2236 - Uluslararası Deneyimli Araştırmacı Dolaşım Programı Yürütme Kural ve İlkeleri
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç ve Kapsam
Avrupa Birliği 7. Çerçeve Programı kapsamında açılan FP7-People-2011-cofund çağrısı sonucunda kabul edilen "CO-FUNDED Brain Circulation Scheme” başlıklı projenin yürütülmesi için Avrupa Birliği Komisyonu ile TÜBİTAK arasında 25.04.2012 tarih ve 291762 sayılı sözleşme imzalanmıştır.
İş bu yürütme kural ilkeleri bu projenin yürütülmesine ilişkin iş ve işlemleri kapsar.
Bu program ile kamu veya özel sektör kurum ve kuruluşlarında, Doğa Bilimleri, Mühendislik ve Teknoloji, Tıbbi Bilimler, Tarımsal Bilimler, Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler alanlarında, ihtiyaç duyulan bilim insanı/araştırmacı açığının kapatılmasına ve bilim üretimine katkıda bulunmak üzere yurt dışındaki üniversitelerde ve/veya araştırma kuruluşlarında çalışmakta olan, kendi uzmanlık alanlarında seçkin bilim insanlarının/araştırmacıların araştırmalara katılmak ve teknolojik yenilikler getirmek amacıyla yurt içinde istihdamına destek sağlanacaktır.
Madde 2 – Başvuru Koşulları
a) İstihdam edilecek araştırmacının Doğa Bilimleri, Mühendislik ve Teknoloji, Tarımsal Bilimler, Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler alanlarında doktorasını, Tıbbi Bilimlerde doktora veya uzmanlığını tamamlamış olması ya da lisans eğitimi sonrasında söz konusu alanlarda en az 4 yıllık araştırma deneyimine sahip olması,
b) Son üç yıl içinde en az iki yıl yurt dışında ikamet etmiş olması (Türkiye’de on beş iş gününden daha az kalınan ikametler bu süre içerisinde dikkate alınmaz),
c) Araştırmacının, Üniversiteler, kamu AR-GE birimleri veya AR-GE birimleri bulunan özel sektör kuruluşları tarafından istihdam edileceğinin taahhüt edilmiş olması,
d) Aynı anda TÜBİTAK’ın herhangi bir programından veya AB. 7. Çerçeve Programı Marie Curie Araştırma Programları ve Bursları’ndan desteklenmiyor olması,
gerekmektedir.
Yurt dışına her hangi bir kurum tarafından mecburi hizmet karşılığı doktora/uzmanlık/araştırma yapmak için gönderilen ve mecburi hizmetini yapmak üzere ülkeye geri dönenler veya dönecek olanlar bu programa başvuru yapamazlar.
Madde 3 – Başvuru Dönemi ve Yöntemi
Programa başvurular her yıl bir dönem olarak elektronik ortamda alınır. Başvuru dönemleri ve koşulları ilgili programın internet sayfasında ilan edilir.
Başvuru Sırasında Adaylardan İstenecek Belgeler
a) Başvuru formu,
b) TÜBİTAK’ın belirlediği formatta hazırlanmış araştırma önerisi,
c) TÜBİTAK’ın belirlediği formatta hazırlanmış adayın özgeçmişi ,
d) T.C. uyruklular için son başvuru tarihi itibariyle son üç yıla ait Türkiye’ye giriş çıkış kayıtlarının dökümü,
e) Yabancı uyruklular için için son başvuru tarihi itibariyle son üç yıl içerisinde iki yıl yurtdışında ikamet ettiğini gösterir belge,
f) Doktora/uzmanlık diplomasının onaylı fotokopisi ya da alanında en az 4 yıl çalışmış olduğuna dair belge,
g) Aday ile birlikte çalışacak olan ev sahibi kurum/kuruluştaki araştırmacı tarafından hazırlanan ve yapılacak araştırmanın katkılarını açıklayan niyet mektubu,
h) Araştırma yapacağı kuruluşun en üst yetkilisi ya da kurulu tarafından düzenlenmiş, adayın istihdam edileceğine ilişkin yazı,
i) Yurt dışındaki bilim insanlarından alınmış iki adet referans mektubu,
j) Etik kurallara uyulacağına ilişkin taahhüt beyanı
Adayların, ilan edilen süreler içerisinde İngilizce olarak hazırlanan başvuru belgeleri ile elektronik başvuru yapmaları gerekmektedir. İlan edilen süreler dışında, eksik belge ve/veya posta/faksla yapılan başvurular kabul edilmez.
