306 Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Uygulama Usul ve Esasları 306 Sayılı Tebliğ
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç ve Kapsam
(1) Bu tebliğin amacı ve kapsamı; orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları standartlara uygun olarak üreten, satışını yapan, gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesi, denetlenmesi ve orman bitki pasaportuna ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Madde 2 – Dayanak
(1) Bu tebliğ, 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
(1) Bu tebliğde geçen,
a) Ağaç: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, en az 8 metre ve daha yukarı boy yapabilen, kökü, gövdesi ve tepesi olan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli ve yabancı tür orijinli odunsu orman bitkilerini,
b) Ağaççık: Yetiştiği yerlere bakılmaksızın tabii olarak yetişen veya yetiştirilen, yan dalların çoğalması ve fazlaca gelişmesi neticesinde tepesi yayvanlaşan, genel olarak genişliğine bir büyüme şekli gösteren, boyu 8 metreyi bulmayan, çapı ne olursa olsun uzun ömürlü, yerli ve yabancı tür orijinli odunsu orman bitkilerini,
c) Alt Birlik: Faaliyet konularına göre bitki ıslahçıları, tohum sanayicileri ve üreticileri, fide üreticileri, fidan üreticileri, tohum yetiştiricileri, tohum dağıtıcıları, süs bitkileri üreticileri ve tohumculukla ilgili konularda iştigal eden gerçek veya tüzel kişiler tarafından oluşturulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşunu,
ç) Bakanlık: Orman ve Su İşleri Bakanlığını,
d) Elle Tohum Numunesi Alma: Genel Müdürlük tarafından belirtilecek esaslar doğrultusunda, tohum partisinin bütününü örnekleyecek şekilde, tohum olan kabın alt, orta ve üst kısmından elle tohum numunesi alınarak örnekleme yapılmasını,
e) Boyama Metodu: Organik bir tuz olan tetrazolium (2, 3, 5 triphenyl tetrazolium chlorid) vb. eriyik ile temel olarak embriyonun boyanmasını esas alan canlılık testi yöntemini
f) Fidan: Gerek tabii olarak yetişmiş gerekse generatif veya vejetatif yolla üretilmiş kök ve gövdesi bulunan 1 ve 10 yaş arası olan iğne yapraklı, 1 ve 6 yaş arası olan yapraklı bitkileri,
g) Fidanlık: Ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve fidanların üretildiği fidanlıkları,
ğ) Fidan Üreticisi: Ticari olarak orman ağaç, ağaççık ve florasına ait fidanları üreten, işleyen veya satışa sunan gerçek veya tüzel kişileri,
h) Fidan Yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak fidan üreticileri adına üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,
ı) Flora: Ağaç, ağaççık ve orman alt tabakasında yetişen, toprak muhafaza fonksiyonunu icra eden, ormanların müşir bitkisi özelliğini taşıyan, tabii olarak veya emekle yetiştirilen, gerektiğinde süs bitkileri olarak da kullanılabilen, orman ekosisteminin canlı unsuru, odunsu ve otsu tür orman bitkilerini,
i) Gen Koruma Ormanı: Bir türün genetik çeşitliliğinin korunması amacıyla seçilen ve yönetilen meşcereleri,
j) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
k) İlgili Heyet: İlgili müdürlük personelinden en az iki orman mühendisinin katılımı ile kurulan heyeti,
l) İlgili Müdürlük: Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş Ek:21’de listelenen müdürlükleri,
m) Kayıt Sertifikası: Fidan üretici belgesi, tohum üretici belgesi, tohum bayi belgesi, tohum işleyici belgesi, tohumluk üretici belgesi olarak adlandırılan belgeleri,
n) Kesme Deneyi: Tohumların canlılığını kısa sürede belirlemek amacıyla, tohumların bisturi vb. ile embriyo ekseni yönünde kesilerek canlılığının belirlenmesini,
o) Klasik Nem Tayin Yöntemi: ISTA 1996’ya göre belli bir miktar (5-10 gr) tohum numunesinin taze ağırlığından hava kurusu ağırlığı farkının taze ağırlığa oranının yüzde olarak ifadesini,
ö) Klon: Bir bireyden vejetatif olarak elde edilen bireyler grubunu,
p) Klon Parkı: Islah materyalinin korunması, yapay dölleme çalışmalarının kolaylıkla yapılması ve diğer bilimsel çalışmalara temel olması amacıyla vejetatif fidanlardan oluşturulan tesisleri,
r) Kontrol: Bu tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun doğrulanması için, tohumluk kontrolörlerine verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, numune alma, analiz gibi iş ve işlemleri,
s) Mücbir sebepler: Yangın, sel, deprem vb. doğal afetler ile raporla teyit edilen hastalık hallerini,
ş) Orman Bitkisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait canlı bitkiler, yumrular, soğansılar, soğanlar, rizomlar, yapraklı dallar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçalar ile tohumları,
t) Orman Bitki Pasaportu: Bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumluklar için standart hale getirilmiş, usullere uygun olarak hazırlanan, ilgili müdürlük veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilenler tarafından düzenlenen, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukların hareketi esnasında bulundurulan belgeyi,
u) Ormancılık Bürosu: 08/04/2009 tarihli ve 27194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Ormancılık ve Orman Ürünleri Bürolarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği” hükümlerine göre kurulan, bu tebliğdeki işleri yapmakla yetkilendirilen yetkili serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık bürolarını, ortaklıklarını ve şirketlerini,
ü) Ormancılık Karantinası: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla, orman bitkisi tohumlukları, orman bitkisel ürünü ve diğer maddelerin denetim ve kontrol altına alınması ile yerinde ve zamanında imha edilmesini,
v) Orman İdaresi: Orman Genel Müdürlüğü’nün merkez ve taşra teşkilatını,
y) Özel Tohumluk Kontrolörü: Meslek kuruluşları tarafından eğitime alınan, tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrol ve numune alma ile ilgili konularda yetkilendirilen Bakanlık çalışanları dışındaki yetkili meslek mensubu gerçek kişileri,
z) Resmi Tohumluk Kontrolörü: Bakanlık tarafından tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrol, numune alma ve piyasa denetimleri ile ilgili yetkilendirilen Bakanlık çalışanlarını,
aa) Tohum: Meydana geldiği bitkinin tüm özelliklerini taşıyan, döllenme sonucu meydana gelen ve yeni bir bitki oluşturma kapasitesi olan üretim materyalini,
bb) Parti Numarası: Satılan tohumluğun ait olduğu yıl başta olmak üzere üretiminden satışına kadar aynı özellikleri taşıyan bölümüne birden başlanarak orman bitkisi tohumluğu pasaport kayıt defterinde verilen sıra numarasını,
cc) Tohum Bahçesi: Seçilmiş klon veya bireylerle tesis edilen, istenmeyen kaynaklardan polen erişiminin engellendiği veya en aza indirildiği, entansif bakım tedbirlerinin uygulandığı, sık aralıklarla, bol ve kolay tohum üretimi sağlayacak şekilde yönetilen plantasyonları,
çç) Tohum Bayisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını pazarlamak amacıyla yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,
dd) Tohum İşleyicisi: Üreticilere ait orman florası tohumlarını belirlenen standartlara göre fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirerek ekime ve/veya pazarlamaya uygun hale getiren gerçek veya tüzel kişileri,
ee) Tohum Meşceresi: Bulunduğu ekosistemde ekonomik önemi olan, odun özellikleri bakımından üstün özelliklere sahip ağaçlardan oluşması nedeniyle tohum kaynağı olarak seçilen ve özel bir silvikültür planıyla işletilen meşcereleri,
ff) Tohum Toplama Sahası (TTS): Tohum meşceresi veya tohum bahçesi özelliklerine sahip olmayan, belirli bir bölgede bulunan ve fidan üretimi için tohumları toplanan ve ilgili müdürlüğün uygun görüşüyle kayıt altına alınan orman bitkilerinin bulunduğu alanı,
gg) Tohum Transfer Bölgesi: Bir bitki türü için ana materyal, toprak ve iklim koşulları bakımlarından, o türün genel yayılış alanının, tohum transferi açısından sınırları çizilen ana ve alt bölge olarak her bir bölümü,
ğğ) Tohum Üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florası tohumlarını üreten ithal veya ihraç eden, işleyen, satışa hazırlayan ve dağıtan gerçek veya tüzel kişileri,
hh) Tohum Üretici Belgesi: Orman bitkisi tohumu üreten, işleyen, depolayan ve ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişilere verilen ve her yıl yıllık denetim raporu doğrultusunda vize edilen belgeyi,
ıı) Tohumluk: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fidan, çelik, doku, aşı materyali gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,
ii) Tohumluk Kontrolörü: Tohumluk belgelendirmelerine ilişkin kontrol ve denetim yapan, numune alan ve belge düzenleyen, Genel Müdürlükte görev yapan yetkilendirilmiş orman mühendisini veya yetkili meslek mensubunu,
jj) Tohumluk Üreticisi: Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohumlukları üretmek, işlemek, satışa hazırlamak ve dağıtmak üzere yetkilendirilen, fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi ve tohum bayileri için istenen tüm şartları yerine getiren ve tüm donanımları bulunduran gerçek veya tüzel kişileri,
kk) Yönetmelik: 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliğini,
ll) Yetkili Meslek Mensubu: Orman mühendisi ünvanına haiz olup, 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında, Kanunun 4 üncü maddesi 1 inci fıkrası (a) bendinin 4 üncü, 5 inci ve 6 ıncı alt bentlerinde ki mesleki faaliyet konuları çerçevesinde yetkili serbest ormancılık bürosu ve/veya şirketini kurmakla ruhsatlandırılan kişiyi,
mm) Zararlı Organizma: Orman bitkisi ve bitkisel ürünleri ile tohumlarına zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini,
ifade eder.
