KolayuyumGiriş yap

2025/5 Atıksu Arıtma/Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
2018/14 Atıksu Arıtma/Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi (mülga)
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

Sayı: 53177711-010.06.02-13546682

Konu: Atıksu Arıtma /Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı

GENELGE

(2025/5)

Bilindiği üzere 10/07/2018 tarihli ve 30474 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince atıksu arıtma tesislerinin proje onaylarını yürütme işi Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü görevleri arasında tanımlanmıştır. Bu Genelge, ülke menfaatleri doğrultusunda mevzuatta istenilen düzeyde arıtma verimini sağlayabilecek, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, su kaynaklarını koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak ve enerji verimliliğini hedefleyen, bölgesel şartların da dikkate alındığı, uygun yatırım ve işletim maliyetine sahip atıksu arıtma prosesinin seçilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Genelge kapsamında atıksu arıtma/derin deniz deşarjı tesisi projelerinin; betonarme, statik ve uygulama projeleri hariç, proses uygunluğu değerlendirilerek onay işlemleri yapılmaktadır. Ayrıca işletme sahiplerinin verimli ve ekonomik bir atıksu arıtma tesisine sahip olmasıyla çevresel yükümlülüklerini daha özenle yerine getirmeleri sağlanırken, ülkemiz genelinde atıksu arıtma/derin deniz deşarjı tesisi proje onay işlemlerinde de birliktelik sağlanmaktadır.

Genelgenin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmektedir.

I. PROJENİN HAZIRLANMASI VE SORUMLULUKLAR

a) Onaya sunulan proje (atıksu arıtma/derin deniz deşarjı tesisi projesi), bu Genelgede yer alan şartları sağlayan firmalar tarafından hazırlanır. Proje Onay Dosyası ve Teknik Raporun hazırlanması ve sunumu, Bakanlık https://cvgm.csb.gov.tr/genelgeler-i-442 adresinde yayımlanan Proje Onay ve Teknik Rapor Hazırlama Kılavuzuna göre yapılır. Proje onay sürecine ilişkin iş ve işlemler atıksu arıtma/derin deniz deşarjı tesisi proje onay sistemi (e-onay) üzerinden sunulur ve yürütülür. Teknik rapor ve muafiyet başvuruları e-onay sistemi üzerinden yapılmamaktadır.

b) Projeyi hazırlayan yabancı firmaların, yerel firmalar ile iş ortaklığı/konsorsiyum kurması şart olup, iş ve işlemler yerel firma tarafından yürütülür.

c) Kültür ve Turizm Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü), Bakanlığımız Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Tabiat Varlıklarım Koruma Genel Müdürlüğü, İller Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü ve Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı ve yatırım programı dahilinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan ve/veya yaptırılan projelerde projeye başlamadan önce İl Müdürlüğüne başvuruda bulunarak İl Müdürlüğü Yerinde İnceleme Formunun (Ek-1) onaylatılması ve tasarımda dikkate alınması gerekmektedir.

ç) (c) maddesinde yer alan kurumlar hariç olmak üzere kurum, kuruluş ve işletmeler proje hazırlama işi için yapacakları ihale şartnamelerine veya sözleşmelerine Genelge hükümlerine uyulacağına dair bir madde eklemelidir.

d) Onaya sunulan projeler; bir mühendis koordinatörlüğünde; atıksu sektöründe biri en az üç yıl tecrübeli iki çevre mühendisi olmak üzere, en az üç mühendis tarafından hazırlanır. Proje dosyası hazırlanırken ihtiyaç duyulması halinde, proje firması tarafından farklı mühendislik dallarına mensup mühendis/mühendisler görevlendirilebilir.

Proje koordinatörünün; firma bünyesinde tam zamanlı çalışan ve atıksu sektöründe en az beş yıl tecrübeli Çevre Mühendisi/İnşaat Mühendisi olması, Bakanlık/İl Müdürlüğü onaylı en az 5 adet atıksu arıtma tesisi proje dosyasının hazırlanmasında görev almış olması gerekmektedir.

