2018/2 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 08/05/2018 Tarihli ve 2018/2 Sayılı Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
2015/1 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 13/02/2015 Tarihli ve 2015/1 Sayılı Genelgesi (mülga)
T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
Çalışma Genel Müdürlüğü
Sayı: 58186755-010.99[010.99]-E.12391
Konu: Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri işlemleri
DAĞITIM YERLERİNE
GENELGE
2018/2
02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı mükerrer Resmi Gazete' de yayımlanan 665 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4 üncü maddesi ile, Bakanlığımızın mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gereken görevlerinin Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının taşra teşkilatları aracılığıyla yürütülmesi esası getirilmiştir. Bu kapsamda Bakanlık hizmet birimlerine, söz konusu görevlerin yürütülmesi için bağlı ve ilgili kuruluşların taşra teşkilatına doğrudan talimat verme yetkisi de tanınmıştır.
665 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16 ncı maddesi, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü'nün taşra teşkilatını, "Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü" olarak yeniden yapılandırmış ve Bakanlığın mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütmesi gereken görevlerini yapmakla da vazifelendirmiştir. Kanun Hükmünde Kararname'nin 21 inci maddesi de, "Kurumun taşra teşkilatı, illerde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ile bunlara bağlı kurulacak hizmet merkezlerinden oluşur" hükmünü amirdir.
Bu kapsamda, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerinde görevli personelin, iş ve toplu iş mevzuatı, yabancıların çalışma izinlerini düzenleyen mevzuat ile iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasında birliğin sağlanması için bu Genelge ekinde yer alan "Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri Uygulama Rehberi" ne uygun hareket etmeleri önem arz etmektedir. Buna göre;
1- Bilindiği gibi, 25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 13 ve 14 üncü maddeleriyle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 91 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 92 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yapılan değişikliklerle; Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerinin, iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin şikayetleri inceleme ve bu konuda işveren veya işveren vekillerine idari para cezası uygulama yetkisi kaldırılmıştır.
Bu nedenle, il müdürlükleri; işçilerin yukarıda belirtilen şikâyetlerini incelemeyecek ve bu konuda işveren veya işveren vekillerine idari para cezası uygulamayacaklardır.
2- 7036 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren daha önce yapılmış bulunan işçi şikâyetleri de incelenmeyecektir. Şikâyetçi işçiler, 01/01/2018 tarihinden itibaren İş Mahkemelerinde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurma zorunluluğu getirildiği ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmaları gerektiği konusunda bilgilendirilecektir.
3- Daha önce işverenlere yapılan çağrı, bilgi ve belge isteme tebligatları ile ilgili olarak ise, bu tebligatlar iptal edilerek işverenler bilgilendirilecektir.
4- İşçi şikâyetlerine ilişkin iş ve işlemlerin İl Müdürlükleri tarafından yürütülmesi esastır. İş sözleşmesinin devam etmesi kaydıyla, Bakanlığa ve çağrı merkezlerine doğrudan intikal eden işçi şikâyetleri öncelikle şikâyetin yapıldığı yerin bağlı olduğu il müdürlüklerine gönderilecektir.
5- İl Müdürlüklerince, iş sözleşmesi devam eden işçilerin başvuruları ilgili İş Teftiş Grup Başkanlıklarına intikal ettirilecektir. İl Müdürlükleri, kendilerine intikal eden şikâyet dilekçelerini grup başkanlıklarına göndermeden önce, şikâyetçi işçilerin iş sözleşmelerinin devam edip etmediği hususunu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları üzerinden kontrol edecektir. Söz konusu kontrolü gösterir kontrol kaşesi ve tarihi dilekçelere işlenecektir. Şikâyetçi işçilerin iş sözleşmesinin sona erdiğinin anlaşıldığı durumlarda, şikâyet dilekçeleri grup başkanlıklarına gönderilmeyecek ve dilekçe ile ilgili olarak Genelgenin 2 nci maddesi kapsamında işlem yapılacaktır.
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri, kendilerine intikal eden şikâyet veya ihbar dilekçelerini 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanuna göre titizlikle inceler ve dilekçedeki eksikliklerin tamamlatılmasını sağlarlar.
6- İl Müdürlüklerince şikâyet veya ihbar dilekçelerinin incelenmesi sonucunda, dilekçelerde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa muhalefet hali de belirtilmiş ise dilekçenin bir sureti, gereği yapılmak üzere sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüklerine gönderilecektir.
Dilekçelerde sadece 5510 sayılı Kanuna muhalefet hali belirtilmiş ise, bu dilekçeler sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüklerine gönderilecektir.
7- İşçi şikâyetlerinin şahsen yapılması durumunda, şikâyetçinin bilgilendirilmesine özen gösterilecek, başvuruların kolayca yapılabilmesi için standart başvuru ve bilgi formları oluşturulacaktır.
8- İl Müdürlükleri, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin ilk toplantısının yer, gün ve saatinin belirlenmesi hususunda taraflarca anlaşmaya varılamaması ve taraflardan birinin başvurması halinde ilk toplantının yer, gün ve saatini belirleyecektir.
9- İl Müdürlükleri, imzalanan toplu iş sözleşmelerini inceleyecek, inceleme sonucunda tespit edilen eksikliklerin giderilmesini sağlayacaktır.
10- Anlaşma sağlanamayan toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde arabulucu tayinine, grev ve lokavt dışı kalacak işçilerin tespitine, grev ve lokavt uygulamasına ve bunların sona ermesine ilişkin iş ve işlemlerin İl Müdürlükleri tarafından yürütülmesi esastır.
11- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile grev oylamalarına ilişkin başvurular İl Müdürlüğüne yapılmaktadır. Bu kapsamda, grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin kanuni süreler içinde yazılı başvurusu üzerine grev oylaması talebinin incelenmesi ve uygun ise gerçekleştirilmesi ve sonucunun ilgili taraflara ve birimlere bildirimi İl Müdürlükleri tarafından yapılacaktır.
12- Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü yöneticileri, her türlü teftiş hizmetinin gerektirdiği biçimde yürütülebilmesi için iş müfettişlerine görevleri süresince konumlarına uygun ve yeterli donanımı olan bir çalışma yeri sağlayacak, personel görevlendirecek ve gerekli ihtiyaç ve araç taleplerini karşılayacak ve diğer tedbirleri alacaklardır.
13- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 23 üncü maddesine göre;
Yabancıların ve işverenlerin bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlık iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri tarafından denetlenir. Bu Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmalar, uygulamakla yükümlü olunan mevzuatın teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılır ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımlar uygulanır.
Kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini tespit etmeleri hâlinde, durum Bakanlığa (ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne) bildirilir.
Birinci fıkraya göre yapılan denetimler ve ikinci fıkraya göre yapılan bildirimler üzerine, gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre, bu Kanunda yer alan idari yaptırımlar Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce uygulanır.
Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları ile kolluk kuvvetleri veya ilgili kurumlar tarafından gönderilen denetim raporları ve tutanakların, idari yaptırım uygulanmasına esas teşkil edecek yeterli bilgi içermedikleri sonucuna varıldığında, bu raporlar ve tutanaklar tamamlanmak üzere ilgili kuruma iade edilecektir. İdari yaptırım uygulanıp uygulanmayacağına karar verilememesi durumunda, söz konusu tutanak ve denetim raporları Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına veya İş Teftiş Grup Başkanlıklarına gönderilecektir.
Hiçbir incelemeye tabi tutulmadan il müdürlüklerine intikal eden ihbar niteliğindeki başvurular incelenmek üzere ilgili İş Teftiş Grup Başkanlıklarına veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına gönderilecektir.
14- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı olarak çıkartılan yönetmelikler gereği tutulması gereken defterler, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerince e-evraktan geçirilmek kaydıyla onaylanacaktır.
15- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı olarak çıkartılan ikincil mevzuatta belirtilen ve İl Müdürlüklerine yapılması gereken bildirimlere ilişkin gelen evrakların, İl Müdürlüklerince görevlendirilen kullanıcılar tarafından İş Sağlığı ve Güvenliği Bildirim Programına (https://isgbildirim.csgb.gov.tr) bir sonraki ayın en geç 10 (on) una kadar giriş yapılması sağlanacaktır.
16- Bakanlık merkez birimlerinin mevzuattan kaynaklanan ve taşrada yürütülmesi gereken görevlerinden İl Müdürleri sorumlu olmakla birlikte, görevlerin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için İl Müdür Yardımcılarından birisi bu hizmetleri yürütmekle görevlendirilecektir.
17- İl Müdürlükleri, Bakanlığımız birimleri ile yapacakları yazışmalarını, Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresinden yapmaya özen göstereceklerdir.
18- 13/02/2015 tarihli ve 58186755/010/23247 sayılı, 2015/1 nolu Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
Uygulamanın yukarıda belirtilen esaslara göre yapılması hususunda gereğini rica ederim.
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri Uygulama Rehberi
A. 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU UYGULAMA SÜREÇLERİ
GİRİŞ
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, toplu iş sözleşmesi kapsamına girecek işyeri veya işletmede yetkili sendikanın tespiti görevi Bakanlığımıza verilmiş olmakla birlikte, toplu iş sözleşmesi sürecinde İl Müdürlüklerine, görevli makam sıfatı ile verilmiş önemli görevler bulunmaktadır.
Bu kapsamda, İl Müdürlüklerince yürütülen iş ve işlemler aşama aşama aşağıda açıklanmıştır.
1. YETKİ TESPİTİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER
1.1- Yetki tespitine ilişkin başvurular, 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesi uyarınca işçi sendikaları, işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işverenler tarafından Bakanlığımıza yapılır. Bu başvurular, Çalışma Genel Müdürlüğü Toplu İş Sözleşmesi Daire Başkanlığında Bakanlığımız Yetki Tespiti Otomasyon Sistemi üzerinden sonuçlandırılır.
1.2- Kurulu bulunduğu iş kolunda üye sayısı itibariyle yüzde bir barajını geçen ve toplu iş sözleşmesi yapılmak istenilen işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasını, işletmede ise % 40 üye çoğunluğunu sağlayan sendika adına Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından olumlu yetki tespiti yazısı düzenlenir. Bu şartların herhangi birinin sağlanamaması durumunda ise başvuruda bulunan tarafa olumsuz yetki tespiti yazısı verilir.
1.3- Olumsuz yetki tespiti yazısı sadece başvuruyu yapan tarafa gönderilirken, olumlu yetki tespiti yazısı, aynı işkolunda kurulu yüzde bir barajını aşan diğer işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene ve ilgili İl Müdürlüğüne veya İl Müdürlüklerine gönderilir.
1.4- Yetki tespiti yazısını alan İl Müdürlüğü, ilgili işyeri veya işletme için bir yetki prosedür dosyası açar, 6356 sayılı Kanunda belirtilen sürelerin takibini yapar, sürece ilişkin toplu iş sözleşmesi dahil evrakların tamamlanmasını sağlar ve yetki prosedürü takip defterine uygun kayıt işlemini yapar.
1.5- İşyeri veya işletme ile ilgili alınan her bir yazı veya yapılan her türlü işlem açılan prosedür dosyasında bulundurulur ve yetki prosedürü takip defterindeki ilgili bölüme işlenir. Toplu iş sözleşmesi sürecinin başlangıcından tamamlanmasına kadar bu kayıtların zamanında ve doğru tutulması yetki belgesinin geçerliliğini yitirip yitirmediğinin tespiti açısından önem taşımaktadır.
1.6- 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesi gereğince kendilerine gönderilen yetki tespiti yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren, yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye itiraz edebilirler. Ancak Kanunun 43 üncü maddesi gereğince itiraz dilekçelerinin İl Müdürlüğü kaydından geçirilmesi zorunludur.