Madde 4 – Fidan Üretici Belgesi Verilmesine Dair Şartlar
(1) Fidan üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek- 1 'de yer alan dilekçeye ekleyerek fidan üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;
a) Vergi kaydı levhası veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarasının yazılı beyanı,
b) Ticaret sicili belgesi veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu ticaret odası adı ve ticaret odası numarasının yazılı beyanı,
c) Fidan üretimi için 50 dekar ve üzeri araziye sahip işletmelerin en az bir adet olmak üzere yetkili meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge,
ç) Fidan üretimi için 50 dekarın altındaki araziye sahip işletmelerin, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşme veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge,
d) Bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde yazılı işletme sahiplerinin, 5531 sayılı Kanuna göre Orman Mühendisleri Odasınca verilmiş vizeli ruhsat belgesi,
e) Fidan üretimi yapılacak araziye ait geçerli sahiplilik belgesinin düzenlendiği kurumca veya noterce onaylı sureti veya en az beş yıllık kiralandığına dair kira sözleşmesi,
(2) Çıplak köklü, repikajlı veya kaplı fidan üretimi için en az 2.0 dekar, sera üretimi için en az 200 m² yetiştirme alanı gereklidir.
Madde 5 – Fidan Üreticilerinin Yükümlülükleri
(1) Fidan üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:
a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,
Fidan üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler eğitim ve toplantılara katılmak zorundadırlar, Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlüklerce düzenlenecek olan eğitim ve toplantılar, Genel Müdürlük veya ilgili müdürlük internet sayfalarında ilan edilecek olup ayrıca fidan üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişilere yazılı olarak bildirilecektir.
Eğitim ve toplantılara katılan fidan üreticilerine katılım belgesi verilir.
b) Hizmet akdi ile yetkili meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge ya da yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,
c) Gerçekleştirdikleri üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl süreyle muhafaza etmek,
ç) Satışlarını, üretim yapılan yerlerde veya ilgili belediyenin gösterdiği satış alanlarında ya da orman bitkisi tohumluk bayileri aracılığıyla yapmak,
d) Fidan üretim alanı bulunmayan fidan satıcıları için;
1) Yeterli büyüklükte bir alan üzerinde olmak üzere, yerin açık adresini gösterir belgeleri Ek-1'de yer alan dilekçeye ekleyerek tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur. Birden fazla yer için başvuru durumunda bütün başvuru işlemleri ayrı ayrı yapılır.
2) Fidan satış alanının tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin sözleşme veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge,
3) Fidan satışı yapılacak araziye ait geçerli sahiplilik belgesinin düzenlendiği kurumca veya noterce onaylı sureti veya en az bir yıllık kiralandığına dair kira sözleşmesi.
e) Fidan üretim ve ticaretini bu tebliğ hükümlerine uygun olarak yapmak,
f) 4 üncü maddenin (2) inci fıkrasındaki limitlerin altındaki alanlarda fidan üretimi için fidan yetiştiricilerinin üreticiler ile sözleşme yapması ve bitki sağlığı şartlarını taşıması gerekmektedir.
Madde 6 – Tohum Üretici Belgesi Verilmesine Dair Şartlar ve Donanım
(1) Tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, aşağıdaki belgeleri Ek-1'de yer alan dilekçeye ekleyerek tohum üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur;
a) Vergi kaydı levhası veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarasının yazılı beyanı
b) Ticaret sicili belgesi veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu ticaret odası adı ve ticaret odası kaydının yazılı beyanı
c) Tohum üretilen bitki grubuna ait gerekli teknik bilgiler (tür, orijin), faturalar veya üretime ait izin belgelerinin ilgili müdürlük onaylı sureti (İlk defa tohum üretici belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişilerden bu belgeler istenmez.),
ç) Tohum üretimi için işletmelerin; en az bir yetkili meslek mensubunu hizmet akdi ile çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşme veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge,
d) Tohum işleme tesisi veya tohum işleyicisi ile hizmet alım sözleşmesi düzenlemesi (Tohum üreticisi aynı zamanda tohum işleme işini de yapıyorsa hizmet alımı sözleşmesi istenmez.),
e) Yetkili meslek mensubunca düzenlenmiş yıllık kapasite raporu,
(2) Sertifikalı tohum üreticilerinin, Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslara uygun aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir:
a) İşletme kapasitesine uygun tesis, mülkiyet veya kira sözleşmesi,
b) Tohum üretim kapasitesine uygun depo veya soğutma ünitesi,
c) Tohum üretimi yapılan türlere uygun numune alma alet ve ekipmanı (Numune alma işi tohum partisini temsil edecek şekilde elle de yapılabilir.),
ç) Çimlendirme dolabı (Tohum üreticisinin faaliyet alanına giren orman bitki türleri tohumları; çimlendirme kabında, kum içine ekim yoluyla çimlendirme denemesinin mümkün olduğunda veya boyama metodu ile ya da kesme deneyi ile canlılık testi yapılması yeterli olduğu durumlarda çimlendirme dolabı şartı aranmaz.),
d) Hassas terazi,
e) Nem tayin cihazı (Nemlilik “Klasik Nem Tayin Yöntemi” ile de ölçülebilir.),
f) Çimlendirme kabı,
g) Tohum saklama kabı,
ğ) Şahit numune saklama deposu (Yeterli büyüklükte soğutma ünitesi olduğunda şahit numune saklama için ayrıca depo istenmez.),
h) Diğer laboratuvar malzemeleri.
Madde 7 – Tohum Üreticilerinin Yükümlülükleri
(1) Tohum üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:
a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,
Tohum üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler eğitim ve toplantılara katılmak zorundadırlar, Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlüklerce düzenlenecek olan eğitim ve toplantılar, Genel Müdürlük veya ilgili müdürlük internet sayfalarında ilan edilecek olup ayrıca tohum üretici belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişilere yazılı olarak bildirilecektir.
Eğitim ve toplantılara katılan tohum üreticilerine katılım belgesi verilir.
b) Hizmet akdi ile yetkili meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge ya da yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,
c) Gerçekleştirdikleri tohum üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını en az beş yıl süreyle muhafaza etmek,
ç) Üretilen ve sarf edilen tohumlara ait şahit numuneleri en az bir yıl süre ile muhafaza etmek,
d) Laboratuvar çalışmalarında Genel Müdürlükçe belirlenmiş yöntemleri kullanmak,
(2) Tohum üreticisi yukarıda belirtilen laboratuvar imkanlarına sahip değil ise ürettiği tohumların çimlendirme denemelerini veya canlılık testlerini; Genel Müdürlük, Orman Fakülteleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ile diğer Bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar veya akredite olmuş özel laboratuvarlara yaptırabilir.)
e) Tohum üretim ve ticaretini bu tebliğ hükümlerine uygun olarak yapmak.
Madde 8 – Tohum İşleyici Belgesi Verilmesine Dair Şartlar ve Donanım
(1) Sertifikalı tohum işleyicilerinin, Tohum İşleyici Belgesi alabilmeleri için aşağıdaki donanımlara sahip olduklarını kanıtlayıcı belgeleri Ek-1 'de yer alan dilekçe ile ilgili müdürlüğe başvurması gerekir;
a) Vergi kaydı levhası veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik nosunun yazılı beyanı,
b) Ticaret sicili belgesi veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu ticaret odası adı ve ticaret odası kaydının yazılı beyanı,
c) Tohum işleme ve işletme kapasitesine uygun tesis, mülkiyet belgesinin ilgili kurum veya noterce onaylı sureti ya da kira sözleşmesi,
ç) Tohum eleme ekipmanları,
d) Hassas terazi,
e) Çimlendirme kabı ve dolabı (Tohum üreticisinin faaliyet alanına giren orman bitki türleri tohumları; çimlendirme kabında, kum içine ekim yoluyla çimlendirme denemesinin mümkün olduğunda veya boyama metodu ile ya da kesme deneyi ile canlılık testi yapılması yeterli olduğu durumlarda çimlendirme dolabı şartı aranmaz.)
f) Tohum saklama kabı,
g) Yetkili serbest ormancılık bürosunca düzenlenmiş yıllık kapasite raporu, (Sahibinin yetkili meslek mensubu olması durumunda kapasite raporunu kendisi düzenleyebilir.)
Madde 9 – Fidan ve Tohum Üretici Belgesi Verilmesine Dair Şartlar ve Donanım
(1) Hem fidan hem de tohum üreticisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, fidan ve tohum üreticisi belgesi verilmesine dair şartlara uymak ve donanımları bulundurmak zorundadır. 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen belgelerin ekleneceği Ek-1'de yer alan dilekçe ile üretim tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur.
(2) İlgili müdürlük, 4 üncü ve 6 ncı maddelerde belirtilen esaslara uygunluğu tespit edilen başvuru sahiplerine tohum ve fidan üretici belgesi düzenler.
(3) Bu işletmelerin denetlenmesi 13 üncü maddede belirtilen esaslara göre ayrı ayrı yapılır.
(4) Fidan ve tohum üreticileri tebliğin 5. ve 7. maddelerine uymak zorundadır.