Bakanlığımızda üniversitelerin 4 yıllık lisans bölümlerinden mezun olup, atıksu ile ilgili konularda İl Müdürü, İl Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ve üstü görevlerde görev yapmış olanlar ile Çevre ve Şehircilik Uzmanı ve Yardımcısı, Şube Müdürü veya en az 4 yıllık üniversitelerin teknik bölümlerinden mezun olup teknik personel olarak görev yapmış olanlar proje koordinatörü olabileceklerdir. Bu personelden yukarıda belirtilen sayıda Proje Onay/Yönetici Onay Formu istenilecek olup firma bünyesinde tam zamanlı çalışma şartı aranmayacaktır.

Ayrıca üniversitelerin çevre mühendisliği bölümünde çalışan arıtma konusunda uzman öğretim üyesi ve öğretim görevlisi proje koordinatörü olabilecektir. Öğretim üyelerinden ve öğretim görevlilerinden Proje Onay Formu ve firma bünyesinde tam zamanlı çalışma şartı aranmayacaktır.

Firmada; koordinatör haricinde, istenilen ilgili meslek gruplarından herhangi biri yok ise taraflar arasında bu Genelge hükümlerine uyulacağının belirtildiği ve hukuki esaslar çerçevesinde hazırlanmış noter onaylı hizmet alımı sözleşmesinin yapılması gerekmektedir.

Onay mercii; proje türü ve saha özelliklerine göre ilaveten mühendislik çalışmaları istemekte serbesttir.

e) Projenin hazırlanmasında görev alan personelin mesleği ile ilgili kısımlarda sorumluluk aldığına dair e-onay sistemi üzerinden kabul ve onay işlemlerini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. e-onay uygulaması tarafından oluşturulan Proje Onay Formu; proje koordinatörü, firma sorumlusu/sorumluları ve tesis sorumlusu/sorumluları tarafından e imza ile imzalanır.

f) Projenin, onay sürecinde olması veya onay mercii tarafından onaylanmış olması işletme sahibinin yürürlükteki mevzuat uyarınca çevre kirlenmesi ile ilgili sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

g) Projeyi hazırlayan, inşaatını ve/veya işletmesini yapan firmalar kendi konuları ile ilgili hususlarda, tesisin çevre izni kapsamında deşarj standartlarını/deniz ortamındaki seyrelmeyi sağladığının tespitine kadar sorumludur.

Tesisin, çevre izni kapsamında deşarj standartlarım/deniz ortamındaki seyrelmeyi sağlayamaması durumunda ise İl Müdürlüğü yürütücülüğünde, üniversitelerin çevre mühendisliği bölümleri ile ilgili diğer kurumlardan oluşturulacak en az üç kişilik komisyon ile tasarım, inşaat ve işletme süreçleri incelenir. İnceleme neticesinde deşarj standartlarının/deniz ortamındaki seyrelmenin sağlanamama nedenleri tespit edilerek komisyon raporu oluşturulup Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça yapılacak nihai değerlendirme sonucunda sorumlu taraf ve/veya taraflar belirlenir. Tüm bu işlemler için doğacak her türlü giderler işletme sahibi tarafından karşılanır.

ğ) Tesisin proje hatasından dolayı deşarj standartlarını/deniz ortamındaki seyrelmeyi sağlayamaması durumunda, proje firması ile projeyi hazırlayan teknik elemanlara ait yeni yapılacak proje onay başvuruları bir yıl süreyle değerlendirilmeyecektir.

Ancak, bir yıl içinde proje firması tarafından söz konusu olumsuzluğun giderilmesi durumunda bu hüküm geçersiz olur.

Bir yıl süre ile projeleri değerlendirilmeyecek olan firma ile teknik personelin bilgileri, Bakanlık web sitesinde ve e-onay sistemi duyurular kısmında yayınlanır.

Bir yıl içinde proje firması tarafından söz konusu olumsuzluğun giderilmemesi durumunda konuya esas olan proje için söz konusu proje firması ve projeyi hazırlayan teknik personelin almış olduğu proje onayı geçersiz kabul edilir.

h) Genelgenin gerekliliklerini yerine getirmeden projesi yapılarak inşaatına başlanılan veya inşaatı tamamlanan atıksu arıtma tesislerinden kaynaklanacak her türlü sorun için sorumluluk ilgili işletmeye aittir.