Madde 4 – Araştırmacıların Tespiti
Ön Değerlendirme:
Programa başvuran adaylar, Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB) tarafından başvuru koşullarını sağlayıp sağlamadıklarının incelendiği bir ön değerlendirme süreci ile değerlendirilir. Başvuru koşullarını sağlamayan adaylara, ön değerlendirme sürecinden başarısız olduğuna dair bilgilendirme yapılır. Ön değerlendirme süreci kararına itiraz etmek isteyen adaylar ön değerlendirme sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren gerekli resmi belgeler ile en geç on beş gün içerisinde BİDEB’e başvurur. Bu süre içerisinde yapılmayan itiraz başvuruları değerlendirmeye alınmaz. İtirazlar BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından değerlendirilir ve karara bağlanır. Ön değerlendirme sürecinde başarılı olan adaylar BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu kararıyla panel/danışman değerlendirmesine alınır.
Madde 5 – Panel/danışman Değerlendirmesi
BİDEB başvuruların bilimsel değerlendirmesini uluslararası araştırmacıların da yer alacağı panel/danışman görüşlerine göre yapar. Desteklenecek araştırmacılar, BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurul’u tarafından belirlenir ve Başkanlık onayı ile kesinleşir. Belirleme yapılırken adayların çalışmayı planladıkları konular, aşağıda belirtilen ölçütlere göre değerlendirilir:
a) Araştırma önerisinin bilimsel ve teknolojik niteliği,
b) Adayın araştırma potansiyeli,
c) Başvurunun, adayın eğitimine ve kariyer gelişimine etkisi,
d) Araştırma önerisinin uygulanabilirliği,
e) Araştırma önerisinin, Türkiye’ye ve Avrupa Araştırma Alanına (ERA) katkısı.
Panel puanının hesaplanmasında AB Komisyonu ile yapılan program sözleşmesinde belirlenen değerlendirme ölçütleri ağırlık ve eşik değerleri ile birlikte kullanılır. Herhangi bir ölçüt için belirlenen eşik değerin altında bir puan alan başvuru için destekleme kararı verilmez. Desteklenecek araştırmacılar yedekleri ile birlikte BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından panel sonuçlarına göre belirlenir, Başkanlık onayı ile kesinleşir. Destekleme kararında panel alanlarının dengeli dağılımı göz önünde bulundurulur Asil adayların desteği kullanmaması durumunda yedek listedeki adaylar desteklenir.
Panel sonuçlarına itiraz etmek isteyen adaylar, panel değerlendirme sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren en geç on beş gün içerisinde BİDEB’e başvurur. Yapılan itirazlar BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından değerlendirilir ve karara bağlanır. Kurul tarafından gerektiğinde söz konusu başvuru tekrar panel/danışman değerlendirmesine alınarak yeniden değerlendirilir.
Madde 6 – Destek Süresi
Toplam destek süresi en az 20, en çok 24 aydır. Programın son çağrı döneminde destek süresi 12 aydır.
Madde 7 – Desteğin Başlatılması ve Devamı
Desteklenmesine karar verilen araştırmacılar programın ilgili web sayfasında ilan edilir ve destek kararı araştırmacılar ile araştırmacıları istihdam edecek olan kurum/kuruluşlara bildirilir. TÜBİTAK ile ev sahibi kurum/kuruluş arasında Destek Sözleşmesi’nin imzalanabilmesi için ev sahibi kurum/kuruluşun üst yetkilisi, araştırmacının birlikte araştırmasını yürüteceği bilim insanı ve araştırmacının imzalarını taşıyan ‘Destek Kabul Beyan Formu’ nu TÜBİTAK’a iletmekle yükümlüdür. Ev sahibi kurum/kuruluşlar, destekleme kararının bildirimi üzerine TÜBİTAK ile Destek Sözleşmesini imzalamak ve bu sözleşmeye dayanarak araştırmacı ile ‘Proje Süresiyle Sınırlı Belirli Süreli İş Sözleşmesi’ni’ imzalayarak TÜBİTAK’a göndermek zorundadır. Bu işlemlerin tamamlanmasını takiben araştırmacı, ev sahibi kurum/kuruluşta çalışmaya başlar ve çalışmaya başlama tarihi TÜBİTAK’a bildirilir. Geçerli bir mazeret (sağlık, ailevi nedenler, mücbir sebepler... vb) ile çalışmaya başlanılamaması halinde, araştırmacının ve ev sahibi kurum/kuruluşun birlikte yapacağı gerekçeli başvuru üzerine çalışmaya başlama tarihi BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu’nun onayı ile uzatılabilir. Ancak bu süre her halükarda sonuçların açıklandığı tarihten itibaren 1 yılı aşamaz. Bu süre içinde çalışmalarına başlamayanların desteği BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurul’unca iptal edilir. Destek Sözleşmesini imzaladığı halde verilen süre içerisinde çalışmaya başlamayanlar bu programdan tekrar faydalanamaz.
