KolayuyumGiriş yap

2026/7 Tarım ve Orman Bakanlığı İç Kontrole Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
2016/1 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Hassas Görevlere İlişkin Genelge (mülga)

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Yönergenin amacı, Bakanlıkta iç kontrol sisteminin oluşturulmasına, uygulanmasına, izlenmesine ve geliştirilmesine ilişkin uygulanacak ilke, yöntem ve süreçleri belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Yönerge, Bakanlık iç kontrol sistemine ilişkin yetki ve sorumlulukların belirlenmesine, iç kontrol sisteminin oluşturulmasına, uygulanmasına, izlenmesine ve geliştirilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Yönerge, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55 inci, 56 ncı, 57 nci, 60 ıncı, 63 üncü ve 64 üncü maddeleri ile 5/3/2025 tarihli ve 32832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Bakan: Tarım ve Orman Bakanını,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Başkan: Strateji Geliştirme Başkanını,

ç) Başkanlık: Strateji Geliştirme Başkanlığını,

d) Birim: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatındaki her bir harcama birimini,

e) Birim Yöneticisi: Bakanlık merkez teşkilatında birimin en üst yöneticisini, il müdürlüklerinde il müdürünü, merkeze doğrudan bağlı taşra teşkilatlarında müdürü,

f) Harcama birimi: Bakanlık bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim ile ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen birimleri,

g) Harcama yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen veya ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisini,

ğ) İç kontrol: Bakanlığın amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere Bakanlık tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütününü,

h) İç kontrol birimi: Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında birim yöneticisine bağlı olarak kurulan birimi,

ı) İç kontrol görevlisi: Birim yöneticisi tarafından görevlendirilen 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A) veya (B) bendine göre istihdam edilenlerden en az iki yıllık yüksekokul mezunu ve birim risk yönetim ekibinin doğal üyesi olan personeli,

i) İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu: Başkanlığın bağlı olduğu Bakanlık Risk Koordinatörü başkanlığında Strateji Geliştirme Başkanı, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, İç Denetim Başkanı, genel müdürler/müstakil daire başkanlarından oluşan Kurulu,

j) İç Kontrol Sistemi yazılımı: Risk yönetimi öncelikli olmak suretiyle iç kontrol faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla kullanılan yazılımı,

k) İç kontrol ve risk koordinatörü: Birim yöneticisinin görevlendireceği bir yardımcısını, yardımcısı yoksa hiyerarşik olarak kendisine en yakın kademedeki bir personeli,

l) Kanun: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununu,

m) MUB: Merkezi Uyumlaştırma Birimini,

n) Üst yönetici: 5018 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre tanımlanan üst yöneticiyi,

o) Yönetmelik: 5/3/2025 tarihli ve 32832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Yönetmeliğini,

ifade eder.

Madde 5 – İç kontrolün amaçları

(1) İç kontrolün amaçları;

a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Bakanlığın kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

ç) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

d) Varlıkların kötüye kullanılmasının ve israfının önlenmesi ile kayıplara karşı korunmasını,

sağlamaktır.

Madde 6 – İç kontrolün işleyişi

(1) Bakanlık, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen standart, düzenleme ve yöntemlere uygun olarak;

a) Faaliyetlerin; görev, yetki ve sorumlulukların belirlendiği uygun bir kurumsal yapı içerisinde, etik değerleri benimsemiş, yeterli ve yetkin personel tarafından yürütülmesini,

b) Amaç ve hedefler ile bunların gerçekleşmesini ve faaliyetleri etkileyebilecek risklerin belirlenmesini, değerlendirilmesini ve bu riskler için uygun kontrol yöntemlerinin geliştirilmesini ve uygulanmasını,

c) Etkin bir bilgi ve iletişim sisteminin kurulmasını ve işletilmesini,

ç) Faaliyetlerin sürekli ve sistemli bir şekilde izlenmesini ve geliştirilmesini, sağlamak suretiyle iç kontrol sistemini oluşturur, uygular, izler ve geliştirir.

