maliyet bedeli: İktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması nedeniyle yapılan giderlerin toplamını,

h) Menkul sabit kıymet (demirbaş): Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, belli bir zamana bağlı kalmaksızın devamlı ve uzun süre bir yerde kullanılan, kullanıldığı sürece tükenmeyip özelliklerini muhafaza eden, bir kişiden diğerine teslim edilip zimmete alınan ve sabit kıymetler kayıtlarına alınmasında yarar görülecek düzeyde kıymet taşıyan varlıkları,

ı) Merkez teşkilatı: Genel Müdürlük merkez birimlerini,

i) Net defter değeri: Sabit kıymetin, kayıtlı değerinden o sabit kıymet için ayrılan amortismanların düşülmesiyle bulunan değerini,

j) Rayiç bedel: Bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım satım değerini,

k) Sabit kıymet hareket tablosu: Varlıkların hesap bazında; girişini, çıkışını, münakalesi gibi hareketleri gösteren tabloyu,

l) Servis: Birimlere bağlı alt birimleri,

m) Taşra teşkilatı: Merkez teşkilatı dışında kalan işletme ve tesis müdürlükleri ile diğer müdürlükleri,

n) Teşekkül: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,

o) Yer değiştirme pusulası: Yerleşim yeri değiştirilmesi gereken sabit kıymetler için düzenlenecek belgeyi

ifade eder.

Madde 4 – Sabit kıymetler

(1) Sabit kıymet; Teşekkülümüz faaliyetlerini temin ve devam ettirmek amacıyla tüketim, satış ve üretim konusu olmayıp esas amaca ulaşılmasında vasıta olan ve ekonomik ömrü bir yıldan fazla olan, kullanılması nedeniyle aşınmaya, kıymet kaybına uğrayan ve Vergi Usul Kanununda belirtilen gayrimenkul ve benzeri maddi ve maddi olmayan bilumum kıymetlerdir.

(2) Sabit kıymetler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar olmak üzere iki gruba ayrılır.

a) Maddi duran varlıklar; ekonomik ömürleri bir yıldan fazla bir zamanda sona eren ve satılmak maksadıyla temin edilmeyip elden çıkarılması düşünülmeyen, mal ve hizmet üretiminde faydalı olan ve amortismana tabi tutulan varlıklarla, amortismana tabi tutulmayan boş arsa ve arazilerdir.

b) Maddi olmayan duran varlıklar; kanun hükümleri ile teminat altına alınmış belli alanlarda kullanılmaya ait tasarruflar, semerelerinden faydalanma ve kullanma sonunda işletmenin faaliyetlerinde artış doğuran bir kısım haklar ile işletmeye yarar sağlayan imtiyaz ve üstünlüklerdir. Bu varlıklar bedel ödenmek suretiyle veya işletmenin normal faaliyetleri sonucu ortaya çıkar.

Madde 5 – Sabit kıymet tanımına girmeyen varlıklar

(1) Belirli bir hizmet ömrüne sahip olmakla beraber genel olarak faydası bir yıl içinde tükeneceği varsayılan ve iktisadi verime sahip olmakla beraber iktisap değerleri Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesinde belirtilen limit altında kalan her türlü mefruşat, demirbaş, alet ve edevatlar sabit kıymet hesabına alınmayarak doğrudan doğruya gider kaydedilir. Bu kıymetler kayda tabi malzemelerdir ve nazım hesaplarda 1 kuruş iz bedeliyle takip edilirler. Bu tür malzemeler alınış tarihleri ile birlikte kayda tabi malzeme olarak bilgisayar programına kaydedilir.

(2) Kayda tabi malzemenin kırılması, kaybolması veya kullanılamaz hale gelmesi durumunda; anılan malzemenin kayıtlardan düşülmesi gerekir. Bunun için de malzemenin ait olduğu birim tarafından tanzim olunan ve birim amirince de onaylanan tutanak doğrultusunda söz konusu malzemelere ilişkin ihraç işlemleri; merkez teşkilatında birim amirlerince görevlendirilen demirbaş takip görevlisi, taşra teşkilatında ise muhasebe servisi veya demirbaş takip görevlisi tarafından gerçekleştirilir.

