KolayuyumGiriş yap

2024/13 Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Genelge

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç, kapsam ve dayanak

(1) Bu Genelge, bireysel emeklilik sisteminde yer alan katılımcıların kısmen ödeme hakkının kullanımına dair 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun (“Kanun”) 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 26/9/2023 tarihli ve 32321 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bireysel Emeklilik Sisteminde Kısmen Ödeme Hakkında Yönetmeliğin (“Yönetmelik”) uygulanmasına yönelik evlilik, konut alımı ve doğal afet hallerine dair usul ve esasları belirlemek amacıyla bu Kanuna ve Yönetmeliğe dayanılarak düzenlenmiştir.

Madde 2 – Kısmen ödeme başvurusu

(1) Şirket, katılımcının başvurusuna özgü olarak üretilen ve asgari içeriği bu Genelge ekinde yer alan kısmen ödeme talep formunu (talep formu) internet sitesinde katılımcı adına oluşturulan güvenli sayfada sunar.

(2) Şirket, başvurunun kontrolü amacıyla emeklilik gözetim merkezi tarafından sağlanan altyapı vasıtasıyla katılımcının kısmen ödeme talep ettiği sözleşme numarasını, başvuru tarihini ve kısmen ödeme hakkını kullanmak istediği hal bilgilerini sorgular, eğer belge ibrazı başvuru esnasında yapıldıysa belgelerin doğruluğunu teyit eder ve katılımcının;

a) Kısmen ödeme istenen hal kapsamında daha önce bir kısmen ödeme almadığını,

b) Doğal afet hali hariç olmak üzere bir önceki kısmen ödeme tarihinden veya daha önce kısmen ödeme hakkını kullanmamış olması halinde ise sözleşme yürürlük tarihinden itibaren sistemde en az beş yıl süre geçirdiğini,

c) Doğal afet hali hariç olmak üzere bir önceki kısmen ödeme tarihinden veya daha önce kısmen ödeme hakkını kullanmamış olması halinde ise sözleşme yürürlük tarihinden itibaren son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan aylık brüt asgari ücret tutarının en az beş katı kadar katkı payı ödediğini,

ç) Aynı anda bir başka sözleşmesi için daha kısmen ödeme başvuru sürecinin bulunmadığını,

d) Sözleşmesi üzerinde haciz veya rehin bulunmadığını veya sözleşmenin yürürlükte bulunan bir alacağın devri sözleşmesine konu olmadığını, emeklilik gözetim merkezinden alacağı geri bildirim ile teyit eder.

(3) Şirket, bu madde kapsamında yapacağı sorgulamadan önce yukarıda sayılan hususlardan herhangi birinin sağlanmadığının tespiti halinde başvuruyu doğrudan olumsuz sonuçlandırır.

(4) Kısmen ödeme başvurusunun kabul veya red sonucu, talep formunun şirkete ulaştığı tarihten itibaren üç iş günü içinde elektronik iletişim araçlarıyla katılımcıya gerekçesi ile birlikte bildirilir.

(5) Talep formunun eki olarak sunulan taahhütname ancak başvurunun olumlu sonuçlanması neticesinde kısmen ödeme tarihinden itibaren hüküm ve sonuç doğurur. Taahhütnamenin sona erme tarihi, kısmen ödeme tarihine Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sürelerin eklenmesiyle belirlenir.

Madde 3 – Başvuru belgelerinin kontrolü

(1) Kısmen ödeme başvurusunun kontrolü amacıyla;

a) Konut alımı hali için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan webtapu sistemi ile üretilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan ve hissedar bilgisi ile konutun kat mülkiyeti veya kat irtifakının kurulduğunu gösteren tapu belgesi nüshası,

b) Evlilik hali için e-Devlet sistemi ile üretilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan ve evlilik tarihini gösteren nüfus kayıt örneği,

c) Doğal afet hali için doğal afetin gerçekleşmesini müteakip Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından duyurulan belge,

şirkete elektronik iletişim araçları veya posta yoluyla ibraz edilir.

(2) Şirket, belgelerin doğruluğunu teyit etmekle ve zamanında ibraz edilmesini kontrol etmekle sorumludur.

(3) Kısmen ödeme hakkını kullanan katılımcının belge ibrazı öncesinde vefatı halinde, kısmen ödeme işlemi sonrası kalan birikim tutarları üzerinden Yönetmelikte yer alan vefata dair hükümler uygulanır.

(4) Belge ibrazının süresinde yapılmaması nedeniyle yersiz kısmen ödeme süreci başlatılmış bir sözleşmede, katılımcının belge ibrazı için tanınan süre içinde vefat ettiği bilgisinin alınması durumunda Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlık hesabına ödenen Devlet katkısı tutarları için Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmeliğinin 13 üncü maddesine istinaden iade talep edilebilir.