Madde 7 – İç kontrolün temel ilkeleri

(1) İç kontrolün temel ilkeleri şunlardır:

a) İç kontrol faaliyetleri, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

b) İç kontrol faaliyet, düzenleme ve uygulamalarında öncelikle riskli alanlar dikkate alınır.

c) İç kontrol sisteminin oluşturulmasında ve uygulanmasında, Bakanlık birimlerinin kurumsal kapasiteleri, yerine getirmekle yükümlü oldukları hizmetlerin niteliği ile malî durumları gibi kendilerine özgü koşulları dikkate alınır.

ç) İç kontrole ilişkin sorumluluk, faaliyet ve süreçlerde yer alan bütün personeli kapsar.

d) İç kontrol, Bakanlık birimlerindeki malî ve malî olmayan her türlü faaliyet, süreç ve işlemleri kapsar.

e) İç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilir, alınması gereken önlemler belirlenir ve bir eylem planı çerçevesinde uygulanır.

f) İç kontrol düzenleme ve uygulamalarında mevzuata uygunluk, saydamlık, hesap verebilirlik, etkililik, ekonomiklik ve verimlilik gibi iyi malî yönetim ilkeleri esas alınır.

Madde 8 – İç kontrolün bileşenleri

(1) İç kontrolün bileşenleri şunlardır:

a) Kontrol ortamı: Faaliyetler; görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği bir kurumsal yapı içerisinde, etik değerleri benimsemiş, yeterli ve yetkin personel tarafından yürütülür. Hesap verebilirliği sağlamak üzere yöneticilerin ve personelin performans ölçütleri belirlenir, iç kontrol sisteminin oluşturulması ve uygulanması için gerekli yetki, görev ve sorumluluklar tanımlanır.

b) Risk değerlendirme: Bakanlığın stratejik amaç ve hedeflerine yönelik kurumsal riskler ile harcama birimlerinin faaliyet ve süreçlerine yönelik operasyonel risklerin, suistimal risklerinin, teknolojiye ilişkin risklerin ve benzer risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi, etki ve olasılıklarının ölçülmesi, öncelik sıralamasının yapılması, risklere yönelik alınacak kararların belirlenmesi, raporlanması ve izlenmesi aşamalarından oluşur.

c) Kontrol faaliyetleri: Risk değerlendirme sürecinde belirlenen risklerin etki ve olasılıklarını kabul edilebilir düzeylere indirmek amacıyla uygun kontrol faaliyetlerinin belirlenmesini, uygulanmasını ve izlenmesini kapsar. Bu faaliyetler Bakanlığın iç düzenlemelerine ve uygulama süreçlerine dâhil edilerek kontrollerin sürekliliği sağlanır.

ç) Bilgi ve iletişim: Bakanlığın ihtiyaç duyacağı her türlü bilginin uygun bir şekilde kaydedilmesini, tasnif edilmesini ve ilgililerin sorumluluklarını yerine getirebilecekleri bir şekilde ve sürede iletilmesini kapsar.

d) İzleme: İç kontrol sisteminin ve işleyişinin sürekli izleme veya özel bir değerlendirme yapma ya da bu iki yöntem birlikte kullanılarak değerlendirilmesi ve raporlanmasıdır.

Madde 9 – Kamu İç Kontrol Standartları

(1) Kamu İç Kontrol Standartları, Bakanlıkta tutarlı, kapsamlı ve standart bir iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesini amaçlar.

(2) Bakanlık, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde Kamu İç Kontrol Standartlarına uymakla ve bu standartların gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

(3) Kamu İç Kontrol Standartları; kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ve izleme bileşenleri çerçevesinde belirlenen standartlardan ve genel şartlardan oluşur.

(4) Kamu İç Kontrol Standartlarına ilişkin belirlenen genel şartlar, söz konusu standartlara uyum sağlamaya yönelik hususları içerir. Belirli bir standarda uyum sağlamak için asgari olarak o standarda ilişkin genel şartların yerine getirilmesi esastır.

(5) Bakanlığın üst yöneticileri tarafından, iç kontrol sisteminin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesini, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulmasını, çalışmaların etkili bir şekilde ve zamanında yürütülmesini sağlamak üzere gerekli önlemler alınır.

