2019/TMKTDGM-01 Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar
GENELGE
2019/TMKTDGM-01/Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar
Bilindiği üzere Bakanlığımızın, taşımacılıkla ilgili tüm uluslararası sözleşmelere veya konvansiyonlara taraf olma politikası ve sektörden gelen talepler dikkate alınarak; 2003 yılında başlayan, Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasına (ADR) taraf olma sürecimiz 2010 yılında tamamlanmıştır. Taraf olduğumuz bu Anlaşmanın uygulanması çerçevesinde hazırlanan ilk "Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik" 31.03.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
655 sayılı KHK ile Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü'nün kurulması ile birlikte Genel Müdürlüğümüze tevdii edilen görev, yetki ve sorumluluklar kapsamında Genel Müdürlüğümüzce yürütülen teknik ve mevzuat alt yapı çalışmalarının tamamlanmasını müteakiben söz konusu Yönetmelik, iki yılda bir değişen ADR'nin Teknik Ekleri dikkate alınarak günün ihtiyaçlarına göre kapsamlı bir şekilde revize edilmiş, 24 Ekim 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 01 Ocak 2014 talihinde yürürlüğe girmiştir. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi ile beraber; Bakanlığımızın yeniden yapılandırmasını sağlayan 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ve 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 480 inci maddesi ile 497 nci maddesi kapsamında ıevize edilen söz konusu Yönetmelik, 24/04/2019 tarihli ve 30754 sayılı Resmi Gazete'de yeniden yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınmasında can, mal ve çevre açısından güvenliği temin etmek için, tehlikeli madde taşıyan ADR Bölüm 9'da tanımlanan araçların ve ADR Bölüm 6'da tanımlanan üst yapıların teknik muayenelerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yapılmasına yönelik usul ve esasları içeren Tehlikeli Madde Taşıyan Araç ve Üst Yapılanıl Teknik Muayeneleri Hakkında Yönetmelik, 21 Nisan 2016 tarih ve 29691 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanmıştır.
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince; tehlikeli madde taşımacılık faaliyetinde kullanılacak olan 2015 ve soması model yılına sahip araçlara, ADR Uygunluk Belgesine sahip olma zorunluluğu getirilmiştir. ADR hükümlerini taşımayan 2014 yılı ve öncesi üretilmiş araç ve üst yapılar ise eski araç statüsüne alınmış ve bu araçlara ülkemiz sınırları dâhilinde veya ADR'ye taraf olmayan ülkelere taşımacılık faaliyetinde bulunulması şartıyla, Yönetmelikte (24 Ekim 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış olan) belirtilen takvim çerçevesinde kademeli olarak Taşıt Uygunluk Belgesi alma zorunluluğu getirilmiştir.
2014 model ve öncesi eski araçların muayene, test ve belgelendirme kriterleri Tehlikeli Madde Taşıyan Eski Araç ve Üst Yapıların Muayene ve Belgelendirilmeleri Hakkında Yönerge ile 30.12.2016 tarihli ve 98853 sayılı Bakan Olur'u ile belirlenerek yayımlanmıştır.
Diğer taraftan Bakanlığımız, tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçların muayene, test ve belgelendirme (ADR/Taşıt Uygunluk Belgesi) işlemleri ile tehlikeli madde taşman; ambalaj, taşınabilir basınçlı ekipmanlar ile IBC, portatif tank, tank konteyner, Çok Elemaıılı Gaz Konteyner'i vb. yük taşıma birimlerinin tip onay sertifikalarını düzenlemek ve ara, periyodik testlerinin yapmak üzere Türk Standartlan Enstitüsü'nü (TSE) 6 Mart 2013 talihinde yetkilendirmiştir.
Bakanlığımız ayrıca, tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan taşınabilir basınçlı ekipmanlar, tank konteynerler (araca sabitlenen her türlü tank, basınçlı kap ve ekipman, tank vagon, metal olmayan tanklar, tüplü gaz tankerleri hariç) ile CSC Konvansiyonu kapsamına giren dökme yük konteynelerin; onay, sertifikalandırma ve muayene işlemlerini yapmak üzere Türk Loydu Uygunluk Değerlendirme Hizmetleri AŞ’yi (TL) 26 Aralık 2013 tarihinde yetkilendirmiştir.
Gerek TSE gerekse de TL, Bakanlığımızdan aldıkları yetkilendirme kapsamında söz konusu uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin ilgili bölümlerinden TÜRKAK tarafından TSE ISO/IEC 17020 standardına göre akredite edilmiş A sınıfı muayene kuruluşlarıdır. Bakanlığımız tarafından yapılan söz konusu yetkilendirmeler Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonuna bildirilmiştir.