1.7- Yetki tespiti yazısının dağıtım bölümünde yer alan her bir İl Müdürlüğü, tebligatta geçen süreyi de göz önünde bulundurarak, itiraz süresinin dolmasını bekler. Yetki tespiti yazısının postada kaybolması ve İl Müdürlüğüne ulaşmaması nedeniyle Çalışma Genel Müdürlüğünden faks veya e-posta ile temini halinde, bekleme süresinin hesabında, faksın ya da e-postanın alındığı tarih değil, yetki tespiti yazısının tarihi esas alınır.
1.8- Bekleme süresi içinde taraflarca İl Müdürlüğüne usulüne uygun bir itirazda bulunulmaz ise, İl Müdürlüğü, herhangi bir itirazın olmadığını bir yazı ile Çalışma Genel Müdürlüğüne bildirir. Ancak Çalışma Genel Müdürlüğü, yetki tespiti yazısının taraflardan birine daha geç tebliğ edildiğini ve itiraz yok yazısının itiraz süresi dolmadan gönderildiğini tespit ederse, İl Müdürlüğünden ikinci bir itiraz yok yazısının gönderilmesini isteyebilir.
Altı iş günlük sürenin hesabında tespit yazısının tebliğ edildiği gün, hafta sonları ve resmi tatiller hesaba katılmaz.
1.9- Altı iş günlük itiraz süresi içinde taraflarca itirazda bulunması halinde, yazılı itiraz başvurusu ilgili İl Müdürlüğü kaydına alınır. İtiraz dilekçesinin aslı evrak kayıt kaşesi vurulduktan sonra Mahkemeye verilmek üzere, itiraz eden tarafa iade edilir. İtiraz dilekçesinin bir örneği derhal Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir ve herhangi bir gecikmeye meydan verilmemesi açısından, ayrıca faks veya e-posta ile gönderilir.
Altı iş günlük itiraz süresi geçtikten veya itiraz yoktur yazısı gönderildikten sonra yapılan itirazlar da yine aynı şekilde kayda alınır ve itiraz dilekçesinin bir örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
1.10- Yetki tespitine itiraz davaları ile ilgili mahkemelerden alınan müzekkereler, işlem yapılmaksızın derhal Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir, ayrıca faks veya e-posta ile gönderilir. İlgili mahkemeye müzekkerenin Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderildiğine ilişkin bilgi verilir.
Altı iş günlük itiraz süresi içinde görevli makama kaydettirilmeden ya da Bakanlığımıza, görevli makam dışında başka bir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne veya altı iş günlük itiraz süresi geçtikten sonra görevli makama kaydettirilerek dava açılması durumunda mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı verilmediği sürece toplu iş sözleşmesi prosedürü yürütülecektir.
1.11- Yetki tespiti yazısında gerekli çoğunluğu sağladığı belirtilen sendika da İl Müdürlüklerinden yetki tespit yazısına itiraz olup olmadığının kendilerine bildirilmesini yazı ile isteyebilir. Bu konuda verilecek cevaplar için de itiraz süresinin dolması beklenir.
2. YETKİ BELGESİ VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİNİN BAŞLAMASI İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER
2.1- Yetki tespit yazısına 6356 sayılı Kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilmemişse veya yapılan itiraz reddedilmişse, Çalışma Genel Müdürlüğü ilgili sendika adına bir yetki belgesi düzenler. Bu belge toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikası, işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene ve ilgili İl Müdürlüğüne veya İl Müdürlüklerine gönderilir.
Birden fazla İl Müdürlüğünün görev alanına giren işletmelerde, bu aşamadan sonraki iş ve işlemler için işletme merkezinin bulunduğu ildeki İl Müdürlüğü, yine birden fazla İl Müdürlüğünün görev alanına giren grup toplu iş sözleşmelerinde ise Çalışma Genel Müdürlüğü görevli makam sıfatı ile sorumludur.
2.2- Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır. Çağrı tarihi, çağrıyı yapan tarafça derhal görevli makama bildirilir. Yazı örneği İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir. Bu süre içinde çağrı yapılmazsa, yetki belgesinin hükmü kalmaz (6356/m.46).
2.3- Çağrının karşı tarafa tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde taraflar toplu görüşmenin başlayacağı yer, gün ve saati aralarında anlaşarak tespit ederlerse, bunu İl Müdürlüğüne yazı ile bildirirler (6356/m.47). Yazı örneği İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
2.4- Toplantı yer, gün ve saati bakımından taraflar arasında bir anlaşmaya varılamazsa, taraflardan birinin başvurusu üzerine yapılacak ilk toplantının yeri, günü ve saati görevli makamca derhal belirlenir ve taraflara bildirilir (6356/m.47). Yazı örnekleri İl Müdürlüğünce Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Bakanlığa hitaben toplu iş sözleşmesi prosedürünün yürütülmesine ilişkin gönderilecek tüm yazılarda işyeri unvanı ile birlikte SGK sicil numarası ve taraf sendikanın adı da belirtilecektir.
2.5- Toplantı yer, gün ve saatinin belirlendiği yazıyı alan taraflar, toplantıya katılacak kişileri belirler ve ilgili İl Müdürlüğüne bildirir.
2.6- İl Müdürlüğü, bildirilen gün ve saatte toplantıyı yapar. Toplantı tutanak ile kayıt altına alınarak toplantıya katılanlarca imzalanır. Her iki taraf temsilcisi toplantıya katılmış ve düzenlenen tutanağın birer örneği taraflara verilmiş olsa dahi, taraflara ayrıca tebliğ edilir. Bir örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir, bir örneği de ilgili prosedür dosyasına konulur.
Toplantı tarihi toplu iş sözleşmesi görüşmelerine başlama tarihi olarak prosedür takip defterine işlenir.
2.7- Toplu görüşmelere başlama (ilk toplantı), çağrı tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. İşçi sendikası ilk toplantıya gelmez veya aynı süre içinde toplu görüşmeye başlamazsa yetkisi düşer (6356/m.47).
