2020/37-161 Botaş Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü İç Denetim Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü İç Denetim Daire Başkanlığının işleyiş ve yönetimi ile iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklara yönelik usul ve esasları düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge, BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatında yer alan birimlerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu tüzel kişiliklerinin birimlerinin iç denetim birimince yapılacak iç denetim faaliyetlerini kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 8/06/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespiti Hakkında Kararları uyarınca hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Artık risk: Olumsuz bir olayın etki ve olasılığını azaltmak amacıyla riski karşılamaya yönelik kontrol faaliyetleri de dâhil alınan tedbirlerden sonra kalan riski,
b) Başkan: BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü İç Denetim Daire Başkanını,
c) Başkanlık: BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü İç Denetim Daire Başkanlığını,
ç) Birim: BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatı ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu bağlı şirketleri dâhil tüm üniteleri,
d) BOTAŞ: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğünü,
e) Çalışma kâğıtları: Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler, bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri gibi denetim süresince yapılan tüm çalışmaların belgelendirildiği kâğıtları,
f) Danışmanlık hizmeti: Herhangi bir icrai ve idari sorumluluk üstlenmeden, BOTAŞ faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacını güden, niteliği ve kapsamı talep eden Birim ile birlikte kararlaştırılan tavsiye niteliğindeki istişari faaliyetler ve bununla bağlantılı diğer hizmetleri,
g) Genel Müdür: BOTAŞ Genel Müdürünü,
ğ) Güvence hizmeti: BOTAŞ faaliyet, işlem, süreç ve projeleri veya BOTAŞ ile ilgili diğer herhangi bir konu hakkında bağımsız görüş veya kanaat sunulabilmesi için, eldeki bulguların objektif bir şekilde değerlendirilmesini içeren ve makul güvence sağlamak üzere yürütülen denetim faaliyetlerini,
h) IIA: Uluslararası İç Denetim Enstitüsünü (Institute of Internal Auditors),
ı) İç Denetçi: BOTAŞ İç Denetim Daire Başkanlığı İç Denetçilerini,
i) İç denetim: BOTAŞ’ın faaliyetlerini geliştirmek ve faaliyetlerine değer katmak amacıyla yapılan bağımsız ve objektif güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetini; sistematik ve disiplinli bir yaklaşımla, BOTAŞ’ın kurumsal yönetim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik öneriler getirmek suretiyle BOTAŞ’ın amaçlarına ulaşmasına katkı sağlanmasını,
j) İç kontrol: BOTAŞ’ın amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, mali bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere BOTAŞ tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçler ile iç denetimi de kapsayan kontroller bütününden oluşan yönetim sistemini,
k) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı: İç denetim faaliyetlerinin, tüm yönlerini kapsayacak şekilde Uluslararası Mesleki Uygulama Çerçevesi İç Denetim Standartları ve Etik Kurallarına uygunluğunun değerlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin olarak yürütülen programı,
l) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı Dış Değerlendirme: Başkanlığın her beş yılda en az bir kez BOTAŞ dışından nitelikli bir bağımsız gözden geçirme ekibi tarafından incelenmesini,
m) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı İç Değerlendirme: Yürütülen iç denetim faaliyetinin sürekli izlenmesini ve kendi kendine değerlendirme yoluyla yıllık olarak gözden geçirilmesini,
n) Kontrol: Yönetim Kurulu, üst yönetim, yönetim ve diğer uygun birimlerin riski yönetmek, belirlenen amaç ve hedeflere ulaşma ihtimalini artırmak amacıyla aldığı tedbirleri,
o) Kurumsal yönetim: Yönetim Kurulu ve üst yönetim tarafından, adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk ilkeleri çerçevesinde, BOTAŞ’ın amaçlarına ulaşmasına yönelik olarak, BOTAŞ faaliyetlerinin raporlanması, yönlendirilmesi, yönetilmesi ve izlenmesi gayesiyle uygulanan yapı ve süreçlerin bileşimini,
ö) Risk: Amaçlara ulaşılması üzerinde etkisi olacak bir olayın meydana gelme ihtimalini,
p) Risk analizi: BOTAŞ’a, kaynaklarına ve varlıklarına yönelik risklerin değerlendirilmesini,
r) Risk yönetimi: BOTAŞ’ın amaçlarını gerçekleştirmek üzere makul bir güvence sağlamak amacıyla potansiyel riskleri belirleme, değerlendirme, yönetme ve izleme sürecini,
s) Süreç sahibi: Sürecin bütününden bilgi sahibi olan, sürecin bütününü şekillendiren, yöneten ve sürecin çıktılarından birinci dereceden sorumlu olan yöneticiyi,
ş) Süreç sorumlusu: Sürecin ilgili kısımlarını yürüten, temsil eden ve organizasyonda süreç sahibine bağlı olan personeli,
t) UMUÇ: IIA tarafından yayımlanan ve zaman içinde güncellenen haliyle yürürlükte olan Temel Prensipler, İç Denetimin Tanımı, Uluslararası İç Denetim Standartları ve Etik Kuralları içeren “Zorunlu Rehber” ile Uygulama Rehberi ve Tamamlayıcı Rehberi içeren “Tavsiye Edilen Rehber” yanı sıra İç Denetimin Misyonundan oluşan Uluslararası Mesleki Uygulama Çerçevesini,
u) Üst yönetim: BOTAŞ Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarını,
ü) Yönetim: Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına doğrudan bağlı olarak çalışan birim yöneticilerini,
v) Yönetim Kurulu: BOTAŞ Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
Madde 5 – İç denetimin misyonu
(1) İç denetimin misyonu, risk esaslı, objektif güvence sağlayarak tavsiye ve öngörülerle organizasyonel değeri korumak ve geliştirmektir.
Madde 6 – İç denetimin amacı
(1) İç denetimin amacı;
a) İç denetim kapsamındaki birimlerin faaliyetlerini geliştirmek ve faaliyetlerine değer katmak,
b) Risk esaslı, bağımsız ve objektif güvence ve danışmanlık faaliyeti sağlamak,
c) Sistematik ve disiplinli bir yaklaşımla, iç denetim kapsamındaki birimlerin kurumsal yönetim, risk yönetimi, kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirilmesine yönelik öneriler getirmek suretiyle amaç ve hedeflerine ulaşmasına katkı sağlamaktır.
Madde 7 – İç denetimin kapsamı
(1) Tüm birimler ile birimlerin faaliyet, işlem, süreç ve projeleri iç denetimin kapsamındadır.
Madde 8 – İç denetimin standartları
(1) İç denetim faaliyetleri, kurumsal yönetim ilkeleri dikkate alınarak, UMUÇ Zorunlu Rehberi, iç denetimin misyonu ve ilgili mevzuata uygun yürütülür.
Madde 9 – İç denetimin uygulanması
(1) İç denetim aşağıda belirtilen denetim uygulamalarını kapsar:
a) Uygunluk Denetimi: Denetlenen birimlerin faaliyet, işlem, süreç ve projelerinin ilgili mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesidir.
b) Performans Denetimi: Yönetimin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet, işlem, süreç ve projelerin planlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarındaki etkililiğin, ekonomikliğin ve verimliliğin değerlendirilmesidir.
c) Mali Kontrollerin Denetimi: Mali sistem ve tabloların doğruluğunu, tamlığını ve güvenilirliğini etkileyebilecek risklere yönelik uygulanan kontrollerin varlığının, değerlendirilmesidir.
ç) Bilgi Teknolojileri Denetimi: İç denetim kapsamındaki birimlerin iş süreçlerinde ve bilgi teknolojileri süreçlerinde kullanılan sistem ve uygulamalara ilişkin kontrollerin değerlendirilmesidir.
d) Süreç Denetimi: İç denetim kapsamındaki birimlerin iş süreçlerine ve faaliyetlerine ilişkin önemli riskleri indirgemeye yönelik iç kontrollerin varlığının, etkinliğinin ve yeterliliğinin değerlendirilmesidir.