(3) Malzemenin hasar görmesinden veya kaybolmasından personelin hata veya kusuru görülürse, bedeli o günkü rayiç bedel üzerinden ilgili personelden tahsil edilir.

Madde 6 – Sabit kıymetlerin iktisapları

(1) Bir sabit kıymet; satın alma, inşa, imal, hibe veya herhangi bir suretle iktisap edinilebilir.

Madde 7 – Sabit kıymetlerin iktisap bedeli

(1) Sabit kıymetlerin esas değeri satın alma bedelidir, sabit kıymetler maliyet bedeli ile değerlenir.

(2) Bir sabit kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılmasına ilişkin bedeller, maliyet bedeline eklenir. Kayıt veya envantere alınacağı tarihe kadarki maliyet bedeline eklenecek giderler aşağıda sayılmıştır.

a) Gümrük vergileri, gümrük komisyonları, yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderleri.

b) Resim ve harçlar, noter, tapu, mahkeme, değer tespiti, danışmanlık, komisyon ve ilan giderleri.

c) Kredilere ilişkin finansman, kur ve faiz giderleri. ç) Depolama ve sigorta giderleri.

(3) Sabit kıymetlerin kayıtlara alınmasından sonra oluşan bedeller; aleyhte ise gider, lehte ise gelir olarak kaydedilir.

(4) Bu maddenin uygulanmasında; Vergi Usul Kanunu ve konuya ilişkin diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

Madde 8 – Ödenek ve ödeneğin kullanılması

(1) Sabit kıymetin iktisap edilmesinde; hibe yöntemiyle yapılacak iktisap hariç olmak üzere diğer iktisap türlerinde ödeneğinin bulunması şarttır.

(2) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda; Teşekkülün yatırım programı hazırlanır ve Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanmasının ardından yatırım programı kesinleşmiş olur. Yatırım programında; işletme bazında ne tür sabit kıymetlerin yenileneceği, alınacağı, inşa edileceği ve bu sabit kıymetlerin ne kadar ödeneği olduğu yer alır.

(3) Yıl içinde meydana gelecek ödenek ihtiyaçları için her yıl yayımlanan “Yatırım Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesi” ile ilgili Genelge doğrultusunda işlem yapılır.

Madde 9 – Satın almada karar mercileri

(1) Satın alma yoluyla iktisap edilecek sabit kıymetlerden,

a) Taşıtlar; 5/1/1961 tarih ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümleri ve Yönetim Kurulu Kararı gereğince,

b) Gayrimenkuller ve diğer sabit kıymetler, Yönetim Kurulu Kararı ile alınır.

(2) Sabit kıymet satın alımlarında; 4/1/2002 tarih ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile satın almaya ilişkin ikincil mevzuat hükümleri uygulanır.

Madde 10 – İmalat ve sipariş yoluyla iktisap

(1) Genel Müdürlük ile işletme atölyelerinde imal edilecek sabit kıymetler için ödeneği olmak şartı ile merkez teşkilatında Genel Müdürlük Makamının, diğer birimlerde ise birim amirinin Olur’unu kapsayan iş emirleri ile yapılır. Sabit kıymet; imalat aşamasında yapılan ilk madde ve malzeme, işçilik ve ortak giderlerin hisse başına düşen maliyet bedellerinden oluşur. İmalat ve sipariş yoluyla iktisapta, bittiği yıldaki toplam değeri ile sabit kıymet hesaplarına intikal ettirilir.

Madde 11 – İnşa suretiyle iktisap

(1) İnşa suretiyle iktisap edilecek bir sabit kıymet, inşaatın devam ettiği süre içerisinde yatırım bedelleri ve yatırımı ilgilendiren diğer bedeller 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında takip edilir. İnşa suretiyle iktisapta, inşaatın bittiği ve geçici kabulün yapıldığı dönemde sabit kıymetlere ve 25-Maddi Duran Varlık Grubundaki ilgili hesaba kaydedilir. Geçici kabulden sonra çıkacak fiyat farkları ve diğer masraflar inşa edilen sabit kıymetin maliyet bedeline eklenir.