2.8- Toplu görüşmenin süresi ilk toplantı tarihinden itibaren altmış gündür (6356/m.47).
3. ANLAŞMA İLE SONUÇLANAN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİ İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER
3.1- Toplu iş sözleşmesi görüşmeleri altmış günlük süre içinde anlaşma ile sonuçlanırsa, dört nüsha olarak düzenlenen toplu iş sözleşmesi taraf temsilcilerince imzalanır, birer nüshası taraflarca alınır, kalan iki nüsha toplu görüşme için çağrıyı yapmış olan tarafça ilgili İl Müdürlüğüne imza gününden başlayarak altı iş günü içinde verilir (6356 /m.48).
3.2- İl Müdürlüğü, toplu iş sözleşmesini inceler ve herhangi bir eksiği veya yanlışının bulunup bulunmadığını kontrol eder. (Sözleşme taraflarının doğru yazılıp yazılmadığı, sayfa ve maddelerde eksik olup olmadığı, imza tarihi ile yürürlük tarihlerinin belirtilip belirtilmediği, yürürlük süresi ile yürürlük tarihleri arasında farklılık olup olmadığı, her sayfasının taraflarca paraflanıp, paraflanmadığı, sözleşmenin imza bloğunda her iki tarafın da imzasının bulunup bulunmadığı, söz konusu işyeri veya işletme ile ilgili daha önce imzalanmış bir toplu iş sözleşmesi varsa yeni sözleşmenin yürürlük başlangıç tarihinin önceki sözleşmenin bitiş tarihinden sonra olup olmadığı, vb.)
3.3- Toplu iş sözleşmesinde herhangi bir yanlış veya eksik tespit edilmesi halinde, sözleşmeler eksik veya yanlışlığın giderilmesi için gönderen tarafa iade edilir.
3.4- Toplu iş sözleşmesinin incelenmesinde herhangi bir eksik veya yanlış tespit edilmemiş veya tespit edilen eksiklik veya yanlışlık düzeltilmiş ise, İl Müdürlüğü toplu iş sözleşmesinin bir nüshasını Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderir, bir örneğini ilgili dosyaya koyar ve imza tarihi ve yürürlük tarihlerini prosedür takip defterine işler (6356 /m.48).
4. ANLAŞMA SAĞLANAMAYAN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ GÖRÜŞMELERİNDE ARABULUCU TAYİNİ İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER
4.1- Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği halde görüşmeye başlamazsa, toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmezse veya taraflar toplu görüşme süresi içerisinde anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit ederlerse ya da toplu görüşme süresi anlaşma olmaksızın sona ererse, taraflardan biri uyuşmazlığı altı iş günü içinde görevli makama bildirir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer (6356/m.49).
4.2- Altı işgününün sona erdiği tarihin hesaplanmasında da uyuşmazlığı bildiren yazının İl Müdürlüğüne elden verilmesi halinde verildiği gün, adi posta ile gönderilmesi halinde İl Müdürlüğü kayıtlarına alındığı gün, iadeli taahhütlü gönderilmesi halinde postaya verildiği tarih esas alınacaktır.
4.3- Uyuşmazlık yazısını alan İl Müdürlüğü, altı iş günü içinde arabulucu tayini için tarafları toplantıya çağırır. Arabulucuyu belirlemek için yapılan toplantıya, her iki tarafın gelmesi halinde, varsa üzerinde anlaştıkları arabulucu, tarafların bir isim üzerinde anlaşamaması veya taraflardan birinin ya da her ikisinin toplantıya gelmemesi halinde ise arabulucu listesinden sıra esasına göre belirlenecek bir arabulucu, İl Müdürlüğünce arabulucu olarak görevlendirilir.
4.4- Arabulucu ücreti; İl Müdürlüğü tarafından, Çalışma Genel Müdürlüğünce hesaplanarak gönderilen Arabulucu Ücretleri Cetvelinden işçi sayısına göre belirlenen tutar ikiye bölünerek her iki tarafça ödenmesi gereken tutarlar belirlenir (6356/m.50). Toplantıya ilişkin tutanak düzenlenerek toplantıya katılanlarca imzalanır.
4.5- Görevli makam; arabulucuya ve taraflara görevlendirmeye ilişkin bildirimi yapar. Bildirim yazısında ayrıca, toplam arabulucu ücreti ve taraflarca ödenmesi gerekli tutar ile ilgili hesap bilgileri de belirtilir. Tutanak ve yazıların birer nüshasını Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderir.
4.6- Taraflar, belirlenene ücreti en geç üç işgünü içinde, ilgili banka hesabına yatırarak, ödeme bilgilerini Çalışma Genel Müdürlüğü’ne gönderir.
4.7- Görevli makam; arabulucunun görevini tamamladıktan sonra teslim etmiş olduğu Tutanak ve Arabulucu Raporunu taraflara en geç üç işgünü içinde tebliğ eder. Yazışmaların birer nüshasını Çalışma Genel Müdürlüğü’ne gönderir.
4.8- İkamet ettiği il dışında görevlendirilen arabulucuya, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcırah ödenir.
4.9- Görev alanı ilde, görevden ayrılma ya da herhangi bir mazeret dolayısıyla görev yapacak arabulucu kalmamışsa, durum görevli makamca derhal Bakanlığa bildirilir. Bakanlık, üç iş günü içerisinde resen görevlendirme yapar.
5. ARABULUCU TUTANAKLARI İLE İLGİLİ İŞLEMLER
Arabulucu görev kararını aldıktan sonra on beş gün içinde taraflarla toplantı yaparak uyuşmazlığa çözüm arar. Arabulucunun görevi on beş gün sürer. Bu süre, tarafların anlaşması halinde altı iş günü uzatılabilir. Uzatma yazı ile İl Müdürlüğüne bildirilir. İl Müdürlüğüne intikal eden uzatmaya ilişkin yazı örneği Çalışma Genel Müdürlüğü’ne gönderilir (6356/m.50).