Madde 10 – İç kontrole ilişkin temel sorumluluklar

(1) Üst yönetici, harcama yetkilileri ve diğer yöneticiler; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunmasından, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticiler ile personele verilmesinden, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanmasından, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesinden, kapsamlı bir yönetim anlayışıyla uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanmasından görev ve yetkileri çerçevesinde sorumludur.

Madde 11 – Üst yöneticinin yetki ve sorumlulukları

(1) Üst yönetici, Bakanlıkta iç kontrol sisteminin oluşturulmasını sağlar, işleyişi izler ve gerekli tedbirleri alır. Üst yönetici, iç kontrol sisteminin oluşturulmasını sağlamak üzere görev ve sorumlulukları tanımlar, Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum için gerekli olan yazılı prosedürleri, talimatları ve eylem planlarını yürürlüğe koyar ve uygulama sonuçlarını izler. Üst yönetici, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, Başkanlık ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirir.

(2) Üst yönetici, her yıl Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Üst Yöneticinin İç Kontrol Güvence Beyanını imzalar ve Bakanlık faaliyet raporuna ekler.

(3) Üst yönetici, iç kontrol güvence beyanını imzalarken; harcama birimleri tarafından sunulan faaliyet raporlarını ve iç kontrol güvence beyanlarını, iç denetim raporlarını, Başkanlık tarafından hazırlanan yıllık iç kontrol sistemi değerlendirme raporunu ve malî hizmetler birim yöneticisinin beyanını da dikkate alır. İç kontrol sisteminin izlenmesi sonucunda yeterli güvencenin sağlanamadığı tespit edilen hususlar ve alınması öngörülen tedbirler iç kontrol güvence beyanına eklenir.

Madde 12 – Harcama yetkilisinin görev ve sorumlulukları

(1) Harcama yetkilisi birimindeki düzenleme, faaliyet, süreç ve işlemlerin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamaktan ve hiyerarşik olarak üst kademe yöneticileri ile üst yöneticiye ve yetkili mercilere hesap vermekten sorumludur. Bu amaçla harcama yetkilisi, biriminde iç kontrol sistemini oluşturur, uygular, izler ve raporlar. Harcama yetkilisi biriminde, işlem yönergeleri ve süreç akış şemalarının oluşturulmasını ve bunlar esas alınarak tespit edilen risklere karşı alınacak önlemlerin belirlenmesini sağlar.

(2) Harcama yetkilisi, her yıl Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan Harcama Yetkilisinin İç Kontrol Güvence Beyanını imzalar, birim faaliyet raporuna ekler ve üst yöneticiye sunar.

(3) Harcama yetkilisi iç kontrol güvence beyanını imzalarken, kendisine sunulan bilgi ve raporlar ile iç denetim raporlarını da dikkate alır. İç kontrol sisteminin izlenmesi sonucunda yeterli güvencenin sağlanamadığı tespit edilen hususlar ve alınması öngörülen tedbirler iç kontrol güvence beyanına eklenir.

Madde 13 – Başkanın görev ve sorumlulukları

(1) Başkan; harcama birimlerinde iç kontrol sisteminin oluşturulmasını ve Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmalarını yönlendirir, koordine eder, eğitim ve rehberlik hizmeti verir, uygulama sonuçlarını izler, değerlendirir, üst yöneticiye raporlar ve ön malî kontrol faaliyetini yürütür.

(2) Başkan, her yıl Yönetmeliğin Ek-3’ünde yer alan Malî Hizmetler Birim Yöneticisinin Beyanını imzalar ve Bakanlık faaliyet raporuna ekler.

Madde 14 – İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun görev ve sorumlulukları

(1) İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, iç kontrol sisteminin ve Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmalarının izlenmesinden, yönlendirilmesinden ve üst yöneticiye raporlanmasından sorumludur. Kurul, yılda en az iki kez toplanır.

(2) Kurulun sekretarya hizmetleri Başkanlık tarafından yürütülür.

Madde 15 – İç denetçilerin görev ve sorumlulukları

(1) İç denetçiler, iç kontrol sistemini Kanun ve ilgili diğer mevzuat kapsamında denetlemekten ve üst yöneticiye raporlamaktan sorumludur.