(2) İç denetim, birinci fıkrada belirtilen denetim uygulamalarından birini veya birkaçını kapsayacak şekilde risk esaslı olarak yapılabilir. Ayrıca, bir birimde yürütülen denetim faaliyetinin başka bir birimi de ilgilendirmesi halinde diğer birimler de Genel Müdürün onayı ile denetim kapsamına alınabilir.
(3) Birinci fıkrada sayılan denetim uygulamalarına ek olarak, iç denetim kapsamındaki birimlerin faaliyetlerine değer katmak amacıyla, ilgili birimlerin talebinin Yönetim Kurulu veya Genel Müdür tarafından uygun görülmesi halinde işbu Yönergede öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde danışmanlık faaliyeti de gerçekleştirilir.
Madde 10 – Organizasyon yapısı
(1) Başkanlık; Daire Başkanı, İç Denetçiler ve İdari Büro personelinden oluşur.
(2) Başkanlık, işlevsel olarak Yönetim Kuruluna, idari olarak Genel Müdüre bağlı ve sorumludur.
(3) Başkan ve İç Denetçilere Yönetim Kurulu ve Genel Müdür dışında hiçbir makam ve mercii tarafından emir ve talimat verilemez.
(4) Başkanlığın yazı, hesap, arşiv, kütüphane, demirbaş takip, sekretarya ve benzeri diğer işleri İdari Büro tarafından yürütülür.
Madde 11 – Görev merkezi
(1) Başkanlığın ve İç Denetçilerin görev merkezi Genel Müdürlüktür.
Madde 12 – Görev yeri
(1) İç denetim faaliyetleri iç denetim kapsamındaki birimlerde yerine getirilir.
Madde 13 – Başkanın atanması
(1) Başkan, münhasıran İç Denetçiler arasından, kıdem, bilgi ve tecrübe düzeyi ile BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulu tarafından atanır.
(2) İç Denetim Daire Başkanı olarak görev yaparken herhangi bir nedenle görevden ayrılanlar, kendi istekleri doğrultusunda, Başkanlıkta İç Denetçi olarak görev yapmaya devam edebilirler.
Madde 14 – Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları
(1) Başkan, İç Denetim Daire Başkanlığının yönetiminden sorumludur.
(2) Başkanın görev, yetki ve sorumlulukları işbu Yönergenin diğer hükümlerinde yer alanlar dışında aşağıda belirtilmektedir:
a) İç Denetim faaliyetlerinin, kurumsal yönetim ilkeleri, UMUÇ Zorunlu Rehberi ve iç denetimin misyonu dikkate alınarak ilgili mevzuat ve İç Denetim Plan ve Programı ile bu Yönergeye uygun olarak yürütülmesini sağlamak ve bu yönde gerekli tedbirleri almak,
b) İç Denetçilerin de katılımıyla İç Denetim Planı ve İç Denetim Programını hazırlamak ve Genel Müdürün onayına sunmak,
c) Bu Yönergenin iç denetim faaliyetinin amaçlarına ve hedeflerine ulaşması için yeterli olup olmadığını İç Denetçiler ile birlikte yıllık olarak gözden geçirmek ve varsa değişiklik önerilerini Yönetim Kuruluna iletilmek üzere Genel Müdürün onayına sunmak,
ç) İç Denetçilerin İç Denetim Programı kapsamında görevlendirmelerini yapmak,
d) İç denetim faaliyetlerine ilişkin olarak, yönetimin aldığı düzeltici, önleyici ve iyileştirici tedbirleri içeren düzeltici eylem planlarının etkili bir şekilde uygulandığından veya üst yönetimin, gerekli tedbirin alınmamasının riskini üstlenmeyi kabul ettiğinden emin olmak ve gelişmeleri gözlemek amacına yönelik bir takip sistemi kurmak ve periyodik olarak Genel Müdürü bilgilendirmek,
e) Başkanlık tarafından verilecek danışmanlık hizmetlerinin kapsamını belirlemek,
f) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı oluşturmak, uygulamak ve sonuçlarını Genel Müdüre sunmak,
g) Kalite Güvence ve Geliştirme Programı Dış Değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici ve iyileştirici önlemleri almak,
ğ) İç Denetçilerin sürekli mesleki gelişimlerinin sürdürülebilmesi için yurt içi ve yurt dışı eğitim imkânlarını araştırarak uygun eğitim programlarına katılmalarını, profesyonel mesleki kuruluşlara üye olmalarını, anılan kuruluşların organizasyonlarına katılmalarını, Başkanlık dâhilinde bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılmasını sağlamak,
h) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, diğer birimlerdeki ve/veya BOTAŞ dışındaki uzmanlardan görüş ve yardım alınmasını sağlamak,
ı) İç denetim faaliyetlerine yönelik, bağımsızlık ve/veya tarafsızlığı tehdit ve/veya ihlal eden durumların veya iç denetim faaliyetlerinin UMUÇ Zorunlu Rehberine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini zorlaştıran ve/veya engelleyen hususların varlığı halinde gerekli tedbirleri almak ve Genel Müdürü bilgilendirmek,
i) Başkanlığın İç Denetim Planını gerçekleştirmek için gerekli insan kaynağı, finansal kaynak ve teknik donanıma sahip olmasını ve bu donanım ve kaynakların etkin bir şekilde kullanılması için gerekli önlemlerin alınmasını sağlamak,
j) İç denetim faaliyetleri sırasında tespit edilen veya Başkanlığa intikal eden inceleme veya soruşturma yapılmasını gerektiren hususları Genel Müdüre bildirmek,
k) İç denetim faaliyet raporunu yıllık olarak hazırlamak ve Genel Müdüre sunmak,
l) Dönemsel izleme raporunu yılda en az bir kez hazırlamak ve Genel Müdüre sunmak,
m) Başkanlığın yıllık bütçesini hazırlamak, onaya sunmak, personelin ihtiyacı olan mesleki araç, gereç ve malzemeyi temin etmek ve bu çerçevede gerekli tedbirleri almak,
n) Başkanlık ile dış denetim ve diğer denetim birimleri arasındaki iletişimi sağlamak,
o) Başkanlık tarafından yürütülen güvence ve danışmanlık faaliyetlerinin denetimi, gözetimi ve kontrol edilmesini sağlamak,
ö) Nihai iç denetim raporlarını, dağıtımından önce, UMUÇ Zorunlu Rehberi kapsamında kontrol etmek, onaylamak, aslını Başkanlıkta muhafaza etmek ve görev sonuçlarının öngördüğü tedbirlerin alınmasını sağlayabilecek uygun taraflara nasıl dağıtılacağına karar vermek,
p) Yönetim Kurulu, BOTAŞ içi üst düzey toplantılar ve BOTAŞ dışındaki mesleki toplantılarda Başkanlığı temsil etmek veya temsil edilmesini sağlamak,
r) Toplantı, kurs, eğitim, seminer ve benzeri çalışmalara katılacak İç Denetçileri belirlemek ve görevlendirmek,
s) İç ve dış yazıları imzalamak, İç Denetçiler ile İdari Büro personelinin izinlerini onaylamak,
ş) Genel Müdür ve Yönetim Kurulu tarafından mesleğiyle ilgili verilen diğer görevleri yapmak,
t) Başkanlığın kontrolünde olan bilgi, belge ve görev kayıtlarının saklanması ve arşivine ilişkin esasları belirlemek, Başkanlık dışı taraflarla paylaşılmasını onaylamak, BOTAŞ dışı taraflarla paylaşılması söz konusu olduğunda Genel Müdür veya Yönetim Kurulunun onayını almak.
(3) Başkan; birinci ve ikinci fıkra kapsamındaki görevlerini yerine getirirken işbu Yönergenin 6 ve 7 inci maddesinde belirlenmiş olan iç denetim amaç ve kapsamındaki birim, faaliyet, işlem, süreç ve projelerin iyileştirilmesini öncelikli hedefler olarak belirler.
Madde 15 – İç Denetim Daire Başkanına vekâlet
(1) Başkan, herhangi bir nedenle görevi başında bulunamayacağı durumlarda (izin, sağlık raporu, seyahat vb.), alacağı Genel Müdürlük Olur’u ile yerine vekâlet edecek kişi veya kişileri belirler.