ADR'nin konusu olmasına rağmen ülkemiz ADR'ye taraf olma sürecini 2010 yılında tamamlamadan önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 2003 yılında yayımlanan ve 2005 yılında yürürlüğe giren Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliğinden (TPED) kaynaklanan; mevzuat uyumsuzluğunun önüne geçmek, vatandaş ve sanayicilerimizin mağduriyetlerini ortadan kaldırmak, gereksiz yere ülkemizden döviz çıkışını önlenmek ve bu konuda yapılacak iş ve işlemlerin uluslararası ADR Anlaşmasına uygun yapılmasını sağlamak için gerek Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı gerekse de Ticaret Bakanlığı ile temasa geçilmiş ve TPED Yönetmeliğinin kaldırılması yönünde prensip kararı alınmıştır.
Bu doğrultuda; Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlarla ilgili Kurum İçi Muayene Hizmeti (IS), Tasanın Tip Onay, test ve muayene işlemleri ile ilgili Bakanlığımız 19.02.2019 tarih ve 13129 sayılı Talimatı ile;
• ADR Anlaşması kapsamında ülkemizde muayeneye tabii tutulacak milyonlarca taşınabilir basınçlı tüp (sınai, LPG, LNG, CNG vb.) olduğu, Avrupa ülkelerinde söz konusu tüplerin test ve muayenelerinin ADR 6.2.2.11 ve 6.2.3.6.1 Bölümleri kapsamında Kurum İçi Muayene Hizmeti (IS) uygulaması şeklinde yapıldığı dikkate alındığında, söz konusu tüplerin muayenelerinin ülkemizde de Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen Muayene Kuruluşlarının organizasyonunda, Kurum İçi Muayene Hizmeti (IS) şeklinde yapılmasının Bakanlığımızca uygun görüldüğü,
• Kullanım amacı veya üretim yılı ayrımı yapılmaksızın ADR 6.2 kapsamındaki tüpler ile 6.8 kapsamındaki tank konteynerlerin; tip onay, periyodik test ve muayenelerinin, Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen TSE ve TL'ye yaptırılması gerektiği,
• Araç üst yapısı olarak kullanılan ADR 6.8 kapsamındaki basınçlı tankların ise tip onay, periyodik test ve muayenelerinin, Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen Muayene Merkezlerinde, yine Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen TSE'ye yaptırılması gerektiği,
• Çok modlu taşımacılıkta kullanılacak tank konteynerlerin ADR ve CSC Konvansiyonu kapsamında; tip onay, periyodik test ve muayenelerinin, Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen TL’ye yaptırılması gerektiği
belirtilmiştir.
Devam eden süreçte; Bakanlığımızın 24.06.2019 tarih ve 46922 sayılı Talimatında ise TPED Yönetmeliği kapsamında önceden alınan Tasarım Tip Onayların, ADR'ye göre Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen Kuruluşlarca dönüştürülmesine yönelik takvim yayımlanmıştır. Yine bu yazı kapsamında ülkemizdeki tüp ve basınçlı kap üreticileri ile LPG ve sınai tüp sektör temsilcilerinin de katılımıyla 25.07.2019 tarihinde bir çalıştay tertip edilmiştir.
Söz konusu çalıştaya katılan sektör temsilcileri ile Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen kuruluşların görüş ve önerileri Bakanlığımız tarafından değerlendirilmiş ve uygulamanın aşağıdaki şekilde yapılmasına karar verilmiştir:
1. ADR 6.7 ve 6.8 kapsamındaki basınçlı tankların TPED kapsamındaki mevcut tasanın tip onaylarının; Tip Onay Sertifikası ve eki raporu ile onaylanmış hesaplama notları, teknik resim, teçhizat diyagramlarının TSE veya TL'ye ibrazı ve TSE veya TL tarafından doküman kontrolü yapılarak mevcut belgenin geçerlilik tarihine kadar yenilenmesi gerekmektedir.
2. ADR 6.2 kapsamındaki basınçlı ekipmanların TPED kapsamındaki mevcut tasarım tip onaylarının; Tip Onay Sertifikası ve eki raporu ile onaylanmış hesaplama notları, teknik resim, teçhizat diyagramlarının TSE veya TL'ye ibrazı ve TSE veya TL tarafından doküman kontrolü ile beraber üretim yeri denetimi yapılarak mevcut belgenin geçerlilik tarihine kadar yenilenmesi gerekmektedir.
3. Tasarını Tip Onay yenileme işlemlerinin; üreticilerde mevcut bulunan Tasarını Tip Onayları kapsamında yapmış oldukları üretimlerin yurt içi piyasaya arz edilmesi durumunda yenilenmesi ve yenileme işleminin yalnızca, Bakanlığımız tarafından uygulamaya ilişkin yayımlanan talimatın tarihi olan 24/06/2019 talihinden önce alınmış tasanın tip onaylarına uygulanması gerekmektedir.
4. Daha önce Onaylanmış Kuruluşlardan alınan Kurum İçi Muayene Hizmeti yetkisi ile ADR 6.2 Kapsamındaki basınçlı ekipmanların muayenelerini yapan işletmelerin, üç (3) aylık bir süre zarfında, TSE veya TL'ye başvuru yapmaları halinde, mevcut Kurum İçi Muayene Hizmeti Belgeleri, yerinde yapılacak inceleme neticesinde, ilk kontrol ücreti yerine ara kontrol ücreti alınarak mevcut belgenin geçerlilik tarihine kadar yenilenmesi mümkündür.