(5) Fidan ve tohum üretici belgesi alanlar, orman bitkisi tohumlukları listesinde yer almayan diğer tohumlukların üretim ve/veya satışını yapabilirler.
Madde 10 – Tohum Bayi Belgesi Verilmesine Dair Şartlar ve Donanım
(1) Tohum bayisi olarak yetki almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler;
a) Vergi kaydı levhası veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu vergi dairesi adı ve vergi kimlik nosunun yazılı beyanı
b) Ticaret veya esnaf ve sanatkârlar sicil kaydı veya müracaat dilekçesinde bağlı bulunduğu ticaret odası adı ve ticaret odası kaydının yazılı beyanı
c) Hizmet akdi ile yetkili meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge ya da yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşme,
ç) Bayilik yapılacak yerin ve deponun açık adresini gösterir belgeleri Ek-1 'de yer alan dilekçeye ekleyerek tesislerinin bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe başvurur. Tohum Bayi Belgesi sadece tespit edilen adres için geçerlidir. Birden fazla yer için başvuru durumunda bütün başvuru işlemleri ayrı ayrı yapılır.
(2) Tohum bayilerinin Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara uygun olarak aşağıdaki donanımlara sahip olması gerekir;
a) Satış kapasitesine uygun soğutma ünitesi, depo ve satış yeri,
b) Satış yerinde ve depoda tohumlukların muhafaza edilmesine uygun raf sistemi,
c) Süpermarketler gibi büyük alanlarda satış yapılan yerlerde, süpermarketin kendi adına satış yapması durumunda süpermarkete tohum bayi belgesi düzenlenecektir. Ancak satış yapılan alan bir başka kişiye kiralanmış ise bu kişinin Tohum Bayi Belgesinin veya Üretici Belgesinin olması yeterlidir.
Madde 11 – Tohum Bayisinin Yükümlülükleri
(1) Tohum bayi belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur;
a) Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlükçe düzenlenecek eğitim ve toplantılara katılmak,
Tohum bayi belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler eğitim ve toplantılara katılmak zorundadırlar, Genel Müdürlükçe ve/veya ilgili müdürlüklerce düzenlenecek olan eğitim ve toplantılar, Genel Müdürlük veya ilgili müdürlük internet sayfalarında ilan edilecek olup ayrıca tohum bayi belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişilere yazılı olarak bildirilecektir.
b) Hizmet akdi ile yetkili meslek mensubu çalıştırdığına dair sigorta bildirimi belgesi veya sahibinin yetkili meslek mensubu olduğuna dair belge ya da yetkili serbest ormancılık bürosundan danışmanlık hizmeti aldığına ilişkin Orman Mühendisleri Odasından vizeli sözleşmeyi denetimlerde ibraz etmek,
c) Kayıt altına alınmış türlere ait sertifikalı, etiketli, standart tohumlukları satmak ve satacağı tohumların giriş kaydını tutmak,
ç) 2/2/2006 tarihli ve 26068 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Orman Yetiştirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliğinin (1999/105/Ec) 11 inci uyarınca;
1) Sertifika kodu ve numarası,
Orman bitkisi tohumluğu, Genel Müdürlük tarafından kayıt altına alınmış bir kaynağa ait ise sertifika kodu olarak bu kayıt numarası kullanılır. Değil ise yetki verilmiş tohum bayi tohum topladığı yerin il kodu, bayi sıra numarası ve tohum kaynağı numarasını vererek ilgili müdürlükçe onaylanması şartıyla sertifika kodu ve numarası oluşturabilir.
2) Türkçe ve latince adı,
3) Kategorisi,
Orman Bitkisi tohumlukları 2/2/2006 tarihli ve 26068 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan “Orman Yetiştirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliği’nin (1999/105/Ec) 12 nci madde “e” fıkrasına göre kategorilendirilir.
4) Üretim amacı,
5) Ana materyal tipi,
6) Genel Müdürlükçe verilmiş olan, Ulusal kayıt numarası ve transfer bölgesi kodu, (Tohum transfer rejyonlaması olan türlerde)
7) Kaynağı belli, seçilmiş veya uygun olması durumunda, diğer kategorilerdeki orman yetiştirme materyali için transfer bölgesi ve hasat yeri,
8) Orijinin doğal/yerli, doğal olmayan/yerli olmayan ve kaynağın biliniyor/bilinmiyor olduğu,
9) Orman yetiştirme materyali tohum ise olgunlaşma yılı, diğerleri için üretim yılı,
10) Fidanların veya çeliklerin yaşı ve tipi, kök kesimi yapılmış, şaşırtılmış veya kaplı (tüplü) olup olmadığı,
11) Genetik yapısı değiştirilmiş (GDO) olup olmadığı,
Yukarıdaki bilgileri içermeyen yerli ya da ithal tohumlukları satmamak,
d) Satışını yaptığı tohumlara ait sertifikasyon, analiz ve pazarlama belgelerini en az beş yıl muhafaza etmek,
e) Tohumlukların orijinal ambalajlarını bozmamak ve açık olarak satmamak (Ancak, Orman bitki pasaportuna konu tohumlukların ambalajının bölünmesi veya birleştirilmesi durumunda ikame orman bitki pasaportu düzenlenmesi gerekir.
f) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlerine gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak,
g) Denetim amacıyla gelen tohumluk kontrolörlere istenilen çeşit ve miktarda tohumluk numunesi vermek,
ğ) Bayilik izin belgelerini her yıl vize ettirmeden tohum satışı yapmamak,
h) Tohum üretim ve ticaretini bu tebliğ hükümlerine uygun olarak yapmak.
Madde 12 – Fidan Üretici, Tohum Üretici, Tohum İşleyici, Tohum Bayi veya Orman Bitkisi Tohumluk Üretici Belgesi Düzenlenmesi
(1) Fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üretici belgesi almak için başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin belge ve donanımları ilgili heyetçe yerinde incelenerek, talep konusuna göre Ek:10’daki örneğine uygun bir rapor düzenlenir.
İlgili heyet üyelerinden biri resmi tohumluk kontrolörü olmak zorundadır.
(2) Yapılan incelemede eksiklikler tespit edilmesi halinde, giderilmesi için 30 günlük süre verilir. Bu sürenin sonunda ilgili heyetçe tekrar yerinde tespitler yapılır. Eksikliklerin giderilmemesi halinde başvuru reddedilir.
(3) Yapılan incelemede herhangi bir eksikliği bulunmayan ya da eksikliklerini gideren gerçek ya da tüzel kişiler birinci fıkrada sayılan yetkilendirme belgelerini almaya hak kazanır. Beş yıl süreli belge verilmesi için ilgili heyetçe rapor düzenlenerek onay için ilgili müdürlüğe gönderilir. Bu rapora dayanarak birinci fıkradaki belgeleri almaya hak kazanan tohumluk üretici ve satıcıları Ek-2'deki taahhütnameyi en geç 15 işgünü sonunda imzaladıktan sonra, Ek-3'teki kayıt sertifikası en geç 10 iş günü içinde üç nüsha olarak düzenlenir. Bu belgelerin bir nüshası ilgili müdürlükte, bir nüshası Genel Müdürlükte muhafaza edilir ve bir nüshası da üreticiye verilir.
(4) Tohumluk üretici belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler; fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici ve tohum bayii belgeleri almak için gereken şartları yerine getirmek ve bunlardan istenen tüm tesis ve donanımları bulundurmak zorundadır.
Kayıt sertifikaları üzerinde yer alan "Kayıt Numarası" kısmına; belgenin düzenlendiği İl'in plaka numarası, nokta, Ek:3’de açıklamaları yapılan kısaltmalar, nokta, dört haneli rakam olacak şekilde numaralandırma yapılacaktır. Arada boşluk olmayacaktır (Örnek: 08.OBFÜ.0001).
Kayıt sertifikaları üzerindeki "Adı/soyadı/ünvanı" hanesine; gerçek kişilerde varsa vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası yoksa T.C. kimlik numarası yazılacaktır. Tüzel kişilerde ise vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası yazılacaktır.
Kayıt Sertifikaları ilgili müdürlüklerde Ek:11’deki örneğine uygun bir deftere kayıt edilecektir.
Madde 13 – Fidan Üreticilerinin, Tohum Üreticilerinin, Tohum İşleyicilerinin, Tohum Bayilerinin veya Orman Bitkisi Tohumluk Üreticilerinin Denetlenmesi
(1) Fidan üreticileri, tohum üreticileri, fidan yetiştiricileri, tohum işleyicileri, tohum bayileri veya tohumluk üreticileri her yıl ilgili müdürlük tarafından en az bir defa denetlenir veya serbest yeminli ormancılık bürolarına denetlettirilebilir. Denetimlerde Ek-4'teki denetim formu kullanılır. Denetim formları üç nüsha halinde düzenlenir ve birinci nüshası ilgiliye verilir, ikinci nüshası ilgili müdürlüğe gönderilir, üçüncü nüshası ise denetleyende kalır. Denetimde, bu tebliğ hükümleri uygulanır.
(2) Denetimler sonucunda, fidan üretici, tohum üretici, tohum işleyici, tohum bayi veya tohumluk üreticilerinin, bu tebliğ hükümlerinde belirtilen şartları taşımadığı tespit edildiği takdirde ilgili müdürlükçe eksiklikler en geç 10 gün içinde ilgililere bildirilir. Eksikliklerin tamamlanması için 30 günlük süre verilir. Bu süre sonunda yapılan denetimde, eksikliklerin devamı durumunda ilgiliye ait belge mücbir sebep olmadığı takdirde iptal edilir. Belgenin iptal edildiği ilgiliye tebliğ edilerek Genel Müdürlük internet sayfasında yayınlanır. Ayrıca ilgili alt birliğe bildirilir.
