2022/1 Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılması Hk. Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
T.C. BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU
Sayı : 24049440-010.06.02
Konu : Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılması Hk.
GENELGE
(2022/1)
Bilindiği üzere, Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılması Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) 04/06/2021 tarihli ve 31501 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, 24/12/2021 tarihli ve 31699 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik çerçevesinde 01/07/2022 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmeliğe ilişkin olarak uygulamada yaşanabilecek tereddütleri gidermek amacıyla, Yönetmeliğin uygulanmasında, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 93 üncü maddesi çerçevesinde alınan 11/08/2022 tarihli ve 10295 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan ekte yer alan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
SIR NİTELİĞİNDEKİ BİLGİLERİN PAYLAŞILMASI HAKKINDA YÖNETMELİĞİN UYGULANMASI HAKKINDA EK AÇIKLAMALAR
1. Sır Saklama Yükümlülüğüne İlişkin Açıklamalar (Madde 4)
1.1. Banka çalışanlarına ait verilerin banka sırrı niteliğindeki bilgi olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği:
5411 sayılı Bankacılık Kanununun (Kanun) 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bankacılık faaliyetlerine özgü olarak bankayla müşteri ilişkisi kurulduktan sonra oluşan veriler müşteri sırrı niteliğini haiz olmaktadır. 04/06/2021 tarihli ve 31501 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılmasına İlişkin Yönetmeliğin (Yönetmelik) 4 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında da bankacılık faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müşteri ilişkisi kurulduktan sonra oluşan gerçek ve tüzel kişilere ait verilerin müşteri sırrı hâline geleceği, bir gerçek veya tüzel kişi müşterinin, bankanın müşterisi olduğunu gösterir her türlü bilginin de müşteri sırrı kapsamında olduğu, kişisel veriler de dâhil olmak üzere, bankalar ile müşteri ilişkisi kurulmadan önce de var olan ve başka bir bankanın müşteri sırrı niteliğinde olmayan gerçek ve tüzel kişilere ilişkin verilerin, tek başına sır kapsamında bulunmadığı ancak ilgili kişinin banka müşterisi olduğunu gösterecek şekilde, tek başına ya da üçüncü fıkrada belirtilen müşteri ilişkisinin kurulmasından sonra oluşan verilerle birlikte işlendiğinde müşteri sırrı haline geleceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda, banka ile müşteri ilişkisi bulunmayan veya müşteri ilişkisi bulunsa dahi işveren-çalışan ilişkisinden kaynaklı olarak elde edilen banka çalışanına ait kişisel bilgilerin (T.C. kimlik numarası, adres, telefon, insan kaynakları verileri gibi), banka sırrı niteliğindeki bir bilgi ya da veriyle birlikte işlenmemiş olması kaydıyla, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veri olarak ele alınması gerekmektedir.
Bununla birlikte, insan kaynakları verileri gibi, banka çalışanlarına ait kimi veriler bir bankanın mali durumu hakkında ya da kredi verme ve mevduat toplama gibi temel faaliyetlerine ilişkin banka yönetim esasları ve bankanın uyguladığı teknik yöntemler ile banka potansiyeli hakkında bilgiler barındırabileceğinden, bankaca korunmasında ve gizli tutulmasında yarar görülmesi halinde bu nitelikteki verilerin de “banka sırrı” kapsamında ele alınması mümkündür.
Diğer taraftan, yukarıda da belirtildiği üzere, banka ile çalışanı arasında müşteri ilişkisi bulunduğu durumlarda, söz konusu çalışana ilişkin kişisel bilgilerin bu kişinin banka müşterisi olduğunu gösterecek şekilde, tek başına ya da müşteri ilişkisinin kurulmasından sonra oluşan verilerle birlikte işlendiğinde müşteri sırrı haline geleceği de tabiidir.
2. Sır Saklama Yükümlülüğünden İstisna Tutulan Hallere İlişkin Açıklamalar (Madde 5)
2.1. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası (“…Uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımların, paylaşımı yapan ya da paylaşımın yapıldığı karşı tarafın tabi olduğu ulusal ya da uluslararası bir mevzuattan kaynaklanması şarttır.”) kapsamında, uyum riski yönetimi için talep edilen bilginin geçerli bir mevzuat maddesinden kaynaklandığı veya ilgili düzenleyicinin mevzuatın kendisine verdiği hak ile ana ortaktan uygulamasını talep ettiği bir kontrol çerçevesinde olduğu somut şekilde ortaya konulabiliyorsa ya da uyum riski kapsamında talep edilen bilgi ana ortaklığın/hâkim ortağın yasal yükümlülükleri çerçevesinde oluşturduğu dâhili politikalara/iş süreçlerine dayanıyorsa Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine bağlı kalınmaksızın “ortak müşteri” niteliğinde olmayan müşteri bilgilerinin paylaşılıp paylaşılamayacağı:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ve üçüncü fıkrası kapsamında risk yönetimi amacıyla yapılabilecek paylaşımların, 11/7/2014 tarihli ve 29057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmeliğinde (İSEDES Yönetmeliği) yer verilen risk yönetim sistemi içinde yer alan uyum, kredi, itibar riskleri de dâhil olmak üzere tüm risk kategorilerine ilişkin risk yönetim faaliyetlerini kapsadığına hükmedilmiştir.
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca da; gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla konsolide finansal tablo hazırlama çalışmaları, risk yönetimi ve iç denetim uygulamaları kapsamında bankaların sermayelerinin yüzde on veya daha fazlasına sahip olan yurt içinde veya yurt dışında yerleşik kredi kuruluşu ile finansal kuruluşlar da dâhil ana ortaklıklarına bilgi ve belge verilmesi sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulmuştur.
Bu kapsamda, Yönetmelik hükümleri uyarınca risk yönetimi ve konsolidasyon amacı ile müşteri bilgisi paylaşılması mümkün olmakla birlikte söz konusu paylaşımların “ölçülü” olması beklenmektedir. Yapılacak paylaşımların ölçülü olabilmesi için sağlaması gereken asgari unsurlara da Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer verilmiş olup, bunların başında da “yapılacak paylaşımların yalnızca paylaşım amacının gerektirdiği kadar veriyi içermesi ve paylaşıma konu edilen tüm veri setinin belirtilen paylaşım amaçlarının gerçekleştirilmesi için gerekli olduğunun gösterilebilir olması” gerekmektedir.
Bunun yanında, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklığın/hakim ortağın da ortak müşterisi değilse paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması, diğer bir deyişle açık bir şekilde paylaşılmaması gerekmektedir. Ayrıca, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca, sır niteliğindeki müşteri bilgilerinin açık bir şekilde paylaşılabilmesi için zorunlu tutulan ortak müşteri olma şartı, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında yapılacak paylaşımlar için olmak üzere ve yalnızca aşağıdaki durumlarda aranmamaktadır:
1. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olması kaydıyla, kredi karşılık hesaplamaları ile içsel sermaye yeterliliği hesaplamaları gibi çok sayıda müşteriye ilişkin kapsamlı veri paylaşımını gerektiren paylaşımlar,
2. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olması kaydıyla, karşı tarafın uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımlar,
3. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olmasına gerek olmaksızın, banka ana sermayesinin yüzde onu veya daha fazlası oranında kredi kullandırılmış bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna ait verileri içeren konsolide risk yönetimi amacıyla yapılacak paylaşımlar.
Bu çerçevede, bankanın ana ortaklığının/hakim ortağının kendi uyum riskini yönetebilmesi amacıyla, banka tarafından ana ortaklık/hakim ortak ile müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin açık bir şekilde paylaşılması mümkün olmakla birlikte, bankanın bu kapsamda Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca Kuruma yapacağı başvuruda, uyum riski çerçevesinde ana ortaklık/hakim ortak ile yapılması planlanan paylaşım kapsamında hangi verilerin paylaşılacağı, paylaşılacak verilerin paylaşım amacının yerine getirilmesi için gerekli olup olmadığı ve uyum riski yönetimi için talep edilen bilgilerin geçerli bir mevzuat hükmünden kaynaklanıp kaynaklanmadığının somut bir şekilde ortaya konulması gerekmekte ve uyum riskine konu yabancı mevzuat hükümlerinin orijinal metinleri ile birlikte Türkçe tercümelerinin de başvuru kapsamında Kuruma iletilmesi ve bu kapsamda bankanın Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca tesis edeceği Bilgi Paylaşım Komitesinin ölçülülük değerlendirmesinin ve paylaşım talebi hakkındaki uygunluk görüşünün de Kuruma iletilmesi gerekmektedir.
Benzer şekilde, paylaşıma konu bilgiler yurt dışındaki ilgili düzenleyici otoritenin mevzuatın kendisine verdiği bir hak ile ana ortaklıktan/hakim ortaktan uygulamasını talep ettiği bir kontrol çerçevesinde bulunuyorsa ve ana ortaklığın/hakim ortağın bu talebi karşılamaması halinde ilgili düzenleyici otoritenin yaptırımına tabi tutulması riski bulunuyorsa, söz konusu talepler de uyum riski çerçevesinde değerlendirilir ve bankanın Kuruma yapacağı başvuruda yukarıda belirtilen şartları aynı şekilde yerine getirmesi ve bu durumu somut bir şekilde ortaya koyması gerekmektedir.
Diğer taraftan, yabancı ülke kanunlarına göre denetime yetkili ve Kurum muadili yurt dışındaki ilgili düzenleyici otoritenin ana ortaklıktan/hakim ortaktan talep ettiği sır niteliğindeki bilgilerin, söz konusu ana ortaklık/hakim ortağın dünya genelindeki tüm iştiraklerine yönelik genel bir talep niteliğinde olmayıp Türkiye’deki iştiraklere yönelik özel bir talep niteliğinde olması halinde ya da söz konusu talebin ilgili otoritenin yaptırımına tabi tutulma riski bulunmayan bir talep niteliğinde olması (uyum riski kapsamında bulunmayan bir talep niteliğinde olması) halinde, bu bilgi taleplerinin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında ele alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında karşı tarafın uyum riski amacıyla Kurumun uygun görüşünün alınması gereken paylaşım talepleri ile Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında ele alınması gereken taleplerin, yalnızca banka sırrı içerir bilgilere yönelik olsa dahi, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında yerine getirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ayrıca, uyum riski kapsamında talep edilen bilgi ana ortaklığın/hâkim ortağın yasal yükümlülükleri çerçevesinde oluşturduğu dâhili politikalara/iş süreçlerine dayanıyorsa söz konusu dâhili politikalar/iş süreçler kapsamında yapılacak paylaşımların uyum riski kapsamında değerlendirilebilmesi için, bu paylaşımların yapılmaması halinde ana ortaklığın/hâkim ortağın ilgili düzenleyici otoritenin yaptırımına tabi tutulma riskinin bulunması ve bankanın Kuruma yapacağı başvuruda yukarıda belirtilen şartları aynı şekilde yerine getirmenin yanında bu durumu da somut bir şekilde ortaya koyması gerekmektedir.