Madde 12 – Münakale yoluyla iktisap

(1) Merkez ve Taşra teşkilatı birimleri ile merkez birimlerinin kendi arasındaki sabit kıymetlerin münakalesi, Genel Müdürlük Makam Olur’u ile başkanlıkların kendi birimleri arasındaki sabit kıymetlerin münakalesi ise Daire Başkanının Olur’u ile yapılabilir. Münakalesi yapılacak bu tür kıymetler için ödenek şartı aranmaz.

(2) Münakalesi yapılan sabit kıymetin iktisap bedeli, birikmiş amortismanı ve iktisap bedeli ile amortisman için uygulanan enflasyon düzeltme farkları dahil devralan birime muhasebe kayıtları üzerinden cari dekontla aktarılır. Münakale esnasında yapılan bütün masraflar sabit kıymetin bedeline ilave edilmeyip masraf kaydedilir.

Madde 13 – Hibe ve bedelsiz devir yoluyla iktisap

(1) Hibe yolu ile iktisap edilecek sabit kıymetler; hibe edildiğine ilişkin belgeler ve Yönetim Kurulu Kararı doğrultusunda sabit kıymet kayıtlarına alınırlar, hibe alınan varlığın bedeli 679-Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar hesabına kaydedilir. Hibe yolu ile iktisap edilecek sabit kıymetler için ödenek şartı aranmaz.

(2) Bedelsiz devir, Teşekkülümüze bedelsiz olarak devrolunan varlıkları kapsamaktadır. Aşağıdaki üç yöntem kullanılmaktadır.

a) Yap-İşlet-Devret (YİD) kapsamında; 4/12/1984 tarih ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretim, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde yapılan santralların Teşekküllümüze devredilmesidir.

b) 20/10/2006 tarih ve 26325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Tarafından İnşa Edilmiş, İşletmeye Alınmış ve İşletmeye Alınacak Hidroelektrik Santrallerinin Enerji Üretimi İle İlgili Kısımları Ve Bunların Mütemmim Cüzleri Olan Taşınmazların Elektrik Üretim Anonim Şirketine Devir İşlemlerine Ait Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında DSİ tarafından yapılan santralların enerji üretimi ile ilgili kısımlarının Teşekkülümüze devrolmasıdır.

c) Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından Teşekkülümüze devredilen sabit kıymet niteliğindeki her türlü menkul ve gayrimenkul varlıklardır.

Madde 14 – Tesellüm

(1) Satın alınmış veya imal edilmiş olan menkul sabit kıymetlerin tesellümü EÜAŞ Ambar Yönergesine göre yapılır.

Madde 15 – Giriş

(1) Sabit kıymetler; ister satın alma yoluyla isterse imalat yoluyla iktisap edilsin, ambar giriş pusulası tanzim edilerek yatırım ambarına girişi yapılacaktır. Gayrimenkuller için giriş işlemi yapılmaz.

Madde 16 – Çıkış

(1) İhtiyaç sahibi birimin talebi üzerine tanzim edilecek ambar çıkış pusulasına istinaden menkul sabit kıymet imza karşılığında ilgili birime verilerek çıkış işlemi yapılır.

(2) Tesellüm tutanağı, giriş ve çıkış pusulası, fatura ve ilgili diğer belgeler muhasebe servisine intikal ettirilir. Muhasebe servisleri gerekli işlemleri yapar.

Madde 17 – Kayıt işlemleri

(1) Sabit kıymetler; satın alma, imalat, inşa, hibe ve benzeri bütün iktisaplarda sabit kıymet hesabına Yönetim Kurulu Kararı ile alınır. İstisna uygulama olarak 3/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununa göre imar planına uygun ada ve parsellere ayırma veya birleştirme işlemlerine tabi tutulan taşınmazların sabit kıymet kayıtlarına alınmasında Yönetim Kurulu Kararı aranmaz.

(2) Sabit kıymetlerin kayıtlara girişi ve ödeneklerin takip işlemleri; merkez teşkilatında Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığı, taşra teşkilatında ise muhasebe servislerince yürütülür. Kayıtlar Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yer alan hesap planına göre yapılır.