(3) Fidan üreticisi, tohum üreticisi, tohum işleyicisi veya tohumluk bayisi belgesinin geçerlilik süresi içerisinde her yıl yapılan denetimde bu tebliğ hükümlerinde belirtilen şartları devam ettiren gerçek veya tüzel kişilerin belgeleri vize edilir.
Yapılan denetimlerde olumlu rapor alan üreticilerin belgesi üreticinin başvurusuna gerek kalmadan idarece vize edilmiş sayılır. İlgili Müdürlükçe vize durumu üreticilere bildirilir
(4) Kayıtlı üreticiler, işleyici ve bayiler denetim elemanlarına orman bitki tohumluklarına ilişkin her türlü belge ve kayıtları temin eder, denetim elemanlarına görevlerini yapabilmeleri için gerekli kolaylıkları sağlar. Aykırı davrananların belgeleri denetim elemanlarınca düzenlenen rapora bağlı olarak ilgili müdürlükçe iptal edilebilir.
(5) İlgili müdürlük, ihraç edilen herhangi bir orman bitki tohumluğuna ilişkin satıcı tarafından yanlış bilgi verildiğini tespit ederse, Genel Müdürlüğe doğru bilgileri gönderir. Genel Müdürlük, alıcıyı ve ihracat yapılmışsa tohumluğun gönderildiği ülkenin yetkili birimini uyarır ve doğru bilgileri gönderir.
(6) Denetim ve tespit işlemleri kamu kurumlarının yürütmekle zorunlu olduğu görevler olup, bu işlemler için ücret tahakkuk ettirilmeyecektir. İhtiyaç halinde yeminli ormancılık bürolarına bu hizmet bedeli ilgili müdürlükçe ödenmek üzere yaptırılır.
(7) Denetim ve tespit işlemlerinde kira sözleşmeleri veya tapulara tekrar bakılmayacak, beyan edilen bina veya arazinin tebliğ şartlarını karşılayıp karşılamadığına bakılacaktır.
(8) Denetim işlemleri; İlgili müdürlüklerin önemli görevlerinden birisi olup, söz konusu denetimlere her türlü araç, ekipman ve personel katkısı sağlanacaktır. Denetim işlemlerinde yalnızca kamu kaynakları kullanılacak, denetim yapılacak olan gerçek veya tüzel kişilerden ulaşım vb. gibi taleplerde bulunulmayacaktır.
(9) Yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler yılda en az bir defa mutlaka denetlenecektir. Bu denetimlerin tohumluk kontrolörlerince yapılması esas olup yeterli kontrolör olmaması durumunda biri mutlaka tohumluk kontrolörü olmak üzere denetimler iki teknik elaman tarafından yapılacaktır. Bu çerçevede Genel Müdürlük birimlerinde üç yıl hizmeti olan ve halen çalışan orman mühendislerinin hepsi tohumluk kontrolörü ile birlikte denetimlere katılarak, hazırlanacak olan denetim raporunu imzalamaya yetkilidir.
(10) Denetimlerde, tohumlukların numune alınması ve gönderilmesinde iki nüsha numune gönderme belgesi Ek:12 düzenlenecek, bir nüshası numune alınan bayii/üreticiye verilecektir.
(11) Tohumlukların pazarlanmasında izlenebilirliğin sağlanması için pazarlanma ve sevk ile ilgili bütün belgelerde Ek:13’deki “Orman Bitkisi Tohumlukları Pasaport Kayıt Defteri”ne işlenmiş tohumluk parti numarasına bakılacaktır.
(12) Tohum işleyicilerinin denetimi özellikle tohumların işleme dönemlerinde yapılacaktır. Denetimlerde üretimler ile ilgili kayıtlar, tesadüfî olarak kontrolör tarafından seçilecek olan en az bir parti üzerinden kontrol edilecektir. Tohum Üreticileri Alt Birliği (TOÜAB) 'ne üyelikleri sorgulanacaktır.
(13) Seçilen partinin üretimi, kontrolleri, etiketlenmesi ve pazarlanması ile ilgili bütün kayıtlar incelenecektir.
(14) Tohum üreticisinin depoları kontrol edilip satışa hazır durumdaki tohum incelenecektir. Bu tohumlarda; tür ve orijinlerin kayıt altına alınmış olup olmadığı, yönetmelik ve tebliğe aykırı şekilde etiketleme ve ambalajlama yapılıp yapılmadığı kontrol edilecek, sertifikalı olarak üretilecek türlerden olmasına rağmen sertifikasız olarak üretilip satışa sunulup, sunulmadığı kontrol edilecektir. Tohum Üreticileri Alt Birliği (TOÜAB)'ne üyelikleri sorgulanacaktır.
(15) Tohum bayileri yılda en az bir defa, tohumluk satışlarının yoğun olduğu dönemlerde denetlenecektir. Bayilerin Tohum Dağıtıcıları Alt Birliği (TODAB) 'ne üyelikleri sorgulanacaktır.
Madde 14 – Alt Birliklere Üyelik
(1) Bu tebliğ hükümleri doğrultusunda yetkilendirilerek belgelendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyet alanı ile ilgili 5553 sayılı Kanunun 17 nci maddesine göre ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.
(2) Denetimlerde alt birliğe üyeliğini gösteren belgeyi ibraz etmeyen gerçek veya tüzel kişilere, eksikliğin giderilmesi amacıyla otuz günlük ek süre verilir. Bu sürede de üyelik belgesini ibraz etmemesi halinde belgeleri iptal edilir.
(3) Genel Müdürlüğe bağlı fidanlıklar alt birliklere üye olma şartından muaftır.
(4) Alt birlikler tarafından talep edilmesi halinde yetki verilen üretici, bayi vb. listesi ilgili alt birliğe gönderilecektir.
Madde 15 – Meslek Mensuplarının Çalışma ve Çalıştırılması İle İlgili Hususlar
(1) Bu tebliğ kapsamında yetkili serbest ormancılık bürolarından danışmanlık hizmet alımı ile çalışacak yetkili meslek mensupları, fidanlığın tamamını ayda en az iki kez ve tam gün kontrol etmek koşulu ile en fazla on üreticiye danışmanlık hizmeti verebilir. Fidanlıklarda yapılan iş ve işlemleri rapor veya tutanak ile belgelendirmek zorundadırlar.
(2) Tohumculuk sektöründeki bir firma, birden fazla alanda faaliyet gösteriyor olabilir. Bu durumdaki bir firmanın çalıştırdığı yetkili meslek mensubu personel, birden fazla alanda görevlendirilmiş ise her alan bir işletme şeklinde değerlendirilmelidir.
(3) Birden fazla yerde çalışan yetkili meslek mensubu; sözleşme yaptığı her işletmeyi, yazılı olarak beyan etmek ve beyanını ilgili müdürlüklere 10 gün içinde bildirmek zorundadır. Ayrıca sözleşme fesihlerini de ilgili müdürlüğe 10 gün içinde bildirir. Sözleşme yaptığını yazılı olarak beyan etmek ve beyanını bu işletmelerde bulundurmak zorundadır.
(4) Üreticiler/bayiler; daha önce beyan ettikleri yetkili meslek mensubunun adresin değişmesi durumunda, bu değişiklikleri ilgili müdürlüğe en geç 15 gün içinde bildireceklerdir.
(5) Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği kapsamında istihdam edilecek veya fidanlık sahibi olan orman mühendisi unvanlı meslek mensubunun yetkili olabilmesi; sahip olduğu Serbest Meslek Mensupluğu Ruhsat Belgesinde, 5531 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi 1 inci fıkrası (a) bendinin 4 üncü, 5 inci ve 6 ıncı alt bentlerinde ki mesleki faaliyet konularında yetkili olmalı ve bu husus Orman Mühendisleri Odasından alınacak belge ile kanıtlanmalıdır.
Madde 16 – Tohumluk Üreticilerinin Orman Bitki Pasaport Sisteminde Kayıt Altına Alınması
(1) Ek-5'te listelenmiş olan tohumlukların üretimini, satışını ve depolamasını yapacak özel sektör tohumluk üreticileri, Genel Müdürlük orman bitki pasaport sistemine kayıtlarını yaptırmak zorundadırlar.
(2) İlgili müdürlüğe yetkilendirme belgesiyle başvuruda bulunan özel sektör Fidan Üretici, Tohum Üretici, Tohum İşleyici, Tohum Bayi veya Orman Bitkisi Tohumluk Üretici Belgesi ve tohumluk üreticileri, aşağıdaki şartları yerine getirdiği takdirde kayıt altına alınır ve kayıt numarası verilir:
a) Üreticiler, durumunu özetleyen bir dilekçe (Ek-6) ile ilgili müdürlüğe müracaat eder. Dilekçeye üretici belgesi eklenmelidir.
b) Üretim yerlerinde veya sahalarında üretilen veya ticareti yapılan orman bitki türü tohumluklarına ait sertifika veya bitki pasaportu ilgili müdürlükçe kontrol edilir. Sertifika veya bitki pasaportu olmayan tohumluklara ait eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilir.
c) Kayıt öncesinde üretim yerlerinde veya sahalarında tohumluk kontrolörlerince orman bitki sağlığı kontrolleri gerçekleştirilir. Üretim yerlerinde veya yakınlarında gözleme dayalı kontroller yapılır. Toprakta yaşayan ormancılık karantinasına tabi zararlı organizmaların tespiti amacıyla mevzuata uygun olarak üretim yerinden toprak ve/veya üretim harcı örneği alınır. Gerekli hallerde alandan veya civardan bitki örnekleri alınır. Alınan örnekler etiketlenerek analiz için Genel Müdürlük, Orman Fakülteleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri diğer Bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar veya akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir. Herhangi bir eksikliğe rastlanılmaması ve analiz sonuçlarının temiz çıkması durumunda kayıt işlemi gerçekleştirilerek tohumluk üreticisine bir kayıt numarası verilir.