Bunun yanında, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde de belirtildiği üzere, gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla, bankaların ve finansal kuruluşların, kendi aralarında doğrudan doğruya ya da Risk Merkezi veya en az beş banka ya da finansal kuruluş tarafından kurulacak şirketler vasıtasıyla yapılacak her türlü bilgi ve belge alışverişi sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulmuş olup, bankaların iştiraki konumunda olan ve aynı zamanda ana ortaklığın/hakim ortağın da dolaylı kontrolünde bulunan Türkiye’de yerleşik bir banka ile yapılacak bilgi/belge paylaşımları da söz konusu istisnanın kapsamında değerlendirilebilecektir. Dolayısıyla, ana ortaklığın/hakim ortağın yurt içinde yerleşik bir banka olması ve bu ana ortaklığın/hakim ortağın yurt içindeki ortaklığı statüsünde olan diğer bir bankadan ülkemiz mevzuatından kaynaklı bir uyum riskinin yönetilmesi amacıyla Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında veri talep etmesi halinde, ana ortaklıkça talep edilen bu verilere ilişkin yapılacak paylaşımların Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine uygun yapılması kaydıyla, paylaşım öncesinde Kurumun uygun görüşünün alınmış olmasına ve Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine uyumun sağlanmasına gerek bulunmamaktadır.
2.2. Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi ve terörün finansmanı ile mücadele kapsamında ana ortaklığın aynı zamanda muhabir banka olarak aracılık ettiği SWIFT işlemleri ile ilgili gerçekleştirdiği “işlem sonrası” kontrolleri için talep etmesi halinde; işlem detaylarının (mahiyeti, tarafları, işleme ilişkin ek bilgi ve belgeler vb.), işlemde banka müşterisi olan veya olmayan taraflara ilişkin müşteri bilgilerinin (müşteri ismi, kimlik bilgileri, ortaklık yapısı, nihai faydalanıcı ismi, üst düzey yönetici isimleri, adres bilgileri, faaliyet alanları, meslek bilgisi vb.), müşteri hesap hareketlerinin ve müşterinin diğer finansal olan/olmayan bilgilerinin/belgelerinin, “ortak müşteri” olmasa dahi ana ortaklık ile paylaşımının, işlemin doğası kapsamında mümkün olup olmadığı:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında “… 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan suçların işlenmesine ilişkin mali suç riski de uyum riski kapsamında ele alınır. Uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımların, paylaşımı yapan ya da paylaşımın yapıldığı karşı tarafın tabi olduğu ulusal ya da uluslararası bir mevzuattan kaynaklanması şarttır.” hükmüne yer verilmektedir.
Bu kapsamda, ana ortaklığın muhabir banka olarak aracılık ettiği fon transferi işlemleri için bu fıkrada belirtilen mali suç riskinin bertaraf edilmesine yönelik ana ortaklıkça gerçekleştirilecek kontroller kapsamında bankadan talep edilecek sır niteliğindeki bilgilerin de uyum riski çerçevesinde ele alınması mümkündür. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere, bu gibi durumlarda Yönetmelik hükümleri uyarınca risk yönetimi amacı ile müşteri bilgilerinin paylaşılması mümkün olmakla birlikte, söz konusu paylaşımların “ölçülü” olması beklenmekte ve bankanın bu kapsamda Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca Kuruma yapacağı başvuruda, uyum riski çerçevesinde ana ortaklık ile yapılması planlanan paylaşım kapsamında hangi verilerin paylaşılacağı, paylaşılacak verilerin paylaşım amacının yerine getirilmesi için gerekli olup olmadığı ve uyum riski yönetimi için talep edilen bilgilerin geçerli bir mevzuat hükmünden kaynaklanıp kaynaklanmadığının somut bir şekilde ortaya konulması gerekmekte ve uyum riskine konu yabancı mevzuat hükümlerinin orijinal metinleri ile birlikte Türkçe tercümelerinin de başvuru kapsamında Kuruma iletilmesi ve bu kapsamda bankanın Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca tesis edeceği Bilgi Paylaşım Komitesinin ölçülülük değerlendirmesinin ve paylaşım talebi hakkındaki uygunluk görüşünün de Kuruma iletilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında “İşlemin doğası gereği yurt içinde ya da yurt dışında kurulu banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme, menkul kıymet mutabakat veya mesajlaşma sistemleri ile etkileşimin gerekli olduğu ve işlemin tamamlanabilmesi için yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasının işlemin zorunlu unsuru olduğu, yurt içi/yurt dışı fon transferi, yurt dışı akreditif, teminat mektubu, referans mektubu gibi işlemler için, işlemin müşteri tarafından başlatılması ya da elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden müşteri tarafından emir girilmesi, söz konusu paylaşımlar bakımından üçüncü fıkrada belirtilen müşteri talep ya da talimatı yerine geçer.” hükmüne yer verilmektedir. Ancak bu hüküm dayanak gösterilerek müşteri tarafından başlatılan işlemler ya da girilen emirler kapsamında yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılabilmesi için, banka tarafından müşteriye kullandırılan sistem kuralları gereği söz konusu bilgi paylaşımının işlemin tamamlanabilmesi için zorunlu unsur olması gerekmektedir. Dolayısıyla müşteriye kullandırılan sistem kurallarının zorunlu kılmadığı ancak ana ortaklığın kendi risk yönetim kontrolleri çerçevesinde paylaşımı zorunlu tutulan müşteri bilgilerine ilişkin paylaşımın bu fıkra kapsamında değil, yukarıda belirtildiği şekilde risk yönetimi ve uyum riski kapsamında yapılacak paylaşımlara ilişkin Yönetmelikte yer verilen hükümlere göre yapılması gerekmektedir.
Bunun yanında, müşterinin talimatına konu SWIFT gibi para transferi işlemlerinin gerçekleştirilmesi sonrasında, muhabir bankalardan müşterinin talimatına konu işleme ve işlemin taraflarına ilişkin olarak gelebilecek bilgi taleplerinin karşılanmasını sistem kurallarının zorunlu kılması veya işlem sonrasına ilişkin olsa da işlem öncesinde banka tarafından bu taleplerin karşılanması taahhüdünün verilmemesi durumunda işlemin tamamlanabilmesinin mümkün olmaması halinde, işlem sonrasında yapılacak bu gibi paylaşımlar da Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen “işlemin tamamlanabilmesi için yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasının işlemin zorunlu unsuru olduğu” olduğu paylaşımlar olarak ele alınır. Ancak bu gibi durumlarda müşteri tarafından başlatılan işlemler ve girilen emirler müşterinin talep ya da talimatının yerine geçeceği için müşterinin işlem öncesinde, söz konusu sistem kuralları hakkında ve işlem sonrasında talimata konu işleme ve işlemin taraflarına ilişkin muhabir bankalar ile ne gibi bilgilerinin paylaşılabileceği konusunda banka tarafından bilgilendirilmesi gerekmektedir.
2.3. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki yönetim kurulunun onayı ile bilgi paylaşımı yapılabilecek üçüncü taraflardan kastedilenin kimler olduğu, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen taraflara banka sırrı niteliğindeki bilgiler aktarılmadan önce de yönetim kurulu onayı gerekip gerekmediği, bağımsız denetim raporları ile kamuoyuna açıklanan alenileştirilmiş bilgilerin üçüncü taraflara aktarılması halinde de yönetim kurulu onayı gerekip gerekmediği:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında banka sırrı ya da müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan merciler ile paylaşılmasının sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulduğu belirtilmiş olup, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla yapılacak banka sırrı ya da müşteri sırrı niteliğindeki bilgilere ilişkin paylaşımların sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulduğu haller sıralanmıştır. Aynı maddenin devamındaki fıkralarda ise banka sırrı niteliğindeki bilgiler de dahil olmak üzere, sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılacağı hangi durumların sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulduğu belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında ise “Müşteri sırrı niteliğinde olmayıp yalnızca bankaya ait bilgileri içeren banka sırrı niteliğindeki bilgilerin, banka yönetim kurulu kararı ile banka sorumluluğunda üçüncü taraflar ile paylaşılması sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmez. Banka Yönetim Kurulu bu yetkisini usul ve esasları belirlemek suretiyle Genel Müdürlüğe devredebilir.” hükmüne yer verilmiş olup, söz konusu hükümde yer verilen “üçüncü taraflar”, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası dışındaki, aynı maddede belirtilen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan haller dışında paylaşım yapılacak tarafları ifade etmektedir.
Dolayısıyla Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında aranan yönetim kurulu kararı, aynı maddede belirtilen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hâller haricinde banka sırrı niteliğindeki bilgilerin üçüncü taraflar ile paylaşılması durumunda aranmaktadır.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci ya da beşinci fıkrası kapsamında bulunmadığı müddetçe, bağımsız denetim raporları ile banka sırrı niteliğindeki bir verinin kamuoyu ile paylaşılıp alenileştirilmesi mümkün olmadığından, bu tür alenileştirilmiş verilerin üçüncü taraflar ile paylaşılması için ilave bir yönetim kurulu kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.
2.4. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre bankaların müşterileri ile olan ilişkilerinde hangi işlem türleri için müşteriden talep ya da talimat alınması gerektiği:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin altıncı fıkrası “Bankalar, Risk Merkezi veya en az beş banka ya da finansal kuruluş tarafından kurulmuş şirketlerce, müşterilerin kamu kurum ve kuruluşlarına kendi talepleri ile verdikleri müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin teyit edilmesi konusunda müşteri talep ya da talimatının alınmış olması şartıyla, söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarına bu bilgilerin sadece doğru olup olmadığı şeklinde cevap verilmesi sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmez.” hükmünü amirdir.
