KolayuyumGiriş yap

2021/1 Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın Araç Muayene Genelgesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

Konu: Araç Muayene Genelgesi

GENELGE

2021/1

Bilindiği üzere, 23/9/2004 tarihli ve 25592 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Araç Muayene İstasyonlarının Açılması İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik, vatandaşlardan gelen talepler, karşılaşılan sorunlar, sahadan edinilen tecrübeler, günümüzün gelişen şartlar ve ihtiyaçları dikkate alınarak revize edilmiş ve 6/1/2021 tarihli ve 31356 sayılı Resmi Gazete’de yeniden yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bakanlığımız, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile araç muayene işleticisi kuruluşlar arasında 15 Ağustos 2007 tarihinde imzalanan imtiyaz sözleşmesi gereği, ülke genelinde açılması gereken araç muayene istasyonlarının tamamı açılmış ve faaliyete geçmiş bulunmaktadır. Araç muayene istasyonlarının açıldığı 11/1/2008 tarihinden bugüne kadar yapılan uygulamalar esnasında elde edilen tecrübe ve ortaya çıkan ihtiyaçlar dikkate alınarak araç muayene hizmetinin, bu konudaki mevzuatın amaç ve hedeflerine uygun gerçekleşmesini teminen aşağıdaki usul ve esasların belirlenesine ihtiyaç duyulmuştur.

Buna göre;

A - Araç muayene hizmetine ilişkin hususlar

1) Araç muayene istasyonlarında randevu ile araç muayene hizmeti verilebilir. Randevu ile çalışan muayene istasyonlarında muayene tekrarlan da randevu ile yapılır ancak, muayene tekrarlarının randevuları öncelikli olarak verilir. Muayene tekrarına kalan araçların, araç sahibinin talep etmesi halinde aynı gün için muayene tekrarı randevusu verilir.

2) Muayene tekrarlarına ilişkin randevular toplam muayene oranının % 35’ini, periyodik muayenelere ilişkin randevular ise toplam randevuların % 65’ini geçemez. Ancak muayene tekrarı randevuları için talebin % 35’den az olması durumunda kalan miktar için periyodik muayenelere randevu verilebilir. Aynı şekilde, periyodik muayene randevuları için talebin % 65’den az olması durumunda kalan miktar için muayene tekrarlarına randevu verilebilir.

3) Sadece randevuyla hizmet veren araç muayene istasyonlarında; üzerinde değişiklik yapılan araçlar, muayene süresi geçirilen araçlar, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmaması nedeniyle idari ve cezai müeyyide uygulanan araçlar ile engelli vatandaşlara ait araçların muayenesi için verilen randevu süresi 7 (yedi) günü geçemez.

4) Yetkili trafik zabıtasınca muayeneye gönderilenler hariç olmak üzere, araç muayene istasyonlarında tespit muayeneleri de randevu ile yapılır.

B - Araç muayene işlemlerine ilişkin hususlar

1) Ambulans, itfaiye araçları, afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlar, engelli vatandaşlara ait araçlar ve muayene tekrarına gelen araçların muayeneleri öncelikli olarak yapılır. Ambulansların muayene işlemlerinde; sedyenin bir koltuk olarak değerlendirilmesi, ilkyardım çantası istenilmemesi ve hasta mahremiyeti amacıyla takılan buzlu camların herhangi bir kusur olarak değerlendirilmemesi gerekir.

2) Büyükşehirlerde Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) veya diğer yerlerde ilgili trafik komisyonları kararları gereğince uygulanan ve aracın rengini değiştirecek nitelikte olmayan renkli kuşaklara sahip ticari araçların muayenelerinde, bu kuşakların araç tescil belgelerine işlenmesi şartı aranmaz.

3) Araç muayenesine başlanılabilmesi için; trafik tescil belgesi aslı, istasyonda yapılan Hazine ve Maliye Bakanlığı sistem sorgulamasında aracın vergi borcu olmaması, geçerli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi (bu poliçe, istasyonda yapılan elektronik sistem sorgulamasında aracın geçerli bir poliçesinin bulunduğu görüldüğünde aranmaz), tadilat muayenelerinde ise ayrıca, yetkili mühendis tarafından çizilen onaylı tadilat projesi ve hesaplamalarının ibraz edilmesi gerekir.

C - Araç muayene istasyonlarının çalışma usul ve esaslarına ilişkin hususlar

1) Muayene istasyonlarında yaşanan yoğunlukların kısa sürede azaltılması bakımından, bu tür durumlarda; muayene istasyonunda herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi kaydıyla herhangi bir muayene istasyonunda görev yapan istasyon amiri, amir yardımcısı veya muayene teknisyeni sadece aynı ildeki diğer muayene istasyonlarında, Bakanlığa U-NET Otomasyon sistemi üzerinden bilgi verilmek kaydıyla görevlendirilebilir. Bu durumun haricindeki görev yeri değişiklikleri ise, fiziki yazışma olmaksızın Bakanlık U-Net Otomasyon sistemi kullanılarak talep edilir ve uygun görülmesi halinde Bakanlık sistemi üzerinden onaylanır.