ç) Sorumlu yetkili meslek mensubunun; 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlandırılmış yetkili orman mühendisi olup olmadığı kontrol edilir.
d) Tohumluk üreticilerinin faaliyet yeri, üretim yeri, şekli ve deseninde değişiklik yapılacaksa, ilgili müdürlüğe bildirilerek yeni durum ile ilgili gerekli kontroller yapılır.
Madde 17 – Orman Bitki Pasaportu Sistemine Kayıtlı Tohumluk Üreticilerinin Yükümlülükleri
(1) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirirler;
a) Ek-5'te listelenmiş olan tohumlukların yetiştirildiği, üretildiği, depolandığı, saklandığı ya da başka şekillerde bulunduğu yerlerin tesis kullanım planını tutmak,
b) Tohumluk alımı, satımı ve üretimi ile ilgili kayıtları tutmak ve bu kayıtları en az beş yıl süreyle saklamak,
c) İlgili müdürlük ile tohumlukların üretimi ve sağlığı konularında görüşmeleri yürütmek üzere, 5531 sayılı Kanuna göre ruhsatlı bir meslek mensubu olarak yetkili orman mühendisini görevlendirmek,
ç) Sertifikası olmayan tohumlukları, üretim ve ticari faaliyetlerde kullanmamak,
d) Satın alınan tohumlukların orman bitki pasaportları ile sonradan düzenlenen orman bitki pasaportlarına ait bilgi ve belgeleri en az beş yıl süreyle saklamak,
e) Tohumlukların yıllık üretim durumlarını veya değişikliklerini ilgili müdürlüğe bildirmek,
f) Genel Müdürlük tarafından hazırlanan tebliğ, tamim ve yönergeler çerçevesinde gerektiğinde ve belirlenen zamanlarda gözlem ve muayene yapmak,
g) Orman bitkisi tohumluklarının alımı, satımı ve üretim aşamalarında meydana gelen hastalıklarla ilgili kayıtları tutmak ve hastalığı zamanında orman idaresine bildirmek.
Madde 18 – Orman Bitkisi Tohumluklarının Yurtiçi Hareketleri
(1) Ek-5'te listelenmiş tohumluklar bitki pasaportu ile hareket etmek zorundadır.
(2) Ek-7'de listelenmiş olan zararlı organizmaların hareketi yasaktır.
(3) Ek-8'de listelenmiş olan zararlı organizmalarla bulaşık tohumlukların hareketi yasaktır.
(4) Ek-9'da yer alan özel şartların sağlanmaması durumunda tohumlukların hareketi yasaktır.
Madde 19 – Orman Bitki Pasaportu
(1) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ve/veya bir etiketle birlikte buna eşlik eden fatura ve dokümanlardan ibaret olabilir.
(2) Orman bitki pasaportu yalnızca bir etiketten ve/veya bir belgeden ibaret ise aşağıdaki bilgileri içermek zorundadır;
a) "Orman Bitki Pasaportu" ibaresi,
b) Ülke kodu (TR),
c) Sorumlu resmi kurum veya ayırt edici kodu (Sorumlu birim “OGM” olarak yazılacaktır)
ç) Kayıt numarası,
Pasaport kaydının yapıldığı ilin trafik kodu ile üreticinin Ek:13’deki pasaport kayıt numarasından oluşur.
d) Transfer bölgesi kodu (Orman kurmak amacıyla yapılacak olan tohum transferlerinde, Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce yayınlanmış türlere ait transfer bölgelerinin kodları kullanılır. Bu türlerin orman kurmak amacı dışında kullanılması durumunda veya Tohum transfer bölgelerine ilişkin araştırma yapılmamış olan türlerin, tohumluk transferinde "0.0" olarak kodlanır; bunlar için ekolojik koşullar dikkate alınarak genel tohum transfer kuralları uygulanır.)
e) Seri numarası (Tohumlukların paketlenmesi sırasında manuel veya elektronik sistemde oluşan numarayı ifade eder. Seri numarası Ek:13’deki defterdeki seri nolu sütundan alınır.),
f) Türkçe ve Latince adı,
g) Ürün miktarı, (adet, kg)
ğ) Orijini (Orman bitkisi tohumluğu, Genel Müdürlük tarafından kayıt altına alınmış kaynağa ait ise orijin olarak bu kayıt kullanılır. Değil ise yetki verilmiş üretici tohumluğu topladığı yerin ili, mevkii ve koordinatlarını ilgili müdürlüğe bildirerek Tohum Toplama Sahası (TTS) numarası alınır.),
h) İkame pasaport (RP) orijinal pasaport yeniden düzenlenmiş ise menşei kayıt numarası,
ı) Orman bitki türü tohumlukları, tohum ise olgunlaşma yılı, fidan ve çelik ise yaşı, tipi ile kök kesimi, şaşırtma ve kaplı olup olmama durumları (Orman fidanlıklarında teknik çalışma esaslarındaki kategorilere uygun olarak ifade edilmelidir.),
i) Ulusal kayıt numarası kategorisine göre renklendirilmemişse, kategorisi;
1- Kaynağı belli: Belirli bir transfer bölgesindeki tohum toplama sahası ya da meşcereden sağlanan orman yetiştirme materyalini, SARI renk,
2- Seçilmiş: Bir transfer bölgesinde populasyon seviyesinde fenotipik olarak seçilmiş, meşcerelerden sağlanan orman yetiştirme materyalini, YEŞİL renk,
3- Nitelikli: Fenotipik olarak bireysel seleksiyon yöntemi ile seçilmiş bireyler ve/veya tohum bahçeleri, ebeveyn ağaçlar, klonlar veya klon karışımlarından üretilmiş yetiştirme materyalini, PEMBE renk,
4- Test Edilmiş: Mukayese denemeleri veya ana materyalinin niteliğine uygun olarak düzenlenmiş genetik denemeler ile üstünlüğü ortaya konmuş, meşcere, tohum bahçesi, ebeveyn bireyler, klon ve klonal karışım ana materyal tiplerinden üretilen, taşıyan orman yetiştirme materyalini, MAVİ renk, ifade eder
(3) Orman bitki pasaportu, bir etiket ya da bir belgeyle birlikte buna eşlik eden fatura, irsaliye gibi dokümanlardan ibaret ise;
a) Etiket üzerinde ikinci fıkrada belirtilen bilgilerden en az ilk onunun bulunması,
b) Etiket ya da belgeye eşlik eden dokümanda ikinci fıkrada belirtilen bilgilerin tümünün yer alması, zorunludur.
(4) Orman bitki pasaportu bir sevkiyatın en küçük birimini temsil eden bitkilere, ambalajlarına veya bunları taşıyan araca iliştirilir.
(5) Orman bitki pasaportunun tekrar kullanılması yasaktır.
(6) Yırtık, tasdikli olmayan değişiklikler içeren, yanlış yazılan ve okunamayan, bilgileri eksik olan, çevre şartlarından dolayı yıpranan veya dikkatsizce yazılan pasaportlar geçersizdir.
(7) Orman bitki pasaportu tamamen büyük harflerle barkod sistemi ve/veya daktilo yazısıyla ile doldurulur.
Bu tebliğ ekinde yer alan tohumlukların ithalatı gerçekleştirildikten sonra diğer illere nakilleri esnasında Bitki Pasaportu (BP) düzenlenir.
İhracatta, bu tebliğde listelenmiş tohumlukların üretildiği/depolandığı İl’den, ihracatın yapılacağı İl’e kadar bitki pasaportu düzenlenmesi gerekmektedir.
Bitki Pasaportu uygulamalarında standart ve sertifikalı üretimler için tek muayene ücreti alınır.
Bu tebliğin Ek:5’de yer alan orman bitki türlerine ait tohumluklar nihai tüketiciye gidinceye kadar Ek:22’deki örneğine uygun orman bitki pasaportu taşıma zorunluluğuna sahiptir.
Madde 20 – Orman Bitki Pasaportlarının Basılması, Muhafazası ve Düzenlenmesi
(1) Orman bitki türü tohumlukları üreticilerine ait orman bitki pasaportunun basımı ve/veya muhafazası, ilgili müdürlükçe veya ilgili müdürlükçe yetkilendirilen tohumluk üreticileri tarafından yapılır.
(2) Ek-5'te listelenmiş olan tohumlukların orman bitki pasaportu basma işlemi tohumluk üreticisinin aşağıdaki şartları sağlaması ve ilgili müdürlüğe başvurusu üzerine gerçekleştirilir;
a) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine ait tohumluklar ilgili müdürlükçe bu tebliğe uygun olarak kontrol edilir; bu tohumluklar Ek-7 ve Ek-8'de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari olmak zorundadır.
b) Ek-9'da yer alan tohumluklar için aranan özel şartların yerine getirilmesi durumunda bitki pasaportu düzenlenir.