Bu kapsamda, bir kamu kurumuna veya kuruluşuna herhangi bir işlemin gerçekleştirilebilmesi için müşteri tarafından verilen müşteri sırrı niteliğindeki bilginin, söz konusu kamu kurumu veya kuruluşu tarafından teyit edilebilmesini teminen, bankalar, Risk Merkezi veya mezkûr maddede belirtilen şirketler tarafından, bu bilginin doğru olup olmadığına ilişkin ilgili kamu kurumuna veya kuruluşuna bilgi verilebilmesi için müşterinin bu konuda talep ya da talimatının alınmış olması gerekmektedir.
2.5. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre altı aylık dönemler halinde yapılacak raporlamanın ilk olarak hangi tarihten itibaren başlayacağı, hangi biçim/yöntemlere göre yapılacağı, yapılan paylaşımların banka nezdinde ne şekilde denetime hazır bulundurulacağı ve bu kayıtların ne kadar süre ile saklanacağı:
Yönetmelik 01/07/2022 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının “…Kurumca uygun görülen biçim ve yöntemlere göre, altı aylık dönemler halinde ve kritik bir değişiklik olması durumunda söz konusu değişiklik özelinde derhal Kuruma raporlanır…” hükmü uyarınca, altı aylık dönemler halinde yapılacak raporlamaların, Temmuz- Aralık raporlama dönemi için 31 Ocak, Ocak-Haziran raporlama dönemi için 31 Temmuz tarihine kadar Kurumca uygun görülen format ve içerikte ve Kurumun bu konuda vereceği yönergeler doğrultusunda Kuruma yapılması gerekmektedir. Kurumca uygun görülen format ve içerik ayrıca duyurulacak olup, gerekli görülmesi halinde bu format ve içeriğin Kurum tarafından değiştirilmesi ve güncellenmesi de mümkün bulunmaktadır.
Müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde yapılan paylaşımlarla sınırlı olmak üzere, Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında yapılan tüm paylaşımların da banka nezdinde elektronik ortamda Kanunun 42 nci maddesi uyarınca on yıl süreyle denetime hazır bir şekilde saklanması ve Kurum tarafından talep edildiğinde makul bir süre içinde incelemeye elverişli bir formata dönüştürülmek suretiyle Kurum yetkililerine tevdi edilmesi gerekmektedir.
2.6. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde yapılan tüm paylaşımların banka nezdinde denetime hazır şekilde bulundurulması zorunluluğu ile kastedilenin paylaşılan bilgilerin bizatihi kendisinin saklanması olup olmadığı, Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında kanuni zorunluluk gereği dahi olsa kamu kurum ve kuruluşları ile müşteri kimliğini belirli kılacak şekilde yapılacak paylaşımlar için de bu zorunluluğun geçerli olup olmadığı ve Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca banka sırrı ve müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin aktarıldığı tüm üçüncü tarafların unvanı ve bulunduğu ülke bilgileri raporlanırken kanuni zorunluluk gereğince paylaşım yapılan kamu kurum ve kuruluşlarının belirtilmesinin gerekli olup olmadığı:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca,
- Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında yapılacak paylaşımlara ilişkin;
• Gizlilik sözleşmesinin bir örneğinin,
• Gerçekleştirilen paylaşımın amaçlarının,
• Sır kapsamındaki bilgilerin gizliliği ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik hâkim ortak/ana ortaklık tarafından veya hâkim ortağın/ana ortaklığın bu kapsamda hizmet aldığı taraflarca alınan teknik ve idari tedbirlerin ve
- Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında banka sırrı ve müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin aktarıldığı tüm üçüncü tarafların (yurt içi yerleşikler dâhil) unvanı ve bulunduğu ülke bilgilerinin,
Kurumca uygun görülen biçim ve yöntemlere göre, altı aylık dönemler halinde ve kritik bir değişiklik olması durumunda söz konusu değişiklik özelinde derhal Kuruma raporlanması gerektiği, ayrıca müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde bu madde (5 inci madde) kapsamında yapılan tüm paylaşımların banka nezdinde denetime hazır şekilde bulundurulacağı ve söz konusu bilgilerin Kurumca uygun görülen biçim ve yöntemlere göre talebi halinde Kuruma gönderileceği düzenlenmektedir.
Bu kapsamda, müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde paylaşılan sır niteliğindeki tüm bilgilerin bizatihi kendisinin (yukarıda yer verilen dokuzuncu fıkra hükmünün giriş bölümünde belirtilen bilgileri de içerecek şekilde) denetime hazır bir şekilde bulundurulması gerekmektedir. Ancak Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca, bankanın birincil sistemleri kapsamında süreklilik arz edecek şekilde destek hizmeti/hizmet aldığı kuruluşlar ile paylaştığı sır kapsamındaki bilgiler için ayrı bir kopya oluşturacak şekilde veri saklanmasına gerek bulunmamakta olup, bu tür paylaşımlar için 5 inci maddenin dokuzuncu fıkrası çerçevesinde ve Kurumun bu konuda vereceği yönergeler doğrultusunda paylaşımın kapsamını ve taraflarını gösterecek şekilde ve Kurumca uygun görülen format ve içerikte Kuruma raporlama yapılması yeterli olacaktır.
Diğer taraftan, müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde bahse konu madde kapsamında, kamu kurumları da dâhil olmak üzere, kanunen açıkça yetkili kılınan merciler ile yapılan tüm paylaşımların da yukarıda belirtilen bilgileri kapsayacak şekilde banka nezdinde denetime hazır şekilde bulundurulması gerekmektedir.
2.7. Yönetmeliğin muhtelif maddelerinde belirtilen “hâkim ortak/ana ortaklık tarafından veya hâkim ortağın/ana ortaklığın hizmet aldığı taraflarca teknik ve idari tedbirlerin alınması” yükümlülüğü kapsamında bankalarca alınması gereken tedbirlerin asgari unsurlarının ne olduğu:
Yönetmeliğin;
- 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “Değerleme, derecelendirme, destek hizmeti ile bağımsız denetim faaliyetlerinde veya gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması kaydıyla hizmet alımlarına yönelik işlemlerde kullanılmak üzere bu hizmeti sağlayanlara bilgi ve belge verilmesi.”,
- 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “İkinci fıkranın (b) bendi kapsamında yapılacak paylaşımların, sadece söz konusu bentte belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması, gizlilik sözleşmesi yapılması, söz konusu sözleşme hükümleri ile karşı tarafın gerekli teknik ve idari tedbirleri almasının sağlanması koşuluyla, hakim ortak ile yapılması ya da hakim ortağın/ana ortaklığın belirleyeceği, konsolide finansal tablo hazırlama ya da konsolide risk yönetimi uygulamaları kapsamında hizmet aldığı bir grup şirketi ile yapılması sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmez.”,
- 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan “İkinci fıkranın (b) bendi ile üçüncü fıkra kapsamında yapılacak paylaşımlara ilişkin gizlilik sözleşmesinin bir örneği, gerçekleştirilen paylaşımın amaçları, sır kapsamındaki bilgilerin gizliliği ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik hâkim ortak/ana ortaklık tarafından veya hâkim ortağın/ana ortaklığın bu kapsamda hizmet aldığı taraflarca alınan teknik ve idari tedbirler ile bu madde kapsamında banka sırrı ve müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin aktarıldığı tüm üçüncü tarafların unvanı ve bulunduğu ülke bilgileri, Kurumca uygun görülen biçim ve yöntemlere göre, altı aylık dönemler halinde ve kritik bir değişiklik olması durumunda söz konusu değişiklik özelinde derhal Kuruma raporlanır. Müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde bu madde kapsamında yapılan tüm paylaşımlar banka nezdinde denetime hazır şekilde bulundurulur ve söz konusu bilgiler Kurumca uygun görülen biçim ve yöntemlere göre talebi halinde Kuruma gönderilir.”
hükümleri uyarınca bankalarca hizmet alımlarında paylaşılacak sır kapsamındaki bilgilerin gizliliği ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması gerektiği düzenlenmektedir.
Bilindiği üzere, 15/03/2020 tarihli ve 31069 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte (BSEBY), bankaların faaliyetlerinin ifasında kullandıkları bilgi sistemlerinin yönetimi ile elektronik bankacılık hizmetlerinin sunulmasında ve bunlara ilişkin risklerin yönetiminde esas alınacak asgari usul ve esaslar ile tesis edilmesi gereken bilgi sistemleri kontrolleri düzenlenmektedir. Söz konusu bilgi sistemleri kontrolleri ile bankaların bilgi sistemlerinin ve bu sistemler üzerindeki verilerinin gizliliği, güvenliği, bütünlüğü ve erişilebilirliğine ilişkin gerekli görülen asgari teknik ve idari tedbirlerin neler olduğu da düzenlenmiş bulunmaktadır.
Bu çerçevede, Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerinde belirtilen “gerekli teknik ve idari tedbirler” ifadelerinden, genel anlamda veri gizliliği ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak BSEBY’de düzenlenen hükümlerin anlaşılması gerekmekte olup, sır niteliğindeki verilerin paylaşıldığı karşı tarafça BSEBY’de düzenlenen bu hükümlere birebir uyulması beklenmemekte ve veri gizliliği ve güvenliği konusunda genel kabul görmüş standart ve çerçevelerin esas alınması suretiyle karşı tarafça alınabilecek teknik ve idari tedbirler ile de bu konulardaki BSEBY hükümlerinin karşılanması mümkün bulunmaktadır.
3. Sır Niteliğindeki Bilgilerin Paylaşılmasına İlişkin Genel İlkeler Hakkında Açıklamalar (Madde 6)
3.1. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında paylaşımın yanı sıra belirtilmiş olan aktarımın, paylaşımdan farkının ne olduğu:
Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki “veri işleme” tanımında da belirtildiği üzere aktarım da paylaşım gibi bir veri işleme faaliyetini ifade etmekte olup, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında da 5 inci madde kapsamında yapılacak paylaşımlar da dâhil olmak üzere, müşteri sırrı ve banka sırrı niteliğindeki bilgilerin, sadece belirtilen amaçlarla sınırlı olmak ve ölçülülük ilkesine uygun olarak bu amaçların gerektirdiği kadar veriyi içermek kaydıyla paylaşılabileceği ve bilginin aktarıldığı karşı tarafın bilgilerin içeriğine vakıf olup olmadığına bakılmaksızın sır kapsamındaki bilgilerin aktarılmasının da paylaşım olarak kabul edileceği ifade edilmektedir.