Madde 16 – İdari Büro personeli ve görevleri
(1) Başkanlıkta, iç denetim faaliyetlerinin gerektirdiği nitelik ve sayıda İdari Büro personeli görevlendirilir.
(2) İdari Büro işlerinde gizlilik ve sır saklama yükümlülüğüne uymak esastır. İdari Büro personeli tarafından; rapor, yazışma ve bunlara ilişkin dosyalar başta olmak üzere hiçbir Başkanlık belgesi, basılı, dijital veya diğer herhangi bir şekilde Başkanlığın izni olmadan kimseye gösterilemez, verilemez; görev dolayısıyla edinilen bilgiler açıklanamaz ve herhangi bir şekilde ifşa edilemez.
(3) İdari Büro personeli aşağıdaki görevleri yerine getirir:
a) Başkanlığın yazışma ve haberleşme işlerini düzenli ve aksatmadan yürütmek,
b) Başkanlığa gelen her türlü yazının kaydını tutmak, ilgili olduğu yerlere vermek,
c) İç Denetçilerden gelen rapor ve yazıları kaydetmek, Başkanlığa sunmak, ilgili yerlere sevk işleminin yapılmasını sağlamak, sonuçlarını takip etmek,
ç) Düzenlenen rapor ve yazıların dosyalama işlemlerini yapmak, rapor dosyaları ile Başkanlığın diğer çalışmalarına ilişkin yazı, dosya ve kayıtları düzenli ve emniyetli şekilde muhafaza etmek,
d) Belgelerin güvenli şekilde arşivlenmesi ve arşiv sisteminin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak,
e) Başkanlığa tahsis edilmiş her türlü yayın, demirbaş eşya ve malzemenin kaydını tutmak, demirbaş eşyanın arıza, yenileme ve diğer ihtiyaçlarına ilişkin işlemleri yürütmek, demirbaş eşya ve sarf malzemeleri ile diğer ihtiyaçları işleyişi aksatmayacak şekilde takip ve temin etmek,
f) Görevlendirilen İç Denetçilerin seyahat işlemleri ile göreve başlama ve ayrılmalarını takip etmek,
g) Başkanlıkta görev yapan personelin izin, rapor ve benzeri özlük haklarına ilişkin işlemlerini zamanında ve düzenli olarak yürütmek,
ğ) Başkanlığın sekretarya işlerini yürütmek,
h) Görevin gerektirdiği nezaket kurallarına uymak,
ı) İç Denetim Daire Başkanı ve İç Denetçiler tarafından verilen diğer işleri yapmak.
Madde 17 – İç Denetçilerin atanması ve geçici görevlendirme
(1) İç Denetçiler, lisans mezunu olma, ilgili mevzuatta belirtilen sertifikalardan en az birine sahip olma ve en az beş hizmet yılını doldurmanın yanı sıra, ilgili mevzuat ve BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, Başkanın teklifi üzerine Genel Müdür tarafından atanır ve aynı usulle görevden alınır.
(2) İhtiyaç duyulması halinde diğer birimlerden Başkanlığa İç Denetçi olarak görev yapmak üzere Genel Müdür tarafından geçici görevlendirme yapılabilir. Bu durumda, geçici olarak görevlendirilenlerin İç Denetçi olarak atanabilmeleri için iki yıl içerisinde bu maddenin birinci fıkrasında yer alan şartları sağlamaları gerekmektedir. Aksi halde geçici görevleri sonlandırılır.
(3) Kişinin ilgili mevzuatta öngörülen asgari şartları taşıması İç Denetçi olarak atanması ve/veya geçici görevlendirilmesi için yeterli olmayıp nihai aşamada atamaya ilişkin yetki ve sorumluluk Genel Müdüre aittir.
Madde 18 – İç Denetçilerin görevleri
(1) İç Denetçilerin görevleri işbu Yönergenin diğer hükümlerinde yer alanlar dışında aşağıda belirtilmektedir:
a) İç denetim faaliyetlerini; kurumsal yönetim ilkelerini dikkate alarak, UMUÇ Zorunlu Rehberi, iç denetimin misyonu, ilgili mevzuat ve bu Yönergeye uygun olarak yürütmek,
b) Üstlendiği iç denetim görevine konu faaliyet, işlem, süreç ve projelerin risk değerlendirmesini yaparak iç denetim faaliyeti yürütmek, risk analizlerine dayanarak BOTAŞ’ın kurumsal yönetim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek,
c) İç denetim kapsamındaki birimlerin faaliyet, işlem, süreç ve projelerinin mevzuata uygunluğunu denetlemek,
ç) İç denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bu öneriler doğrultusunda hazırlanan düzeltici eylem planlarını takip etmek,
d) İşbu Yönerge, İç Denetim Planı, İç Denetim Programı ve benzeri Başkanlık dâhili düzenlemelerinin hazırlık ve gözden geçirme süreçlerinde, Başkanlık tarafından yapılan görevlendirmeye istinaden görüş, öneri ve katkılarını bildirmek ve Başkanlıkça yapılacak toplantılara iştirak etmek,
e) İç denetim sırasında veya iç Denetim sonuçlarına göre tespit edilen veya diğer herhangi bir şekilde kendilerine intikal eden inceleme ve soruşturma yapılmasını gerektirecek durumlara ilişkin tespitlerini Başkana bildirmek,
f) Başkan tarafından İç Denetim Programı kapsamında verilen görevleri yapmak.
Madde 19 – İç Denetçilerin yetkileri
(1) İç Denetçilerin görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili yetkileri aşağıda belirtilmektedir:
a) İç denetim faaliyetleriyle ilgili olarak ticari sır niteliğinde olanlar hariç olmak üzere, elektronik ortamdakiler dahil her türlü bilgi, belge ve doküman ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıklara, elektronik bilgi sistemlerine erişim yetkisine sahip olmak,
b) Denetlenen birim veya yürütülen görevin ilgili olduğu birim personelinden denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek,
c) Denetim sırasında görevi başında bulunması zorunlu görülen personelin, izinli olarak ayrılmalarının geciktirilmesini, izinde bulunanların ise göreve çağırılmalarını ilgili birim yöneticisinden istemek,
ç) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, Başkanlık ve/veya BOTAŞ dışındaki uzmanlardan görüş ve yardım alınmasını talep etmek.
d) Görevin yürütülmesini engelleyici tutum, davranış ve hareketlerde bulunan personel ile görevin bağımsız ve/veya tarafsız olarak yapılmasını, UMUÇ Zorunlu Rehberine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini zorlaştıran ve/veya engelleyen durumları Başkan aracılığıyla Genel Müdüre bildirmek.
Madde 20 – İç Denetçilerin sorumlulukları
(1) İç Denetçilerin iç denetim faaliyetlerine ilişkin sorumlulukları işbu Yönergenin diğer hükümlerinde yer alanlar dışında aşağıda belirtilmektedir:
a) UMUÇ Zorunlu Rehberi, iç denetimin misyonu, mevzuat ve mesleki özene uygun hareket etmek, mevzuatın UMUÇ’a uygun hareket edilmesini kısmen veya tamamen engellemesi halinde konu ile ilgili özel durum açıklaması yapmak,
b) Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek,
c) İç denetim faaliyetlerinde yetki ve/veya ehliyetini aşan durumlarda Başkanı haberdar etmek,
ç) İç denetim raporlarında kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde tarafsız olmak,
d) İç denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak, elde edilen tüm bilgi ve belgeleri usulüne uygun olarak düzenli bir şekilde saklamak,
e) BOTAŞ faaliyetlerinin gelişmesine katkı sağlamak,
f) İç denetim faaliyetlerini bizzat yerine getirmek,
g) Denetimler esnasında gerekli görülen denetim tekniklerinden faydalanmak,
ğ) Görevlerini, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde her türlü çıkar çatışmasından kaçınmak suretiyle yürütmek,
h) Verilen görevin bağımsız ve tarafsız olarak yapılmasına engel olan durumların bulunması halinde, durumu Başkanlık aracılığıyla, görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasını engelleyen hususların Başkandan kaynaklanması halinde doğrudan Genel Müdüre bildirmek,
ı) Görev alanına girmeyen veya icrai nitelik taşıyan işlemlerden kaçınmak.