(3) Kayıtlı orman bitkisi tohumluk üreticileri orman bitki pasaportu basma yetkisi için faaliyet gösterdiği yerdeki ilgili müdürlüğe müracaatta bulunurlar. İlgili müdürlük yerinde yaptığı denetim ve kontroller sonucunda Ek-5'te listelenmiş olan tohumluklar, Ek-7 ve Ek- 8'de listelenmiş olan zararlı organizmalardan ari ve Ek-9'da belirtilmiş olan özel şartlar yerine getirilmiş ise orman bitki pasaportu basma ve/veya düzenleme yetkisi verilir. Yetkilendirme bir yıl süre ile geçerlidir.
Bir yılın sonunda orman bitkisi tohumluk üreticilerinin talep etmesi halinde ve yukarıda belirtilen şartların korunması kaydıyla orman bitki pasaportu basma yetkisi vize edilir.
(4) Ek-5'te yer alan tohumluklar ithal edilmiş ise; orman bitki pasaportu, ilgili müdürlükçe veya yetkilendirilen tohumluk üreticisince ithalat işlemi gerçekleştikten sonra düzenlenir.
Madde 21 – İkame Orman Bitki Pasaportu
(1) Orman bitki pasaportuna konu tohumlukların bölünmesi veya birleştirilmesi durumunda ikame orman bitki pasaportu düzenlenir.
(2) İkame orman bitki pasaportu, kayıt altına alınan yetkili tohumluk üreticisinin başvurusu üzerine, ilgili müdürlükçe veya orman bitki pasaportu basımına yetkili olan tohumluk üreticileri tarafından düzenlenir.
(3) İkame orman bitki pasaportu için başvuruda bulunan tohumluk üreticileri kaç ikame pasaporta ihtiyaç duyduklarını, tohumlukların geldiği ve gönderilmesi planlanan yerleri ilgili müdürlüğe bildirir.
Madde 22 – Kontroller
(1) Kayıtların kontrolü;
a) Kayıtlı tohumluk üreticilerinin belgeleri yılda en az bir defa kontrol edilir,
b) Tohumluk üreticilerinin, kayıt ve orman bitki pasaportu ile ilgili saklamak zorunda olduğu belgeler kontrol edilir,
c) Üretilen veya ticareti yapılan tohumluklar ile ilgili kayıtlar kontrol edilir,
ç) Tohumluk üreticilerinin; listelenmiş zararlı organizmaların iç kontrollerinin yapılıp yapılmadığı ve zararlı organizma görülmesi durumunda görüldüğü tarih ile bununla ilgili alınan önlemler ve uygulamalar ile ilgili kayıtların tutulup tutulmadığı kontrol edilir,
d) Ek-5'te listelenen tohumlukların sevkiyatında geçerli bir orman bitki pasaportunun kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir.
(2) Arazi kontrolü, uygun dönemde ve yılda en az bir kez olmak üzere aşağıdaki işlemler yerine getirilerek yapılır;
a) Tohumluk üreticilerinin temin edeceği arazinin koordinatlı krokisi ile ekili ve dikili ürünlerin dağılımı ve bunların hangilerinin kontrole veya orman bitki pasaportuna ihtiyaç duyduğu belirlenir. Bu bilgiler doğrultusunda tohumluk kontrolleri yapılır,
b) Ek-5'te listeli tohumluklar ile çevrede konukçu olabilecek tüm bitkiler, zararlı organizma semptomları yönüyle kontrol edilir,
c) Kontrollerde zararlı organizma şüphesi olduğunda, özel şartların yerine getirilmesi amacıyla numune alınır ve analiz için ilgili laboratuvara gönderilir. Laboratuvar sonuçları gelene kadar ürün satışı ve dağıtımı durdurulur, durum ilgili müdürlüğe bildirilir.
ç) Arazi kontrolü sonucunda Ek-4'teki yıllık denetim formu iki nüsha düzenlenir. Düzenlenen yıllık denetim formunun bir nüshası yetkili tohumluk üreticilerine verilir, bir nüshası ise ilgili müdürlükte kalır.
Madde 23 – Önlemler
(1) Bu tebliğ hükümlerine göre fidan üretimini yapanlar, ürettikleri orman bitkisi fidanlarında, Tohum bayilerinin bulundurdukları ve sattıkları tohumluklarda, Orman bitkisi tohumluklarının alımı, satımı ve üretim aşamalarında meydana gelen hastalıklar ve zararlı organizma görülmesi durumunda, yayılmasının önlenmesine dair çalışmaları 28.08.2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Orman Bitkisi ve Bitkisel Ürünlere Arız Olan Zararlı Organizmalarla Teknik Mücadele Yönetmeliğine istinaden yayınlanan Orman Genel Müdürlüğü 305 sayılı Orman Bitkisi ve Bitkisel Ürünlerine Arız olan Zararlı Organizmalar ile Mücadele Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğe göre yapar ve yapılan çalışmaları ilgili müdürlüğe bildirmek zorundadır. İlgili müdürlük gerekli görmesi halinde Genel Müdürlüğe bildirir.
(2) Yapılan resmi kontroller veya gözleme dayalı kontroller esnasında herhangi bir zararlı organizma belirtisine rastlanması durumunda yetkili tohumluk üreticileri, ilgili müdürlükçe ön görülen önlemleri alır. Gerektiğinde zararlı organizmaların teşhisi için tohumluk kontrolörü tarafından numune alınarak, Genel Müdürlük, Orman Fakülteleri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri, diğer Bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı laboratuvarlar veya akredite olmuş özel laboratuvarlara gönderilir.
(3) Zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit edilen tohumluklara, masrafı sahibine ait olmak üzere gerekli bitki sağlığı önlemleri uygulanır. Uygulanan önlemler sonucunda zararlı organizma yayılma riski ortadan kalktığında bitki pasaportu ile nakline ilgili müdürlük izin verebilir.
Zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit edilen tohumluklara, bitki sağlığı önlemlerinin yeterli olmadığı ve zararlı organizmaların yayılma riskinin devam ettiği durumlarda, ilgili müdürlüğün gözetiminde tohumluk üreticileri tarafından imha edilir.
Zararlı organizmanın yayılma riski ortadan kalkıncaya kadar, üreticinin faaliyetlerinin bir kısmı veya tamamı yasaklanır.
Gerekli görülen yerlerde tohumlukların cins, tür, alt tür vb. değiştirilebilir; rotasyon tatbik ettirilebilir, ekim ve dikimine yasak getirilebilir veya gerekli teknik tedbirler uygulanabilir.
Tohumluk üreticileri, zararlı organizmaya rastlanması durumunda gerekli tedbirlerinin alınması ve izlenebilirliğin sağlanması için 7 gün içinde ilgili müdürlüklere bilgi vermek zorundadırlar.
Madde 24 – Genel Müdürlüğün Görev ve Sorumlulukları
(1) Genel Müdürlük;
a) Orman bitkisi tohumluk üreticileri kayıt sistemini hazırlar,
b) İzleme programlarını hazırlar,
c) Eğitim, yayım ve benzeri faaliyetleri yürütür,
ç) Orman bitki pasaportu sistemi ile tohumluk üreticilerinin kayıt altına alınması için ilgili birimleri yetkilendirir,
d) Orman bitki pasaportu ve tohumluk üreticileri kayıt sistemleri arasında uygulama birlikteliği sağlar,
e) Gerekli durumlarda; inceleme, araştırma ve uygulama programları hazırlar,
f) Tüm verilerin, dokümanların ve elektronik veri tabanı arşivinin güvenliğini yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre sağlar,
g) Orman bitkisi tohumluk üreticileri tarafından yapılacak gözlem ve muayenede kullanılmak üzere tebliğ, tamim ve yönergeler hazırlar,
ğ) Tohumluk üretimi, bitki sağlığı ve belgelendirme konularında seminerler düzenler. Seminerlerde başarılı olan personele tohumluk kontrolör belgesi verir, tohumluk kontrolorü olarak görevlendirir.
Madde 25 – İlgili Müdürlüğün Görev ve Sorumlulukları
(1) İlgili müdürlük;
a) Tohumluk üreticilerinin kimlik, üretim yeri, üretim parseli, üretim deseni ve işletmeye ilişkin diğer bilgilerini kayıt sistemine girer veya girilmesini sağlar,
b) Kayıt altına alınacak yerlere ait verilerle ilgili, yerinde kontrol yapar,
c) Kayıt altına alınan yerlerin yıllık kontrol planlarını hazırlar,
ç) Kayıt altına alınan tohumluk üreticilerine; belirli dönemlerde orman bitki pasaportu, orman bitki sağlığı ve bunların uygulamalarındaki değişiklikler ile ilgili konularda eğitim verir,
d) Yapılan çalışmalarla ilgili G enel Müdürlüğe düzenli bilgi akışı sağlar,
e) Yeni bir zararlı organizma tespit edildiğinde gerekli inceleme, araştırma ve uygulama programı hazırlanması için Genel Müdürlüğün ilgili birimine bildirimde bulunur,
f) Orman bitki pasaportu düzenler ve basar,
g) Yapılan denetimler sonucu uygun görülen yetkili tohumluk üreticilerine bitki pasaportu düzenleme ve basma yetkisi verir,
ğ) Tohumluk kontrolörlerinin iyi bir kontrol yapabilmeleri için gerekli ekipman ve malzemeleri temin eder,
h) Yapılan denetimlere dayanarak tohumluklar için kısıtlamalar getirir, bitki pasaportunun geçerli olduğu bölgeleri belirler, ikame bitki pasaportunun düzenlenme şartlarını belirler,
ı) Karantina etmenli, hastalıklı orman bitki ve tohumlukları Genel Müdürlüğe bildirir.