2) İşletici tarafından seyyar muayene istasyonları ile seyyar traktör muayene istasyonlarına ait iş programları, araç yoğunluğunun olduğu köy, kasaba ve beldelerde dâhil olmak üzere Bakanlık U-Net Otomasyon sistemi üzerinden talep edilir ve uygun görülmesi halinde, Bakanlık U-Net Otomasyon sistemi üzerinden onaylanır.

3) Araçlar üzerine logo işletilmesi veya sökülmesi, motor ve şasi numaralarının tespiti, servis araçlarına kuşak takılması veya sökülmesi, hususi olarak tescilli araçların ticari taksiye veya ticari taksilerin hususi araçlara dönüştürülmesi haricinde, tespit muayenesi yapılmaz.

4) Araç muayene istasyonlarında araçların tespit muayeneleri ücretsiz olarak yapılır.

5) İşletici kuruluşa başvurulması halinde, aynı adreste bulunan 30 adet ve üzeri sayıda aracın, bulundukları adreste tespit muayeneleri yapılabilir. Bu muayenelerde, işletici veya alt işleticiler tarafından masrafların karşılanabilmesi amacıyla araç başına 15 TL’yi geçmemek şartıyla ücret talep edilebilir.

6) Trafikten çekme belgesi alıp belli bir süre sonra tekrar trafiğe çıkarılan taşıtlardan, trafikten çekildiği süre boyunca %5 tutarındaki gecikme bedeli belgelendirilmesi şartıyla tahsil edilmez.

7) Bakanlık U-NET Otomasyon sisteminde muayene kaydı bulunan araçların varsa gecikme bedeli tahsil edilir. Bakanlık U-NET Otomasyon sisteminde herhangi bir muayene kaydı bulunmayan araçların, yürürlükten kaldırılan motorlu araç trafik belgesi aslı veya son muayene tarihini belirtir ilgili vergi dairelerinden araç muayene harcının ödendiğine dair belge veya yazı aslının verilmesi halinde, söz konusu belge veya yazının ilgili istasyonda arşivlenmesi kaydıyla, belgelenen bu süre için gecikme bedeli tahsil edilmez. Son muayene tarihinin belgelendirilememesi halinde ise 1/1/2005 tarihi esas alınarak gecikme tarihinden itibaren gecikme bedeli tahsil edilir.

8) Bakanlık, sabit araç muayene istasyonlarını üçer aylık periyodlarla U-Net Otomasyon sistemi üzerinden denetler. Sabit araç muayene istasyonlarında; otomasyon sisteminden Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının ilk iş günü esas alınmak suretiyle alman ve alınma tarihi itibarıyla son bir yıllık ülke ortalamasına göre, ilk muayenelerden geçememe oranında en fazla - % 35'lik, muayene tekrarlarında ise en fazla - % 70'lik bir sapma, kabul edilebilir bir değer olarak sayılır. Sabit araç muayene istasyonlarının sapma değerlerinin dışında kalınıp kalınmadığının tespitinde, son bir yıllık süre içinde muayeneye gelen motosiklet, motorlu bisiklet ve traktörler hariç toplam araç sayıları ve muayeneden kalan motosiklet, motorlu bisiklet ve traktörler hariç toplam araç sayıları kullanılır. Ülke genelindeki ve her bir sabit araç muayene istasyonunda muayeneye gelen araç sayıları ve muayeneden kalan araç sayıları kullanılarak her bir sabit araç muayene istasyonundaki muayeneden kalma oranları yüzdesel olarak hesap edilir. Yüzdesel olarak hesap edilen ülke genelindeki muayeneden kalma oranlarına göre asgari muayeneye gelmesi gereken araç sayıları ve asgari muayeneden kalması gereken araç sayıları hesaplanır. Bu şekilde elde edilen araç sayılarının altında muayene yapıldığı tespit edilen araç muayene istasyonları bu madde kapsamında değerlendirmeye alınmaz.

9) Araç muayene istasyonlarında yapılacak periyodik muayenelerde;

(1) Bir kişi tarafından aynı takvim ayı içerisinde kendi adına tescilli olmayan yalnızca iki aracı muayeneye getirilebilir. Aynı kişinin ikiden fazla aracı aynı takvim ayı içerisinde muayeneye getirmek istemesi halinde ise; bu araç/araçlar için düzenlenmiş noter onaylı geçerli vekâletnameleri muayene istasyonu yetkililerine vermesi, muayene istasyonu yetkililerinin de bu vekâletnameleri kayıt altına alması zorunludur.