(2) İç denetçiler, düzenledikleri raporlarda bulgularını; iç kontrolün gerekleri, Kamu İç Kontrol Standartları ve ilgili diğer düzenlemelerle ilişkilendirir ve bu kapsamda öneriler geliştirir.

Madde 16 – İç kontrol biriminin görev, yetki ve sorumlulukları

(1) İç kontrol birimi, iç kontrol sisteminin kurulması ve işletilmesi ile ilgili çalışmaları yapar ve koordinasyonu sağlar.

(2) İç kontrol birimi, birim yöneticisinin belirleyeceği personelden oluşur. İç kontrol biriminin amiri iç kontrol ve risk koordinatörüdür.

(3) Birim risk yönetim ekibinin sekretaryası iç kontrol birimince yerine getirilir.

(4) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı görev yönergeleri ile diğer düzenlemelerde, iç kontrole ilişkin verilen görevler iç kontrol birimince yürütülür.

Madde 17 – Diğer yöneticiler ve personelin görev ve sorumlulukları

(1) Bakanlığın hiyerarşik kademelerinde yer alan diğer yöneticiler ve personel, görev ve yetki alanları çerçevesinde, iç kontrol sisteminin gereklerinin yerine getirilmesinden ve uygulanmasından sorumludur. Bu kapsamda, yürütülen görevlere ilişkin risk değerlendirme çalışmaları yapılır, önlem alınması gereken riskler iyileştirme önerileri ile birlikte bir üst yöneticiye yılda en az bir kez bildirilir. Acil eylem gerektiren riskler ise derhal bir üst yöneticiye bildirilir.

Madde 18 – Muhasebe yetkilisinin görev ve sorumlulukları

(1) Muhasebe yetkilisi, muhasebe kayıtlarının usulüne ve standartlara uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur.

Madde 19 – Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi

(1) Bakanlıkta Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmaları; harcama birimlerinin sorumluluğunda, üst yöneticinin liderliği ve gözetiminde, Başkanlığın teknik desteği ve koordinatörlüğünde yürütülür. Gerek görülmesi halinde üst yönetici onayıyla iç denetçilerin danışmanlık desteğinden yararlanılabilir.

(2) Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı iki yıllık dönemler halinde, üst yönetici onayıyla, Bakanlık merkez ve taşra birimlerinin katılımı ile Başkanlıkça hazırlanır. En geç kapsadığı dönemin ilk yılının ocak ayının ilk haftası itibarıyla yürürlüğe konulur.

(3) Harcama birimlerinde hazırlanan uyum eylem planlarında belirlenen ve Bakanlık genelini ilgilendirilen eylemler, Başkanlığa gönderilir ve Başkanlık tarafından Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planına eklenir.

(4) Hazırlanan Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Başkanlık tarafından İç Kontrol İzleme Yönlendirme Kuruluna sunulur.

(5) Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Bakanlık Makamı Onayı ile yürürlük kazanır. Eylem planında öngörülen çalışmaların gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda Bakanlık Makamı Onayı ile eylem planı her zaman revize edilebilir.

(6) Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı uygulanmak üzere Başkanlıkça Bakanlık birimlerine gönderilir.

(7) Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında öngörülen eylemlerin gerçekleşme sonuçları, Başkanlıkça en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlenir ve her yılın haziran ve aralık ayı sonu itibarıyla iki dönem halinde ve eylem planı formatında üst yöneticiye sunulur.

Madde 20 – Harcama birimlerinde Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesi

(1) Ödenek tahsis edilen Bakanlık merkez harcama birimleri, Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlamakla yükümlüdür.

(2) Ödenek gönderme belgesi ile harcama yetkisi verilen Bakanlık taşra birimleri, Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum sağlamaktan ve Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında belirlenen eylemlerden sorumludur. Bakanlık taşra birimlerinin Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlama yükümlülükleri yoktur.