5.1- Arabulucu, tarafları ayrı ayrı veya birlikte toplantıya çağırmak üzere bir davet yazısı düzenler ve taraflara tebliğ eder. Arabulucu, tarafları görevli makamın bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde ya da tarafsız bir yerde bir araya getirmeye özen gösterir.
5.2- Görüşmeler sonrasında anlaşma sağlanmışsa, arabulucu düzenlediği anlaşma tutanağını ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne verir. Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü anlaşma tutanağının bir örneğini Çalışma Genel Müdürlüğü’ne gönderir.
5.3- Anlaşma sonrasında, taraflarca imzalanan toplu iş sözleşmesi İl Müdürlüğüne verilir. İl Müdürlüğünce “Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler” başlığı altında 3’üncü maddede belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
5.4- Arabuluculuk süresi sonunda anlaşma sağlanamamış ise arabulucu üç iş günü içinde uyuşmazlığı belirleyen bir tutanak düzenler ve uyuşmazlığın sona erdirilmesi için gerekli gördüğü önerileri de ekleyerek Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne verir.
5.5- Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü bu tutanağı en geç üç iş günü içinde taraflara tebliğ eder (6356/m.50).
Grev kararı alma yetkisi sendika genel merkezlerine ait olduğundan, uyuşmazlık tutanakları, sendikaların genel merkezlerine gönderilir. Tutanağın bir örneği de, Çalışma Genel Müdürlüğü’ne gönderilir.
6. GREV VE LOKAVT KARARLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER
6.1- Arabulucu uyuşmazlık tutanağını alan işçi sendikası, tutanağın tebliğinden itibaren altmış gün içinde grev kararı alabilir ve bu süre içinde altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabilir. Bu süre içinde grev kararı alınmaz veya uygulanacağı tarih karşı tarafa bildirilmezse toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi düşer (6356/.m.60).
Sendikanın grev kararı alması gereken altmış günlük süre arabulucu tarafından düzenlenen uyuşmazlık tutanağının görevli makam tarafından sendikaya tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
Sendika grev ve uygulama kararını aynı tarihte alabilir, ancak grev uygulama tarihinin en geç altmış günlük sürenin sona ermesine altı iş günü kala işverene bildirilmiş olması gerekir.
6.2- Uyuşmazlık tarafı olan işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren, işçi sendikasının almış olduğu grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararı alabilir ve bu süre içinde altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabilir (6356/m.60).
6.3- Grev ve lokavt kararları, kararı alan tarafça işyeri ve işyerlerinde derhal ilan edilir.
Grev ve lokavt kararlarının alındığı günde ilan zorunluluğu bulunmamaktadır. Daha sonraki bir tarihte ilan edilebilir.
6.4- İl Müdürlüğünce, grev ve lokavt kararlarını, Çalışma Genel Müdürlüğüne ve mülki amirliklere bildirilir. Eğer toplu iş sözleşmesi işletme düzeyinde yapılıyor ise varsa ilgili İl Müdürlüklerine de gönderilir.
6.5- Grev ve lokavt kararlarının uygulanacağı tarih, kararı alan tarafça karşı tarafa tebliğ edilmek üzere notere ve bir örneği de görevli makama tevdii edilir. Uygulama tarihi kararı alan tarafça ayrıca işyeri veya işyerlerinde derhal ilan edilir.
6.6- Sendika grev kararı almadan işveren lokavt kararı alamaz. Lokavt kararı alınması gereken altmış günlük süre grev kararının işverene tebliğ edildiği tarihten başlar, uygulama tarihinin de en son altmış günlük sürenin sona ermesine altı iş günü kala bildirilmesi gerekir.
7. GREV VE LOKAVT DIŞI KALACAK İŞÇİLER İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER
7.1- Grev ve lokavt dışında kalacak işçilerin yedekler dâhil niteliği ve sayısı işveren veya işveren vekili tarafından toplu görüşmenin başlamasından itibaren altı işgünü içinde işyerinde yazı ile ilan edilir ve bu ilanın bir örneği toplu görüşmede taraf olan işçi sendikasına tebliğ edilir. Bu ilandan itibaren altı işgünü içinde işçi sendikası iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemeye itirazda bulunmazsa ilan hükümleri kesinleşir. İtiraz halinde mahkeme altı işgünü içinde kesin olarak karar verir.
7.2- Grev ve lokavta katılamayacak işçiler her ne sebeple olursa olsun kanuni süre içinde tespit edilmemiş ise, işveren veya işçi sendikası çalışacak işçi sayısının tespitini süre geçtikten sonra da görevli makamdan isteyebilir. Görevli makam bu tespiti en kısa zamanda yaparak taraflara tebliğ eder.
7.3- Grev ve lokavtın uygulanacağı dönemde hangi işçilerin (ismen belirleme) işyerinde çalışmaya devam edecekleri, İl Müdürlüğünce grev ve lokavt kararının İl Müdürlüğüne bildirilmesinden itibaren üç işgünü içinde resen tespit edilir.
7.4- Grev kararını kayda alan İl Müdürlüğü derhal bir yazı ile işverenden, işyerinde çalışan işçilerin ad ve soyadları ile yaptıkları işi gösterir listenin faks veya e-posta ile İl Müdürlüğüne bildirilmesini ve bu listede varsa işyerinde veya işletmede çalışan ve toplu görüşmede taraf olan işçi sendikasının ve şubesinin başkan veya yönetim kurulu üyesi bulunan işçiler ile sendika temsilcilerinin belirtilmesini ister.
7.5- İl Müdürlüğü, işverenden ayrıca daha önce madde 7.1 e göre grev ve lokavt dışı kalacak işçilere ilişkin sayı ve nitelik yönünden yapılmış bir belirleme var ise ilan tutanağı ile birlikte İl Müdürlüğüne gönderilmesini ister.
7.6- İşyeri veya işletme ile ilgili grev ve lokavt dışı kalacak işçilerin niteliği ve sayısı toplu görüşmenin başlamasından itibaren altı işgünü içinde bir protokol ile belirlenmiş ise, işçi listesinden bu protokolde belirtilen sayıda ve nitelikteki işçiler ismen İl Müdürlüğü tarafından belirlenir.