Desteklenen araştırma önerisinin ev sahibi kurum kuruluşta yürütülmesinin olanaksız hale geldiği durumlarda araştırmacının gerekçeli talebi, danışmanın uygun görüşü ile ev sahibi kurum kuruluş, BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu kararı ile değiştirilebilir.
Çalışmaya başladıktan sonra geçerli bir mazeret (sağlık, mücbir sebepler vb.) ile çalışmaya ara verilmesinin istenilmesi halinde, söz konusu durumun ortaya çıktığı tarihi izleyen 10 gün içinde araştırmacının ve ev sahibi kurum/kuruluşun birlikte yapacağı gerekçeli başvuru BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından değerlendirilir. BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu kararı ile çalışma en fazla 12 aya kadar durdurulabilir. Bu süre içerisinde herhangi bir destek ödemesi yapılmaz. Araştırmacının tekrar çalışmaya başladığı tarih TÜBİTAK’a bildirilir. Durdurma süresi çalışma süresine ilave edilir.
Araştırmacılar, kendilerinin ve beraber çalıştıkları ev sahibi kurum/kuruluştaki araştırmacının onayladığı ve 6 aylık dönemlerde gönderilen gelişme raporlarıyla izlenir. Desteğin devamı gelişme raporunun düzenli verilmesine ve izleyici/danışman görüşleri doğrultusunda BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu’nun onayına bağlıdır. Çalışmanın bittiği tarihi takip eden en geç bir ay içerisinde araştırmacılar ve beraber çalıştıkları ev sahibi kurum/kuruluştaki araştırmacının onayladığı sonuç raporunun TÜBİTAK’a iletilmesi zorunludur. Sonuç raporu, izleyici/danışman görüşleri doğrultusunda BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu’nun onayı ile kabul edilerek, araştırma sonlandırılır.
Kabul edilebilir mazeret bildirmeksizin gelişme raporları gönderilmeyen veya inceleme sonucunda öngörülen amaç ve çalışma programına uygun biçimde yürütülmediği anlaşılan projeler ile mücbir sebeplerle yürütülmeleri geçici olarak olanaksız hale gelen projeler, kurumun ve/veya proje yürütücüsünün başvurusu üzerine veya BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulunun gerek görmesi halinde, Kurul kararı ile geçici olarak durdurulabilir.
Proje yürütücüsünün başvurusu ve/veya BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucu, durdurma gerekçelerinin ortadan kalkması halinde Kurul kararı ile proje yeniden başlatılır ve durdurma süresi proje süresine ilave edilir.
Durdurma sonrasında, proje yürütücüsünün başvurusu ve/veya BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucu mücbir sebeplerle yürütülmeleri olanaksız hale gelen projeler, Kurulun önerisi ve Bilim Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılabilir.
Durdurma sonrasında proje yürütücüsünün veya ev sahibi kurumun kusur veya ihmali sonucunda yürütülemeyeceği anlaşılan projeler BİDEB değerlendirme ve Destekleme Kurulu önerisi ve Bilim Kurulu Kararı ile iptal edilebilir.
Madde 8 – Mali Destekler
Mali destek araştırmacıların deneyim süresine göre sözleşmede belirlenen ödemeleri içerir.
a) Yaşam Giderleri
Aylık yaşam gideri, araştırmacının aylık ücreti, kendisinin ve varsa ailesinin yol, taşınma, dil kursu gibi aile giderleri ile SGK pirimi işveren hissesi, işsizlik pirimi işveren hissesi gibi işveren primlerinin toplamından oluşan brüt tutardır.
Destek miktarı araştırmacıların deneyim süresine göre değişmektedir. Deneyim süresine göre 2 tür araştırmacı vardır:
Deneyimli Araştırmacı: Başvuru tarihi itibariyle, lisans eğitimi sonrası alanlarında tecrübesi 10 yıl ve daha az olan araştırmacılar deneyimli araştırmacılardır.