Madde 18 – Defter kaydı

(1) Sabit kıymetler hizmete girdiği tarihten itibaren her yıl ayrılan amortisman miktarını da kapsayacak şekilde sabit kıymet kütük defterine kaydedilir.

Madde 19 – Sicil kayıtları

(1) Arsa, arazi ve binaların tapu senetleri Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden takip edilir. Makinelerin şema veya resimleri, markaları, modelleri, tipleri, takatleri, boyut gibi ana vasıfları kapsayan sicil kayıtları ise sabit kıymeti kullanan birimlerce özel dosyalarında saklanır.

(2) Sabit kıymetler için yapılan tamir bakım masrafları ve özellikle büyük tamirler; sicil dosyasında açıkça gösterilir ve uzun süreli saklanır.

(3) Sabit kıymetin başka bir birime devredilmesi halinde sicil dosyaları da o birime gönderilir.

Madde 20 – Sabit kıymetlerin numara kayıtları

(1) Her sabit kıymet birbirini takip eden numara sırası ile sıralanır. Bu numaralar bir diğerine verilmez. İhraç edilen veya kayıtlardan herhangi bir nedenle düşen malzeme numarası bir başka malzemeye verilmez.

Madde 21 – Gayrimenkul sabit kıymetlerin takibi

(1) Gayrimenkulllerin kayden takibi muhasebe servislerinin görevidir. Bunların tabii afetler veya herhangi bir sebeple tahribe uğramasını ve bakımsızlık dolayısıyla kullanılmayacak hale gelmesini önleyici tedbirleri almak, daima kontrol altında bulundurmak ve takip etmek görevi; merkez teşkilatında inşaat işlerini yürüten birim ile idari işleri yürüten birim, taşra teşkilatında ise görevlendirilecek birimlere aittir.

(2) Gayrimenkullerden ne suretle olursa olsun yararlananlar veya görevleri gereği bunları nezaretleri altında tutanlar; korumakla sorumlu olup, gayrimenkulde meydana gelecek bir eksilme ve hasarı bu maddede belirtilen sorumlulara bildirmeye mecburdurlar.

Madde 22 – Taşıtların ve iş makinelerinin takibi

(1) Sabit kıymetlere kayıtlı taşıtların ve iş makinelerinin sayımları motor, şase ve plaka numaraları kontrol edilerek yapılır.

(2) Taşıtların ve iş makinelerinin hizmete girişi, tamir ve bakımı, akaryakıt hareketlerinin kontrolü ile her türlü tehlikelerden uzak bir şekilde muhafazası, resmi hizmetler dışında iş yerinde bulundurulması, resmi işlemlerden başka amaçlarla kullanılmaması için gerekli tedbirlerin alınmasından merkez teşkilatında ulaşım servisinin bağlı bulunduğu birim; taşra teşkilatında ise ulaşım servisi veya bağlı bulunduğu birim sorumludur.

(3) İş makineleri ile benzeri vasıta ve diğer araçlardan vasıtayı kullananlar ile birim amirleri sorumludur.

Madde 23 – Menkul sabit kıymetlerin takibi

(1) Menkul sabit kıymet (demirbaş) mahiyetindeki mefruşat ve büro makineleri gibi kıymetler demirbaş numaralarını ve esas vasıflarını belirleyen listeler halinde imza alınarak ilgililere teslim edilir.

(2) Bu listeler teslim işlemlerini gerçekleştiren demirbaş takip görevlisi tarafından üç nüsha olarak tanzim edilir. Yetkililerin imzasını taşıyan bu listelerin; 1 inci nüshası muhasebe servisi, 2 nci nüshası ilgili birimde, 3 üncü nüshası ise idari işler biriminde ilgili olan görevlilerce saklanır. Takip bu listeler üzerinden yapılır. Sene içindeki imha, ihraç veya ilaveler ile nakiller ilgililer tarafından muhasebe servisine bildirilerek listelere işlenmelidir.

(3) Menkul sabit kıymetlerin hareketlerini takip etmek üzere her birimden veya birimin yetkili amirinin seçeceği bir personel, sorumlu demirbaş takip görevlisi olarak görevlendirilir. Demirbaş takip görevlisi; muhasebe ve idari işler birimleri ile iş birliği içinde çalışmalı, işlemleri zamanında ilgili birimlere bildirmelidir.