Madde 21 – İç Denetçilerin mesleki güvencesi
(1) İç Denetçiler;
a) Kendi isteği ile ayrılmadıkça,
b) Başka bir göreve atanmadıkça veya seçilmedikçe,
c) Bu Yönergede belirtilen görev, yetki ve sorumluluklarına aykırı davranışları tespit edilmedikçe,
ç) İç Denetçilik görevi ile bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunması nedeniyle sertifikası iptal edilmedikçe
görevden alınamaz.
(2) İç Denetçilik görevi birinci fıkra kapsamında sona erenler durumlarına uygun başka bir göreve atanırlar.
(3) İç Denetçilik görevi birinci fıkranın (c) ve (ç) bendi uyarınca sona erenler tekrar İç Denetçi olarak atanamazlar.
Madde 22 – İç Denetçilerin özlük hakları
(1) İç Denetçiler, bulundukları görev derecesinin bir üst derecesinde yer alan İç Denetçi unvanına Başkanın teklifi ve Genel Müdürlük Olur’u ile atanabilirler.
(2) Başkan ve İç Denetçilerin ücretleri, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürü temsil hususiyeti ve sorumlulukları da dikkate alınarak, işbu Yönergede yer verilen hükümler dışında BOTAŞ dâhili mevzuatında belirlenir. Başkanlığın tecrübe ve bilgi birikiminin muhafazasına yönelik olarak, İç Denetçilere BOTAŞ’ın güncel haliyle geçerli olan Kapsam Dışı Personel Ücret Skalası’ndaki birinci derecenin son kademesine esas ücretin % 10’undan az olmamak üzere Denetim Tazminatı ödenir. Yan Ödemeler Kararnamesi ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri denetim elemanlarına ve/veya İç Denetçilerine ödenmekte olan Denetim Tazminatı oranlarında bir artış olması halinde, bu artış aynen yansıtılır.
(3) İç Denetçilerin yolluk işlemleri, BOTAŞ dâhili mevzuatına tabidir. Yolluk tutarı, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasının birinci bendi ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/A maddesinin (d) fıkrası ile her yıl Bütçe Kanununun ilgili cetveline göre denetim elemanlarına ve/veya İç Denetçilere verilecek gündeliklerin hesabında esas alınacak tutardan az olamaz.
Madde 23 – Naklen ve açıktan atanma
(1) Başkanlığa, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından naklen veya açıktan atama yapılamaz.
Madde 24 – Bağımsızlık
(1) Başkanlık, Yönetim Kurulunun işbu Yönerge ile verdiği yetki çerçevesinde, iç denetimin kapsamının belirlenmesinde ve gerçekleştirilmesinde, sonuçlarının iletilmesinde ve izlenmesinde bağımsız olarak görev yapar. İç Denetçiler görüşlerini değiştirmeleri için zorlanamaz.
(2) İç Denetçiler, iç denetim faaliyetine ilişkin görevlerini yukarıdaki esaslar kapsamında tam bir bağımsızlık içinde yürütürler.
(3) İç Denetçilerin görevlerini bağımsız, hiçbir iç ve dış etki altında kalmadan, her türlü müdahaleden uzak yapmaları için gerekli tedbirleri almak, Başkan ile Yönetim Kurulu ve üst yönetimin sorumluluğundadır.
(4) İç denetim faaliyeti, BOTAŞ’ın rutin icrai ve idari işleyişinden bağımsız olarak gerçekleştirilir.
(5) Başkan, Yönetim Kurulu ve üst yönetime doğrudan, tam ve serbest erişim yetkisine sahiptir. Başkan, yılda en az bir kez Genel Müdür ile iç denetim faaliyetlerine ilişkin özel bir toplantı yapar.
(6) Başkan, yılda en az bir kez Yönetim Kuruluna iç denetim faaliyetinin BOTAŞ içi bağımsızlığını teyit etmek zorundadır.
Madde 25 – Tarafsızlık
(1) İç Denetçiler, görevlerini yerine getirirken tarafsızlık ilkesiyle hareket ederler.
(2) İç Denetçiler, iç denetim kalitesinden ödün vermeden, başka düşünce ve telkinlerden etkilenmeden görüşlerini oluştururlar.
(3) Başkan ve İç Denetçiler, görevleri süresince Genel Müdür Olur’u alınmaksızın BOTAŞ içerisinde Başkanlık dışında herhangi bir birimde görevlendirilemezler. İç Denetçiler, iç kontrol sistemi içerisinde işin sorumluluğunu üstlenecek şekilde görev alamazlar, yönerge, prosedür ve benzeri belgeleri hazırlayamaz, sistem tasarımı, kurulumu yapamazlar.
(4) İç Denetçiler, görevlerini yerine getirirken bağımsızlıklarını ve tarafsızlıklarını zedeleyebilecek ve/veya görevin başarıyla sonuçlanmasını engelleyebilecek herhangi bir durum ile karşılaşmaları halinde bu durumu Başkan aracılığıyla Genel Müdüre bildirirler.
(5) BOTAŞ’ın farklı birimlerinde görev yaparken İç Denetçilik görevine atananlar, görevlerinden ayrılış tarihinden itibaren bir yıl geçmeden, daha önce sorumlu oldukları görevle ilgili denetim faaliyeti yürütemezler.
(6) İç Denetçiler yürüttükleri danışmanlık faaliyetlerinin görev bitiminden itibaren bir yıl geçmeden, ilgili faaliyete ilişkin denetim görevi üstlenemezler.
(7) Başkan, İç Denetçilerin görevlendirilmesinde, tarafsızlık prensibinin uygulanmasına azami özen gösterir.
(8) İç Denetçiler aynı sürece ilişkin iç denetim görevinde üç yıl üst üste bulunamazlar.
(9) İç Denetçiler, görev yaptıkları birim personeliyle ve bu personelle ilişkide bulunan üçüncü taraflarla, tarafsızlıklarını zedeleyecek şekilde borç-alacak ilişkisi de dâhil olmak üzere maddi herhangi bir ilişki içine giremezler, şahsi hediye kabul edemezler.
Madde 26 – Mesleki yeterlilik
(1) İç Denetçiler görev ve sorumluluklarını yerine getirmek için gereken sertifika, bilgi, beceri ve diğer vasıflara sahip olmak ve bu nitelikleri sürekli olarak geliştirmek zorundadır.
(2) Başkan, İç Denetçilerin BOTAŞ faaliyet alanlarını da kapsayacak şekilde sürekli mesleki gelişiminin sağlanması, yeniliklerin izlenmesi ve çalışma isteklerinin artırılması için gerekli tedbirleri alır.
(3) İç Denetçilerin sürekli mesleki gelişimi için gerekli eğitim ve sertifikasyon çalışmaları ile sertifikasyon başvuru ve sınavlarına girişleri BOTAŞ tarafından desteklenir. İç Denetçilerin sertifikalarının devamı için gereken ücretler ile sertifika eğitimi, başvuru ve sınav ücretleri (her sertifika sınavı için azami iki kez olmak üzere) BOTAŞ tarafından karşılanır.
(4) İç Denetçilerin, sahip oldukları sertifikaların geçerliliğini sürdürebilmeleri için gereken sürede, o sertifikalara ilişkin eğitim almaları sağlanır.
(5) Sürekli mesleki gelişim ve eğitim etkinliklerine İç Denetim Plan ve Programında yer verilir.
(6) Başkan sürekli mesleki gelişimin teşviki ve farkındalığın artırılması amacıyla iç denetim mesleği ile ilgili olarak ulusal ve uluslararası düzeyde kurulmuş ya da ileride kurulacak derneklere üyelik imkânlarını değerlendirir.