Bu çerçevede, Yönetmelikte belirtilen “aktarım” kavramı hem bir veri işleme hem de bir paylaşım metodu olup, bilginin aktarıldığı karşı tarafın bu verinin içeriğini öğrenip öğrenemediği fark etmeksizin de sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasına ilişkin Yönetmelik ile getirilen tüm yükümlülüklerin aktarım halinde de geçerli olacağı ifade edilmektedir.
Bu yönüyle, sır niteliğindeki verilerin karşı tarafa şifrelenmiş bir şekilde aktarılmış olması ya da yetkisiz erişimi engelleyici nitelikte erişim kontrollerinin uygulanmış olması, sadece Yönetmeliğin çeşitli hükümlerinde de belirtilen bir “teknik tedbir” niteliğinde olup, bu teknik tedbirlerin uygulanması suretiyle karşı tarafın kendisine aktarılan verilerin içeriğini öğrenmesinin engellendiğinin iddia edilmesi, bu suretle aktarılan sır niteliğindeki verilerin karşı taraf ile paylaşılmadığı anlamına gelmeyecek ve bilakis sır niteliğindeki bilgiler karşı taraf ile paylaşılmış kabul edilerek, Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekecektir.
Diğer taraftan Yönetmelik ile sır niteliğindeki verilerin kendisine aktarılması halinde, paylaşım gerçekleştirilmiş olacağı için yükümlülük doğacağı belirtilen “karşı taraf” kavramının, elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten internet servis sağlayıcılar gibi yalnızca veri aktarımına aracılık eden tarafları kapsamayacağı tabiidir.
3.2. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer verilen “Paylaşımların içerdiği veri ya da veri setlerinin tamamının belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi için gerekli olduğunun gösterilebilir olması.” hükmünün nasıl uygulanması gerektiği ve “gerekli olduğunun gösterilebilir” olmasından neyin kastedildiği:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen “gerekli olduğunun gösterilebilir olması şartı” ile, paylaşımın içerdiği veri ya da veri setlerinin, paylaşım amacının yerine getirilmesi için gerekli olup olmadığının somut bir şekilde ortaya konulması kastedilmektedir.
Örneğin, varlıkların satışı amacıyla yapılacak değerleme çalışmalarında kullanılması amacıyla yapılan bilgi paylaşımının, bu amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olmayan bilgileri içermesi bahse konu hükme aykırılık teşkil edecektir. Benzer şekilde, harcama itirazına ilişkin bir uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılacak bilgi paylaşımında itiraz konusunun kapsamını aşacak şekilde kredi kartı harcamalarına ilişkin bilgi gönderilmesi mezkûr hükme aykırılık oluşturacaktır.
3.3. “Ana firma/ilişki grubu (Mastergrup)” düzeyinde çokuluslu şirketlerin ana merkezleri ile bu ana merkeze bağlı diğer grup şirketi ile tüm iştirak ve şubelerin “ortak müşteri” olarak kabul edilip edilemeyeceği ve risk yönetimi ve/veya konsolidasyon amacı ile bu şekildeki bir Mastergrubun iştiraki olan müşterinin bilgilerinin, müşterinin talimatı uyarınca ve talimatta açıkça belirlenen bilgiler ile sınırlı olarak banka ana ortaklığı ile paylaşılıp paylaşılamayacağı:
Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, diğer kanunların emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, müşteri sırrı niteliğindeki bilgiler, müşterinin açık rızası alınsa dahi, müşteriden gelen bir talep ya da talimat olmaksızın yurt içindeki ve yurt dışındaki üçüncü kişilerle paylaşılamaz ve müşterinin bilgilerini paylaşmaya dair açık rıza göstermesi veya talep ya da talimat vermesi bankanın vereceği hizmetler için bir ön şart haline getirilemez. Bu şartın istisnası ise Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerdir.
Bu kapsamda, banka müşterisi olan Türkiye’de yerleşik uluslararası iş yapan şirketlerin, müşteri bilgilerinin global anlamda bir risk yönetimi yapabilmek adına banka ana ortaklığı ile paylaşılabilmesinin, söz konusu müşterilerin bu konuda talep ya da talimatının alınması suretiyle yerine getirilmesi mümkün olmakla birlikte, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca; gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla konsolide finansal tablo hazırlama çalışmaları, risk yönetimi ve iç denetim uygulamaları kapsamında bankaların sermayelerinin yüzde on veya daha fazlasına sahip olan yurt içinde veya yurt dışında yerleşik kredi kuruluşu ile finansal kuruluşlar da dâhil ana ortaklıklarına bilgi ve belge verilmesi sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulmuş ve Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketinin de ortak müşterisi değilse, bu taraflarla paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması ve bu tür paylaşımlar için anonimleştirme, kimliksizleştirme ve toplulaştırma gibi yöntemlerin kullanılması şart koşulmuştur.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında ise;
“(8) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında, kredi karşılık hesaplamaları ile içsel sermaye yeterliliği hesaplamaları gibi çok sayıda müşteriye ilişkin kapsamlı veri paylaşımını gerektiren paylaşımlar ile karşı tarafın uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımlar için, paylaşım öncesinde Kurumun uygun görüşünün alınmış olması şartıyla, birinci fıkranın (ç) bendi uygulanmaz. 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında konsolide risk yönetimi amacıyla paylaşılacak verilerin, banka ana sermayesinin yüzde onu veya daha fazlası oranında kredi kullandırılmış bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna ait olması halinde ise, söz konusu veriler için paylaşım öncesinde Kurumun uygun görüşünün alınmış olması ve birinci fıkranın (ç) bendine uyum şartı aranmaz. Kurul bu fıkrada yer alan sınırlamaları değiştirmeye ya da bu fıkrada yer alan hususlara ilişkin yeni sınırlamalar getirmeye yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu kapsamda, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen “ortak müşteri” kavramı aynı gerçek ya da tüzel kişi müşterinin eş anlı olarak hem bankanın hem de ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketinin müşterisi olmasını ifade etmekte, dolayısıyla uluslararası bir grubun banka ana ortaklığının müşterisi olması ve bu uluslararası grubun Türkiye’deki iştirakinin de bankanın (ana ortaklığın Türkiye’deki iştiraki olan banka) müşterisi olması durumunda “ortak müşteri” şartı sağlanmış olmamaktadır.
Diğer taraftan yukarıda belirtildiği üzere, müşterinin talep ya da talimatına gerek olmaksızın Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında yapılabilecek paylaşımlarda dahi, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında Kurumun uygun görüşünün alınmasını şart koşan durumlar belirlenmiş olup, bu fıkraya uygulama alanı bırakmamak amacıyla bankalarca müşterinin talep ya da talimatının alınması yöntemine başvurulmasından imtina edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca global anlamda bir risk yönetimi yapabilmek adına bu şekildeki bir paylaşım talebinin bankanın ana ortaklığı tarafından talep edildiği de dikkate alındığında, müşterinin kendisinden kaynaklanmayan veya normal şartlar altında ana ortaklığın risk yönetimi için müşterinin bizatihi kendisinden kaynaklanması ihtimal dahilinde olmayan bir talebin, müşterinin kendisinden kaynaklanan bir talepmiş gibi alınması, hatta aksi takdirde müşteriye ürün ve hizmet sunumundan imtina edileceğinin belirtilmesi, aynı zamanda Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına da aykırılık teşkil edecektir. Bu kapsamda, söz konusu paylaşımın müşteriden talep ya da talimat alınmak suretiyle gerçekleştirilmek istenmesi halinde dahi, bu yöntem bankanın Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasından kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacaktır.
3.4. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer verilen “Bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklık, hâkim ortak ya da grup şirketinin de ortak müşterisi değilse, bu taraflarla paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması ve (c) bendinde belirtilen yöntemlerin kullanılması.” hükmünde yer alan “grup şirketi” ifadesi ile; sadece Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen “hakim ortağın/ana ortaklığın belirleyeceği, konsolide finansal tablo hazırlama ya da konsolide risk yönetimi uygulamaları kapsamında hizmet aldığı grup şirketinin” kastedilip kastedilmediği ve bankaların iştiraki konumunda olup, aynı zamanda aynı ana ortaklık/hakim ortağın dolaylı kontrolünde bulunan şirketlerle Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile tanınan istisna kapsamında bilgi paylaşımına devam edilip edilemeyeceği:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer verilen “Bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklık, hâkim ortak ya da grup şirketinin de ortak müşterisi değilse, bu taraflarla paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması ve (c) bendinde belirtilen yöntemlerin kullanılması.” hükmünde yer alan “grup şirketi” ifadesi ile; sadece Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen “hakim ortağın/ana ortaklığın belirleyeceği, konsolide finansal tablo hazırlama ya da konsolide risk yönetimi uygulamaları kapsamında hizmet aldığı grup şirketi” kastedilmekte olup, söz konusu grup şirketinin hakim ortağın/ana ortaklığın belirleyeceği herhangi bir grup şirketi değil konsolide finansal tablo hazırlama ya da konsolide risk yönetimi uygulamaları kapsamında hizmet aldığı bir grup şirketi olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde de belirtildiği üzere, gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla, bankaların ve finansal kuruluşların, kendi aralarında doğrudan doğruya ya da Risk Merkezi veya en az beş banka ya da finansal kuruluş tarafından kurulacak şirketler vasıtasıyla yapılacak her türlü bilgi ve belge alışverişi sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulmuş olup, bankaların iştiraki konumunda olan ve aynı zamanda ana ortaklığın/hakim ortağın da dolaylı kontrolünde bulunan Türkiye’de yerleşik şirketlerin, Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan bir finansal kuruluş da olması halinde, bu şirketler ile yapılacak bilgi/belge paylaşımları da söz konusu istisnanın kapsamında değerlendirilebilecektir.
3.5. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen “ortak müşteri” tespitinin yapılabilmesi için dahi, ana ortaklık/hâkim ortak ile bilgi paylaşımı gerekebileceğinden, tespitin yapılabilmesi için gerekli olan müşteri bilgilerinin paylaşımının kapsam dışı olup olmadığı:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine göre bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklığın/hakim ortağın ya da grup şirketinin de ortak müşterisi değilse paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması gerekmekte ve ayrıca Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında, sır niteliğindeki müşteri bilgilerinin açıktan paylaşılması için şart koşulan ortak müşteri olma şartının da hangi durumlarda aranmadığı düzenlenmektedir.
