2019/008 2019 Yılı Ürünü Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
DAĞITIM YERLERİNE
Bilindiği üzere Bakanlığımızca, Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Fark Ödemesi Desteği 2019 üretim yılı uygulamaları; 23/10/2019 tarihli ve 1691 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ve bu Karar'ın uygulama esaslarını belirleyen 09/11/2019 tarihli ve 30943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2019/46 No'lu Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Söz konusu mevzuat gereği Fark Ödemesi Desteği kapsamında yer alan hububat ve baklagil, yağlı tohumlu bitkiler, dane mısır, dane zeytin ve zeytinyağı ürünlerinde destekleme uygulamalarının sorunsuz yürütülmesi ve uygulamada birliktelik sağlanabilmesi için Cumhurbaşkanı Kararı ve Tebliğ'in titizlikle incelenerek söz konusu destekleme uygulamalarıyla ilgili olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
1- Mülkiyeti eş veya birinci derece akrabalarına (anne, baba ve çocuk) ait arazilerin ÇKS' ye kaydını kendi adına yaptıran çiftçilerin, arazi sahipleri adına düzenlenmiş fark ödemesi desteğine esas belgeler (müstahsil makbuzu, fatura vb.) ile desteğe başvurması durumunda; arazi sahiplerinin onaylarının bulunduğu muvafakatname ve ürün satışı yapan kişinin vukuatlı nüfus kayıt örneği, tüzel kişiliklerde ise yetki belgesi ibraz etmesi istenir ve desteklemeden yararlandırılır.
2- Tebliğin 26 ncı maddesi, dokuzuncu fıkrası, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen durumlarda; vefat eden çiftçi adına mirasçıları tarafından il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilecek fark ödemesi desteğine esas belgeler (müstahsil makbuzu, fatura vb) vefatından önce çiftçi adına, vefatından sonra ise mirasçıları adına düzenlenmiş olmalıdır.
3- Çiftçilerin işletmelerine kayıtlı arazilerinden elde ettikleri, fark ödemesi desteğine konu tarımsal ürünleri işletmelerinde kullanmaları durumunda; desteklemeye konu ürünlere ilişkin müstahsil makbuzu veya fatura düzenlemeleri halinde bu belgeler, düzenlememeleri halinde ise kanuni defter kayıtları desteklemeye esas alınır.
4- Çiftçiler tarafından ibraz edilen tasiriye faturası, alım satım belgesi ve kanuni defter kayıtları ile ilgili herhangi bir tereddüt olması halinde il/ilçe tahkim komisyonlarında görevli Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcisi tarafından yapılacak değerlendirme sonucuna göre İl/İlçe Müdürlüğü tarafından çiftçinin desteklemeden yararlandırılıp yararlandırılamayacağına karar verilir.
5- Tebliğin 9 uncu maddesi, onuncu fıkrası, (d) bendi, ikinci alt bendi kapsamında tasiriye faturalarının ve (e) bendi kapsamındaki alım satım belgelerinin TBS'ye kayıtları "Kanuni Defter Kayıtları (Tasiriye)" ve "Kanuni Defter Kayıtları (Alım Satım Belgesi)" sekmesinden yapılır.
Çiftçiler tarafından ibraz edilen alım satım belgelerinin kayıtları; ELÜS Alım Satım Belgesi olması durumunda "ELÜS (Elektronik Ürün Senedi) Alım Satım Belgesi" sekmesinden, ELÜS Belgesi olması durumunda ise "ELÜS (Elektronik Ürün Senedi) Belgesi" sekmesinden yapılır.
6- Alım satım belgesi düzenleme yükümlülüğü bulunan çiftçilerin ürün satışını başka tüzel kişiliğe veya gerçek kişiye yapması durumunda, satış yapan çiftçi tarafından düzenlenen alım satım belgelerinin TBS' ye kaydı satış yapılan kişi adına yapılır.
7- Tebliğin 6 ncı maddesi, birinci fıkrasının (f) bendi gereği; ihtiyaç duyulması halinde il/ilçe tahkim komisyonlarınca çırçır işletmelerinin faaliyet dönemine ait tüm bilgiler kontrol edilir.
8- Tebliğin 24 üncü maddesi, birinci fıkrasının (m) bendi gereği; gerçekte çırçır işletmesi sahibi olmadığı halde fabrika kiralayan pamuk tüccarlarına ürün satan üreticilere verilen alım satım belgeleri Tebliğ gereği desteklerden faydalanamayacağından, söz konusu belgelerin titizlikle incelenerek desteğe esas alınması, mevzuata uygun olmayan belgelerin ise destek dışı bırakılması gerekmektedir.