Madde 27 – Mesleki özen
(1) İç Denetçiler, makul sınırlar içinde tedbirli ve ehil bir İç Denetçiden beklenen beceriye sahip olmak ve azami özen ve dikkati göstermek zorundadır.
(2) Azami özen ve dikkat, hiç hata yapılmamasını veya mutlak bir güvence verilmesini değil, iç denetim faaliyetlerinin makul dikkat ve beceri ile yürütülmesini ve makul güvence verilmesini içerir.
Madde 28 – Üst yönetimin görev, yetki ve sorumlulukları
(1) Üst yönetim; iç denetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde, işbu Yönergenin diğer hükümlerinde yer alanlar dışında aşağıdaki görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir:
a) İç Denetçilerin görevlerini bağımsız ve tarafsız bir şekilde yerine getirmeleri için gereken tüm önlemleri almak,
b) İç Denetçilere, iç denetime esas risk analizi çalışmalarında gerekli imkânı sağlamak,
c) İç denetim faaliyeti kapsamına giren konularda, İç Denetçilere gerekli bilgi ve belgelerin sağlanması amacıyla, birimler arasında etkili iletişim kurulmasını sağlamak,
ç) İç denetim raporlarında düzeltilmesi ve iyileştirilmesi önerilen hususlarda bilgi almak,
d) İç denetim faaliyetinin kalitesini gözetmek,
e) İç denetim faaliyetlerinden beklenen faydanın en yüksek düzeyde elde edilmesi için ilgili mevzuatta belirlenen her türlü katkıyı sağlamak.
(2) İç denetim faaliyetlerine ilişkin rol ve sorumluluklar astlara devredilemez.
Madde 29 – Denetlenenlerin sorumluluğu
(1) İç denetim faaliyetleri, gereği gibi yürütülebilmesi için denetime tabi birim, süreç sahibi, süreç sorumluları ve ilgili diğer personel aşağıdaki görev ve sorumlulukları yerine getirir:
a) Denetim faaliyetleri kapsamında tüm toplantı ve görüşmelere katılmak,
b) İç Denetçilerin çalışmaları gereği ticari sır niteliğinde olanlar hariç olmak üzere, ihtiyaç duydukları her türlü dosya, defter ve kayıtları İç Denetçilere göstermek, İç Denetçilerin elektronik bilgi sistemlerine erişimini sağlamak, İç Denetçilerce sözlü, yazılı ve dijital olarak talep edilecek her türlü bilgi, belge ve açıklamayı zamanında vermek,
c) Nihai hali verilen denetim bulgularına ilişkin düzeltici, önleyici ve iyileştirici eylemleri, gerçekleştirme zamanları ve sorumlularını içeren düzeltici eylem planını süresi içerisinde hazırlayarak Başkanlığa göndermek,
ç) Başkanlık tarafından yürütülen izleme faaliyetleri kapsamında, düzeltici eylem planının süresi içerisinde tamamlanmasını sağlamak ve Başkanlığı bilgilendirmek,
d) İç Denetçinin denetim esnasında çalışabileceği fiziki şart ve donanımı sağlamak,
e) İç denetim faaliyetinin sürdürülebilmesi ve zamanında tamamlanabilmesi için gerekli özeni göstermek,
f) Faaliyet ve işlemlere ilişkin her türlü kayıt, bilgi ve belgeleri düzenli olarak muhafaza etmek.
Madde 30 – Başkanlığın bilgilendirilmesi
(1) Başkanlığın görevlerini etkin bir şekilde yürütebilmesi için, Başkanlığın talebi üzerine denetlenen birimler ve/veya süreç sahipleri faaliyet alanlarıyla ilgili zamanında ve yeterli bilgilendirme yapar.
(2) Birimler ve/veya süreç sahipleri faaliyet alanları ile ilgili sistemsel, tasarımsal değişiklikleri, mevzuat ve uygulama değişikliklerini değişiklik tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Başkanlığa yazılı olarak ayrıntılı bir şekilde bildirmekle yükümlüdür.
Madde 31 – Koordinasyon
(1) Başkan, aynı çalışmaların gereksiz yere tekrarlanmasının asgariye indirilmesi ve işin kapsamının en uygun şekilde belirlenmesi amacıyla, ilgili güvence ve danışmanlık hizmetlerini yerine getiren diğer iç hizmeti sağlayıcılarla mevcut bilgileri paylaşmayı ve onların işlerine itimat etmeyi değerlendirir.
(2) Başkanlık ile dış denetçiler ve diğer denetim birimleri arasındaki iletişim ve koordinasyon Başkan tarafından sağlanır.
(3) İçeriklerinin hassas olma ihtimali nedeniyle iç denetim her türlü bilgi ve belgeyi, ancak Genel Müdürün uygun görüşü ile dış denetçilere ibraz edilir.
Madde 32 – İç kontrolle ilişki
(1) İç denetim faaliyeti, iç kontrol sisteminin yeterliliği, etkinliği ve işleyişiyle ilgili olarak yönetime bilgiler sağlar, değerlendirmeler yapar ve önerilerde bulunur.
(2) İç Denetçiler, iç kontrol sisteminin tasarlanması, düzenlenmesi ya da uygulanması süreçlerine ve iç kontrol tedbirlerinin seçimine dâhil edilemez. BOTAŞ’ta etkin bir iç kontrol sisteminin tasarlanması, kurulması ve sürdürülmesinden Yönetim Kurulu, üst yönetim ve faaliyet alanlarına göre birimler ve/veya süreç sahipleri sorumludur.
Madde 33 – İç Denetim Planı ve Programı
(1) Başkanlık, BOTAŞ’ın stratejik hedeflerine uygun olarak hazırlanmış risk esaslı İç Denetim Plan ve Programını bağımsızlık ilkesi doğrultusunda uygular.
(2) Başkan tarafından, BOTAŞ organizasyon yapısının ne düzeyde ele alınacağına ve faaliyet, işlem, süreç veya projelerin iş süreçlerinin hangi detayda “Denetim Evreni”ne dâhil edileceğine karar verilmek suretiyle, İç Denetçilerin de katılımıyla, denetlenebilecek alanların tamamını ifade eden Denetim Evreni oluşturulur ve Genel Müdürün onayına sunulur.
(3) Denetim Evreni, önemli organizasyonel değişiklikler, yeni uygulamalar, projeler ve yasal değişikliklerin yansıtılmasının sağlanması amacıyla, yılda en az bir kez gözden geçirilir.
(4) Denetim Evreninde yer alan her bir faaliyet, işlem, süreç ve proje, kurumsal risk yönetimi ve süreç sahiplerince yapılan diğer risk çalışmalarından faydalanılarak, iç denetime esas risk analizine tabi tutulur. Bahse konu risk analizi sonucunda riskli süreçler, etki ve önem dereceleri belirlenerek sıralanır.
(5) Başkanlık tarafından, Denetim Evrenine ilişkin olarak yapılan risk analizi sonucunda, en yüksek risk içeren faaliyet, işlem, süreç ve projelerden başlanarak denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları içeren üç yıllık “İç Denetim Planı” ve bu İç Denetim Planıyla uyumlu yıllık “İç Denetim Programı” hazırlanarak en geç Kasım ayı sonuna kadar Genel Müdüre sunulur. İç Denetim Programlarında, denetlenecek alan ve konular ile görev yeri ve görevli İç Denetçiler belirlenerek zaman çizelgesine bağlanır.
(6) İç Denetim Planı, gerçekleştirilen iç denetim faaliyetlerinin sonuçlarına göre, güncel mevcut riskler dikkate alınarak yılda en az bir kez gözden geçirilir.
(7) İç Denetim Programında, Yönetim Kurulu veya Genel Müdür tarafından uygun bulunan danışmanlık faaliyetleri için yeterli denetim kaynağı ayrılır.
(8) İç Denetim Plan ve Programı Başkanlık tarafından yazılı olarak sunulmasının ardından Genel Müdür tarafından ilgili olduğu dönem öncesindeki yıl Aralık ayı sonuna kadar onaylanır.
(9) İç Denetim Programı onaylandıktan sonra önemli risk alanlarının tespit edilmesi halinde program dışı denetim yapılabilir.