(3) Bakanlık merkez birimlerinde harcama yetkilisi, Başkanlık ile koordineli bir şekilde, Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını aşağıda belirtilen hususlara göre hazırlar:

a) Harcama yetkilisi iç kontrol çalışmalarının koordinatörlüğünü sağlamak üzere bir yardımcısını, yardımcısı yoksa hiyerarşik olarak kendisine en yakın kademedeki bir görevliyi iç kontrol ve risk koordinatörü olarak belirler.

b) İç kontrol birimince Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanması için harcama yetkilisinin onayı ile birimin tüm alt birimlerinden katılım sağlanacak şekilde Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu oluşturulur.

c) Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu, iç kontrol ve risk koordinatörü başkanlığında birim faaliyetlerine ilişkin mevcut durumun Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu analiz eder.

ç) Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen ve Bakanlıkta kullanılan Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum eylem planı formatında Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını hazırlayarak harcama yetkilisinin onayına sunar.

d) Harcama yetkilisi gerekli görmesi halinde belirlenen eylemlerde değişiklik yapabilir veya yeni eylemler eklenmesini talep edebilir.

e) Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı harcama yetkilisinin onayı ile yürürlük kazanır.

(4) Bakanlığın genelini ilgilendiren veya birimin görev alanına girmekle birlikte üst yöneticinin onayını gerektiren eylemler, Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planına dâhil edilmek üzere Başkanlığa bildirilir.

(5) Harcama yetkilisi, Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan ve yetkisi dâhilinde olan eylemlerin planda öngörülen süre içinde uygulanmasını sağlar ve sonuçlarını izler.

(6) Harcama birimleri tarafından Birim ve Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşme sonuçları alt birimlerin katılımı ile üç ayda bir izlenir. Her yılın haziran ve aralık ayı sonu itibarıyla iki dönem halinde eylem planı formatında Başkanlığa gönderilir.

Madde 21 – Etik değerler ve dürüstlük

(1) Birimlerdeki tüm personel, görevlerini yürütürken 13/4/2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ve diğer ilgili düzenlemelerle belirlenen etik davranış ilkelerine uymakla ve Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesini imzalamakla yükümlüdür. Bu belge personelin özlük dosyasına konulur.

(2) İç kontrol görevlileri tarafından düzenlenen iç kontrol sistemi eğitimlerinde etik değerlere yer verilir.

Madde 22 – İş tanımı ve gerekleri belgesi, organizasyon şemaları ve görev envanteri tablosu

(1) Personelin görev, sorumluluk ve hedeflerini beklenen düzeyde yerine getirmesini sağlamak amacıyla, birimdeki her bir işin tanımı ve gerekleri; Ek-2’de yer alan İş Tanımı ve Gerekleri Belgesi Formu kullanılarak, Başkanlığın koordinasyonunda ve alt birimlerle birlikte iç kontrol görevlisi tarafından hazırlanır. Form hazırlanırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Her bir iş için iş ünvanı belirlenir. Bu ünvanlar için aranan nitelikler tespit edilirken ilgili mevzuat hükümleri gözetilir.

b) Form, iç kontrol görevlisi tarafından birim yöneticisinin onayına sunulur. Onay alınan form Ek-3’de yer alan Görev Envanteri Tablosunun hazırlanması için ilgili alt birimlere gönderilir.

c) Form, yılda en az bir kez gözden geçirilir ve gerekli görülmesi durumunda ya da harcama biriminin çalışma usul ve esaslarında değişiklik olması hâlinde yıllık gözden geçirme periyotları dikkate alınmaksızın güncellenir. Güncelleme yapılırken, bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki hükümler uygulanır.

(2) İş Tanımı ve Gerekleri Belgesi Formu işin gereklerine uygun personel seçiminden personelin eğitilmesine, norm kadro planlamasından personelin yeni beceriler kazanmasına ve sorumluluk sınırlarının belirlenmesine yönelik bir rehber niteliği taşır.

(3) İş ünvanları ve ilgili mevzuat dikkate alınarak alt birimlerce fonksiyonel organizasyon şemaları oluşturulur ve alt birim yöneticisinin onayı ile iç kontrol birimine gönderilir.