9- Dane zeytin ve zeytinyağı fark ödemesi desteği kapsamında;
(1) Çiftçiler Uygulama Tebliği'nin 9 uncu maddesi, onuncu fıkrası kapsamında istenilen belgeleri ibraz etmesi şartıyla, ÇKS' de zeytin(sofralık), zeytin(yağlık), zeytin(muhtelif) şekilde kayıtlı olan alanlar için, dane zeytin ve/veya zeytinyağı fark ödemesi desteğinden yararlandırılır.
(2) Sofralık zeytin ve zeytinyağına işlenmek üzere satışı yapılan dane zeytinler, dane zeytin fark ödemesi desteğinden yararlandırılır.
(3) Dane zeytin alım satım belgelerinde satışı yapılan dane zeytin miktarı kg olarak belirtilmiş olmalıdır.
(4) Uygulama Tebliği (Ek-2) kapsamında çiftçilerin 2019 yılı dane zeytin fark ödemesi desteği için alım satım belgelerini 1 Nisan 2020 (dahil) tarihine kadar, zeytinyağı fark ödemesi desteği için ise tasiriye faturası ve alım satım belgelerini 30 Eylül 2020 (dahil) tarihine kadar il/ilçe müdürlüklerine teslim etmeleri gerekmektedir.
(5) Uygulama Tebliği'nin 9 uncu maddesi, beşinci fıkrası, (b) bendi doğrultusunda 2019 yılı dane zeytin ve zeytinyağı fark ödemesi desteğinde dekara belirlenen verim değerlerinin üzerine destekleme ödemesi yapılmayacaktır.
(6) ÇKS ye kayıtlı zeytin alanlarında, dane zeytin ve zeytinyağı üretiminin yapılması durumunda her iki destek için de fark ödemesi desteğine başvuru yapılabilir.
Bu durumda dane zeytin ve zeytinyağı fark ödemesi desteğine esas belgelerin TBS ye girişi yapılır. Ancak Uygulama Tebliği gereği dane zeytin fark ödemesi desteğinin son başvuru tarihinin 1/4/2020 ve zeytinyağı fark ödemesi desteğinden daha önce ödenecek olması nedeniyle öncelikle çiftçilere ait dane zeytin alım satım belgelerinin girişi ve destekleme işlemleri yapılır.
(7) Dane zeytin fark ödemesi desteği için ibraz edilen alım satım belgelerinin tarihi il/ilçe tahkim komisyonlarınca belirlenen dane zeytin hasat başlangıç ve bitiş tarihleri arasında olması gerekmektedir.
(8) Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi gereği satışı gerçekleştirilen dane zeytinin hiçbir işleme tabi tutulmamış olması gerekmektedir.
(9) Tasiriye faturaları ve alım satım belgelerinin ilgili Tebliğ hükümlerine uygun olup olmadığının kontrol edilerek teslim alınması gerekmektedir. Bu kapsamda;
a) Tasiriye faturalarındaki tarihin Tebliğin 6 ncı maddesi, birinci fıkrası, (h) bendi gereğince il/ilçe tahkim komisyonlarınca belirlenen zeytin sıkma başlangıç ve bitiş tarihleri arasında olması gerekmektedir.
b) Üreticiler tarafından ibraz alım satım belgelerinin tarihi, üreticiye ait en erken tarihli tasiriye faturasının tarihi ile aynı veya daha sonraki bir tarihte düzenlenmiş olmak zorundadır.
c) Tasiriye faturasında zeytinyağı miktarının kg olarak belirtilmiş olması gerekmektedir. Zeytinyağı miktarının lt, teneke, kutu, şişe, varil, bidon vb. şeklinde belirtilmiş olan tasiriye faturalarının kabul edilmemesi ve sisteme sıktırılan zeytin miktarının değil, elde edilen zeytinyağı miktarının kg olarak girilmesine dikkat edilmelidir.
(10) Tebliğ'in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (bbbb) bendi gereği, alım satım belgelerinde tanımlanan satışı yapılan zeytinyağının, natürel sızma zeytinyağı, natürel birinci zeytinyağı veya ham zeytinyağı/ rafinajlık (rafine edilmemiş) zeytinyağı şeklinde yer almalı, zeytinyağı miktarı kg olarak belirtilmiş olmalıdır.
(11) Üreticiler tarafından il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilen elektronik ortamda düzenlenmiş olan e-arşiv tasiriye (sıktırma) faturalarında "işletmeye getirilen zeytin" ve "elde edilen yağ" miktarlarının faturanın "Not Bölümünde" açıklama yapılmak suretiyle yazılmış olması durumunda da bu faturalar kabul edilir ve desteklemeden yararlandırılır.