(10) İç Denetim Plan ve Programının hazırlanmasında, Yönetim Kurulunun ve Genel Müdürün riskli gördüğü ve öncelik verilmesini istediği hususlar da dikkate alınır.
(11) İç Denetim Plan ve Programlarının hazırlanmasında izleme faaliyetleri de göz önünde bulundurulur.
Madde 34 – İç Denetçilerin görevlendirilmesi
(1) İç Denetim Programı Genel Müdür tarafından onaylandıktan sonra Başkanlıkça yapılan görevlendirmeler, programdaki zamanlama da dikkate alınarak Başkan tarafından İç Denetçilere yazılı olarak bildirilir ve en kısa sürede denetime başlanır.
(2) İç Denetçiler göreve başlama tarihi, görev yeri ile görev bitiş tarihini Başkanlığa yazılı olarak bildirirler.
(3) İç Denetçiler, görevin belirlenen süre içinde bitirilemeyeceğinin anlaşılması halinde, durumu gerekçeleri ile birlikte Başkanlığa bildirerek ek süre talep edebilirler.
(4) İç Denetim faaliyetlerinin İç Denetçiler tarafından yürütülmesi esastır.
Madde 35 – Uzman personel görevlendirilmesi
(1) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, ilgili alanda uzman BOTAŞ personeli Başkanlıkta geçici olarak görevlendirilebilir.
(2) Başkanlıkta geçici olarak görevlendirilen uzman BOTAŞ personeline müstakil olarak iç denetim görevi verilemez. Söz konusu personel, İç Denetçilerle birlikte sadece çalışma kâğıtlarını paraflayabilir.
(3) Çalışmalarda görev alan uzman BOTAŞ personeline ilişkin bilgiler ile bu personelin yürüttüğü çalışmaların içeriğine denetim raporunda yer verilir.
(4) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, BOTAŞ dışındaki uzmanlardan görüş ve yardım alınabilir.
Madde 36 – İç denetim faaliyetlerinde denetim ve gözetim
(1) Denetim faaliyetlerinin denetim ve gözetim sorumluluğu Başkana aittir. Başkan bu iş için Başkanlıkta yeterli tecrübeye sahip İç Denetçileri de görevlendirebilir.
(2) Başkan ve/veya denetim gözetim ile görevlendirilen İç Denetçi, iç denetim faaliyetine fiili olarak katılamaz.
Madde 37 – Denetim görevinin bildirilmesi
(1) Başkanlık tarafından, denetim görevinin yürütüleceği birimlere, denetim başlama tarihinden en az on gün önce, denetimin amacı, kapsamı, türü, tarihi, görevlendirilen İç Denetçiler, birimlerden beklenenler ve gerek görülen diğer hususlar yazılı olarak bildirilir. Birden çok birimi ilgilendiren süreç denetimlerinde yazılı bildirimin konuyla birinci derecede ilgili birime yapılması yeterlidir.
Madde 38 – Denetime hazırlık ve başlama
(1) Denetim faaliyetlerinin hazırlık aşaması “Ön Çalışma” olarak adlandırılır. Ön çalışmada İç Denetçiler, görevlendirildikleri konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak denetim amaç ve kapsamını tespit eder.
(2) İç Denetçiler, denetim konusuna göre belirleyecekleri toplantı, mülakat, anket, yerinde gözlem gibi yöntemler ile denetlenecek birim, faaliyet, işlem, süreç veya proje hakkında bilgi toplayarak mevcut risk ve kontrolleri tespit eder ve bunların değerlendirmesini yapar.
(3) İç Denetçiler tarafından, risk analizleri neticesinde öncelikli görülen faaliyet, işlem, süreç ve projelerde var olduğu tespit edilen kontrollerin, öngörüldüğü şekilde çalışıp çalışmadığını tespit etmek üzere uygun denetim testleri belirlenir.
Madde 39 – Açılış toplantısı
(1) İç Denetçiler ön çalışma aşamasında, planlanan denetim faaliyetinin yürütüldüğü birim yöneticisi ve ihtiyaç duyulan personelin de iştirak edeceği bir “Açılış Toplantısı” yapar. Birden çok birimi ilgilendiren süreç denetimlerinde, açılış toplantısının konuyla birinci derecede ilgili Birim yetkilileri ile yapılması yeterlidir.
(2) Açılış toplantısında, İç Denetçiler, ilgili birimin yöneticisi ve diğer personel ile denetimin amacı, kapsamı, denetim yöntemi, denetim sonuçlarının ne şekilde paylaşılacağı, denetimin tahmini süresi, denetime yardımcı olacak personelden beklentiler, denetlenen birimin denetimden beklentileri, denetim sonuçlarının raporlanması, İç Denetçiler ile birim arasındaki iletişimin nasıl gerçekleştirileceği, denetim süreci konularını görüşür. Toplantıda ele alınan konular, bir çalışma kâğıdıyla (toplantı tutanağı) kayıt altına alınır.
Madde 40 – Bireysel Çalışma Planı
(1) Tüm denetim adımlarını ve izlenecek yöntemleri gösteren “Bireysel Çalışma Planı” hazırlanmasıyla ön çalışma tamamlanır.
(2) Bireysel Çalışma Planı için Başkanın onayı alındıktan sonra denetime başlanır. Denetimler onaylı Bireysel Çalışma Planına göre yürütülür.
(3) Bireysel Çalışma Planı ve ekleri, saha çalışmaları sırasında ortaya çıkan ihtiyaca göre güncellenebilir. Güncellemeler Başkanın onayı alındıktan sonra uygulanabilir.
Madde 41 – Denetimin yürütülmesi
(1) İç Denetçiler, İç Denetim Programında ve Bireysel Çalışma Planında belirlenen denetim amaç ve hedeflerine ulaşmak için risk ve kontrol değerlendirmelerinde tespit edilen hususlarla ilgili olarak güvenilir, ilgili, faydalı, yeterli bilgi ve belgeleri tespit ve elde etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür.
Madde 42 – Bulgular ve bulgu paylaşımı
(1) Yapılan denetim testleri sonucu tespit edilen olumsuzluklar İç Denetçiler tarafından gözden geçirilerek denetim bulguları hazırlanır.
(2) Bahse konu denetim bulguları, Başkanlık tarafından denetlenen birimlere yazılı olarak bildirilir. Bildirimde, bulgulara ilişkin cevap ve görüşlerin gönderilme süresi, kapanış toplantısının tarihi, yeri, kimlerin katılmasının faydalı olacağı ve toplantının gündemi belirtilir.
Madde 43 – Kapanış toplantısı
(1) Yapılan denetim faaliyeti sonucunda görev sonuçları ile taslak raporda yer alacak bulgulara ilişkin tespit ve öneriler ile denetlenen birim tarafından gerçekleştirilecek düzeltici, önleyici ve iyileştirici eylemler denetlenen Birim yöneticilerinin katılımı ile “Kapanış Toplantısı”nda değerlendirilir. Bu toplantıda, bulguların önem düzeyi ile gerçekleştirilecek eylemler, önemli bir değerlendirme eksikliği olup olmadığı, yöneticilerin varsa aykırı görüşleri ve uygulama takvimi tartışılarak çalışma kâğıdı (toplantı tutanağı) ile kayıt altına alınır.
(2) Denetlenen birimin bulgular ile ilgili katılmadığı hususlar İç Denetçiler tarafından uygun görülmez ise, söz konusu hususlar çözüme kavuşturulmak üzere Başkana aktarılır.
(3) Danışmanlık hizmeti verilen faaliyetlerde kapanış toplantısı yapmak zorunlu değildir.
Madde 44 – İç denetim sonrası raporlama
(1) İç denetim faaliyetleri sonucunda tespit edilen bulgulara, Kapanış Toplantısında denetlenen birim yöneticileri tarafından ileri sürülen görüşler dikkate alınarak son hali verilir. Taslak rapor İç Denetçiler tarafından en geç on iş günü içinde hazırlanır, cevapların bildirilmesi amacıyla denetlenen birime gönderilir.