ı) Atıksu arıtma tesislerinin tasarımına ilişkin alıcı ortam deşarj standartları olarak Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ve Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği’nde yer alan deşarj parametreleri esas alınmakla birlikte, mevcut ise Özel Hüküm Belirleme Çalışması, Havza Koruma Planları, Mahalli Çevre Kurulu Kararları gibi özel kısıtlamalara uyulması gerekmektedir.

i) Evsel ve kentsel atıksu arıtma tesislerinin teknoloji seçimi ve tasarımı, arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertarafı ile arıtılmış atıksuların geri kazanımı ve yeniden kullanımına ilişkin olarak, Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği’nde yer alan teknik bilgiler kullanılabilir. Ayrıca arıtma çamuru bilgileri, arıtma çamur yönetim planına esas teşkil etmelidir.

j) Onaylanacak projelerin teknoloji seçimi ve tasarımında döngüsel ekonomi yaklaşımına uyumlu, doğal kaynakları koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan, bölgesel şartların dikkate alındığı en uygun teknolojilerin seçilmesi gerekmektedir.

II. PROJE ONAYI İSTENMEYECEK DURUMLAR

a) Endüstriyel tesislerde oluşan evsel ve endüstriyel nitelikli atıksular (temassız soğutma suları hariç), hiçbir şekilde alıcı ortama deşarj edilmemesi şartıyla proseste kullanılabilirliğine ilişkin üniversitelerin çevre mühendisliği bölümü veya hazırlayanlar arasında çevre mühendisliği bölümü öğretim üyesi yer alması koşuluyla Çevre Araştırma ve/veya Uygulama Merkezleri, Çevre Enstitüleri tarafından teknik raporun hazırlanması ve hazırlanan teknik raporun ilgili onay merciince uygun görülen atıksu arıtma tesisleri,

Proseste yeniden kullanılacak arıtılmış atıksuların kalitesi tesisin sorumluluğunda olup, üretim aşamasında kullanılan suyun kalitesine ilişkin mevzuat gereklilikleri arıtılmış atıksuların üretimde kullanımında da aynen geçerlidir.

b) Mevzuatta belirtilen deşarj standartlarını, arıtma yapmadan veya sadece fiziksel çöktürme, ızgara, nötralizasyon, yağ tutucu gibi üniteler ile sağladığını beyan edenlerden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü gözetiminde Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden farklı günlerde alınacak 3 adet 2 saatlik kompozit atıksu numunesi analiz sonuçlarının aritmetik ortalaması ile deşarj standartlarını sağladıklarını ispatlayanlar (Ancak herhangi bir kompozit numunenin analiz sonucu deşarj standardının %20’sinden fazla çıkması durumunda sonuçların aritmetik ortalamasına bakılmaksızın olumsuz değerlendirilerek standartları sağlayacak uygun bir arıtma tesisi kurulması ve işletilmesi istenir. Yeni kurulacak olan tesislerde ise sadece bahse konu ünitelerle deşarj standartlarını sağlayacaklarını taahhüt edenlere deşarj standartlarını sağladıklarını ispatlayana kadar şartlı uygunluk verilecektir.),

c) Daha önce proje onayı yapılmış tesislerden mevcut projesinde değişiklik yapılmaksızın sulama suyu standartlarını sağlayıp kullanmak isteyenlerden bu durumu ispatlayanlar,

ç) I. Bölüm Projenin Hazırlanması ve Sorumluluklar bölümü (c) bendinde yer alan kurum/kuruluşlar tarafından yapılan ve/veya yaptırılan projeler için bahse konu kurum/kuruluşlar tarafından doldurulacak Ek-2/Ek-3formu ile İl Müdürlüğü tarafından doldurulacak Ek-1 formunun onay merciine sunulması halinde ilgili atıksu arıtma tesisi proje dosyası,

Bu Genelge hükümlerinden muaf tutulacaktır.