i) İlgili müdürlükler kendi kullanıcı adı ve şifresi ile alt kullanıcı tanımlayacaklardır.
j) Veri tabanına işlenen bilgiler sürekli güncel tutulacaktır. Müdürlükler tarafından verilen randevu ve işletme ziyareti, yapılan resmi kontroller, numune alma, analiz sonuçları ve diğer iş ve işlemlerin uygulamaları esnasında da güncelleme çalışmaları mutlaka yapılacaktır.
k) Orman bitki pasaportu sistemine kaydedilmiş tohumluk üreticilerince 1Şubat 2017 tarihinden önce üretilmiş sertifikalı veya standart tohumların stok durumları tespit edilerek, paketleri açılmadan, ilk çıkış yerinden tohumluk bayine gidişinde fatura veya irsaliyeye mevcut bitki pasaportu kayıt numarası yazılmak şartıyla 1 Şubat 2018 tarihine kadar sevki yapılabilir.
l) Orman Bitki Pasaportu kayıt sistemi ORBİS içinde bir modül olarak yer alacaktır. İşlemler internet üzerinden yazılım dâhilinde yapılacaktır. Modülün kullanımı ayrıca bir talimat olarak yayınlanacaktır.
m) Orman Bitki Pasaportu Kayıt Sisteminde bitki pasaportu basılamadığı durumlarda (ana sunucuya bağlı sorunların vs. olması durumunda);
1- Öncelikli olarak gün içerisinde kayıt sisteminin açılması beklenilecektir.
2- Sadece o güne ait olmak şartı ile bitki pasaportları basım ve gerekli düşümlerinin yapılıp Tohumluk Üreticileri tarafından pasaportlar temin edilinceye kadar durumu anlatan ve pasaport yerine geçen ve pasaport bilgilerini içeren Ek:15’te yer alan örneğe uygun resmi bir yazı ilgili müdürlükçe söz konusu üretim materyallerinin sevk edileceği yere gönderilir.
n) Orman bitki pasaportunda bulunması zorunlu olan bilgilerin bu tebliğin ekinde yer alan listelenmiş tohumlukların paketlerinde yer alması durumunda, basım işlemleri ile ilgili denetimler yapılarak tekrar yeni bir bitki pasaportu düzenlenmeden sevkine izin verilir.
Madde 26 – Orman Bitkisi Tohumluk Kontrolörlerinin Görev ve Sorumlulukları
(1) Tohumluk kontrolörleri; tohumlukların üretildiği, tohum meşçeresi, gen koruma ormanı, tohum bahçesi, klon parkı, tohum toplama sahası, orman fidanlıkları ile tohum ve fidan ticareti yapılan ve depolanan yerlerde kontroller yapar.
(2) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticilerini kayıt altına almak için;
a) Başvuru sırasında, tohumluk üreticilerinden orman bitkisi tohumluk üretim sahasının şemasını veya haritasını alır, kayıt tutar ve sunulan belgeler üzerinde yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol eder,
b) Orman bitki sağlığı kontrollerini arazide yapar, laboratuvar testleri için numune alır,
c) Orman bitkisi tohumluk üreticilerini yükümlülükleri ve bitki sağlığı koşulları hakkında bilgilendirir,
ç) Kontrol edilen verileri veri tabanına aktarır ve saklar, belgelerin saklandığı dosya ilgili müdürlükte arşivlenir, bir nüsha ise yetkili tohumluk üreticisinde bulunur,
d) Kayıt numarası verir ve kayıt numarasının üzerinde yazılı olduğu bir kayıt sertifikası düzenler.
(3) Tohumluk kontrolörleri, tohumluk üreticisini bitki sağlığı açısından denetlemek için;
a) Orman bitki sağlığı kontrolünü, yöresel olarak en doğru zamanda ve yılda en az bir kez yapar,
b) Orman bitki sağlığı kontrolünü üretim sahasında gerçekleştirir,
c) Tohumluk üreticileri hakkındaki verileri kaydeder,
ç) Belli bitkiler ile alakalı olan zararlı organizmalar hakkında bilgi edinir,
d) Korunan bölgelerle ilgili uygulama bilgisi verir ve prosedürü anlatır.
(4) Tohumluk kontrolörleri uygulama işlemlerinin kontrolü için;
a) Yılda en az bir kez doküman kontrolü yapar,
b) Kullanılan bitki koruma ürünleri ve miktarlarını kontrol eder,
c) Yetkilendirme öncesi, tohumluk üreticisinin onay için getireceği bitki pasaportu örneklerini inceler,
ç) Yetkili tohumluk üreticisinin faaliyetleri, orman bitki sağlığı şartları ile uyumlu ise bitki pasaportu basma yetkisi için ilgili müdürlüğe öneride bulunur,
d) Yetkili tohumluk üreticisinin kaç adet orman bitki pasaportu bastığını, ne kadarının kullanıldığını, satılan bitki sayısı ile kıyaslamak suretiyle kontrol eder,
e) Üretim sahasında, satış merkezlerinde, dağıtım noktalarında ve diğer noktalardaki orman bitki pasaportu doğruluğunu kontrol eder,
f) Orman bitki pasaportunun uygun materyalden yapılıp yapılmadığını, standartlara uygun olup olmadığını ve sevk edilen ürüne iliştirilip iliştirilmediğini kontrol eder, tekrar kullanımını önler,
g) İkame bitki pasaportu basılması için dokümanları ve bitkileri kontrol eder.
(5) Tohumluk kontrolörleri, orman bitki sağlığı tedbirlerini uygulamak için;
a) Zararlı organizma şüphesi varsa laboratuvar testleri için numune alır,
b) Eğer laboratuvar testleri pozitif ise, Genel Müdürlüğün ilgili birimine ve alınması gereken bitki sağlığı tedbirler için yetkili tohumluk üreticisine yazılı bildirimde bulunur,
c) Bulaşık olan orman bitkisi ve tohumluklarının imha edilmesini isteyebilir,
ç) Düzenli aralıklarla tohumluk üretim sahasında kontrol yapar,
d) Orman bitki pasaportu kullanımının durdurulmasını isteyebilir,
e) Bulaşma kaynağını tespit edebilmek için izleme yapar,
f) Çevredeki alanlardaki üretim, bulaşık olan sahadaki üretim ile ilgili ise, buralarda da gerekli kontrolleri yapar,
g) Bulaşık olan fidan ve/veya tohum üretiminin yapıldığı sahanın, yakınlarındaki fidan ve/veya tohum üretim yerlerinde gerekli kontrolleri yapar,
ğ) Bulaşık olan orman bitki ve tohumlarının yakın çevresinde yetişen konukçu bitkilerin imha edilmesini isteyebilir,
h) Karantina süresi dolduktan sonra eğer tüm tarif edilen tedbirler alınmışsa bitki sağlığı kontrollerini yapar ve laboratuvar testleri için numune alır,
ı) Eğer orman bitki sağlığı kontrolleri ve laboratuvar testlerinin sonuçları negatif ise; bitki pasaportu kullanımı ile ilgili müdürlüğe önerilerde bulunur.
6) Nematod tahlili için numune alınması Ek:16’daki örneğine uygun olarak yapılır.
Madde 27 – Orman Bitkisi Tohumluk Kontrolörü Adaylarının Belirlenmesi ve Eğitimi Tohumluk Kontrolör Adaylarında Aranacak Şartlar
(1) Tohumluk kontrolör adaylarında aranacak şartlar şunlardır:
a) Genel Müdürlük personellerinden; orman zararlılarıyla mücadele, silvikültür, ağaçlandırma ve fidanlık birimlerinin merkez ve taşra teşkilatında, ormancılık araştırma enstitü müdürlükleri, orman işletme şefliği, ağaçlandırma ve toprak muhafaza şefliği ya da fidanlık şefliğinde en az üç yıl hizmeti olan orman mühendisleri,
b) Serbest yetkili meslek mensubu orman mühendisleri için, 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanuna göre, yetkili meslek mensupları,
c) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa dahi devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmayanlar,
Madde 28 – Başvuru
(1) Bakanlıkta çalışan kişiler Genel Müdürlükçe belirlenen kontenjanlara göre tohumluk kontrolör eğitimi almak için görevlendirilir.
(2) Bakanlık çalışanı olmayan, tohumluk kontrolü olmak isteyen, orman mühendisi unvanlı serbest yetkili meslek mensubu kişiler; sahip olduğu Serbest Meslek Mensupluğu Ruhsat Belgesinde, 5531 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi 1 inci fıkrası (a) bendinin 4 üncü, 5 inci ve 6 ıncı alt bentlerinde ki mesleki faaliyet konularında yetkili olmak koşuluyla Orman Mühendisleri Odasına başvurur.
Madde 29 – Eğitim
(1) Eğitimler, Bakanlık çalışanları için Genel Müdürlük, yetkili serbest meslek mensupları için ise Orman Mühendisleri Odası tarafından beş günden az olmamak üzere yılda en az bir defa düzenlenir. Serbest yetkili meslek mensuplarının eğitiminde Genel Müdürlük ile Oda işbirliği yapar.
(2) Eğitim programında, bu tebliğdeki konuların yanında, 28.08.2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Orman Bitkisi ve Bitkisel Ürünlere Arız Olan Zararlı Organizmalarla Teknik Mücadele Yönetmeliğindeki konulara da yer verilir.