10- Uygulama Tebliği, Tahkim komisyonlarının görevleri başlıklı 6 ncı maddenin, birinci fıkrasının, (i) bendi çerçevesinde tahkim komisyonu, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından; çiftçilerin ibraz ettiği belgelerin incelemeye tabi tutulduğunun bildirilmesi halinde, il/ilçe müdürlükleri tarafından gerçek üretim yaptığı tespit edilenlere ödeme yapılmasına karar verir. Ancak incelemenin tamamlanmasını takiben vergi tekniği raporunda firma hakkında sahte ve içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenlediğinin bildirilmesi halinde ise gerekli cezai, hukuki ve idari işlemler il/ilçe müdürlüklerince yürütülmelidir.
11- TBS'de, ilçe bazında ilk defa ödeme yapılan icmal "normal", ikinci defa ödeme yapılan icmal "1. fark", üçüncü defa ödeme yapılan icmal "2. fark" olarak adlandırılmaktadır. TBS'den alınan İcmal-3' te, ödemesi yapılan ve yapılmayan ilçelerin aynı anda yer alması durumunda, ödeme yapılan ilçe isimlerinin tablodan silinerek, sadece ödeme yapılacak ilçeye ait bilgilerin yer aldığı İcmal-3 listesi Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (BÜGEM)' ne gönderilmelidir.
12- Askı icmalleri sonucunda kilitlenen veya Bakanlığa gönderilmemiş kesin icmal alındıktan sonra kilitlenen sistemin açılma talepleri; "İl Sistem Sorumluları" tarafından her destek türü için il/ilçe ismi belirtilerek "[email protected]" web adresine e-posta yoluyla iletilmelidir.
13- Hububat Baklagil, Dane Mısır ve Yağlı Tohumlu Bitkiler Fark Ödemesi Desteğinde askıya çıkarılacak icmal-1 lerde yer alan "Desteğe Tabi Üretim Miktarı" sütununda belirtilen bilgilerin paylaşımının kamu zararına neden olmaması amacıyla icmalde yer alan "Desteğe Tabi Üretim Miktarı" sekmesinin silinerek askıya çıkarılması gerekmektedir.
14- Ödemeye esas her destek türü için düzenlenen icmal-3' ler komisyon kararı olmaksızın ayrı ayrı olmak üzere hazırlanarak BÜGEM'e gönderilmelidir.
15- Normal ödemeler tamamlandıktan sonra tespit edilen idari kaynaklı hata olması halinde sistem düzeltmelerinin yapılabilmesi ve icmal oluşturulabilmesi için, BÜGEM'den resmi yazı ile sistem kilidi açılması talep edilmelidir.
16- Fark ödemesi desteği yapıldıktan sonra, herhangi bir sebeple çiftçinin desteğe ait bilgilerinin silinmesi; çiftçilerin eksi icmallere çıkmamasına veya mükerrer ödeme ile kamu zararı oluşmasına neden olabilmektedir.
Bu nedenle desteklemeden yararlanan çiftçilere ait kayıtlar silinmemeli, sadece destekler bölümde yer alan destek çentikleri kaldırılmalıdır.
17- İlama bağlı borç ödemelerinde ve yürütmenin durdurulmasına/yapılan işlemin iptaline ilişkin ödemelerde; Tebliğ'in 26 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası içeriğinde yer alan belgeler, IBAN numarasını gösterir banka dekontu ile ödemeye esas ilgili EK-30/a, EK-30/b veya Ek-30/c'de yer alan icmallerden uygun olanın düzenlenerek BÜGEM'e gönderilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda 2014 ve sonrası yıllar için Tarım Bilgi Sistemi alt modülü olan ÇKS'de kayıtlı gerçek/ tüzel kişilerin "Detay"/"Dilekçeler" sekmesinden mahkeme kararına konu üretim yılı seçilmesi işlemi sonrası, menüden "Davacı Listesi" sekmesine; mahkeme kararında yer alan bilgilerin ve ödemeye esas tutarın ödenmek üzere Bakanlığımıza gönderilmeden önce kayıt edilmesi gerekmektedir.
Fark ödemesi destekleme uygulamalarının; kamu zararı ile üretici mağduriyetlerine sebebiyet verilmeyecek şekilde belirtilen hususlar ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilerek yürütülmesi, sivil toplum kuruluşları, köy/mahalle muhtarlıkları ve yerel basın aracılığıyla üreticilere duyurulması için gereğinin yapılmasını önemle rica ederim.