Madde 45 – Düzeltici eylem planı
(1) Taslak iç denetim raporunda yer alan bulgu ve önerilere ilişkin düzeltici eylem planını da içeren birim cevapları yazılı olarak alınır ve rapora dâhil edilir.
(2) Denetlenen birim tarafından iç denetim raporlarının en geç on iş günü içinde cevaplanması gerekmektedir. Söz konusu süre, zorunlu durumlarda ve denetlenen birim yöneticisinin talebinin Başkan tarafından makul bulunması halinde bir defaya mahsus olmak üzere on iş günü uzatılabilir.
(3) Denetlenen birim tarafından belirtilen süreler dâhilinde rapora gerekli cevapların verilmemesi halinde, bu durum Başkan aracılığıyla Genel Müdüre bildirilir.
(4) Başkanlık, düzeltici eylem planında uzlaşılamaması halinde, tespitlerin risk seviyesine göre, Genel Müdüre veya Yönetim Kuruluna görüş bildirme hakkına sahiptir. Başkanlık, Yönetim Kurulu veya Genel Müdürün görüşleri çerçevesinde düzeltici eylem planında gerekli düzenlemeleri yapar.
(5) Denetlenen birim yöneticileri, iç denetim raporlarında yer alan önerilere ilişkin gerekli düzeltici, önleyici ve iyileştirici tedbirleri alır. Düzeltici eylem planlarında öngörülen eylemler için makul sürelerin ifade edilmesi ve söz konusu sürelere uyulması esastır. Düzeltici eylem planında yer verilen süreler bir yıldan uzun olamaz. Bir yıldan uzun sürecek düzeltici eylemlere ilişkin gerekçelerin, denetlenen birim yöneticileri ve/veya süreç sahibi tarafından Başkan aracılığıyla Genel Müdüre bildirilmesi zorunludur.
Madde 46 – Raporların hazırlanması, dağıtımı ve sunumu
(1) Her iç denetim faaliyeti düzenlenecek bir raporla kayıt altına alınır. Bu Yönergenin 44 ve 45 inci maddeleri doğrultusunda hazırlanan taslak rapor ile ilgili olarak denetlenen birim cevaplarının alınmasından sonra, Başkanlık tarafından rapor nihai hale getirilir.
(2) Denetim raporlarında, denetimin amacı, kapsamı, elde edilen sonuçlar ve denetim görüşü, düzeltici eylem planı, iyi uygulamalar ve başarılı performans unsurları belirtilir.
(3) Raporlar doğru, objektif, açık, özlü, yapıcı ve tam olarak yazılır.
(4) Her raporun bir özeti düzenlenir.
(5) Rapora dayanak teşkil eden belgeler ve çalışma kâğıtları rapora eklenir.
(6) Raporun İç Denetim Programı kapsamında olması şarttır.
(7) Raporlar UMUÇ Zorunlu Rehberine uygun, yeterli kanıtlara dayalı, tutarlı ve tarafsız olarak yazılır.
(8) Raporda, hem görevin niteliği hem de bu bilgileri kullananların bilmesi gereken sınırlamalar, kısıtlamalar veya diğer etkenler açıkça gösterilmeli ve tanımlanmalıdır.
(9) Daha önce rapor edilmiş tespit ve tavsiyeler varsa bunlara ait bilgilere raporlarda yer verilebilir.
(10) İç Denetçiler, ulaştıkları görüşü, görüşe ulaşamamışlarsa bunun nedenlerini raporlarında açıkça belirtirler.
(11) Raporda, denetlenen birimin İç Denetçiler ile aynı görüşte olup olmadığına yer verilir, denetlenen birimin yazılı görüşleri de rapora ilave edilir.
(12) Derhal ilgilenilmesi ve işlem yapılması gereken bilgileri raporlamak, incelenen faaliyetle ilgili denetim görevi kapsamında bir değişikliği bildirmek veya görevin uzun bir süre devam etmesi hâlinde görevin seyri hakkında yönetimi bilgilendirmek için ara raporlar yazılabilir. Ancak ara raporların yazılması, nihaî rapor yazma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
(13) Nihai raporun dağıtımı, taslak rapor üzerinde cevapların alınmasını takiben en geç on iş günü içerisinde yapılır. Raporların dağıtımının yapılacağı birim ve dağıtım zamanlaması Başkanlık tarafından belirlenir.
(14) Nihai raporun önemli bir hata veya eksiklik içerdiği sonradan anlaşılırsa; Başkan, ilgili İç Denetçi tarafından yazılan düzeltme notunu, dağıtım yapılan bütün taraflara iletir.
(15) Raporların düzenlenmesi, sunulması ve saklanmasında gizlilik ilkesi gözetilir.
(16) İç denetim raporları Genel Müdürün izni olmaksızın BOTAŞ dışına verilemez.
(17) Rapor ve ekleri Başkanlık arşivinde saklanır.
Madde 47 – Raporların gözden geçirilmesi
(1) Düzenlenen raporlar, ilgili birimlere gönderilmeden önce Başkan tarafından gözden geçirilir.
(2) Gerektiği hallerde Başkan tarafından değişiklik ve düzeltme yapılmak üzere rapor, makul bir süre verilerek ilgili İç Denetçiye iade edilir. İç Denetçi verilen süre içerisinde gerekli düzeltmeleri yaparak raporu Başkanlığa sunar.
Madde 48 – İç denetim sonuçlarının takibi
(1) Denetlenen birim veya birimler, iç denetim raporunda mutabakata varılamayan bulgulara ilişkin Yönetim Kurulunca alınacak karar doğrultusunda işlem yapar.
(2) Başkan, raporda yer alan önerilerin uygulanışını izlemekle yükümlüdür. Bu çerçevede yapılan izleme ve değerlendirme faaliyetleri kapsamında denetlenen birimler periyodik olarak düzeltici eylem planına ilişkin durum bildirimi yaparlar.
(3) İç denetim raporunda yer verilen bulgulara ilişkin düzeltici eylem planının takibi, iç denetim sonuçlarının takibi için planlanmış izleme ve değerlendirme çalışmaları ile ya da bir sonraki denetim ile gerçekleştirilir. Ancak, acil düzeltici eylem gerektiren çok yüksek ve yüksek riskli bulgulara ilişkin olarak, salt düzeltmeleri inceleyen iç denetimler de gerçekleştirilebilir.
(4) Bulguların takibi için; birinci öncelikle çözümlenmesi gereken “Çok Yüksek” seviyesinde riskli bulgular ile ilgili düzeltici eylemlerin bir ay içerisinde, ikinci öncelikle çözümlenmesi gereken “Yüksek” seviyesinde riskli bulgular ile ilgili düzeltici eylemlerin üç ay içerisinde, üçüncü öncelikle çözümlenmesi gereken “Orta” seviyede riskli bulgular ile ilgili düzeltici eylemlerin altı ay içerisinde ve dördüncü öncelikle çözümlenmesi gereken “Düşük” ve “Çok Düşük” seviyede riskli bulgular ile ilgili düzeltici eylemlerin ise bir yıl içerisinde alınması zorunludur.
(5) Yapılan izleme ve değerlendirme çalışmaları neticesinde, Başkanlık tarafından, tespit edilen risklere ilişkin uygulanan düzeltici, önleyici ve iyileştirici eylemlerin ilgili riski makul seviyeye indirgemediğine kanaat getirilmesi halinde, artık risklere yönelik ek düzeltici, önleyici ve iyileştirici eylemleri talep edilebilir.
(6) Başkan, denetlenen birim tarafından BOTAŞ için kabul edilemeyebilecek bir artık risk düzeyinin üstlenildiğine kanaat getirdiği takdirde, konuyu süreç sahipleri ile değerlendirir. Artık riskle ilgili bir karara varılamazsa Başkan, konuyu Genel Müdüre raporlamak zorundadır.