5. Tehlikeli Maddelerin Karayolunda Taşınması Hakkındaki Yönetmeliğin Mevcut Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar başlıklı Geçici Madde-2'sinde "Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuata göre imal edilmiş olan ve ADR 6.2 kapsamındaki taşınabilir basınçlı ekipmanların, periyodik test ve muayene işlemlerinin ADR'de belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir. Bu test ve muayenelerden geçen taşınabilir basınçlı ekipmanların kullanılmalarına müsaade edilir" denilmektedir. Buna göre Yönetmelik yayımlanmadan önce üretilmiş ve piyasada bulunan ADR 6.2 kapsamındaki mevcut taşınabilir basınçlı ekipmanlar; ADR'de belirtilen sürelerde ve ADR'de atıf yapılan muayene standardına göre Bakanlığımızca yetkilendirilen kuruluşlar (TSE veya TL) tarafından test ve muayene edilmek zorundadırlar. Yine söz konusu bu ekipman için kurum içi muayene hizmeti yapabilmek amacıyla -üretici/dolum tesislerinin Bakanlığımızın yetkilendirdiği kuruluşlara müracaat etmeleri gerekmektedir.
6.Basınçlı Kaplar Yönetmeliğine (97/23/AT, yeni hali 2014/68/AT) göre CE işareti taşıyan solunum/nefes alma tüplerinin periyodik muayeneleri, ADR Bölüm 3.3, Özel Hüküm 655'te belirtildiği şekilde ADR 2.1.6'ya göre Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen kuruluşlardan Kurum İçi Muayene Hizmet Belgesi alan işletmelerde yapılması gerekmektedir.
7.Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan Tüp ve Tüp Demetlerinin Dolum ve Periyodik Muayenelerinin Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğin (SGM-2018/7) 10 uncu Maddesinin Beşinci Fıkrası kapsamında, 1980 ve daha eski imal tarihli sınai tüp ve/veya tüp demetlerine dolum yapılamaz.
8.Yurt dışından hurda statüsünde gelen, yurt içinde hurdaya ayrılan veya hurdaya ayrılan gemi ve tesislerden çıkan tüp ve tüp demetlerine periyodik muayene ve dolum yapılamaz.
9.Eski basınçlı kapların temel işaretlemelerinde (imalat tarihi atıf yapılan standartlar veya bunların eski versiyonları veya ulusal karşılıkları) eksiklik bulunması durumunda, bu basınçlı kaplara dolum ve periyodik muayene yapılamaz.
10.Basınçlı kapların hurdaya ayırma ile tüp takip sistemi işlemleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan ilgili mevzuata uygun gerçekleştirilmek zorundadır.
11.Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan mevzuat çerçevesinde yine söz konusu Bakanlık tarafından düzenlenen dolum yeterlilik, tamir yeterlilik belgelerine ilişkin işlemler aynen devam edecektir.
12.Pİ işaretli tüplerin ülkemize ithalatında; söz konusu tüpler ADR Bölüm 6.2.4 (ADR'de atıf yapılan referans standartlara göre üretilen ancak, UN işareti taşımayan basınçlı kaplar) altında değerlendirilmesi nedeniyle bir sakınca bulunmamaktadır. İthal edilen Pi işaretli tüplerin test ve periyodik muayenelerinin de, diğer basınçlı kaplarda olduğu gibi Bakanlığımız tarafından Yetkilendirilen Kuruluşlardan, Kurum İçi Muayene Hizmeti Belgesi alan işletmelerde yapılması gerekmektedir.
13.AB ülkelerine; TPED kapsamında Pi işaretli taşınabilir basınçlı kap ihracatı yapan firmalarımız, iş ve işlemlerini daha önceki gibi yapmaya devam edeceklerdir. Bakanlığımız uygulamaları, yurt içi piyasasına yönelik olup ihraç ürünlerini kapsamamaktadır.
14.Yukarıda tadat edilen iş ve işlemlerinden Bakanlığımız tarafından yetkilendirilen kuruluşlar tarafından alınacak ücretler EK'te yer almaktadır. Söz konusu EK'li tabloda dolum tesisi ve üreticiler için belirlenen Kurum İçi Muayene Hizmeti Yetkilendirme ve ara kontrol ücretleri; 17.01.2019 tarih 4880 sayılı ve 20.06.2019 tarih ve 37176 sayılı Bakan Olurları ile onaylanan ve ilan edilen TSE ve TL'nin 2019 yılı için müşterilere tahakkuk ettirilecek test, muayene ve sertifikalandırma tablolarının ilgili bölümlerine eklenmiştir.
Taşınabilir basınçlı ekipmanlar (tüpler ve tanklar) hakkında yukarıda tadat edilen hususlara riayet edilmesi, konunun ilgili birim/bölüm/sektör/üyelere duyurulması hususunda bilgilerinizi ve gereğini arz ve rica ederim.