Söz konusu Yönetmelik hükümlerinin uygulanabilmesi için banka tarafından “ortak müşteri” kontrolünün yapılması şart olup, söz konusu kontrol kapsamında ana ortaklık/hakim ortak ya da grup şirketi ile müşteri bilgilerinin paylaşılmasından önce bilgisi paylaşılması planlanan müşterilerin ana ortaklığın/hakim ortaklığın ya da grup şirketinin müşterisi olup olmadığına yönelik yapılacak bilgi teatisi çerçevesinde müşteri kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte yapılacak paylaşımlar bu hükme aykırılık teşkil etmeyecektir. Ancak söz konusu “ortak müşteri kontrolü” kapsamında ana ortaklık/hakim ortak ya da grup şirketi ile yapılacak bilgi paylaşımında dahi Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen diğer “ölçülülük” kriterlerine riayet edilmesi şart olup, örneğin müşteriyi tekil olarak tanımlayabilecek bir TCKN/ID/VKN numarası ile kontrol yapılabilmesi ve/veya bunun yanında müşteri ad/soyadı bilgilerinin de maskeli olarak karşı taraf ile paylaşılması mümkün iken söz konusu kontrolün gerektirdiği bilgi paylaşımından daha fazla ölçüde bir müşteri bilgisinin açıktan paylaşılmaması gerekmektedir. Benzer şekilde ana ortaklık/hakim ortak ya da grup şirketinden gelen bir talep doğrultusunda yapılacak paylaşımlarda, ortak müşteri kontrolünün mümkün olduğu ölçüde, kişi bilgisinin banka tarafından değil ana ortaklık/hakim ortak ya da grup şirketi tarafından iletilmesi suretiyle yapılması ve böylelikle karşı tarafın ilettiği kişi bilgilerinin aynı zamanda bankanın da müşterisi olup olmadığının kontrol edilmesi şeklinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
3.6. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen “Müşteri sırrı niteliğinde olsa dahi, sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler, sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri dayanak gösterilerek, yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla paylaşılamaz.” hükmünün nasıl uygulanması gerektiği ve müşterinin kendisi ile paylaşılacak verileri de kapsayıp kapsamadığı:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Gerçek kişi müşterilere ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin paylaşımında KVKK’nin 4 üncü maddesinde yer verilen genel ilkelere uyulması zorunludur. Müşteri sırrı niteliğinde olsa dahi, sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler, sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri dayanak gösterilerek, yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla paylaşılamaz.” hükmüne yer verilmiş olup, söz konusu hüküm ile gerçek kişi müşterilere ilişkin sağlık ve cinsel hayata ilişkin özel nitelikli kişisel verilerin, müşteri sırrı haline gelmiş olsa dahi, özel nitelikli bir kişisel veri olma yönünün daha ağır bastığı ve bu nedenle 5 inci maddede belirtilen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri dayanak gösterilmek suretiyle herhangi bir sır kapsamındaki veriymiş gibi paylaşıma tabi tutulmaması amaçlanmaktadır.
KVKK’nin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da yer verilen,
“(3) Birinci fıkrada sayılan sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir. Sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.”
hükmü uyarınca da, sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel verilerin kanunda öngörülen hallerde ilgilinin açık rızası olmaksızın da işlenebilmesi mümkün olmakla birlikte, sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak bu hükümde belirtilen amaçlarla ve yine yalnızca bu hükümde belirtilen yetkili kişi, kurum ya da kuruluşlarca ilgilinin açık rızası alınmaksızın işlenebilmektedir.
Bu çerçevede, KVKK’nin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen, sağlık ve cinsel hayata ilişkin veriler dışında kalan, özel nitelikli kişisel verilerin işlenebilmesinin kanunlarda öngörülen hallerde ilgilinin açık rızası bulunmaksızın işlenmesi mümkün olduğundan, söz konusu özel nitelikli kişisel verilerin aynı zamanda müşteri sırrı haline gelmesi halinde, KVKK ve ilgili mevzuatına da aykırılık teşkil etmediği müddetçe, Kanun uyarınca sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri dayanak gösterilerek müşterinin açık rızası alınmaksızın işlenebilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır.
Ancak hem Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası, hem de KVKK’nin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel verilerin, müşteri sırrı haline gelmiş olsa dahi, ilgili müşterinin açık rızası alınmaksızın yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri dayanak gösterilerek paylaşılması mümkün bulunmamaktadır.
Diğer taraftan sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel verileri de barındırıyor olsa bile, müşteri sırrı niteliğindeki verilerin, müşterinin açık rızası ve kendi talep ya da talimatı çerçevesinde bankaya yapacağı başvuru üzerine, bizatihi kendisi/temsilcisi ile ya da kendisine/temsilcisine ait olduğunu beyan ettiği bir iletişim adresi ile paylaşılması, sır niteliğindeki bir bilginin sır sahibinin kendisi ile paylaşılması anlamına geleceği için, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık teşkil etmeyecektir. Ancak söz konusu temsil ilişkisinin kurulmasına yönelik müşteri tarafından yapılacak yetkilendirmede ve müşterinin bankaya ileteceği talep/talimatta, müşteri sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelerin de temsilci ile paylaşılabileceğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
3.7. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen müşteri talep talimatının nasıl, hangi yöntem ile müşterinin aktif rol oynamak suretiyle bankalarca temin edileceği, müşteri memnuniyeti ve süreç etkinliği bakımından bankaca sağlanacak örneklerin müşteri tarafından incelenip talimata dönüştürülmesi şeklinde veya “push notification” ile sağlanan metinler üzerinden müşterinin bu talimatı verip veremeyeceği:
Bilindiği üzere Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına 20/2/2020 tarihli ve 7222 sayılı Kanun ile “… Bankacılık faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müşteri ilişkisi kurulduktan sonra oluşan gerçek ve tüzel kişilere ait veriler, müşteri sırrı hâline gelir. Diğer kanunların emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, müşteri sırrı niteliğindeki bilgiler, bu maddede belirtilen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hâller haricinde, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca müşterinin açık rızası alınsa dahi, müşteriden gelen bir talep ya da talimat olmaksızın yurt içindeki ve yurt dışındaki üçüncü kişilerle paylaşılamaz ve bunlara aktarılamaz…” cümleleri eklenmiştir. Söz konusu değişiklik ile, sır saklama ödevinin yükümlüsü olan bankaların kanunların tanıdığı bir istisna ya da herhangi bir mecburiyet bulunmadığı halde, kendi belirleyecekleri amaç ve yöntemler için ve kendi hazırlayacakları rıza metinleri ile bu yükümlülüklerini dolanmalarını engellemek ve bu kapsamda sır saklama yükümlülüğünün bankanın aktif rol aldığı rıza metni yöntemiyle değil, sır sahibi müşterinin aktif rol aldığı “müşterinin talebi ya da talimatı” yöntemiyle kaldırılabilmesini sağlamak amaçlanmıştır.
Bu düzenleme ile, müşterinin sır niteliğindeki bilgileri, bu bilgilerin paylaşılmasına ilişkin talep veya talimatının alınması şartıyla ve bu talep veya talimat ile ölçülü olacak şekilde paylaşılabilecek olup, bu doğrultuda, sır niteliğindeki bilgilerin paylaşımı müşterinin talebi veya talimatında belirtilen amaç ile sınırlı olacaktır.
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde de sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasına ilişkin genel ilkeler düzenlenmiş olup, Kanunun 73 üncü maddesinde ve Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan, sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerde de dahil olmak üzere, sır niteliğindeki bilgilerin paylaşımında “amaçla sınırlı olma” ve “ölçülülük ilkesine uygun olma” esaslarına uyulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü, dördüncü ve yedinci fıkralarında ise sırasıyla;
“Diğer kanunların emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, müşteri sırrı niteliğindeki bilgiler, 5 inci maddede belirtilen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hâller haricinde, müşterinin açık rızası alınsa dahi, müşteriden gelen bir talep ya da talimat olmaksızın yurt içindeki ve yurt dışındaki üçüncü kişilerle paylaşılamaz ve müşterinin bilgilerini paylaşmaya dair açık rıza göstermesi veya talep ya da talimat vermesi bankanın vereceği hizmetler için bir ön şart haline getirilemez.”,
“Üçüncü fıkrada belirtilen müşterinin talep ya da talimatı yazılı şekilde alınabileceği gibi kanıtlanabilir nitelikte olmak kaydıyla kalıcı veri saklayıcısı yoluyla da alınabilir. Müşterinin talep ya da talimatı, talep ya da talimatın alındığı aynı yöntemlerle müşteri tarafından istenildiğinde iptal edilebilir veya değiştirilebilir olmak kaydıyla, birden çok işlemi kapsayabilir ve süreklilik arz eden işlemlere yönelik talep ya da talimat süresiz olabilir. Altıncı fıkrada belirtilen durumlar haricinde, müşterinin vermiş olduğu talep ya da talimatlarını elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden sorgulayabilmesi ve görüntüleyebilmesi esastır.”,
“Müşterinin, talep ya da talimatı üzerine yapılacak paylaşımlarda birinci fıkrada belirtilen ölçülülük ilkesine uyulup uyulmadığı, müşterinin talep ya da talimatına uyulup uyulmadığı ile sınırlı olarak değerlendirilir. Müşterinin paylaşılmasını talep ettiği veri seti içinde başka müşterilere ya da başka bankaların müşterilerine ilişkin sır kapsamındaki bilgilerin de olması halinde ise, birinci fıkradaki yükümlülüğe herhangi bir sınırlama olmaksızın uyulması zorunludur.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu kapsamda, söz konusu hükümlerde müşterinin sır niteliğindeki bilgilerinin paylaşımına ilişkin talep veya talimatı konusunda belirlenen esaslara uyulması kaydıyla, banka tarafından belirlenecek açık ve anlaşılır örnek metinler üzerinden müşteri talep ya da talimatının alınması mümkündür. Ancak söz konusu örnek metinler bir sözleşme kapsamında alınıyor ise bu örnek metinlerin sözleşme metninden açıkça ayırt edilebilir şekilde olması ve müşteri dikkatine sunulmasını müteakip, müşteri tarafından incelenip, müşterinin aktif rol alacağı şekilde bir talimata dönüştürülmesi gerekmektedir. Müşterinin talep veya talimatının, doğrudan müşterinin sır niteliğindeki bilgilerinin paylaşılması yönündeki istek ve iradesini açıkça ortaya koyması gerektiğinden, bankanın hazırladığı örnek metnin müşteri talimatı haline dönüştürülmesinde, müşterinin aktif bir rol aldığının kabul edilebilmesi için,
• Söz konusu talep ya da talimatın yazılı olarak alındığı hallerde “müşterinin talep ya da talimatın içeriğini anladığına ve söz konusu talep/talimatın kendi isteğiyle verildiğini onayladığına” ilişkin yazılı beyanının alınması,
• Talep/talimatın kalıcı veri saklayıcısı üzerinden alındığı hallerde, örnek talep/talimat metninin müşterinin teyit edilmiş iletişim adresine gönderilmiş olması ve müşterinin kendisine iletilen bu örnek “talep/talimat metninin içeriğini anladığına ve söz konusu talep/talimatın kendi isteğiyle verildiğini onayladığına” ilişkin beyanının müşteriye ait teyit edilmiş aynı iletişim adresi üzerinden alınmış olması,
• Talep/talimatın internet bankacılığı ya da mobil bankacılık üzerinden alınması halinde ise, örnek talep/talimat metninin müşteriye söz konusu kanallar üzerinden gönderilmesi ve müşterinin kendisine iletilen bu örnek “talep/talimat metninin içeriğini anladığına ve söz konusu talep/talimatın kendi isteğiyle verildiğini onayladığına” ilişkin irade beyanının ve talep/talimatın kendisinin 01.04.2021 tarihli ve 31441 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik”in 12 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olacak şekilde dijital olarak imzalanması
şarttır.