Mevcut tesisler ile onayı yapılan projelerde yapılacak olan değişiklikler ve proje onayı yapılmış ancak 5 yıl içerisinde tesis yapımına başlanılmamış projelerde, proje onayının geçerliliğine ilişkin onay merciinin görüşü alınacaktır.

III. PROJE SUNUMU VE DEĞERLENDİRİLMESİ

a) Projede görev alan personel ile birlikte işletmenin ve proje firmasının, Bakanlık Entegre Çevre Bilgi Sisteminde (https://ecbs.cevre.gov.tr/) kayıtlı olması gerekmektedir.

b) Proje dosyası; alıcı ortama deşarj edilmesi durumunda;

Organize Sanayi Bölgeleri ve Serbest Bölge Müdürlüklerine ait merkezi atıksu arıtma tesisleri,

TÜİK verilerine göre mevcut nüfus 10.000 kişi ve üzeri olan evsel/kentsel nitelikli atıksu arıtma tesisleri,

TÜİK verilerine göre mevcut nüfus 20.000 kişi ve üzeri olan evsel/keııtsel nitelikli derin deniz deşarjları, derin deniz deşarjı ile sonuçlanan atıksu kapasitesi 5.000 m3/gün’den fazla olan endüstriyel soğutma suları, konsantre tuzlu sular ve benzerleri,

Bakanlığa sunulur.

Yukarıda sayılanların dışında yer alan atıksu arıtma tesisleri projeleri ile teknik raporlar İl Müdürlüğüne sunulacaktır.

Ancak, işletmelerin atıksularının kanalizasyon sistemine bağlı olması veya bağlanabilmesi durumunda; tesislerin atıksu arıtma tesisi projeleri ve teknik raporları bu Genelge hükümleri

kapsamında değerlendirilmeyecek olup, bahse konu tesislerden ilgili atıksu altyapı tesisi yönetimleri kendi belirleyecekleri esaslara göre sorumludur.

c) Onay mercii gerekli gördükleri projeler için, onay öncesinde firmadan projenin proses seçimi ve tasarımına ilişkin sunumunu, savunmasını ve bir uzman tarafından incelenmesini isteyebilir. Tüm bu işlemler için doğacak her türlü giderler işletme sahibi tarafından karşılanır.

ç) Proje onay sürecine ilişkin e-onay sistemi üzerinden yapılan müracaatlar, resmi başvuru niteliğinde kabul edilecektir. e-onay sistemi üzerinden yapılan proje onay başvuruları, ilgili onay mercii tarafından 30 iş günü içerisinde değerlendirilir. Bakanlık/İl Müdürlüğü arasında yapılan yönlendirme işlemlerinde geçen süreler, bahsi geçen değerlendirme süresine dahil edilmez. İncelenen proje dosyasına ilişkin eksiklikler tamamlanmak üzere, e-onay sistemi üzerinden ve resmi yazı ile firma ve işletme sahibine bildirilir. Bildirilen eksiklikler doğrultusunda hazırlanan proje dosyasının, onay mercii resmi eksiklik yazısının tarihinden itibaren en fazla 30 iş günü içerisinde e-onay sistemi üzerinden tekrar sunulması gerekmektedir. Bakanlık ve İl Müdürlükleri tarafından yapılan onay, iade eksiklik bildirimi ve işlemden kaldırma süreçlerine ait bildirimler resmi yazı ve e-onay sistemi üzerinden yapılacaktır. İlgili kurum ve kuruluşlardan resmi görüş veya uzman incelemesi talep edilmesi halinde onay mercii tarafından 30 iş gününü geçmemek kaydıyla ek süre verilebilir.

Teknik rapor başvuruları onay mercii tarafından 30 iş günü içerisinde değerlendirilir. İncelenen teknik rapora ilişkin eksiklikler tamamlanmak üzere, resmi yazı ile firma ve işletme sahibine bildirilir. Bildirilen eksiklikler doğrultusunda hazırlanan teknik raporun firma tarafından onay mercii eksiklik yazısının tarihinden itibaren en fazla 30 iş günü içerisinde resmi yazı ile onay merciine sunulması gerekmektedir. Eksiklikler doğrultusunda hazırlanan teknik raporun ilgili onay merciine sunulması aşamasında postada geçen süre dikkate alınmayacaktır.

