2024/334 Yatırım Harcamaları ve İşletme Sarfiyat Bütçesi Harcamaları Hakkında Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
T.C. ENERJİ ve TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Sayı: E-89392552-602.03-1099834
Konu: Yatırım Harcamaları ve İşletme Sarfiyat Bütçesi Harcamaları
GENELGE
334
Teşekkülümüz faaliyetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sürdürülebilmesi için yapılacak her türlü alımlar yıllık olarak hazırlanan işletme sarfiyat bütçesi ile yatırım bütçesinden karşılanmakta olup EÜAŞ Bütçe Yönetmeliği hükümlerine göre işletme sarfiyat bütçesi Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığı, yatırım bütçesi ise Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanmaktadır. Söz konusu yönetmelik gereği işletme sarfiyat ve yatırım bütçelerinin kullanımına ilişkin düzenlemeler her yıl hazırlanarak tüm birimlerimiz ile paylaşılmakta olup söz konusu düzenlemelerde belirtilen hususlara azami riayet gösterilmesi istenilmektedir.
Ancak, yıl içerisinde yürütülen faaliyetler kapsamında ihtiyaç duyulan ödeneğin hangi bütçe tertibinden karşılanacağına ilişkin ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla "Yatırım Bütçesi Harcamaları" ve "İşletme Sarfiyat Bütçesi Harcamaları" konusunda bilgilendirme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Yatırım Harcamaları :
Yatırım harcamaları, muhasebe tek düzen hesap planında 2 kodlu ana hesap grubuyla başlayan Maddi Duran Varlıklar ve Maddi Olmayan Duran Varlıklar hesap grubuna kaydedilen ve cari yıl yatırım bütçesinden karşılanan harcamalardır. Bu harcamalar bir mal veya hizmet elde etmek için yapılan, üretimi artıran, üretkenliği olumlu yönde etkileyen, kaynakların daha iyi kullanımını sağlayan, üretim faktörlerinin verimliliğini artıran, çoğu dayanıklı mal niteliğinde ve faydası birden fazla yıla yaygın mallara yapılan harcamalardır.
Üretim tesislerimizde yapılacak rehabilitasyonlar, iyileştirmeler, kapasite, üretim artışına yönelik harcamalar yatırım bütçesinden, cari yıl içerisinde faydası tükenen harcamalar ise işletme bütçesinden karşılanacaktır.
Üretime yönelen işletmelerin sabit sermaye hesabına dahil edilen mefruşat alımı ve genel olarak yeni projelerin mefruşatı ile ilgili olarak yapılan harcamalar da yatırımdır.
213 sayılı Vergi usul Kanununun 313. Maddesinde "İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder." denilmektedir. Buna göre, değeri tespit edilen 2024 yılı için KDV hariç 6.900.- TL (her yıl güncellenmektedir.) limiti aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir ve cari yıl işletme sarfiyat bütçesi ilgili hesap kaleminden karşılanır. 2024 yılında tek başına kullanılabilen ve bedeli KDV hariç 6.900 TL limiti aşan (her yıl güncellenmektedir.) alet, edevat, takım ve teçhizat cari yıl yatırım bütçesinden karşılanacaktır.
Ana faaliyet konularıyla ilgili olarak bir yatırımın gerçekleştirilmesini veya yatırımların belirli bir şekilde yapılmasına yönelmiş araştırmalar için yapılacak harcamalar, maddi olmayan duran varlıklar hesabına kaydedilerek, dönemsel olarak itfaya tabi tutularak yatırım bütçesinden karşılanacaktır.
Sabit sermaye malları; makine, yapı tesisleri, mefruşat, ulaşım vasıtaları ve bunlar gibi uzun dönemde elden çıkarılabilir vasıtalarıdır. Diğer bir deyimle işletmelerde sabit sermaye hesabına dahil edilip, toplam harcaması faydalı ömür süreleri doğrultusunda yıllara bölünerek maliyet hesabına amortisman olarak geçen mallardır ve bu nevi malların inşa ve teminine yönelik yapılan harcamalar yatırım bütçesinden karşılanacaktır.
İşletme Sarfiyat Bütçesi Harcamaları :
Vergi Usul Kanunu madde 272'de "Normal bakım, tamir ve temizleme giderlerinin cari yıl işletme bütçesinden karşılanarak gider yazılabileceği belirtilmiştir. İşletme bütçesinden karşılanan harcamalar,
Teşekkülümüzün işleyişini sağlamak için, mal ve hizmet satın alması ve tüketimi ile ilgili harcamalar olup, bu harcamaların özelliği her yıl ve her zaman tekrar etmeleri ve faydalarının cari dönemle sınırlı olmasıdır.
Üretim tesislerimizde yapılarak faydası cari yıl ile sınırlı olan yıllık-aylık-haftalık bakımlara ait giderler işletme sarfiyat bütçesinden karşılanır. Ancak, birkaç yılda bir yapılarak faydası bir yılı aşan bakımlara ilişkin harcamalar işletme sarfiyat bütçesi "büyük bakım onarım giderleri" hesap kaleminden karşılanır. Büyük bakım onarım giderleri hesabından karşılanan giderler, fayda sağlanan süre esas olmak üzere, toplamda beş yılı aşmamak üzere işletme sarfiyat bütçesinden karşılanarak gider kaydedilir.
İşletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için, işletme ihtiyaçları göz önüne alınarak ve ambar mevcutlarına uygun olarak planlanan stok alımları; işletme sarfiyat bütçesi içerisinde yer alan alım bütçesinden karşılanmakta olup söz konusu stoğun işletmede kullanılmasını müteakiben stok hesaplarından çıkışı yapılarak ilgili dönemde işletme sarfiyat bütçesinden karşılanmak üzere gider kaydedilir.
"Yatırım bütçesi harcamaları" ve "işletme sarfiyat bütçesi harcamaları" ile ilgili uygulamaların yukarıda açıklanan hususlar kapsamında yapılması hususunda gereğini rica ederim.