Çok Deneyimli Araştırmacı: Başvuru tarihi itibariyle, lisans eğitimi sonrası alanlarında 10 yıldan fazla tecrübesi olan araştırmacılar çok deneyimli araştırmacılardır.
Lisans üstü eğitimde geçirilen süreler belgelendirilmesi kaydıyla deneyim sürelerine dahildir.
Araştırmacılar, ev sahibi kurum/kuruluş bünyesinde proje süresiyle sınırlı belirli süreli iş sözleşmesi ile istihdam edilir. Program kapsamında TÜBİTAK tarafından ev sahibi kurum/kuruluş hesabına aktarılacak destek tutarına SGK pirimi işveren hissesi, işsizlik pirimi işveren hissesi dahildir. Kurum hesabına aktarılan yaşam giderine ilişkin destek, ev sahibi kurum/kuruluş tarafından ait oldukları ayın sonunda araştırmacıların banka hesaplarına havale edilmek suretiyle ödenir. Desteklenen araştırmacılara verilen destekler ev sahibi kurum/kuruluşların bütçesine gelir kaydedilmeksizin, açılacak özel hesaplara aktarılır ve izlenir.
Ayrıca araştırmacı ev sahibi kurum/kuruluşun eğitim öğretim ve diğer araştırma faaliyetlerinde görev alabilir. Ancak bu şekildeki çalışmaları yıllık toplam 140 saati aşamaz. Bu çalışmaları karşılığında ücret ödenecek olması halinde bu ücret ev sahibi kurum/kuruluşun bütçesinden karşılanır.
b) Araştırma Desteği
Araştırmacının destek süresince yapacağı araştırma harcamaları için belirlenen destek tutarı ev sahibi kurum/kuruluş hesabına aktarılır. Araştırma desteğine ilişkin harcamalar ev sahibi kurum/kuruluş tarafından gerçekleştirilir. Araştırma desteği, araştırmacının yazılı talebi, ev sahibi kurumu kuruluştaki araştırmacının uygun görüşü ile projenin Ar-Ge harcamalarında kullanılmak üzere harcanır. Harcamaların mevzuata uygunluğu konusundaki sorumluluk ev sahibi kurum/kuruluşa aittir. Araştırma desteği kapsamında aşağıdaki harcama kalemlerine destek sağlanır;
1. Alet, makine, teçhizat, yazılım ve yayın alım giderleri,
2. Malzeme ve sarf malzemesi alım giderleri,
3. Danışmanlık ve hizmet alım giderleri,
4. Proje kapsamında kullanılan cihazların bakım onarım giderleri,
5. Bilimsel Toplantılar/Seminerler/Konferanslara katılım ve/veya bu etkinlikleri düzenleme vb.,
6. Posta ve nakliye giderleri.
Araştırmacı dönem sonlarında gönderdiği gelişme raporlarının ekinde ilgili döneme ait harcamaların gerekçesini ve dökümünü içeren bir mali rapor sunmak zorundadır. Ev sahibi kurum/kuruluşun özel sektör kuruluşu olması halinde gelişme ve sonuç raporlarının vakıf üniversitesi olması durumunda ise sadece sonuç raporunun, yeminli mali müşavir tarafından onaylanması gerekir.
Madde 9 – Yükümlülükler
Genel Yükümlülükler
Araştırmacı, ev sahibi kurum/kuruluşla imzaladığı destek süresi ile sınırlı, belirli süreli iş sözleşmesi gereğince tam zamanlı çalışma hükümlerine bağlı olarak çalışır ve ev sahibi kurum/kuruluşla imzaladığı İş sözleşmesi hükümlerine uymakla yükümlüdür. İş Sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde ve/veya iş sözleşmenin sonlandırılması durumunda, TÜBİTAK ile ev sahibi kurum/kuruluş arasındaki destek sözleşmesi BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu önerisi, Bilim Kurulu Kararı ile feshedilir. Fesih tarihi itibariyle araştırmacıya ve ev sahibi kurum/kuruluşa program kapsamında herhangi bir ödeme yapılmaz. Ev sahibi kurum/kuruluşa ve/veya araştırmacıya uygulanacak yaptırımlar Bilim Kurulu tarafından belirlenir. Araştırmacının kusurundan kaynaklanan nedenle iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde ev sahibi kurum/kuruluş araştırmacıdan fesih nedeniyle doğacak zararların tazminini talep edebilir.