(4) Personelin görevlerini ve bu görevlere ilişkin yetki ve sorumlulukları kapsayan İş Tanımı ve Gerekleri Belgesi Formunun ilgili personele bildirilmesi ve birimlerde fonksiyonel görev dağılımının düzenlenmesini temin etmek için Ek-3’te yer alan Görev Envanteri Tablosu hazırlanır. Tablo düzenlenirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Tablo, her bir alt birim tarafından hazırlanır.

b) Tablo, alt birim yöneticisinin onayı ile iç kontrol birimine gönderilir ve iç kontrol görevlisi tarafından birim yöneticisinin onayına sunulur. Onaylanan tablo iç kontrol birimi tarafından personele tebliğ edilmek üzere alt birime gönderilir.

c) Alt birimlerde tablonun ilgili bölümü personel tarafından imzalanır ve tablo iç kontrol birimine gönderilir.

ç) Birimde meydana gelen personel hareketleri veya iş tanımı ve gereklerinde bir değişiklik olması durumunda, tablo güncellenir. Güncelleme yapılırken, bu maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki hükümler uygulanır. Ayrıca tablonun güncelliğinin sağlanması amacıyla iç kontrol birimi tarafından her altı ayda bir alt birimlere resmi yazı ile bildirimde bulunulur.

Madde 23 – İş süreçlerinin belirlenmesi, uygulanması ve revizyonu

(1) Süreç çalışmaları, Bakanlık Süreç Rehberinde yer alan usul ve esaslara göre yürütülür.

Madde 24 – Hassas görevler

(1) Bakanlık birimlerinde; birimin temel işlevini etkin biçimde yerine getirmesini etkileyebilecek riskler içeren, zamanında ve/veya doğru bir şekilde yerine getirilmesi halinde karar alma süreçlerini güçlendiren ve kaynakların etkin kullanımını sağlayan kritik öneme sahip sınırlı sayıdaki görevler hassas görevler olarak tanımlanır. Hassas görevler düzenlenirken aşağıdaki hususlara dikkat edilir:

a) Hassas görevler, işin özelliğine göre Ek-1’de yer alan örnek sorular dikkate alınarak belirlenir.

b) Hassas görevler, riskleri ve kontrol faaliyetleri ile birlikte alt birimlerce Ek-4’te yer alan Hassas Görevler Envanter Tablosuna kaydedilir ve alt birim yöneticisinin onayı ile iç kontrol birimine gönderilir. Hazırlanan tablo iç kontrol birimi tarafından birim yöneticisinin onayına sunulur.

(2) Birimler tarafından yürütülen tüm görevler yılda en az bir defa birimlerce değerlendirilerek yeni hassas görevler ya da hassas görev niteliğini kaybedenler tespit edilip tablo güncellenir ve personele duyurulur. Güncelleme yapılırken, bu maddenin birinci fıkrasındaki hükümler uygulanır.

(3) Birimlerce, hassas görev ve bu görevlerde çalışan personel için aşağıda belirtilen önlemler alınır ve faaliyetler uygulanır:

a) Hassas görevlerde tek bir personel yerine birden fazla personel çalıştırılır.

b) Hassas görevde çalışan personelin yetkileri paylaştırılır.

c) Hassas görevlerde çalışan personel için bu alanda gerekli eğitimlerin alınması sağlanır ve bu eğitimler kayıt altına alınır.

ç) Hassas görevlerde iş sürekliliği sağlanır.

d) Hassas görevlerde tespit edilen riskler için kontrol faaliyetleri belirlenir.

e) İhtiyaç duyulması halinde personel rotasyonu yapılır.

(4) Hassas görevler iç kontrol birimi koordinasyonunda belirlenir. Sürecin uygulanmasından görevin tanımlandığı alt birim yöneticisi sorumludur.

Madde 25 – Yetki devri

(1) Bakanlığımızda imza yetkileri ile yetki devrine ilişkin işlemler Tarım ve Orman Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı İmza Yetkileri ve Yetki Devri Yönergesi hükümlerine göre yürütülür. Ayrıca, diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, sorumlulukların ve yetki sınırlarının açıkça tanımlanması ve görevlerin bu kapsamda dağıtılması, verilecek kararların önemine ve riskine uygun olarak icra edilmesi amacıyla yapılan tüm yetki devri işlemleri, Ek-5’te yer alan Yetki Devri Formu kullanılarak düzenlenir.