(3) Eğitim sonunda, eğitimi düzenleyen kuruluş tarafından teorik ve pratik bilgileri kapsayacak şekilde yazılı bir değerlendirme sınavı yapılır.
(4) Sınav komisyonu;
Genel Müdürlük tarafından yapılan eğitimde; Fidanlık ve Tohum İşleri Daire Başkanlığından bir, Orman Zararlılarıyla Mücadele Daire Başkanlığından bir ve Orman Ağaçları ve Tohum Islah Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünden bir kişi olmak üzere,
Orman Mühendisleri Odası tarafından yapılan eğitimde; Genel Müdürlük Fidanlık ve Tohum İşleri Dairesi Başkanlığından bir, eğitimi düzenleyen Orman Mühendisleri Odasından iki kişi olmak üzere,
Üç kişiden oluşur. 100 puan üzerinden en az 70 puan alanlar tohumluk kontrolörü olmaya hak kazanır.
(5) Orman Mühendisleri Odası tarafından yapılan sınav sonuçları, Genel Müdürlüğe ve özel tohumluk kontrolörü adaylarına bildirilir.
(6) Eğitimlerde iki defa başarısız olan kişiler tekrar eğitim başvurusunda bulunamaz.
Madde 30 – Orman Bitkisi Tohumluk Kontrolör Kartı Verilmesi ve Kayıt İşlemleri
(1) Orman bitkisi tohumluk kontrolörü olmaya hak kazananlar için, kişinin T.C. kimlik numarası, adı, soyadı, kontrolör sicil numarası ve belge veriliş tarihini içeren fotoğraflı tohumluk kontrolör kartı düzenlenir. Resmi tohumluk kontrolörleri için Genel Müdürlük tarafından verilen eğitimlerden sonra Ek: 19’deki sertifikaya göre, özel tohumluk kontrolörleri için ise Orman Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen eğitimler sonunda verilen Ek:20’deki örneğine uygun olarak düzenlenen sertifikalara göre Tohumluk Kontrolör Kartı verilir Ek:17-18. Resmi ve özel tohumluk kontrolörü kartları Genel Müdürlük tarafından Ek:14’deki sicil kayıt defterine işlenir.
Orman Mühendisleri Odası, yetkili meslek mensubu tohumluk kontrolörleri listesinde değişiklik olması durumunda değişikliği Genel Müdürlüğe bildirir.
Madde 31 – Görevlendirme
(1) Resmi tohumluk kontrolörleri, ilgili müdürlüklerin tohumluk kontrol hizmetlerini yürüten birimlerinde görevlendirilir.
(2) İlgili müdürlükler; Resmi tohumluk kontrolörünün çeşitli nedenlerle olmadığı veya 25 inci madde (1) inci fıkra ‘c’ bendinde belirtilen, yıllık kontrol planındaki iş yoğunluğuna göre, ihtiyaç olması durumunda yetkili serbest meslek mensubu özel tohumluk kontrolörlerinden Kamu ihale kanunu hükümlerine uygun olarak hizmet alımı yaparak, tohumluk kontrolörlüğü hizmetlerini gördürebilirler.
Madde 32 – Yetki
(1) Orman bitkisi tohumluk kontrolörü, 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu ve bu kanunlara dayanılarak hazırlanan mevzuata istinaden orman bitki türlerinde beyanname kabulü, alan kontrolleri ile numune alma işlemlerini yapar.
(2) Uluslararası sertifikasyon sistemi için yapılan kontroller ve numune alma işlemleri, Genel Müdürlük tarafından eğitime alınarak, bu konuda yetkilendirilmiş resmi tohumluk kontrolörleri tarafından yapılır.
(3) Tohumluk kontrolörü, 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği ” çerçevesinde tohumculuk sektörü ile ilgili yetkilendirme ve denetleme işlemlerini yapar.
(4) Tohumluk kontrolörleri, yaptıkları kontrol ve işlemler ile düzenledikleri belgelerden doğrudan sorumludur.
(5) Orman bitkisi tohumluk kontrolörleri, Genel Müdürlük tarafından davet edildikleri hizmet içi eğitimlere katılmakla yükümlüdür.
Madde 33 – Sorumluluk
(1) Bu tebliğ kapsamında düzenlenecek belgelerde yer alan bilgi ve beyanlardan imzası bulunan orman mühendisi unvanlı yetkili meslek mensubu ile belge sahibi birlikte sorumludur.
Madde 34 – İstisnalar
(1) Kendi ihtiyacı için tohumluk üretimi yapan ve ticari bir amaç gütmeyenler bu tebliğ hükümlerinden muaftır.
(2) Orman fidanlık müdürlükleriyle veya orman işletme müdürlükleriyle sözleşme imzalayarak alım garantili fidan üreten özel veya tüzel kişilerin, hastalıkları zamanında bildirmek, mücadeleyi zamanında yapmak şartıyla sözleşme kapsamındaki fidanları için tohumluk üretici veya satıcı belgesi alma zorunluluğu yoktur.
(3) Daha önce fidan üreticisi tohum üreticisi, tohum işleyici, tohum bayi belgesi almış gerçek veya tüzel kişi müracaatlarında istenen bina veya arazilerin kira sözleşmeleri veya tapuları talep edilmeyecek olup başvuru sahibinin yazılı dilekçe ekinde daha önce almış olduğu belgeleri ibraz etmesi yeterli görülecektir.
Madde 35 – İdari Yaptırımlar
(1) Üretici veya satıcı kayıtlarını yaptırmayanlar ile menşe şahadetnamesi veya sertifikası olmayan orman bitki türü tohumluğu üretenler, işleyenler ve ticaretini yapanlar hakkında kontrolörler ve ilgili müdürlük tarafından tutulan tutanak ve müstenitler, 6831 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde belirtilen idari yaptırımları uygulamak üzere, gereği için ilgili Orman İşletme Şefliğine gönderir.
Tohumlukları;
a) Sertifikasyon işlemine tâbi tutulmayan ve standart tohumluk şartlarına uygun olarak kontrol edilip tohumluk analiz raporu alınmayanlar,
b) Bakanlıkça belirlenmiş asgari tohumluk standardının altına düşürülmüş olarak veya tağşiş edenler,
c) Yönetmeliğe uygun şekilde ambalajlamadan, etiketlemeden, taklit ambalajlar veya taklit etiketlerle, isim ve marka taklidi yaparak ya da isim ve marka dışında dahi olsa iltibasa mahal verecek şekilde ibareler kullananlar,
ç) Sertifika işlemine tâbi tutulmadığı veya kontrol edilmediği hâlde, sertifikalandırılmış veya kontrol edilmiş gibi gösterenler,
d) Tohumluk türü veya alt türünün kayıt altına alınmasında belirlenen niteliklere uygun olmayacak şekilde yanıltıcı tanıtım ve reklam yapanlar, Fiillerinin ayrıca suç sayılma hâli saklı kalmak üzere,6831 sayılı kanunun 103 üncü maddesine göre idari para cezası ile cezalandırılır
Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Madde 36 – Ücretler
(1) Bu tebliğe göre sunulan hizmetler ile onaylanan ve düzenlenerek verilecek olan belgelerin ücretleri Genel Müdürlükçe her yıl Ocak ayında belirlenir. Belge almaya hak kazananlar, belge ücretlerini Genel Müdürlük bütçesinin ilgili hesabına yatırırlar. Bu ücretler:
a) Başvuru inceleme ücreti.
b) Kayıt Sertifikası ücreti.
c) Üretim izni ücreti.
d) Standart tohumluk kayıt ücreti.
e) Genetik kaynaklar kayıt ücreti.
f) Sertifikasyon hizmetleri ücreti:
1. Fidanlık Kontrol ücreti
2. Laboratuvar kontrolleri ücreti.
3. Belgelendirme ücreti.
4. Etiket ücreti.
g) Diğer ücretler.
(2) Resmi tohumluk kontrolörünün, alan kontrolleri ve numune alma işlemleri ile yetkilendirme amaçlı tespit işlemlerinde, kontrol mahalline götürülmesi ve tekrar görev yerine getirilmeleri başvuru sahibi tarafından sağlanır. Tohumluk kontrolörü, başvuru sahibinden asgari kontrol şartları için gerekli tedbirleri almasını talep edebilir.
(3) Orman Mühendisleri Odası’nca verilecek sertifika eğitiminde uygulanacak ücreti Oda belirler. Ormancılık bürolarından yapılacak hizmet satın almalarında; 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanunun 13 üncü maddesine göre Oda tarafından belirlenen asgari ücret tarifesi uygulanır.
(4) Serbest yeminli meslek mensuplarının yapacakları denetim hizmetlerinde, 5531 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre Oda tarafından belirlenecek asgari ücret tarifesi uygulanır.
Geçici madde 1 – Kazanılmış Haklar
“Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği”nin yürürlüğe girdiği tarihten önce, Fidan Üretici, Tohum Üretici, Tohum İşleyici, Tohum Bayi veya Orman Bitkisi Tohumluk Üretici Belgesi almış olanlar en geç bir yıl içinde söz konusu Yönetmelik ve bu tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Tohumluk üretici belgesinin süresi dolmadan yenilenmesi halinde ücret alınmaz. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte her türlü yetkilendirme belgesi almış olan hak sahiplerinden sahiplik veya kira belgesi aranmaz.
Madde 37 – Yürürlük
(1) Bu tebliğ 01/02/2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Madde 38 – Yürütme
(1) Bu tebliğ hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.