(7) Denetlenen birim yöneticisi bulgudaki eksikliklerin giderildiğine, önerilerin gerçekleştirildiğine ilişkin kanıtları Başkanlığa gönderir. Başkanlık, rapor üzerine gerçekleştirilen eylemleri veya eylem gerçekleştirmeme gerekçelerini ilgili İç Denetçilere bildirir. İlgili İç Denetçilerin uygun görüşüyle bulgu kapatılır ya da test yapılmasının gerekli görülmesi halinde faaliyetin niteliğine göre uygun test yöntemi belirlenerek eyleme ilişkin gerçekleşme seviyesi ölçülür. Yapılan iş ve işlemlerin yeterli görülmemesi halinde bulgunun kapanmadığı denetlenen birime bildirilir.
(8) İlk izleme sonucunda herhangi bir önlem alınmadığının tespit edilmesi veya denetlenen birim tarafından eylemlerin tamamlanamaması ve süre uzatımı talebinde bulunulması halinde bir defaya mahsus olmak üzere süre uzatımı verilir. Verilecek ek süre sonunda da gerekli önlemlerin alınmaması halinde Başkan bu konuda Genel Müdürü bilgilendirir.
(9) İzleme süreci, denetim ve danışmanlık raporunun onaylanmasını takiben ilgili birimlere gönderilmesiyle başlar ve tüm bulguların kapatılmasıyla sona erer.
Madde 49 – Dönemsel izleme raporu
(1) Başkanlık tarafından, dönem içerisinde devam eden ve tamamlanmış faaliyetler, tamamlanmış iç denetim raporlarının ve bulgularının özetleri ile düzeltici eylem planlarının uygulama sonuçları yılda en az bir kez Genel Müdüre raporlanır.
Madde 50 – İç denetim faaliyet raporu
(1) Başkanlık tarafından iç denetim faaliyetinin amacı, yetkileri, görev ve sorumlulukları ile plana kıyasla performansını kapsayacak şekilde yıllık olarak iç denetim faaliyet raporu hazırlanır ve Genel Müdüre sunulur.
Madde 51 – Yolsuzluk ve usulsüzlüklere ilişkin bildirimler
(1) İç denetim görevi sırasında bir yolsuzluk veya usulsüzlük bulgusuna ulaşıldığında, tespitler ve elde edilen deliller ivedilikle Başkan aracılığıyla Genel Müdüre bildirilir.
(2) Başkanlığa intikal eden ihbar ve şikâyetler değerlendirilerek gerekli görülürse Genel Müdüre bildirilir.
Madde 52 – Danışmanlık faaliyetlerinin niteliği
(1) Genel Müdürün gerekli görmesi halinde Başkan koordinatörlüğünde İç Denetçiler, BOTAŞ’ın çeşitli faaliyetleriyle ilgili danışmanlık hizmeti verebilirler.
(2) Danışmanlık faaliyetleri, ilgili birim ile birlikte hazırlanacak olan mutabakat metni esas alınarak UMUÇ Zorunlu Rehberine göre yürütülür. Mutabakat metninde asgari olarak danışmanlık faaliyetinin amacı, kapsamı, süresi, raporlama biçimi ve görev sonuçlarının nasıl izleneceği ile karşılıklı rol ve sorumluluklar yer alır.
(3) İç Denetçiler, önerilen danışmanlık hizmetleriyle ilgili bağımsızlıklarına ve tarafsızlıklarına zarar verecek hususlar söz konusu ise, görevi kabul etmeden önce danışmanlık hizmetini talep eden tarafa özel durum açıklaması yapmak zorundadır.
(4) İç Denetçilerin danışmanlık hizmeti verilen faaliyet, işlem, süreç ve projelerle ilgili olarak herhangi bir icrai ve idari sorumluluğu yoktur. Tavsiye niteliği taşıyan danışmanlık hizmeti sonucunda yürütülecek uygulamaların sorumluluğu bahse konu danışmanlık hizmetini talep eden birimin yöneticisi ve/veya süreç sahibine aittir.
(5) Danışmanlık hizmetinin, tarafsız, iç denetim faaliyetleri ile çakışmayan, tavsiye niteliğinde, danışmanlık hizmeti verilen konudaki etkinliği ve verimliliği artırıcı bir yapıda olması esastır.
(6) İç Denetçilerin bir görevin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmesi için gereken bilgi, beceri ve diğer vasıflara sahip olmadığı durumlarda Başkan, danışmanlık görevini reddedebilir veya yeterli görüş ve yardımın temin edilmesini talep edebilir.
(7) Talep edilen danışmanlık hizmetinin iç denetim faaliyet esaslarına aykırı olması, BOTAŞ için katma değer yaratmayacak bir konu ile ilgili olması halinde ilgili talep karşılanmaz.
(8) Söz konusu esaslara uygunluk Başkan tarafından yakından izlenir.
(9) Danışmanlık faaliyetleri;
a) BOTAŞ kurumsal yönetim, risk yönetimi ve kontrol süreçlerinin geliştirilmesi,
b) Kontrol öz değerlendirme faaliyetlerinde kolaylaştırıcı olarak görev alınması,
c) BOTAŞ birimlerinin yeniden yapılandırılması,
ç) BOTAŞ faaliyet ve uygulamalarında gözetilecek kriter ve göstergelerin değerlendirilmesi,
d) Eğitim faaliyetlerinde eğitmen olarak yer alınması
ve benzeri alanlarda yürütülebilir.
(10) Danışmanlık raporlarında belirtilen önlemlerle ilgili olarak, düzeltici eylem planına bağlanan önerilerin yerine getirilip getirilmediği Başkanlıkça izlenir.
(11) Danışmanlık raporlarında danışmanlık görevlerine ilişkin ilerleme ve sonuç raporlarının şekli ve içeriği, görevin niteliğine, danışmanlık hizmeti talep eden birimin ihtiyaçlarına ve varılan mutabakata bağlı olarak değişir.
Madde 53 – Kalite Güvence ve Geliştirme Programı
(1) İç denetim faaliyetlerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi ve UMUÇ Zorunlu Rehberine uygun olarak yürütülmesinin sağlanması için iç ve dış değerlendirmeleri içeren Kalite Güvence ve Geliştirme Programı oluşturulur. Kalite Güvence ve Geliştirme Programının oluşturulması ve uygulanmasından Başkan sorumludur.
(2) Başkan, uygulanan Kalite Güvence ve Geliştirme Programının İç ve Dış Değerlendirme sonuçlarını Genel Müdüre raporlamak zorundadır.
(3) Üst yönetim, Kalite Güvence ve Geliştirme Programı Dış Değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici ve iyileştirici önlemlerin alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
Madde 54 – Bilgi, belge ve kayıtların gizliliği
(1) İç Denetçiler, faaliyetlerini gizlilik ve sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde yürütmekle yükümlüdürler.
(2) Çalışma kâğıtlarının ve denetim kanıtlarının güvenli bir şekilde saklanması sağlanır. Ticari sırra ilişkin düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla denetim kanıtları, gerekli hallerde ve gerektiği ölçüde uygun birimlerle Başkanın onayıyla paylaşılır.
(3) Elektronik ortamdakiler de dâhil denetim veya danışmanlık dosyasında yer alan tüm kayıtlar görev bitimine müteakip bir yazı ekinde Başkanlığa teslim edilir.
(4) Denetim kayıtları Gizli, denetim raporları ise Hizmete Özel olarak tasnif edilir.
(5) Başkanlık faaliyetleri kapsamındaki her türlü yazışma, belge ve rapor Başkanlık arşivinde saklanır.
(6) Başkan, aksi kanuni düzenlemelerle emredilmediği takdirde, denetim sonuçlarını Genel Müdürün izni olmaksızın BOTAŞ dışına veremez.
Madde 55 – Hüküm bulunmayan haller
(1) İşbu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde, sıralı mevzuat hükümlerine uyulur.
Madde 56 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) 24.07.2017 tarih 2017/26-138 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kabul edilerek yürürlüğe giren “BOTAŞ Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü İç Denetim Yönergesi” yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 57 – Yürürlük
(1) İşbu Yönerge Yönetim Kurulu tarafından onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 58 – Yürütme
(1) İşbu Yönerge hükümleri Genel Müdür tarafından yürütülür.