(2) Yetki devri yapılan her bir personel için, devredilen yetkileri tam olarak açıklayan ayrı bir form doldurulur ve ilgili personel tarafından imzalanır.

(3) Yetki devirleri, tüm personele ve ilgili kurumlara yetki devri yapan birim tarafından duyurulur.

(4) Hesap verme sorumluluğu kapsamında, yetkiyi devralan personel belirli aralıklarla yetki devredene raporlama yapmakla yükümlüdür.

Madde 26 – Risk yönetimi

(1) Risk yönetimi, 8.10.2025 tarihli ve E-51647338-612.99-20546324 sayılı Bakanlık Makamı Onayı ile yürürlüğe konulan Tarım ve Orman Bakanlığı Risk Strateji Belgesi Yönergesinde yer alan usul ve esaslara göre yürütülür.

Madde 27 – Faaliyetlerde sürekliliğin sağlanması

(1) Faaliyetlerin kesintisiz, zamanında, etkili, ekonomik ve verimli olarak yürütülebilmesi amacıyla aşağıdaki esaslar uygulanır:

a) Personelin izinli, görevli ve raporlu olduğu durumlarda, göreve hangi personelin vekâlet edeceği Ek-6’da yer alan Vekalet Formu kullanılarak kayıt altına alınır.

b) Personel, uzun süreli izin, emeklilik, iş değişikliği, işten ayrılma ve iş yoğunluğu nedeniyle görevlerinin bir bölümünü ya da tamamını devreder. Bu kapsamda personelin yürüttüğü iş ve işlemlerin durumunun belirlenmesi amacıyla Ek-7’de yer alan Görev Devri Formu düzenlenir. Bu form ile birlikte gerekli bilgi ve belgeleri de içeren rapor hazırlanır ve yerine görevlendirilen personele teslim edilir. Hazırlanan bu formunun uygulanması birim ve alt birim yöneticisi tarafından sağlanır.

Madde 28 – Bilgi ve iletişim

(1) Bilgi ve iletişim; gerekli bilginin ihtiyaç duyan kişi, personel ve yöneticiye belirli bir formatta ve ilgililerin iç kontrol ve diğer sorumluluklarını yerine getirmelerine imkân verecek bir zaman dilimi içinde iletilmesini sağlayacak bilgi, iletişim ve kayıt sistemini kapsar.

Madde 29 – Kayıt, dosyalama, evrak ve arşiv işlemleri

(1) Evrak kayıt, dosyalama ve arşiv işlemleri Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar ile Bakanlıkça belirlenen düzenlemeler çerçevesinde yürütülür.

Madde 30 – Hata, usulsüzlük ve yolsuzlukların bildirim yöntemleri

(1) Hata, usulsüzlük ve yolsuzlukların bildirimine ilişkin iş ve işlemler, Tarım ve Orman Bakanlığı Hata, Usulsüzlük ve Yolsuzlukların Bildirimine Dair Yönerge ve diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Madde 31 – Harcama birimlerinde iç kontrol sisteminin izlenmesi ve değerlendirmenin yapılması

(1) İzleme, iç kontrol sisteminin belirli aralıklarla kalitesini değerlendirmek üzere yürütülecek faaliyetleri kapsar ve sistemin zaman içinde gösterdiği performansın değerlendirilmesini sağlar.

(2) Harcama birimleri, Ek-8’de yer alan İç Kontrol Sistemi İzleme Soru Formunu kullanarak her yıl haziran ve aralık ayında iç kontrol sisteminin değişen hedefler, koşullar ve risklere uyumunu değerlendirir. İç kontrol ve risk koordinatörü, merkez birimlerinde daire başkanları, il müdürlüklerinde şube müdürleri ve diğer birimlerde alt birim yöneticileri ile birim personelinin katılımını sağlayarak bu formun doldurulmasını temin eder. Hazırlanan form ilgili alt birim yöneticisinin onayı ile konsolide edilmek üzere iç kontrol birimine gönderilir.