Madde 4 – Kısmen ödeme tutarı

(1) Kısmen ödemeye ilişkin işlem ve hesaplamalar başvuru tarihinde katılımcının hesabında bulunan fon pay adedi üzerinden yapılır. Başvuru tarihinde bekleyen fon alım talimatları ile henüz katılımcının hesabına intikal etmemiş katkı payı ve Devlet katkısı tutarları dikkate alınmaz. Kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla fon satım talimatı verilecek fon adedi hesaplanırken küsuratlı çıkan fon adetlerinin küsuratı dikkate alınmaz.

(2) Hesabında birden fazla çeşit fon payı bulunan katılımcının kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla katılımcının hesabında bulunan her fon çeşidinden, kısmen ödeme tutarının toplam birikimine oranı kadar oranda fon payı satım talimatı verilir.

(3) Kısmen ödeme tutarının ödenmesi amacıyla fon satım talimatı verilecek fon adedi hesaplanırken işlemi devam eden fon dağılım değişikliği, plan değişikliği veya kesintilere ilişkin süreçler varsa öncelikle bu işlemler tamamlanır. Belge ibrazının başvuru sonrasında yapılması durumunda azami iki ay olmak üzere katılımcının kısmen ödeme süreci sonlanana kadar fon dağılım değişikliği yapılamaz.

(4) Kısmen ödeme tutarı, en geç tüm fon paylarının nakde dönüştüğü günü takip eden ilk iş günü katılımcı hesabına ödenir ve kısmen ödeme tarihi ile belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda belgelerin son ibraz tarihi bilgisi elektronik iletişim araçlarıyla katılımcıya bildirilir.

(5) Belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda, Devlet katkısı, en geç fon paylarının nakde dönüştüğü günü takip eden ilk iş günü katılımcıya ödenir.

(6) Belgelerin kısmen ödeme başvurusundan sonra ibraz edilmesi durumunda, kısmen ödeme tutarının Devlet katkısı hesabındaki tutarın Kanunun ek 1 inci maddesinde belirtilen Devlet katkısı hesaplamasına esas teşkil eden oranına bölümünü aşan kısmının hesaplanmasında katılımcının başvuru tarihindeki birikim ve Devlet katkısı tutarı dikkate alınır.

(7) Nakde dönüştürülmüş tutarın herhangi bir sebeple on iş günü içinde ödenememesi ve kısmen ödeme işleminin gerçekleştirilememesi durumunda katılımcının kısmen ödeme başvurusu yapılmamış sayılır ve bu tutar iki iş günü içinde katılımcının mevcut fon dağılım tercihine uygun olarak yatırıma yönlendirilir.

(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesi kapsamında yapılan başvurulara istinaden ödenecek kısmen ödeme tutarı, doğal afetin gerçekleşmesinden önceki en son hesap gününde katılımcının mevcut fon payları esas alınarak hesaplanır. Şu kadar ki, hesap gününde bekleyen fon alım emirleri dikkate alınmaz.

Madde 5 – Örnekler

(1) Konut alımı veya evlilik hallerinde, başvuru anında belge ibraz edilmiş olması durumu örneği:

(a) A şahsının 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş emeklilik sözleşmesinde 01.10.2026 tarihi itibarıyla birikimi 100 adet AAA, 50 adet BBB ve 150 adet CCC fon payından oluşmakta olup, bu fon paylarının başvuru tarihindeki toplam değeri 1.000.000 TL’dir. Ayrıca, Devlet katkısı hesabında 100.000 TL bulunmaktadır. A şahsının 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapması ve 01.08.2026 tarihi ile başvuru tarihi arasında evlenmiş veya konut almış olması durumunda, A şahsına kısmen ödeme yapılabilecek tutar; 50 adet AAA, 25 adet BBB, 75 adet CCC fon payının başvuru tarihi itibarıyla geçerli olan fiyatı ile 500.000 TL olarak hesaplanmaktadır. Bu kapsamda ödenecek Devlet katkısı tutarı ise 500.000 TL kısmen ödeme tutarının %20’si olup, 100.000 TL olarak hesaplanmaktadır. A şahsına, başvurunun incelenip olumlu dönüş yapılmasından (üç iş günü) sonra ödeme yapılmak üzere fon satım valörü de dikkate alınarak on iş günü içinde tamamlanacak ve katılımcının hesabına transfer edilecek şekilde fon paylarının satım talimatı verilir. Bu talimatın gerçekleştiği tarihte Devlet katkısı fonu dâhil tüm fon paylarının %10 oranında değer kaybettiği bir senaryoda 450.000 TL kısmen ödeme ve 90.000 TL Devlet katkısı beraber ve tek seferde ödenir.

(b) (a) örneğinden farklı olarak, Devlet katkısı hesabında 110.000 TL olması ve talimatın gerçekleştirildiği tarihte 95.000 TL’ye düşmesi durumunda 450.000 TL kısmen ödeme ve 95.000 TL Devlet katkısı ödenir.