(4) Her birimin faaliyet gösterdiği mahaldeki lokal, yemekhane, oda, salon ve benzeri yerlerdeki demirbaşın bir listesi o yerlerde görülebilecek bir yere asılacaktır. Demirbaşların yer değiştirmesi birim amirinin onayıyla ve yer değiştirme pusulası ile yapılır. Bu değişiklikler demirbaş veren ve alanların demirbaş listesine ayrı ayrı işlenir. İmha, ihraç, ilave ve nakillerin yapılması anında; ilgili birim, idari işler ve muhasebe birimleri ile birlik içinde gerekli işlemleri yerine getireceklerdir.

(5) Personel tarafından devamlı kullanılacak demirbaşlar, demirbaş takip görevlisi tarafından ilgiliye, imzalı makbuz veya liste ile teslim edilir. Takip memuru bu listeleri veya makbuzları özel dosyasında saklar. Teslim alan personelin emekli, nakil, istifa ve birim değiştirmesi halinde elindeki demirbaşı, takip memuruna teslim etmesi mecburidir. Geri verilmeyen demirbaşların değeri, ilgili personelden tahsil edilecek olup; tahsil edilecek değer rayiç bedel üzerinden belirlenir.

(6) Hiçbir menkul sabit kıymet müsaade edilmeden iş yeri dışına çıkarılamaz, iş yeri dışına çıkarılacak demirbaş için üç nüsha kapı çıkış pusulası tanzim edilir. Çıkış pusulasını ilgili birim amiri, teslim eden ve teslim alan imzaladıktan sonra 1 inci nüshası muhasebe birimine, kapı çıkış pusulasındaki sabit kıymetleri muhasebe kayıtlarından takip etmek üzere verilir. 2 nci nüshası ilgili birimin demirbaş takip görevlisinde kalır. 3 üncü nüshası ise çıkış kapısına verilir. Sabit kıymetler geri geldiği zaman takip memuru kendisindeki pusulaya demirbaşın geri geldiğini yazacaktır. Tamir maksadı ile dışarıya çıkarılacak sabit kıymet, yetkili amirin emri ile dışarıda kalacağı müddet ve çıkış sebebi belirterek idari işler birimi yetkilisinin nezareti ve mesuliyeti altında çıkartılır.

Madde 24 – Sorumluluk

(1) Sabit kıymetleri kullanan ilgililer; bu kıymetlerin kendi hizmetlerine verildiği tarihten itibaren kendisine veya birimine verilen listelerden takip eder ve bunların iyi kullanılmamasından, bakımsızlığından, muhafazasından ve kaybolmasından sorumlu olurlar.

Madde 25 – Sabit kıymetlerin sayımı

(1) Kayıtlara alınmış olan sabit kıymetler her yıl dönem sonu işlemleri kapsamında muhasebe servisleri nezaretinde sayıma tabi tutulur. İlgili genelge hükümleri dâhilinde muhasebe birimleri sayım ekiplerini sayım tarihlerini ilgili birimlerle iletişim kurarak tespit eder ve yazısını hazırlayarak yetkili birimin Olur’una sunar. Onay alındıktan sonra sabit kıymetlerin özelliklerini ve yerlerini belirten listeler hazırlanır, sayım ekiplerince bu listeler üzerinden sayıma başlanır. Sayım ekiplerince tüm sabit kıymetlerin sayılması ve sayım anındaki durumunun tespit edilmesi gerekir. Merkez teşkilatında Genel Müdür, taşra teşkilatında birim amiri ilgili talimatı vermeye yetkilidir.

Madde 26 – Sayım esnasında personelin yükümlülüğü

(1) Nezaretine ve yararlanmasına tahsis edilen veya makbuz ve liste karşılığı zimmetine verilen sabit kıymet veya o mahiyetteki demirbaş eşyayı ilgililer, sayımı sırasında sayım ekibine o günkü durumu ile bildirmeye ve göstermeye mecburdurlar.