Ayrıca, bu kapsamda yapılacak paylaşımın genel ilkelere uygun olabilmesi için, bilgi paylaşımının müşteri tarafından talep edilmesi; banka tarafından hazırlanmış örnek bir talep/talimat metni bulunsa da içeriğinin, müşterinin talep veya talimatını karşılayacak şekilde değiştirilebilir olması ve söz konusu paylaşımların istisnalar kapsamına girmeyen ve kanunen yetkili kılınmayan üçüncü kişilerle yapılacak nitelikte paylaşımlar olduğu da dikkate alınarak, bu paylaşımlar için alınacak talep ya da talimatların bankanın vereceği hizmetler için bir ön şart haline getirilmemesi ve talep/talimat alınmasından önce müşterinin bu hususlarda bilgilendirilmiş olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında da belirtildiği üzere işlemin doğası gereği yurt içinde ya da yurt dışında kurulu banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme, menkul kıymet mutabakat veya mesajlaşma sistemleri ile etkileşimin gerekli olduğu ve işlemin tamamlanabilmesi için yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasının işlemin zorunlu unsuru olduğu, yurt içi/yurt dışı fon transferi, yurt dışı akreditif, teminat mektubu, referans mektubu gibi işlemler için, işlemin müşteri tarafından başlatılması ya da elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden müşteri tarafından emir girilmesi, söz konusu paylaşımlar bakımından müşteri talep ya da talimatı olarak kabul edilmekte ve işlemin doğası gereği bilgi paylaşımının zorunlu olduğu durumlarda bu hüküm uyarınca müşteriden ilave bir talep/talimat alınması gerekmemektedir.
3.8. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer verilen “… Altıncı fıkrada belirtilen durumlar haricinde, müşterinin vermiş olduğu talep ya da talimatlarını elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden sorgulayabilmesi ve görüntüleyebilmesi esastır.” hükmünün kapsamının ne olduğu ve bu hüküm kapsamında müşterinin vermiş olduğu talep ya da talimatlarını internet ve mobil bankacılık (ATM, Çağrı merkezi hariç) kanalları üzerinden sorgulayabilmesine imkan tanınmasının Yönetmelik maddesinin gereğini karşılayıp karşılamayacağı:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında “Üçüncü fıkrada belirtilen müşterinin talep ya da talimatı yazılı şekilde alınabileceği gibi kanıtlanabilir nitelikte olmak kaydıyla kalıcı veri saklayıcısı yoluyla da alınabilir. Müşterinin talep ya da talimatı, talep ya da talimatın alındığı aynı yöntemlerle müşteri tarafından istenildiğinde iptal edilebilir veya değiştirilebilir olmak kaydıyla, birden çok işlemi kapsayabilir ve süreklilik arz eden işlemlere yönelik talep ya da talimat süresiz olabilir. Altıncı fıkrada belirtilen durumlar haricinde, müşterinin vermiş olduğu talep ya da talimatlarını elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden sorgulayabilmesi ve görüntüleyebilmesi esastır.” hükmü düzenlenmektedir.
Bilindiği üzere, BSEBY’de, bankaların faaliyetlerinin ifasında kullandıkları bilgi sistemlerinin yönetimi ile elektronik bankacılık hizmetlerinin sunulmasında ve bunlara ilişkin risklerin yönetiminde esas alınacak asgari usul ve esaslar ile tesis edilmesi gereken bilgi sistemleri kontrolleri düzenlenmektedir. Söz konusu düzenlemede, elektronik bankacılık hizmetleri, internet bankacılığı, mobil bankacılık, telefon bankacılığı, açık bankacılık servisleri ile ATM ve kiosk cihazları gibi müşterilerin, uzaktan bankacılık işlemlerini gerçekleştirebildikleri veya gerçekleştirilmesi için bankaya talimat verebildikleri her türlü elektronik dağıtım kanalı olarak tanımlanmakta ve mobil bankacılık dağıtım kanalının tanımında da söz konusu dağıtım kanalının özelleşmiş bir internet bankacılığı dağıtım kanalı olduğu ifade edilmektedir.
Bu çerçevede, Yönetmeliğin bahse konu hükmü kapsamında, müşterinin vermiş olduğu talep ya da talimatlarını elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanallarının en az biri üzerinden sorgulayabilmesi ve görüntüleyebilmesine imkan tanınması yeterli olmakla birlikte, söz konusu sorgulama ve görüntüleme hizmetinin öncelikle hem internet bankacılığı kanalı hem de bu kanalın özelleşmiş bir şekli olan mobil bankacılık kanalları üzerinden verilmesi gerekmekte, bu kanallardan söz konusu hizmetlerin sunulması sonrasında (ya da eş anlı olarak) diğer elektronik bankacılık dağıtım kanallarından da (ATM, kiosk gibi) bu hizmetlerin verilmesi mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer verilen bu yükümlülük, Yönetmelik uyarınca alınmış olan müşteri talep/talimatlarını kapsamakta olup, Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce alınmış olan talep/talimatların yukarıda belirtilen dağıtım kanallarından sorgulanmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonra, kağıt ortamında alınanlar da dahil olmak üzere, Yönetmelik kapsamında gerçek ya da tüzel kişi ayrımı bulunmaksızın müşterilerden alınan talep/talimatların müşteri tarafından yukarıda belirtilen dağıtım kanallarından sorgulanabilmesinin sağlanması gerekmektedir.
3.9. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasında yer verilen “İSEDES Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan birincil sistemler kapsamında olmayan, destek hizmetlerine veya değerleme, derecelendirme ve bağımsız denetim dışındaki hizmet alımlarına ilişkin 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca yapılacak paylaşımlar için üçüncü fıkrada belirtilen “müşterinin talep ya da talimatının bulunması zorunludur. 5 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında yapılan paylaşımlar için bu hüküm uygulanmaz.” hükmü uyarınca birincil sistemler kapsamında olmayan destek hizmeti veya hizmet alımlarında, müşterinin talep veya talimatının aranmasının gerekip gerekmediği:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasında,
“İSEDES Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan birincil sistemler kapsamında olmayan, destek hizmetlerine veya değerleme, derecelendirme ve bağımsız denetim dışındaki hizmet alımlarına ilişkin 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca yapılacak paylaşımlar için üçüncü fıkrada belirtilen müşterinin talep ya da talimatının bulunması zorunludur. 5 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında yapılan paylaşımlar için bu hüküm uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Bahse konu hükümde mezkur maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen müşterinin talep ya da talimatının bulunması zorunluluğu, İSEDES Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan birincil sistemler kapsamında olmayan, destek hizmetlerine veya (değerleme, derecelendirme ve bağımsız denetim dışındaki) hizmet alımlarına ilişkin yapılacak paylaşımlar için aranmaktadır. Dolayısıyla, birincil sistemler kapsamında olmayan, tüm destek hizmetlerine ilişkin ya da (değerleme, derecelendirme ve bağımsız denetim dışındaki) tüm hizmet alımlarına ilişkin yapılacak paylaşımlarda bu zorunluluk aranmaktadır.
Ancak, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtildiği üzere bankanın taraf olduğu uyuşmazlıklarda bankayı temsil etmek üzere hizmet alınan taraflarla yapılacak bankanın iddia ya da savunmasının ispatı için zorunlu olan paylaşımlar için müşterinin talep ya da talimatının alınması zorunluluğu bulunmamaktadır.
3.10. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “bankayı temsil eden taraflarla” ifadesinden hukuki danışmanlık alınabilecek ve fakat bankayla bir temsil ilişkisi olmayan üçüncü tarafların da anlaşılmasının mümkün olup olmadığı ve bu durumda Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca müşteri talep ya da talimatının gerekip gerekmediği:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasında sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri “Bankanın taraf olduğu uyuşmazlıklarda iddia ya da savunmasının ispatı için zorunlu olması halinde, söz konusu uyuşmazlığın tarafı olan gerçek veya tüzel kişilere ait müşteri sırrı niteliğindeki bilgilere veya banka sırrı niteliğindeki bilgilere ilişkin olarak, yurt içindeki ya da yurt dışındaki yargı makamları ile tahkim, arabuluculuk ve hakem heyeti gibi alternatif uyuşmazlık çözmeye yetkili makamlarla ya da bu makamlarla paylaşmak üzere söz konusu uyuşmazlıklarda bankayı temsil eden taraflarla yapılan paylaşımlar” olarak belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşuluyla gerekli teknik ve idari tedbirlerin alınması kaydıyla hizmet alımlarına yönelik işlemlerde kullanılmak üzere bu hizmeti sağlayanlara bilgi ve belge verilmesi de sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerden biri olarak sayılmış olup “hukuki danışmanlık” gibi hizmet alımlarının da bu kapsamda ele alınması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasında yer verilen “İSEDES Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan birincil sistemler kapsamında olmayan, destek hizmetlerine veya değerleme, derecelendirme ve bağımsız denetim dışındaki hizmet alımlarına ilişkin 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca yapılacak paylaşımlar için üçüncü fıkrada belirtilen müşterinin talep ya da talimatının bulunması zorunludur. 5 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında yapılan paylaşımlar için bu hüküm uygulanmaz.” hükmü uyarınca “hukuki danışmanlık” hizmetleri gibi İSEDES Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan birincil sistemler kapsamında olmayan hizmet alımları için müşterinin talep ya da talimatının bulunması zorunlu olsa da aynı hükmün devamında 5 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında yapılan paylaşımlar için bu zorunluluğun aranmayacağı belirtilmiştir.
Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde,
• “Hukuki danışmanlık” gibi hizmet alımları da Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen bir hizmet alımı olması dolayısıyla anılan maddenin ikinci fıkrası uyarınca gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece belirtilen amaçlar ile sınırlı kılınması koşulu bu tür hizmet alımları için yapılacak paylaşımlar için de zorunlu olmakla birlikte, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca bu tür paylaşımlar için ilave olarak müşterinin talep ya da talimatının bulunması da gerekmekte;
• Banka ile müşterileri arasındaki uyuşmazlıklarda yurt içindeki ya da yurt dışındaki yargı makamları ile tahkim, arabuluculuk ve hakem heyeti gibi alternatif uyuşmazlık çözmeye yetkili makamlar önünde bankayı temsil etme potansiyeli bulunan ancak henüz bir “temsil ilişkisi bulunmayan” ve mevcut uyuşmazlığa ilişkin belge ve kayıtları incelemesi gerekip bu inceleme neticesinde bankaya görüşünü iletmek üzere hukuki danışmanlık hizmeti alınan taraflarla yapılacak paylaşımlar için de Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen müşterinin talep ya da talimatının alınmış olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, “temsil ilişkisi bulunmadığı halde” hukuki danışmanlık hizmeti alınan bu gibi taraflar ile, müşteri kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde bir paylaşım yapılmaması halinde ise, müşteriden talep ya da talimat alınmasına gerek bulunmamaktadır.
3.11. 5549 Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve bankaların tabi olduğu uluslararası AML/CTF düzenlemeleri kapsamında işlemleri tamamlamak için gereken, muhabir bankalarca talep edilen bilgilerin (işleme konu taraflara ait kimlik/adres/vatandaşlık/nihai faydalanıcı/meslek/faaliyet ve benzeri bilgileri ile tarafların ortakları veya ilişkili olduklarına ait kimlik/adres/vatandaşlık/nihai faydalanıcı/meslek/faaliyet ve benzeri gibi üçüncü taraf bilgileri) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası kapsamında işlemin gerçekleştirilebilmesi için paylaşımı zorunlu olan bilgiler olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği:
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun 5 inci maddesi uyarınca finansal gruba bağlı kuruluşların, müşterinin tanınmasıyla hesap ve işlemlere ilişkin olarak grup içerisinde bilgi paylaşımı sır saklama yükümlülüğüne aykırılık teşkil etmemektedir.
Diğer taraftan, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasında “İşlemin doğası gereği yurt içinde ya da yurt dışında kurulu banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme, menkul kıymet mutabakat veya mesajlaşma sistemleri ile etkileşimin gerekli olduğu ve işlemin tamamlanabilmesi için yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasının işlemin zorunlu unsuru olduğu, yurt içi/yurt dışı fon transferi, yurt dışı akreditif, teminat mektubu, referans mektubu gibi işlemler için, işlemin müşteri tarafından başlatılması ya da elektronik bankacılık hizmetlerine yönelik dağıtım kanalları üzerinden müşteri tarafından emir girilmesi, söz konusu paylaşımlar bakımından üçüncü fıkrada belirtilen müşteri talep ya da talimatı yerine geçer.” hükmüne yer verilmektedir.
Ancak bu hüküm dayanak gösterilerek müşteri tarafından başlatılan işlemler ya da girilen emirler kapsamında yurt içindeki ya da yurt dışındaki taraflarla müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşılabilmesi için, banka tarafından müşteriye kullandırılan sistemin kuralları gereği söz konusu bilgi paylaşımının işlemin tamamlanabilmesi için zorunlu unsur olması gerekmektedir. Dolayısıyla müşteriye kullandırılan sistem kurallarının zorunlu kılmadığı ancak yurt dışındaki muhabir banka gibi diğer tarafların kendi risk yönetim politikası veya sair diğer sebeplerle paylaşımı zorunlu kıldığı müşteri bilgilerinin, 2.2 başlığı altında yapılan açıklamalar saklı kalmak üzere, bu fıkra kapsamında değil Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ele alınması gerekmektedir.
3.12. Banka müşterisi olan ve Türkiye’de faaliyette bulunan çok uluslu şirketlerin, muhasebe sistemleri üzerindeki banka hesap mutabakatı gibi bazı operasyonlarının yürütülmesi amacıyla içinde üçüncü taraf bilgilerinin de yer aldığı müşteri hesap hareketlerinin, müşterinin bağlı oldukları çok uluslu grubun hizmet merkezleri ile paylaşılması:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde de belirtildiği üzere, sır niteliğindeki bilgilerin paylaşılmasına ilişkin genel ilkeler, paylaşımın, sadece belirtilen amaçlarla sınırlı olması ve ölçülülük ilkesine uygun olarak bu amaçların gerektirdiği kadar veriyi içermesi olup, paylaşımın ölçülü olabilmesi için yerine getirilmesi gereken asgari hususlar ise Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında sayılmaktadır.
Kanunun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, diğer kanunların emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, müşteri sırrı niteliğindeki bilgiler, müşterinin açık rızası alınsa dahi, müşteriden gelen bir talep ya da talimat olmaksızın yurt içindeki ve yurt dışındaki üçüncü kişilerle paylaşılamaz ve müşterinin bilgilerini paylaşmaya dair açık rıza göstermesi veya talep ya da talimat vermesi bankanın vereceği hizmetler için bir ön şart haline getirilemez. Bu şartın istisnası ise Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan hallerdir.
Bu kapsamda, banka müşterisi olan şirketlerin, hesap hareketlerine ilişkin bilgilerin, yurt dışına, şirketin bağlı olduğu çok uluslu grubun paylaşımlı hizmet merkezlerine gönderilebilmesi için müşterinin bu konuda talep ya da talimatının alınması gerekmektedir.
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin “Müşterinin, talep ya da talimatı üzerine yapılacak paylaşımlarda birinci fıkrada belirtilen ölçülülük ilkesine uyulup uyulmadığı, müşterinin talep ya da talimatına uyulup uyulmadığı ile sınırlı olarak değerlendirilir. Müşterinin paylaşılmasını talep ettiği veri seti içinde başka müşterilere ya da başka bankaların müşterilerine ilişkin sır kapsamındaki bilgilerin de olması halinde ise, birinci fıkradaki yükümlülüğe herhangi bir sınırlama olmaksızın uyulması zorunludur.” hükmünü amir yedinci fıkrasında ise müşterinin talep ya da talimatı üzerine yapılacak paylaşımda başka müşterilere ilişkin sır kapsamındaki bilgilerin olması halinde, söz konusu paylaşımın Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen, “amaçla sınırlı olmak” ve “ölçülülük ilkesine uygun olarak bu amaçların gerektirdiği kadar veriyi içermek” esaslarına uygun şekilde yapılması ve paylaşımın ölçülü olabilmesi için anılan hükümde sayılan asgari hususların da yerine getirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan Yönetmeliğin bu hükmü, içinde üçüncü taraf bilgilerinin de yer aldığı müşteri hesap hareketleri gibi müşteri bilgilerinin, müşterinin talep ya da talimatı üzerine, bizatihi müşterinin kendisi/temsilcisi ile ya da kendisine/temsilcisine ait olduğunu beyan ettiği bir iletişim adresi ile paylaşılmasına engel teşkil etmemektedir. Ancak söz konusu temsil ilişkisinin kurulmasına yönelik müşteri tarafından yapılacak yetkilendirmede ve müşterinin bankaya ileteceği talep/talimatta, müşteri sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelerin de temsilci ile paylaşılabileceğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu gibi durumlarda müşterinin paylaşılmasını talep ettiği veri seti içinde başka müşterilere ya da başka bankaların müşterilerine ilişkin sır kapsamındaki bilgilerin de olması nedeniyle bankanın, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki yükümlülüğe herhangi bir sınırlama olmaksızın uyma yükümlülüğü bulunmamakta, 6 ncı maddenin yedinci fıkrasının birinci cümlesinde de belirtildiği şekilde bu gibi durumlarda bankanın ölçülülük ilkesine uyup uymadığı hususu, müşterinin talep ya da talimatına uyulup uyulmadığıyla ya da diğer bir ifade ile bu talep/talimatın sınırlarını aşacak şekilde bizatihi bankanın paylaşım amaç ve yöntemlerini belirleme konusunda inisiyatif alıp almadığıyla sınırlı olacak şekilde değerlendirilmelidir.
3.13. Ana ortaklığın müşterisi olmayan banka müşterileri ile ilgili Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında (konsolide finansal tablo hazırlama çalışmaları, risk yönetimi ve iç denetim uygulamaları) veri paylaşılması halinde bu bilgilerin anonim halde gönderilmesinin gerekip gerekmediği ve anonimleştirme yapılması halinde yine de gizlilik sözleşmesi yapılmasına gerek olup olmadığı:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen hallerde, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ve üçüncü fıkrası kapsamında aynı zamanda ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketinin de müşterisi olmayan banka müşterileri ile ilgili olarak söz konusu taraflarla paylaşılacak müşteri sırrı niteliğindeki bilgilerin, müşterilerin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmasının önünde bir engel bulunmamaktadır.
Bu haller dışında ise, söz konusu taraflar ile yapılacak paylaşımların müşteri kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması gerekmekle birlikte, müşteri kimliğini belirli veya belirlenebilir kılmamak adına uygulanabilecek tek yöntem “anonimleştirme” yöntemi olmayıp, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen diğer yöntemler olan “toplulaştırma ve kimliksizleştirme” yöntemlerinin de kullanılması mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, (b) bendi de dahil olmak üzere, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan tüm hallerde, paylaşımın müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olup olmadığı fark etmeksizin, gizlilik sözleşmesinin yapılması gerekmektedir.