7.7- İşyeri veya işletme ile ilgili grev ve lokavt dışı kalacak işçilerin niteliğini ve sayısını belirtir bir protokolün bulunmaması halinde ise, işyeri veya işletmede yapılan işin niteliğine uygun sayıda (ortalama %10 oranında) işçiyi bu kapsamda belirler.
7.8- Grev ve lokavt dışı kalacak işçiler arasında, toplu görüşmede taraf olan işçi sendikasının ve şubesinin başkan veya yönetim kurulu üyesi ya da işyeri sendika temsilcilerinin bulunmamasına dikkat edilmelidir.
7.9- Grev ve Lokavt dışı kalacak personelin işyerinin özelliği ve faaliyet konusuna göre, hiçbir surette üretim ve satışa yönelik olmamak kaydı ile niteliği bakımından sürekli olmasında teknik zorunluluk bulunan işlerde faaliyetin devamlılığını veya işyeri güvenliğini, makine ve demirbaş eşyalarının, gereçlerinin, hammadde, yarı mamul ve mamul maddelerin bozulmamasını ya da hayvan ve bitkilerin korunmasını sağlayacaklar arasından seçilmesine özen gösterilir.
7.10- İşletme toplu iş sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, grev ve lokavt dışı kalacak personel işletmenin her bir işyerinin bulunduğu il müdürlüğü tarafından ayrı ayrı belirlenir.
7.11- İsmi tespit edilen işçilerin her birine ayrı ayrı grev ve lokavt dışı kalacak işçi olarak seçildiklerine dair yazı yazılır.
7.12- Yazılar davet edilen işveren veya görevlendireceği vekiline (temsilcisine) işçilere tebliğ edilmek üzere bir yazı ekinde teslim edilir.
7.13- İşveren, İl Müdürlüğünce grev ve lokavt dışı ilan edilen işçilere yazılarını tebliğ ederek, tebliğ-tebellüğ listesini İl Müdürlüğüne iletir.
8. GREV OYLAMASI İLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER
8.1- Grev kararının ilan edildiği işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte biri ayrı ayrı ya da topluca ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde, işyerinin bağlı bulunduğu İl Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunarak, grev oylaması yapılmasını isteyebilir. Talebin yapılmasından başlayarak altı iş günü içinde görevli makamca grev oylaması yapılır (6356/m.61).
Görevli makama yazılı olarak yapılmayan ya da kanunda belirtilen süre geçtikten sonra yapılan oylama talepleri geçerli olmayacaktır.
Grev oylamasını; işyerinde çalışan sendikalı ve sendikasız tüm işçiler talep edebilirler.
İşletme toplu iş sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda grev oylaması talebi işletmenin her bir işyerinin bağlı bulunduğu İl Müdürlüğüne yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları işletme merkezinin bağlı bulunduğu görevli makamda toplanır ve sonuç orada belirlenir (6356/m.61).
8.2- Grup toplu iş sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda grev oylaması talebi grubun her bir işyerinin bağlı bulunduğu İl Müdürlüğüne yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları her bir işyeri veya işletme için ayrı ayrı belirlenir (6356/m.61).
8.3- Grev oylaması talebini alan İl Müdürlüğü grev oylaması talebini, görevli makam olup olmadığı, grev oylaması talebinde bulunan işçilerin sayısının işyerinde çalışan işçi sayısının dörtte birine tekabül edip etmediği ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı yönleri ile değerlendirir.
8.4- İl Müdürlüğü, işverenden grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte işyerinde çalışan tüm işçilerin listesini alır. İhtiyaca göre ve yeterli sayıda memur görevlendirir. Görevli personel eşit sayıda “Greve Evet” ve “Greve Hayır” oy pusulalarını ve oy sandıklarını hazırlar.
8.5- İl Müdürlüğü, grev oylamasının yapılacağı gün ve saati belirleyerek taraflara ve ilgili mülki idare amirine bildirir. Ayrıca oylama tarihi, yeri, saati ve oy pusulalarının renkler itibariyle hangi anlama geldiği hususunda tutanak tutarak işyerinde çalışanların görebilecekleri yerde ilan eder.
8.6- İl Müdürlüğü, grev oylamasının başlamasından önce çalışanların listesini içeren ve sandıkların boş olduğunu belirten tutanağı tanzim eder, tutanak işveren ve sendika temsilcileri tarafından da imzalanır. Sandık kapatılır ve mühürlenir.
8.7- Grev oylaması işyerinde ve iş saatleri dışında, görevli memurların gözetimi altında gizli oy açık sayım esasına göre yapılır. Oylama sonunda oylamaya katılan işçi sayısı ile “Greve Evet” ve “Greve Hayır” oy sayısı tutanağa bağlanır. Tutanakta işveren ve sendika temsilcilerinin de imzası yer alır.
8.8- Oylama sonucu taraflara ve ilgili birimlere gönderilir.
8.9- İşletme ve grup kapsamındaki uyuşmazlıklarda, grev oylamaları eş zamanlı olarak yapılır.
8.10- Grev oylaması sonucuna itirazlar oylama gününden başlayarak üç iş günü içinde mahkemeye yapılır. İtirazın sonucunda grev oylaması, oylamanın tekrarlanmasını gerektiren bir sebeple mahkemece iptali halinde, kesinleşmiş mahkeme kararının görevli makama tebliğinden itibaren altı iş günü içinde aynı esaslara göre tekrarlanır (6356/m.61) Oylamanın iptaline karar verilmesi halinde yeni bir başvuruya gerek olmaksızın grev oylaması tekrarlanır.
8.11- Grev oylamasında, grev kararının ilan edildiği tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamaz. Bu durumda altı iş günü içinde anlaşma sağlanmaz veya altı iş günü içinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz (6356/m.61).