Madde 27 – Sayım noksanlığı

(1) Sayım neticesinde kayıtlara göre eksik çıkan sabit kıymetlerle, kırık, bozuk ve kullanılmaz hale gelmiş olan sabit kıymetler sayım cetvellerinde işaret olunarak derhal muhasebe servisine bildirilir. Muhasebe servisi, ilgili servislerin de yardımı ile gerekli araştırmaları yapar ve neticeyi ilgili makama intikal ettirerek alınacak kararı tatbik eder.

(2) Sabit kıymetin tahsili gereken hallerde kıymetin bu tarihteki rayiç bedeli tespit edilip sorumlusundan tahsil edilir. Piyasada bulunmayan sabit kıymetler için kıymet takdiri yapılır.

Madde 28 – Sayım fazlası

(1) Esas itibariyle sabit kıymet sayım fazlası söz konusu olmamakla beraber böyle bir durumla karşılaşıldığında, sebebi kesinleşinceye kadar iktisap bedeli biliniyorsa bedeli karşılığında, bilinmiyorsa emsal bedeli karşılığı sayım fazlalıkları hesabına alınır. Sebebi bilinmiyor ve bir neticeye varılamadığı taktirde Yönetim Kurulunun Kararı ile sayım fazlalıkları hesabından Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabına aktarılır.

Madde 29 – Amortisman

(1) İşletmede bir yıldan fazla kullanılabilen, yıpranma ve aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan iktisadi değerlerin, kullanılabilecekleri süre içinde değerlerinin yok edilmesi, amortisman anlamına gelir.

(2) İktisadi kıymetlerin değerleri, ilgili mevzuat çerçevesinde yok edilirler.

Madde 30 – Amortisman başlangıcı ve bitimi

(1) Maddi ve maddi olmayan sabit kıymetler aktife alındıkları aydan başlamak ve kayıtlı esas kıymetleri 1 kuruş iz bedeline düşünceye kadar devam etmek üzere, faydalı ömürleri dikkate alınarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilen oranlar üzerinden amortismana tabi tutulurlar.

(2) Boş arsa ve araziler amortismana tabi tutulmaz.

(3) Enflasyon düzeltmesi uygulanan amortismana tabi sabit kıymetler için düzeltilmiş tutarları üzerinden amortisman ayrılır.

Madde 31 – Sabit kıymetlerin kesin ve geçici ihracı

(1) Verimsizliği, teknik sebeplerle kullanılamaz duruma geldiği, kullanıldığında zarara sebebiyet verebileceği belgelerle ortaya konulan sabit kıymetler; merkez teşkilatında birim amirinin teklifi, taşra teşkilatında birim amirinin teklifi ve birimin bağlı bulunduğu başkanlığın uygun görüşü doğrultusunda ihracı için Teşekkülün Yönetim Kuruluna onaya sunulur. Yönetim Kurulunun ihraç onayı olduğu takdirde; çıkarma tarihindeki, duran varlık bilanço değerinden, birikmiş amortisman bilanço değerinin çıkarılması suretiyle hesaplanan net defter değeri üzerinden elden çıkarılacak hurdalar hesabına intikal ettirilir.

(2) Tekrar kullanılmak üzere geçici olarak ihraç edilen sabit kıymetler hazır kıymetleri ile ambara intikal ettirilir.

(3) 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri ile Teşekkülümüze ait sabit kıymetlerin satış ve devredilmesi durumunda, sabit kıymetlerin ihraç işlemlerinde Yönetim Kurulu Kararı aranmaz ve doğrudan ihraç işlemleri gerçekleştirilir.

(4) İmar Kanununa göre imar planına uygun ada ve parsellere ayırma veya birleştirme işlemlerine tabi tutulan taşınmazların sabit kıymet kayıtlarından ihraç edilmesinde Yönetim Kurulu Kararı aranmaz.

Madde 32 – Sabit kıymetlerin kaybı ve hasara uğraması

(1) Sabit kıymetin kaybolması, kasıt veya ihmal sebebiyle hasara uğrayıp Yönetim Kurulu Kararına istinaden kayıtlardan düşülmesi gerektiğinde söz konusu varlığın enflasyon düzeltmesi uygulanmış kayıtlı değeri ile enflasyon düzeltmesi uygulanmış birikmiş amortisman değeri arasındaki net bedel Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar hesabına alınır. Kaybolan sabit kıymetin rayiç bedelinin kaybeden şahıstan tahsili halinde tahsil edilen meblağ ile net bedel arasındaki fark Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar hesabına kaydedilir.