IV. PROJE İADESİ VE İŞLEMDEN KALDIRILMASI

a) Genelgede tanımlanan personel şartını sağlamayan, Genelge formatına uygun olarak hazırlanmayan, ilk başvuruda inceleme ve onay ücreti yatırılmayan ve EK-1 formu bulunmayan proje dosyaları değerlendirmeye alınmadan iade edilir.

İlk başvuruda inceleme ve değerlendirme ücreti yatırılmayan teknik raporlar değerlendirmeye alınmadan iade edilir.

b) Süresi içerisinde cevaplanmayan veya ikinci kez eksiklik bildirildiği halde eksikliği tamamlanmayan proje dosyaları/teknik raporlar işlemden kaldırılır.

İşlemden kaldırılan proje onay dosyası aynı firma ve teknik personel tarafından yeniden hazırlanarak onaya sunulamaz. Bu şekilde Bakanlık ve/veya İl Müdürlüklerince 1 yıl içerisinde 3 dosyası işlemden kaldırılan firma ve projede yer alan teknik personelin proje onay başvuruları bir yıl süre ile kabul edilmez. İlgili firma ve projede yer alan personele ilişkin bilgiler Bakanlık web sitesinde yayınlanır.

İl Müdürlükleri tarafından bu maddeye konu olan firma ve teknik personele ilişkin bilgileri, iptal işlemine müteakip ivedi olarak Bakanlığa bildirir. İlgili firma ve projede bulunan personele ilişkin bilgiler Bakanlık web sitesinde ve e-onay sisteminde yayınlanır.

V. PROJE ONAYI VE BİLDİRİMİ

a) Firma tarafından eksiklikleri tamamlanan proje dosyasına ait Yönetici Onay Formu Bakanlık/İl Müdürlüğü yetkilileri tarafından e-onay sistemi üzerinden e imza ile imzalanır, proje onayı resmi yazı ile firma ve işletmeye bildirilir.

b) Bakanlık ve İl Müdürlüğü tarafından onaylanan projeye ilişkin bilgiler e-onay sisteminde arşivlerdi*.

c) Proje onayı yaptıran tüm kurum, kuruluş ve işletmeler, tesisin işletmeye alınmasından itibaren, söz konusu tesise ait bilgileri Bakanlık Entegre Çevre Bilgi Sisteminde yer alan Atıksu Bilgi Sistemine kaydetmekle ve güncelliğini sağlamakla yükümlüdürler.

VI. PROJE İNCELEME VE ONAY ÜCRETLERİ

a) İnceleme ve onay ücretleri her yılın başında Bakanlıkça yeniden belirlenir ve ilgili gelir kodu ile Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanır.

b) Bakanlık ve İl Müdürlüğü tarafından incelenerek onaylanacak projeler ve teknik raporlar için inceleme ve onay ücretleri Bakanlık merkez döner sermaye hesabına yatırılır. IV Bölüm (b) maddesi kapsamında işlemden kaldırılan proje onay dosyaları ve teknik raporlar için yeniden başvuru yapılması durumunda ücreti tekrar yatırılır.

VII. DİĞER HÜKÜMLER

Bu Genelge 01/01/2026 tarihinde yürürlüğe girer. Bu Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 20 Kasım 2018 tarih ve 2018/14 sayılı “Atıksu Arıtma/Derin Deniz Deşarjı Tesisi Proje Onayı Genelgesi” yürürlükten kaldırılır. Bu Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru yapılmış ve onay süreci devam eden proje onay dosyalarının değerlendirilmesinde bu Genelgenin lehte olan hükümleri uygulanır.

İkincil veya ileri arıtma sonrası deniz ortamına yapılacak deşarjlarda alıcı ortam deniz kabul edilerek sadece atıksu arıtma tesisi proje onayı yapılacak olup, deşarj hattı dikkate alınarak ayrıca derin deniz deşarjı proje onayı istenilmez.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ve rica ederim.


EKLER