8.12- Anlaşma sağlanması durumunda “Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler” başlığı altında 3 üncü maddede belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
9. GREV VE LOKAVTIN UYGULANMASI VE SONA ERDİRİLMESİNDE YAPILAN İŞLEMLER
9.1- İl Müdürlüğüne intikal eden grev ve lokavt uygulama kararlarının birer örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne, mülki amirliklere ve eğer toplu iş sözleşmesi işletme düzeyinde ise diğer İl Müdürlüklerine bildirilir. Uygulama tarihleri günü geldiğinde kontrol edilmek üzere prosedür takip defterine işlenir.
9.2- Bildirilen günde başlamayan grev hakkı veya lokavt düşer. Süresi içinde grev kararı uygulamaya konulmamışsa ve alınmış bir lokavt kararı da yoksa veya lokavt da süresi içinde uygulamaya konulmamışsa yetki belgesinin hükmü kalmaz.
9.3- Grev ve Lokavt uygulamalarına belirtilen günde başlanıp başlanılmadığı İl Müdürlüğü tarafından takip edilir ve Çalışma Genel Müdürlüğüne bildirilir.
9.4- Bildirilen günde başlayan grev hakkında “Grev Uygulama Bilgi Fişi” İl Müdürlüğü tarafından doldurularak, Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
9.5- Kanuni bir grev ve lokavtı sona erdirme kararı, kararı alan tarafça ertesi iş günü sonuna kadar yazı ile karşı tarafa ve görevli makama bildirilir (6356/m.75).
9.6- Grevin ve lokavtın sona erdiği, İl Müdürlüğü tarafından işyerinde ilan edilir.
Kanuni grev ve lokavt ilanın yapılması ile sona erer (6356/m.75).
9.7- Grevi uygulayan sendikanın, yetki tespiti için başvurduğu tarihte işyerindeki üyesi işçilerin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrıldığının tespiti halinde, ilgililerden biri grevin sona erdirilmesi için mahkemeye başvurabilir. Mahkemece belirlenecek tarihte grevin sona ereceği İl Müdürlüğünce işyerinde ilan edilir (6356/m.75).
9.8- Grevin uygulanmasına son verilmesi lokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi grevin kaldırılmasını gerektirmez (6356/m.75).
9.9- İl Müdürlüğü, grev ve lokavt uygulamasının sona erdirildiğini Çalışma Genel Müdürlüğüne ve mülki amirliklere bildirir.
9.10- Anlaşma sağlanması halinde, “Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler” başlığı altında 3 üncü maddede belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
10. YÜKSEK HAKEM KURULU KARARLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER
10.1- Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönünde kararın kesinleşmesinden itibaren altı işgünü içinde işçi sendikası; grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda arabulucu uyuşmazlık tutanağının tebliğinden ya da erteleme süresinin uyuşmazlıkla sonuçlanması halinde sürenin bitiminden itibaren taraflardan biri altı işgünü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer (6356/m.51).
10.2- Yüksek Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Yüksek Hakem Kurulu kararları, anılan Kurul tarafından İl Müdürlüğüne ve Çalışma Genel Müdürlüğüne dağıtım yapıldığından, İl Müdürlüğünce tekrar Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilmez.
10.3- Taraflar toplu iş sözleşmesinin tüm maddeleri üzerinde anlaşma sağlayamamışlar ise Yüksek Hakem Kurulu sözleşmenin tamamını karara bağlar. Bu durumda karar başka bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığından işyeri prosedür dosyasına konulur.
Ancak, taraflar sözleşme maddelerinin bir kısmı üzerinde anlaşma sağlayamamışlar ise Yüksek Hakem Kurulu sadece uyuşmazlık konusu maddeleri karara bağlar. Bu durumda toplu iş sözleşmesi taraflarca bir bütün haline getirilerek imzalanır ve İl Müdürlüğüne verilir. Toplu iş sözleşmesi hakkında “Anlaşma İle Sonuçlanan Toplu İş Sözleşmeleri İle İlgili Yapılan İşlemler” başlığı ile 3 üncü madde ile belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
11. ÖZEL HAKEME BAŞVURMA İLE İLGİLİ İŞLEMLER
11.1- Toplu çıkar uyuşmazlıklarında taraflar özel hakeme başvurma hususunda yazılı olarak anlaşma yaparlarsa, bundan sonra arabuluculuk, grev ve lokavt, kanuni hakemlik hükümleri uygulanmaz. Toplu çıkar uyuşmazlıklarında özel hakem kararları toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
11.2- Uyuşmazlığın her safhasında taraflar anlaşarak özel hakem olarak Yüksek Hakem Kurulunu da seçebilir.
11.3- Özel hakeme başvurmaya ilişkin yazıların birer örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Özel hakemlerden (Yüksek Hakem Kurulu hariç) alınan sözleşmelerin bir örneği Çalışma Genel Müdürlüğüne gönderilir.
B. İŞÇİ ŞİKÂYETİ BAŞVURULARININ ALINMASI
İl Müdürlüklerince, iş sözleşmesi devam eden işçilerin başvuruları ilgili İş Teftiş Grup Başkanlıklarına intikal ettirilecektir. İl Müdürlükleri, kendilerine intikal eden şikayet dilekçelerini grup başkanlıklarına göndermeden önce, şikayetçi işçilerin iş sözleşmelerinin devam edip etmediği hususunu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları üzerinden kontrol edecektir. Söz konusu kontrolü gösterir kontrol kaşesi ve tarihi dilekçelere işlenecektir. Şikayetçi işçilerin iş sözleşmesinin sona erdiğinin anlaşıldığı durumlarda, şikayet dilekçeleri grup başkanlıklarına gönderilmeyecek ve dilekçe ile ilgili olarak Genelgenin 2 nci maddesi kapsamında işlem yapılacaktır.
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri, kendilerine intikal eden şikayet veya ihbar dilekçelerini 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanuna göre titizlikle inceler ve dilekçedeki eksikliklerin tamamlatılmasını sağlarlar.