(2) Kırılan veya kullanılmayacak derecede hurda haline gelmiş sabit kıymetlere bu Yönergenin 31 inci madde hükümleri tatbik edilir.

Madde 33 – Sabit kıymetlerin satış koşulları

(1) Sabit kıymetlerin verimsizliği, teknik sebeplerle kullanılamaz duruma geldiği, ihtiyaç fazlası olarak belgelendirildiği, muhafazasında masraf ve zorluk çekildiği tespit edilenler ile hurdaya ayrılmış sabit kıymetlerin satışı, Yönetim Kurulundan alınacak karara istinaden EÜAŞ Malzeme-Taşıt-İş Makineleri Değerlendirme ve Satış Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.

(2) Nakil vasıtalarının hurdaya ayrılması ile satış işlemleri Taşıt Kanunu ve EÜAŞ Malzeme- Taşıt-İş Makineleri Değerlendirme ve Satış Yönetmeliği Hükümlerine göre yapılır.

(3) Arsa niteliğindeki gayrimenkuller, kat karşılığı veya yap işlet devret şeklinde değerlendirme imkânının bulunmaması halinde satılır.

(4) Arsanın kat karşılığı verilmesi veya yap işlet devret şeklinde değerlendirilmesi Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilir.

Madde 34 – Sabit kıymetlerin satılması

(1) Satışı gerçekleştirilen sabit kıymetlerin satışı sonucu elde edilen tutar ile net defter değeri arasındaki fark Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar/Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar hesaplarına kaydedilir.

(2) Enflasyon düzeltmesine tabi tutulan varlıkların herhangi bir nedenle elden çıkarılması halinde bunlara ilişkin enflasyon düzeltme farkları da maliyet sayılır.

(3) Devir ve trampa satış hükmündedir.

(4) Satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi, işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa ve bu taktirde, satıştan doğan kar yenileme giderlerini karşılamak üzere muhasebe kayıtları esnasında pasif grubunda geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan kârlar üçüncü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devir veya işletmenin tasfiyesi halinde bu kârlar o yılın matrahına eklenir.

Madde 35 – Giriş ve çıkış işlemleri yapılan sabit kıymetler

(1) Yıl içinde maddi ve maddi olmayan duran varlıklar hesaplarına kaydedilen ve çıkarılan bütün kıymetlerin müfredat listeleri, bu husustaki Yönetim Kurulu Kararları ve Genel Müdürlük Makam iznine ait Olurlar; suretleri ile birlikte bilânçonun eklerine konulur. Giriş ve çıkışlar ayrıca sabit kıymet hareket tablosunda da gösterilir.

Madde 36 – İdame ve ilave masrafları

(1) Sabit kıymetlerin; kullanılması sırasında zamanla değiştirilmesi gereken kısımlar için yapılması gereken giderler ile normal veya sabit kıymetin kapasite ve yaptığı işi değiştirmeyecek mahiyetteki bakım, tamir ve temizleme giderleri, sabit kıymetin maliyet bedeline ilave edilmez.

(2) Sabit kıymetin kullanım ömrünü uzatmak ve iktisadi kıymetini devamlı olarak arttırmak maksadıyla yapılan giderler maliyet bedeline eklenir.

Madde 37 – Sabit kıymetlerin sigortalanması

(1) Sabit kıymetler; yangın, deprem, patlama, su baskını, yıldırım ve benzeri tehlikelere karşı EÜAŞ Tesis ve Varlıklarının Teminat Altına Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesi hükümlerine göre sigorta ettirilir.

Madde 38 – Yürürlükten kaldırılan yönerge

(1) Yönetim Kurulunun 9/11/2005 tarih ve 24-284 sayılı Kararıyla kabul edilen Yönerge yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 39 – Yürürlük

(1) Yönetim Kurulunun ....................tarih sayılı kararı ile kabul edilen bu Yönerge tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 40 – Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürü yürütür.