Araştırmacının, İş Kanunundan doğan yasal izin hakları saklıdır. Araştırmacının çeşitli nedenlerle (ailevi, sağlık v.b.) araştırmaya ara vermek istemesi durumunda, gerekçeli ara verme talebi, ev sahibi kurum/kuruluşun uygun görüşü ile birlikte TÜBİTAK’a bildirilir. Söz konusu talep, BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurul’u tarafından uygun görülürse araştırmacıya en fazla 12 aya kadar ücretsiz izin verilebilir.
Madde 10 – Gelişme ve Sonuç Raporları Verme Yükümlülüğü
Araştırmacı, ev sahibi kurum/kuruluşta araştırma faaliyetlerini yürüteceği araştırmacı ile birlikte, başvuru sırasında vermiş oldukları ayrıntılı çalışma planı doğrultusunda, her altı ayda bir gelişme raporunu ve destek sonunda da çalışmanın gelişme ve sonuçlarını kapsayan sonuç raporunu TÜBİTAK’a iletmekle yükümlüdür. Gelişme raporları en geç destek sözleşmesinde belirtilen tarihleri izleyen 2 hafta içerisinde, sonuç raporunun ise en geç araştırmanın bitiş tarihini takip eden bir ay içerisinde gönderilmesi gerekmektedir. Gelişme ve sonuç raporları araştırma konusunda uzman kişilerce değerlendirilir. Değerlendirme sonucu uygun bulunmayan raporların verilen süre içerisinde düzeltilmesi istenir. Kabul edilebilir mazeret bildirmeksizin gelişme/sonuç raporunun gönderilmemesi veya revize gelişme/sonuç raporunun uygun bulunmaması durumunda, BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurulu önerisi, Bilim Kurulu Kararı ile destek sözleşmesi feshedilebilir. Fesih tarihi itibariyle
araştırmacıya ve ev sahibi kurum/kuruluşa program kapsamında herhangi bir ödeme yapılmaz. Ev sahibi kurum/kuruluşa ve/veya araştırmacıya uygulanacak TÜBİTAK desteklerinden yararlanmama, fazla veya yersiz ödenen tutarın geri alınması vb. yaptırımlar Bilim Kurulu tarafından belirlenir.
TÜBİTAK gerek gördüğü durumlarda araştırmacıyı gelişmeler ile ilgili bilgi almak üzere davet edebilir, araştırmacının kariyer gelişimini bilimsel, teknik, idari ve mali açılardan, gerektiğinde yerinde olmak üzere, incelemek ve denetlemek amacıyla belirleyeceği kişi ve/veya kişileri görevlendirebilir.
Madde 11 – Etik Kurallara Uyma Yükümlülüğü
Desteklenen araştırmacı ve destek sözleşmesinde imzası olan kişi, kurum ve kuruluşlar; Avrupa Birliği 7. Çerçeve Programı etik ilkelerine; projenin yürütülmesi sırasında evrensel nitelikli bilimsel araştırma ve bilimsel yayın kurallarına uymak zorundadır. Çalışmanın gerektirmesi halinde varsa çalıştığı kurumun Etik Kurulundan, çalıştığı kurumun Etik Kurulunun bulunmaması halinde ilgili herhangi bir Etik Kuruldan Onay belgesinin alınması zorunludur. Yukarıda belirtilen kurallara aykırı davranılması halinde, ilgililer hakkında TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği hükümleri uyarınca işlem yapılacaktır.
Madde 12 – Fikri ve Sınai Haklar
TÜBİTAK tarafından desteklenen araştırmacıların yürüttüğü araştırmalar esnasında veya sonucunda ortaya çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik bilgi gibi her türlü fikrî ürün üzerindeki hakların aidiyeti, konuya ilişkin hak sahipliği ve diğer hususlar Proje Teşvik Ve Destekleme Esaslarına İlişkin Yönetmelik Uyarınca Desteklenen Projelerde Uygulanacak Fikri Haklar Esaslarına göre belirlenir.
Madde 13 – Diğer Hususlar
Başvuruların değerlendirilmesinde görev alanlara ödenecek ücretler ve raporların ve/veya araştırmacının gelişiminin izlenmesi ve denetlenmesi için TÜBİTAK tarafından görevlendirilen kişilere ödenecek ücretler Bilim Kurulu kararı ile belirlenir ve program bütçesinden karşılanır.
Uluslararası Araştırmacı Dolaşım Programının Kural ve İlkelerinde belirtilmeyen özel durumlarda, AB Komisyonu ile yapılan proje sözleşmesi hükümleri uygulanır. Sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde BİDEB Değerlendirme ve Destekleme Kurul’unun kararları uygulanır.