(2) Tüzel kişiliklerle ilgili olarak;

a) Kamu Kurumlan hariç olmak üzere, tüzel kişilik çalışanlarının, bu tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından imzalanarak kendilerine verilmiş olan ve muayene yaptırmaya yetkili olduğunu belirten bir yazı ile birlikte tüzel kişiliğe ait aracı muayeneye getirebilmesi, muayene istasyonu yetkililerinin de kendilerine verilen bu yazıları kayıt altına alması zorunludur.

b) Tüzel kişiliğe ait olan ve tüzel kişilik çalışanı olmayan bir kişi tarafından aynı takvim ayı içerisinde yalnızca iki araç muayeneye getirilebilir. Tüzel kişiliğe ait ikiden çok aracın tüzel kişilik çalışanı olmayan bir kişi tarafından aynı takvim ayı içerisinde muayeneye getirilmesi halinde ise; noter onaylı geçerli vekâletname ibraz edilmesi, muayene istasyonu yetkililerinin de kendilerine verilen bu vekâletnameleri kayıt altına alması zorunludur.

(3) Bu maddenin (1) ve (2) fıkralarındaki kurallara uyulmadan muayeneye getirilen araçlar, istasyon park alanına alınmaz.

10) İşletici kuruluşa, Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu tarafından yarış aracı olduğu bildirilen araçların muayenelerinde, bu araçların yarışa ilişkin ilave donanımları ağır kusur veya emniyetsiz olarak değerlendirilmez.

11) Trafik tescil kuruluşlarınca düzenlenen araç tescil belgelerinde motor ve şasi numaralarında sehven sadece 1 (bir) yerine “I” harfi, 0 (sıfır) yerine “O” harfi veya “Q” harfi ve “S” harfi yerine “Ş” harfi yazıldığının tespiti halinde, motor ve şasi numarasında başka bir eksiklik veya yanlışlık bulunmaması kaydıyla 1 (bir) ile “I” harfi, 0 (sıfır) ile “O” harfi ve “Q” harfi ve “S” harfi ile “Ş” harfi birbirleri yerine kullanılmış olarak değerlendirilebilir.

12) 1/1/2009 tarihinde yürürlüğe giren Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik ile Tip Onayı Yönetmeliklerinin yürürlüğe giriş tarihlerinden önce trafiğe çıkmış olan ve çeşitli tadilatlar sonucunda kamu yararına kullanılmak üzere cenaze yıkama aracı, gezici kütüphane aracı, kan alma aracı, cenaze nakil aracına dönüştürülen araçlar, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin (c) bendinin on dört numaralı alt bendinde yer alan özel amaçlı taşıtlar (araç tescil belgesinde özel amaçlı taşıt yazmasa bile) gibi muayene işlemine tabi tutulur ve bu araçların muayene işlemlerinde tadilat projeleri istenilir ancak, bu projeler Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında değerlendirilir.

D - Diğer hususlar

1) Araç muayene istasyonu hizmet binası, idari bina ve park alanından bağımsız olmak kaydıyla muayene istasyonlarında kafeterya, taşıt hizmet noktaları (oto koruma, temizlik, yıkama vb.) ile ATM ve ankesörlü telefon için özel alan tahsisi yapılabilir.

2) Araç muayene istasyonu idari binasına kuru yiyecek ve içecek otomatları konulabilir.

3) Araçların muayenelerinde, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde ve Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik’te belirtilen boyutlara uygun olmayan araçlar ağır kusurlu olarak değerlendirilir. Ancak, Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesi gereğince ölçümlerde % 2 tolerans uygulanır.

E - İdari müeyyide

1) Bu Genelgeye aykırı davranan işleticilere 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde öngörülen yaptırımlar uygulanır.

F - Yürürlükten kaldırma

1) 21/9/2007 tarih ve 34516 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile 6/7/2009 tarih ve (2009/KUGM-17/ARAÇ MUAYENE) sayılı Genelge, 18/7/2012 tarih ve (2012/KDGM- 05/ARAÇ MUAYENE) sayılı Genelge ve 30/6/2016 tarih ve (2016/KDGM-16/ARAÇ MUAYENE) sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.

G - Yürürlük

1) Bu Genelge’de düzenlenen hususlar; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 8 ve 35 inci maddeleri ile Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde olmak üzere ve bunların Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye istinaden uygun görülmüştür. Bu Genelge yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

İşlemlerin buna göre ifası hususunda bilgilerinizi ve gereğini arz ve rica ederim.