İl Müdürlüklerince şikâyet veya ihbar dilekçelerinin incelenmesi sonucunda, dilekçelerde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa muhalefet hali de belirtilmiş ise dilekçenin bir sureti, gereği yapılmak üzere sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüklerine gönderilecektir.
Dilekçelerde sadece 5510 sayılı Kanuna muhalefet hali belirtilmiş ise, bu dilekçeler sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüklerine gönderilecektir.
C. TEFTİŞ RAPORLARINA İLİŞKİN İŞLEMLER
1. İŞ TEFTİŞİ
1.1- 4857 sayılı İş Kanununun 91 inci maddesinde “Devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder.” hükmü doğrultusunda, iş denetimleri Bakanlığımız İş Müfettişleri tarafından yürütülmektedir.
1.2- İşyerlerinde yapılan tüm denetimler sonucunda düzenlenen raporlar, tespit edilen hususlarla ilgili işlemler hakkında gereği yapılmak üzere İl Müdürlüklerine gönderilir.
2. UYGULAMA
İş Teftiş Grup Başkanlığı’ndan gelen raporlar İl Müdürlüğü evrak kaydına ayrı ayrı kaydedilir. İl Müdürlüğü/Hizmeti Merkezince rapor üzerinde yapılan inceleme sonucunda, raporda maddi hata veya mevzuata açıkça aykırı yönler bulunması halinde; rapor gerekçesiyle birlikte İş Teftiş Kurulu Başkanlığı’na (İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği gereği) gönderilir. İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından rapor hakkında verilecek karar (uygulama veya düzeltme), İl Müdürlüğünce yerine getirilir.
2.1- İş müfettişlerinin raporları hakkında;
a) Yapılacak bir işlem yoksa üzerine gerekli not düşüldükten sonra ilgili notun altına en az şef düzeyinde bir personel tarafından “Kontrol Edilmiştir” ibaresi yazılıp onayladıktan sonra rapor ilgili dosyasına konur.
b) Yapılacak işlem var ise, gerekli işlemler yapıldıktan sonra, yazı veya yazılar ilgililere tebliğ edilir.
2.2- Rapor içeriğinde diğer servisleri de ilgilendiren bölümlerin bulunması halinde; rapordan bir suret ilgili servislere verilir. Madde 2.1.a ve 2.1.b de belirtilen işlemlerden uygun olan yürütülür.
2.3- İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca gerçekleştirilen teftişlere ilişkin düzenlenen rapor bilgilerinin Çalışma Otomasyon Sistemi’ne girişi, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerince yapılır.
D. YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİNE İLİŞKİN İŞLEMLER
1. İZİNSİZ YABANCI İSTİHDAMININ DENETİMİ
1.1- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 23 üncü maddesine göre; yabancıların ve işverenlerin bu Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri Bakanlık iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri tarafından denetlenir.
1.2- 6735 sayılı Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmalar, uygulamakla yükümlü olunan mevzuatın teftiş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılır ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımlar uygulanır.
1.3- Ayrıca kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülüklerine yerine getirmediklerini tespit etmeleri halinde, durum Bakanlığa (ilgili Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne) bildirilir.
1.4- Bu tespitlerde görevlilerin Bakanlıkça hazırlanan tutanak örneğini doldurmaları ve ilgili diğer tüm belge örnekleriyle birlikte bir üst yazı ekinde ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmeleri gerekmektedir
2. İL MÜDÜRLÜKLERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER
2.1- İdari İşlemler
a) Bakanlık iş müfettişleri, Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri ile diğer kamu idarelerinin denetim elemanları ve kolluk kuvvetlerinin kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanundan doğan yükümlülükleri yerine getirmediklerini tespit etmeleri ve durumun Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine bildirilmeleri halinde, İl Müdürlüğünce gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre doğrudan idari yaptırım uygulanır.
b) Genel ve özel bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları ile kolluk kuvvetleri veya ilgili kurumlar tarafından gönderilen denetim raporları ve tutanaklar, idari yaptırım uygulanmasına esas teşkil edecek yeterli bilgiyi içermedikleri sonucuna varıldığında, tamamlanmak üzere ilgili kuruma iade edilir.
2.2- İlgili Kurumlarla Yazışma
a) Kolluk kuvvetlerince tutularak İl Müdürlüklerine intikal eden/edecek tutanaklarda herhangi bir eksiklik tespit edilmesi halinde, söz konusu eksikliğin giderilebilmesini sağlamak amacıyla durum ilgili mülki amirliğe intikal ettirilir.
b) Hiçbir incelemeye tabi tutulmadan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine intikal eden ihbar niteliğindeki başvurular ise incelenmek üzere ilgili İş Teftiş Grup Başkanlıklarına veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına gönderilir.
c) Haklarında idari para cezası uygulanan yabancıların Türkiye’de geçerli bir tebliğ adreslerinin bulunmaması halinde düzenlenen tebligat evrakı dosyasında muhafaza edilecek, söz konusu cezanın ödeneceğinin beyan edilerek evrakın talep edilmesi halinde, dosyada bulunan tebligat ilgili kişiye tebliğ edilecektir.
2.3- İstatistik Bildirme
İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılar ile bunları çalıştıran işverenler hakkında uygulanan idari para cezaları ile diğer yaptırımlara ilişkin olarak Bakanlığımız bünyesinde bir veri tabanı oluşturulduğundan, izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancılar ile bunları çalıştıran işverenler hakkında il müdürlüklerince uygulanan idari para cezaları
Bakanlığımızın 11/10/2016 tarihli 14836613-106.99-301 sayılı yazısı ekinde yer alan Tablo’ya işlenerek ayda bir kez düzenli olarak Bakanlığa (Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir. İdari para cezası uygulanmayan aylarda bu durumun Bakanlığa bildirilmesine gerek bulunmamaktadır.
Ayrıca, aynı tablo 6735 sayılı Kanunun 23/8. maddesi uyarınca İl Göç İdaresi Müdürlüklerine de gönderilir.