23714 Tohumlarda GDO Analizi İçin Numune Alma Talimatı
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
Bu Talimatın amacı, tohumluklarda GDO (Genetik yapısı değiştirilmiş organizma) tespiti amacıyla yapılacak analizler için numune alınmasının usul ve esaslarını düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
Bu Talimat Tohumluk olarak ithal edilecek ürünlerden; numune almaya yetkili kurumlan, kişileri ve numune alımına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Madde 3 – Dayanak
Bu Talimat, 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ve bu Kanuna istinaden çıkarılan ikincil mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır
Madde 4 – Tanımlar
Bu Talimatta geçen;
Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki bitki, hayvan ve mikroorganizma dâhil canlı organizmayı,
İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Gümrük Bölgesine giriş, çıkış ve Türkiye Gümrük Bölgesinden transit geçişi esnasında bitki sağlığı amaçlı her türlü resmi kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol görevlisini
Laboratuvar: Bakanlıkça GDO Analizi yapmak üzere yetkilendirilmiş laboratuvarları, Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim ve orijin olarak homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,
Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğünü, bu Müdürlüğün olmadığı yerlerde Bakanlık İl veya İlçe Müdürlüğünü
Numune: Resmi kontrole tabi tutulacak, bu Talimatla belirlenmiş büyüklükteki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alman örneği,
Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,
Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vegetatif bitki kısımlarını, ifade eder.
Madde 5 – Numune alma yetkisi
Tohumluklardan GDO analizi için gerekli olan numuneleri almaya, müdürlüklerde görevli inspektörler yetkilidir.
Madde 6 – GDO analizine tabi tutulacak tohumluklar
a) Bu Talimatın EK-1 indeki Tabloda yer alan tohumlukların menşeine göre ülkemize ithalatında %100 analiz sıklığı uygulanır.
b) Tohumlukların sahibi veya yetkilisi, görevli inspektöre gerekli miktarda numuneyi vermek zorundadır. Alman numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.
Madde 7 – Tohumluklardan Numune Alma Esasları
Tohumluklardan GDO Analizi için aşağıdaki esaslara göre numune alınır;
a) Üretim, ticari ve demonstrasyon amaçlı tohumluklar:
Aynı lot/partiye ait tohumluklar; çuval, paket ve benzeri şekilde ambalâjlanmış ise dane büyüklüğü dikkate alınarak hazırlanan ve Ek-2 de yer alan tablonun birinci sütununda belirtilen ağırlıkta alt lot/partilere ayrılır. Her bir alt lot/partiden, bu alt lot/partiyi temsil edecek şekilde ikinci sütunda belirtilen miktar kadar örnek alınır. Bu örneklerden yapılan paçaldan, üçüncü sütunda belirtilen miktar kadar numune alınarak, laboratuvara gönderilir.
b) Deneme ve araştırma amaçlı tohumluklar:
Deneme, araştırma ve ıslah amaçlı ithal edilecek Ek-1 deki tabloda yer alan tohumlukların, her bir kontrol belgesinde yer alan aynı türe ait tüm çeşitler bir lot/parti kabul edilir. Bu lot/partiyi oluşturan çeşitlerden alman yeterli miktarda tohumluklardan paçal yapılarak Ek-2 deki tablonun üçüncü sütununda belirtilen miktarda numune alınarak laboratuvara gönderilir. Yapılan analiz sonucunda GDO tespit edilmesi durumunda lot/partiyi oluşturan tüm çeşitler bulaşık kabul edilir. Ancak, malın sahibinin talep etmesi ve gereken miktarda numune alınabilmesi için yeterli tohumluk bulunması durumunda; paçal içerisindeki her lot/partide bulunan çeşitlerden ayrı ayrı alman numuneler laboratuvara gönderilir. Yapılan analiz sonucunda GDO tespit edilen çeşitler iade veya imha edilir.
İthal edilen deneme, araştırma ve ıslah amaçlı tohumlukların Ek-2 deki tablonun üçüncü sütununda belirtilen numune miktarının 10 (on) katından az olduğu durumda;
1- Tür bazında analiz için gerekli numune miktarı (adet veya gram olarak), ithal edilen tohum miktarının % 10‘u kadar olmalıdır.
2- Alınacak numune miktarı hiçbir zaman Ek-3 de belirtilen tablodaki tohumların karşılarında belirtilen miktarlardan az olmamalıdır.
3- İthale konu bir tohum türü içerisinde birden fazla çeşit varsa, bu çeşitlerin her birinden % 10 oranında alınacak numune miktarı birleştirilerek tek numune oluşturulmalıdır. Bu durumda yapılan analiz sonucunda GDO tespit edilmesi durumunda lot/partiyi oluşturan tüm çeşitler bulaşık kabul edilir.
Madde 8 – Numunelerin Analize Gönderilmesi
Bu Talimat esaslarına uygun olarak EK-4 te yer alan numune alma tutanağı düzenlenerek alman numuneler, EK-5 belirtildiği şekilde etiketlenir ve ambalajlanıp mühürlenerek (Kargo veya Müdürlüklerin görevlendireceği bir eleman beraberinde) analize gönderilir.
Madde 9 – Analiz Sonucuna İtiraz Edilmesi
Bakanlıkça GDO analizi yapmak üzere yetkilendirilmiş bir laboratuvarda yapılan analiz sonucuna ilgili firma tarafından itiraz edilmesi durumunda, bu Talimat çerçevesinde alınacak yeni numune Ankara Ulusal Gıda Referans Laboratuvarına gönderilir. Buradan gelecek analiz sonucuna göre işlem tesis edilir