3.14. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen “Kurumun uygun görüşünün alınmış olması” şartı ile kastedilenin ne olduğu ve bu şartın bulunmasının bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırıp kaldırmayacağı:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında; “(8) 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında, kredi karşılık hesaplamaları ile içsel sermaye yeterliliği hesaplamaları gibi çok sayıda müşteriye ilişkin kapsamlı veri paylaşımını gerektiren paylaşımlar ile karşı tarafın uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımlar için, paylaşım öncesinde Kurumun uygun görüşünün alınmış olması şartıyla, birinci fıkranın (ç) bendi uygulanmaz. 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında konsolide risk yönetimi amacıyla paylaşılacak verilerin, banka ana sermayesinin yüzde onu veya daha fazlası oranında kredi kullandırılmış bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna ait olması halinde ise, söz konusu veriler için paylaşım öncesinde Kurumun uygun görüşünün alınmış olması ve birinci fıkranın (ç) bendine uyum şartı aranmaz. Kurul bu fıkrada yer alan sınırlamaları değiştirmeye ya da bu fıkrada yer alan hususlara ilişkin yeni sınırlamalar getirmeye yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
2.1 ve 2.2 numaralı başlıklarda da belirtildiği üzere, bu hüküm uyarınca Kuruma yapılacak başvurularda, uyum riski çerçevesinde ana ortaklık/hakim ortak ile yapılması planlanan paylaşım kapsamında hangi verilerin paylaşılacağı, paylaşılacak verilerin paylaşım amacının yerine getirilmesi için gerçekten gerekli olup olmadığı ve uyum riski yönetimi için talep edilen bilgilerin geçerli bir mevzuat hükmünden kaynaklanıp kaynaklanmadığının somut bir şekilde ortaya konulması gerekmekte ve uyum riskine konu yabancı mevzuat hükümlerinin orijinal metinleri ile birlikte Türkçe tercümelerinin de başvuru kapsamında Kuruma iletilmesi ve bu kapsamda bankanın Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca tesis edeceği Bilgi Paylaşım Komitesinin yapmış olduğu ölçülülük değerlendirmesinin ve paylaşım talebi hakkındaki kendi uygunluk görüşünün de Kuruma iletilmesi gerekmektedir.
Benzer şekilde söz konusu fıkrada belirtilen “çok sayıda müşteriye ilişkin kapsamlı veri paylaşımını gerektiren paylaşımlar” için Kuruma yapılacak başvurularda da, ana ortaklık/hakim ortak ile yapılması planlanan paylaşım kapsamında hangi verilerin paylaşılacağının ve paylaşılacak verilerin paylaşım amacının yerine getirilmesi için gerçekten gerekli olup olmadığının somut bir şekilde ortaya konulması gerekmekte olup, bu kapsamda bankanın Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca tesis edeceği Bilgi Paylaşım Komitesinin yapmış olduğu ölçülülük değerlendirmesinin ve paylaşım talebi hakkındaki kendi uygunluk görüşünün de Kuruma iletilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, söz konusu Yönetmelik hükmünde belirtilen “Kurumun uygun görüşü”, paylaşımın içeriğinin, ölçülülüğünün ya da gerekliliğinin Kurum tarafından onaylandığını değil; banka tarafından başvuru kapsamında Kuruma iletilen bilgi, belge ve beyanların paylaşım yapılabilmesine izin vermeye yetecek detay ve kapsamda olduğuna ilişkin verilen bir uygunluk görüşüdür. Dolayısıyla söz konusu başvurular kapsamında Kurum tarafından verilen uygunluk görüşü, bankanın Kanunun 73 üncü maddesi ve Yönetmelikten kaynaklanan uyum yükümlülüklerini ve sorumluluklarını kaldırmadığı gibi, paylaşımın ölçülü ya da gerekli olduğunun onayı manasına da gelmemektedir.
3.15. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, Yönetmeliğin 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında denetim çalışma kağıtları da dahil olmak üzere, iç denetim uygulamaları amacıyla yapılan paylaşımların müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak veriler içermesi, ölçülülük ilkesinin düzenlendiği Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırılık olarak kabul edilmekte olup, yurt dışında bulunan ana ortaklığın yerinde veya uzaktan denetim uygulamaları amacıyla müşteri bilgilerinin paylaşılması gerektiği durumlarda söz konusu denetimlerin etkin bir şekilde yerine getirebilmesi amacıyla bilgi paylaşımının nasıl yapılabileceği:
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre bilgisi paylaşılacak müşteri aynı zamanda ana ortaklığın/hakim ortağın da ortak müşterisi değilse paylaşılacak söz konusu gerçek/tüzel kişi müşteriye ilişkin sır niteliğindeki bilgilerin, anılan müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak nitelikte olmaması, diğer bir deyişle açık bir şekilde paylaşılmaması, gerekmektedir. Ayrıca, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca, sır niteliğindeki müşteri bilgilerinin açık bir şekilde paylaşılabilmesi için zorunlu tutulan ortak müşteri olma şartı anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında yapılacak paylaşımlar için olmak üzere ve yalnızca aşağıdaki durumlarda aranmamaktadır:
1. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olması kaydıyla, kredi karşılık hesaplamaları ile içsel sermaye yeterliliği hesaplamaları gibi çok sayıda müşteriye ilişkin kapsamlı veri paylaşımını gerektiren paylaşımlar,
2. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olması kaydıyla, karşı tarafın uyum riski amacıyla yapılacak paylaşımlar,
3. Kurumun paylaşım öncesinde uygun görüşünün alınmış olmasına gerek olmaksızın, banka ana sermayesinin yüzde onu veya daha fazlası oranında kredi kullandırılmış bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir risk grubuna ait verileri içeren konsolide risk yönetimi amacıyla yapılacak paylaşımlar.
Söz konusu hükümden de anlaşılacağı üzere, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında yapılacak paylaşımlarda, yalnızca yukarıda sayılan durumlarda müşterinin kimliğinin belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde paylaşılabilmesi için gerekli olan “ortak müşteri olma” şartının (Yönetmelik madde 6/1-ç) aranmadığı hükme bağlanmış olup, bu durumlarda dahi ölçülülük ilkesi gereği Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen “Paylaşılacak veriler toplulaştırıldığında, kimliksizleştirildiğinde ya da anonim hale getirildiğinde söz konusu amaçlar yine de gerçekleştirilebiliyor ise bu yöntemlerin uygulanması.” ilkesine uyumun gözetilmesi gerekmektedir. Diğer bir ifade ile Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen hallerde, aynı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen ortak müşteri olma şartının aranmaması nedeniyle toplulaştırma, kimliksizleştirme ya da anonim hale getirme yöntemlerinin kullanılma zorunluluğu bulunmasa dahi, anılan maddenin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca bu yöntemlerin uygulanması halinde paylaşım amaçları yine de yerine getirilebiliyor ise bu yöntemlerin uygulanmasına devam edilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla, iç denetim uygulamaları kapsamında yapılacak paylaşımlar da dahil olmak üzere ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketi ile yapılacak paylaşımlarda, ortak müşteri olma şartı bulunsun ya da bulunmasın, müşteri bilgilerinin açık bir şekilde paylaşılması gerekmiyor ise paylaşımın bu şekilde yapılmaması ve yukarıda belirtilen yöntemlerin uygulanması beklenmektedir.
Diğer taraftan Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin onuncu fıkrasında 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası kapsamında denetim çalışma kağıtları da dahil olmak üzere, iç denetim uygulamaları amacıyla yapılan paylaşımların müşterinin kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak veriler içermesinin, anılan maddenin birinci fıkrasında belirtilen “ölçülülük” ilkesine aykırılık teşkil edeceği açıkça belirtilmiş olduğundan ve iç denetim uygulamaları özelinde 6 ncı maddenin sekizinci fıkrasında herhangi bir istisna tanınmamış olduğundan, paylaşılacak müşteri bilgilerinin aynı zamanda ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketinin de ortak müşterisi olmadığı durumlarda, iç denetim uygulamaları kapsamında ana ortaklık, hakim ortak ya da grup şirketi ile müşteri kimliğini belirli veya belirlenebilir kılacak şekilde bir bilgi paylaşımı yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak ana ortaklığın uyum riski yönetimi kapsamında, bankanın denetim çalışma kağıtlarında ya da iç denetim uygulamaları kapsamında yer verilen müşteri bilgilerine açık bir şekilde erişmesi gerektiğinin somut bir şekilde ortaya konulabilmesi durumunda, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca Kuruma yapılacak başvuru üzerine, anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin uygulanmaması ve dolayısıyla müşteri bilgilerinin toplulaştırma, kimliksizleştirme ya da anonim hale getirme gibi yöntemler uygulanmadan paylaşılması mümkün bulunmaktadır.
4. Bilgi Paylaşım Komitesine İlişkin Açıklamalar (Madde 7)
4.1. Yönetmeliğin 7 nci maddesinde yer verilen Bilgi Paylaşım Komitesinin, müşteri sırrı ve banka sırrı niteliğindeki bilgiler hakkında gelen tüm paylaşım taleplerini somut olay özelinde değerlendirmesinin gerekip gerekmediği, komitenin genel olarak, yapılacak paylaşımların banka içinde nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esasları oluşturup takibini yapmasının yeterli olup olmayacağı:
Yönetmeliğin 7 nci maddesinde Bilgi Paylaşım Komitesinin, Yönetmeliğin 5 inci madde kapsamında yapılacak paylaşımlar da dâhil olmak üzere, ölçülülük ilkesini dikkate alarak bankaların yapacağı müşteri sırrı ve banka sırrı niteliğindeki bilgilerin paylaşımını koordine etmek, gelen paylaşım taleplerinin uygunluğunu değerlendirmek ve bu değerlendirmeleri kayıt altına almakla sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Dolayısıyla Bilgi Paylaşım Komitesinin, tüm paylaşım taleplerini somut olay bazında değerlendirmesi gerekmekle birlikte, aynı tür ve süreklilik arz eden paylaşım talepleri için genel bir değerlendirme yapmak suretiyle, bu türdeki paylaşımların nasıl ele alınması gerektiğini yapacağı bu genel değerlendirme ile belirlemesi mümkün bulunmakta ve bu şekilde genellik ve süreklilik arz eden her paylaşım talebi için ayrı ayrı değerlendirme yapması gerekmemektedir.
Diğer taraftan, yukarıda yer verilen 2.1 ve 2.2 başlıklı açıklamalarda da belirtildiği üzere, bankanın Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında yapacağı başvurularda, o başvuruya ilişkin her bir somut olay bazında yapılacak paylaşımlar için, bankanın Bilgi Paylaşım Komitesinin yapacağı ölçülülük değerlendirmesini ve paylaşım talebi hakkındaki kendi uygunluk görüşünü Kuruma iletmesi gerekmektedir.