(c) (a) örneğinden farklı olarak, Devlet katkısı hesabında 95.000 TL olması ve talimatın gerçekleştirildiği tarihte 105.000 TL’ye yükselmesi durumunda 450.000 TL kısmen ödeme ve 105.000 TL Devlet katkısı ödenir.

(2) Konut alımı veya evlilik hallerinde, kısmen ödeme tarihinden itibaren 2 ay içinde belge ibraz edilmiş olması durumu örneği:

A şahsının 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girmiş emeklilik sözleşmesinde 01.10.2026 tarihi itibarıyla birikimi 90 adet AAA, 45 adet BBB ve 135 adet CCC fon payından oluşmakta olup, bu fon paylarının başvuru tarihindeki toplam değeri 900.000 TL’dir. Ayrıca, Devlet katkısı hesabında 90.000 TL değerinde 90 adet DK fon payı bulunmaktadır. A şahsının 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapması ve kısmen ödeme tarihinden itibaren iki ay içinde konut alacağını ya da evleneceğini gerekçe göstererek kısmen ödeme hakkını kullanması durumunda A şahsına belge ibrazından önce ödenecek kısmen ödeme tutarı, Devlet katkısı hesabındaki tutarın %30’a bölümünden elde edilen tutar ile sınırlıdır. Örnekte A şahsının Devlet katkısı hesabında 90.000 TL bulunmaktadır. 90.000/%30=300.000 TL ise mevcut birikiminin 1/3’üne denk gelmektedir. Bu ödemenin yapılabilmesi için 30 adet AAA, 15 adet BBB, 45 adet CCC fon payı satışı yapılacak ve fon birim fiyatlarının %10 azaldığı bir senaryoda A şahsına 270.000 TL ödenecektir. A şahsı 2 ay içinde belge ibraz ederse; aşan kısmın ödenebilmesi için 15 adet AAA, 7 adet BBB, 22 adet CCC ve 90 adet DK fon payı nakde dönüştürülerek katılımcıya ödenir.

Başvuru Tarihi | Sonunda Kısmen Ödenecek Tutar | İlk Aşamada Kısmen Ödenecek Tutar (1/3) | Belge İbrazı Sonrası Ödenecek Aşan Tutar | Hesabında Kalan Tutar 90 AAA | 45 AAA | 30 AAA | 15 AAA | 45 AAA 45 BBB | 22 BBB | 15 BBB | 7 BBB | 23 BBB 135 CCC | 67 CCC | 45 CCC | 22 CCC | 68 CCC 90 DK | 90 DK | - | 90 DK | -

(3) Konut alımı veya evlilik hallerinde, kısmen ödeme tarihinden itibaren 2 ay içinde belge ibraz edilmemiş olması durumu örneği:

Örnek 2’deki A şahsı, 2 ay içinde belge ibraz etmezse Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca ödenen tutar yersiz kısmen ödeme statüsünde kabul edilir ve bir ay içinde Devlet katkısı hesabından 270.000*0,30=81.000 TL tutarına karşılık gelen miktardaki fon payının satım talimatı verilir, fon paylarının nakde dönüştüğü gün elde edilen nakit tutar, şirket tarafından Devlet katkısı hesabından çıkarılarak Bakanlık hesabına ödenir.

(4) Konut alımı, evlilik ve doğal afet hallerinde, 3 yıl sistemde kalma taahhüdünün yerine getirilmemiş olması durumu örneği:

Örnek 1 (a)’daki A şahsı, 01.10.2026 tarihinde kısmen ödeme başvurusu yapmış ve kısmen ödemesine konu tutara ait tüm fon paylarının nakde döndüğü tarih 05.10.2026 (kısmen ödeme tarihi) olmuştur. Bu kişinin taahhüt süresi 06.10.2029 tarihi ile dolmaktadır. Katılımcının 05.10.2027 tarihinde sözleşmesini sonlandırması halinde, 90.000 TL olarak ödenmiş Devlet katkısı, 05.10.2026 tarihinden itibaren 1 yıllık gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte vergi dairesine kalan tutarlar ise katılımcıya aynı günde ödenir.

Madde 6 – Diğer hususlar

(1) Kısmen ödemeye konu olan sözleşmeler, kısmen ödeme tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe aktarıma konu edilemez.

(2) Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında vergi dairesine ödenecek tutarlar ile sözleşmenin sona ermesi sebebiyle katılımcıya ödenecek tutarlar aynı gün içinde ödenir.

Madde 7 – Yürürlük

(1) Bu Genelge, 1/7/2024 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 8 – Yürütme

(1) Bu Genelge hükümlerini Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

EK LİSTESİ:

Ek-1: Kısmen Ödeme Talep Formu ve Taahhütname (Evlilik ve Konut Alımı)

Ek-2: Kısmen Ödeme Talep Formu ve Taahhütname (Doğal Afet)