(3) İç kontrol görevlisi, harcama birimince hazırlanan formu, birim yöneticisinin onayını alarak her yılın haziran ve aralık ayında Başkanlığa gönderir. Aralık ayında gönderilen forma Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan Harcama Yetkilisinin İç Kontrol Güvence Beyanı eklenir.

(4) İç kontrol birimi, alt birimlerden gelen iç kontrol sistemi izleme soru formlarını inceleyerek birimlerdeki eksiklikleri tespit eder ve birimin iç kontrol olgunluk seviyesinin yükseltilmesi için alt birimlerle birlikte çalışır.

Madde 32 – Bakanlık düzeyinde iç kontrol sistemin izlenmesi ve değerlendirmesinin yapılması

(1) Başkanlık, birimlerden gelen iç kontrol sistemi izleme soru formlarını ve Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı gerçekleşme sonuçlarını inceler, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için gerekli çalışmaları ilgili birimlerle birlikte yürütür.

(2) Başkanlık; iç kontrol sistemi izleme soru formları ve Bakanlık Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı gerçekleşme sonuçları; Bakanlık yöneticileri ve diğer personelinin görüşleri, kişi ve/veya kurumların talep ve önerileri, iç ve dış denetim sonucunda düzenlenen raporları da esas alarak Hazine ve Maliye Bakanlığının yayınlamış olduğu Kamu İç Kontrol Rehberinin Ek-2’sinde yer alan İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporunu hazırlar ve üst yönetici onayına sunar. Onaylanan rapor, en geç izleyen yılın Mart ayının on beşine kadar Başkanlık tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilir.

Madde 33 – Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılacak izleme ve değerlendirme

(1) Bakanlığın Kamu İç Kontrol Standartlarına uyum çalışmaları ve uyum düzeyi; Kanun, Yönetmelik, Kamu İç Kontrol Standartları ve ilgili diğer düzenlemeler çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından izlenir ve değerlendirilir.

Madde 34 – Birim risk yönetim ekibi ile iç kontrol görevlilerinin belirlenmesi ve eğitimleri

(1) Harcama birimlerinde birim risk yönetim ekibi ve iç kontrol görevlisi Tarım ve Orman Bakanlığı Risk Strateji Belgesi Yönergesine göre belirlenir.

(2) Birim yöneticisi her bir alt birimde iç kontrol görevini yürütecek bir personel belirler.

(3) İç kontrol görevlileri, birimindeki tüm personele iç kontrol sistemi hakkında yılda en az bir defa eğitim vermekle sorumludur.

Madde 35 – Bakanlıkça yapılacak düzenlemeler

(1) İç kontrol kapsamında Bakanlık genelini ilgilendiren konularda düzenlenecek form ve tabloların oluşturulması, güncellenmesi ve kaldırılması Başkanlıkça yürütülür. Bu form ve tablolar Başkanlığın internet sayfasında yayınlanır.

(2) İç kontrole ilişkin olarak yapılan düzenlemeler, üst yöneticinin onayını izleyen on iş günü içinde Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilir.

Madde 36 – Elektronik ortamda gerçekleştirilen iş ve işlemler

(1) Bu Yönerge kapsamında yer alan iş ve işlemler, süreç yönetimi, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve diğer çalışmalar elektronik ortamda da gerçekleştirilebilir.

Madde 37 – Tereddütlerin giderilmesi

(1) Bu Yönergenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Başkanlık yetkilidir.

Madde 38 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) 16/9/2010 tarihli ve 602 sayılı Müsteşarlık Makamı Onayı ile yürürlüğe konulan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı İç Kontrol Sistemi Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 22/6/2016 tarihli ve 51647338-010.06/2638 sayılı Müsteşarlık Makamı Onayı ile yürürlüğe konulan Hassas Görevler Genelgesi (2016/1) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici madde 1 – Uyum süreci

(1) Başkanlık, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü ile Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı pilot birimler olarak 2026-2027 yıllarını kapsayan Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarını hazırlamakla yükümlüdür. Diğer merkez birimler ise en geç 1/1/2028 tarihine kadar Birim Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarını hazırlamakla yükümlüdür.

Madde 39 – Yürürlük

(1) Bu Yönerge 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere onayı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 40 – Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini Bakan yürütür.