2016/1 Çatak Programı Uygulama Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Sayı : 92061122-010-06
Konu: ÇATAK Programı Uygulama
GENELGE
(2016/01)
Çevre Amaçlı Tarım Arazilerini Koruma (ÇATAK) Programı kapsamında İl Müdürlüklerince yürütülecek faaliyetlerde 2016/9 numaralı Uygulama Tebliği çerçevesinde aşağıda belirtilen hususların dikkate alınması gerekmektedir.
1- ÇATAK Pogramı kapsamında ilk defa programın uygulanacağı iller, kendilerine tahsis edilen toplam alan miktarları kadar üreticiyi programa kabul edeceklerdir. Hali hazırda programı uygulayan iller ise toplam tahsis edilen alandan hibe sözleşmesi devam eden üreticilerin alanlarını çıkardıktan sonra kalan alan miktarları kadar üreticiyi programa kabul edeceklerdir.
2- ÇATAK Programı uygulama alanlarının ve bu alanlarda yapılacak kategori bazında uygun tedbirlerin belirlenmesinde; çeşitli nedenlerle toprak yapısının ve su kalitesinin değiştiği gözlenen ve tedbir alınmadığı takdirde yakın gelecekte çevre açısından olumsuz etkilere sahip olabilecek bölgeler, çevre koruma alanları, Sorunlu Tarım Alanlarının Tespiti ve İyileştirilmesi Projesi (STATİP) çalışmalarının sonuçları, konuyla ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütleriyle işbirliği içerisinde varsa benzer konularda yapılmış araştırma bulguları dikkate alınarak çalışmaların yürütülmesine özen gösterilecektir.
3- İl ÇATAK Uygulama Komisyonu ihtiyaç halinde üye tam sayısı ile toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde Başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılacaktır. Kararların oy birliği ile alınmadığı durumlarda karşı oy kullanan üyelerin gerekçelerini açıkça belirtmeleri gerekmektedir.
4- İl ÇATAK Uygulama Komisyonu, ÇATAK Programı kapsamında çalışmaların yürütülmesinden ve bu çalışmalar sırasında ortaya çıkacak problemlerin çözümünden yetkili ve sorumludur. Komisyonların yeni alanların programa dahil edilmesi ve tarımsal üretimde sürekliliğin sağlanmasına yönelik tedbirler alması gerekmektedir.
5- Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde toplulaştırma alanı ilan edilen veya ilan edilmesi planlama dâhilinde olan alanlarda ÇATAK Programının üç yıllık uygulamaları sonuçlandırılamayacağı için bu alanların ÇATAK Programı kapsamına alınmaması, bahse konu toplulaştırma uygulamaları sonuçlandıktan sonra değerlendirmeye alınması önem arz etmektedir. Ayrıca ÇATAK Programı kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmış ve uygulamaları devam eden alanların söz konusu mevzuat kapsamına girmesi durumunda destekleme ödemelerinin geri alınıp alınmayacağı konusunda, İl ÇATAK Uygulama Komisyonu yetkili ve sorumludur.
6- İl ÇATAK Uygulama Komisyonu programın uygulanabilirliği ile kontrolü açısından teknik alt yapısı yeterli olan hassas alanların seçimine dikkat ederek, programın amaç ve hedefleri doğrultusunda tüm kategorilerden uygulamalara yer verecektir.
7- İllerde hassas alanlar belirlenirken bu alanların bulundukları ilçe merkezi ile bu ilçeye bağlı belde ve köy/mahalle isimleri komisyon kararında açıkça belirtilmelidir. Komisyon kararında belirtilecek yerleşim yerlerinin isimleri Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ile uyumlu olacaktır.
8- Başvuru tarihleri; illerin tarımsal üretim periyodu dikkate alınarak 1 Şubat -30 Eylül tarihleri arasında olmak üzere İl ÇATAK Uygulama Komisyonu tarafından ivedilikle belirlenerek mahallinde ilan edilecek ve çiftçi eğitimi yayım çalışmalarına başlanılacaktır. Bu çalışmalar sonucunda ÇATAK Programının amaçlarını benimseyen üreticilerin müracaatları değerlendirilmeye alınacaktır.
9- Üreticiler tarafından yapılan müracaatlar, ÇATAK Uygulama Birimi tarafından ÇATAK Programı hedefleri ve il/ilçede uygulanacak kategoriler itibariyle değerlendirilmelidir. Bu değerlendirmede; önceki yıllarda başlatılan, farklı kamu kaynaklan ile desteklenen ve halen uygulanan tedbirler yerine, tarım arazilerinin korunmasına yardımcı olacak ve ilk defa uygulanacak tedbirlere yer verilecektir.
10- ÇATAK Programı uygulama alanında faaliyette bulunan üreticilerin ön başvurulan alındıktan sonra ÇATAK Uygulama Birimi tarafından mahallinde başvuruya esas arazi kontrol tutanağı düzenlenecektir. Bu kontrol soması, üreticinin başvurusunda belirttiği kategori veya kategorilerde ÇATAK Programı kapsamında değerlendirilmesinin uygun olup olmadığına karar verilecektir. Başvurusunda belirttiği kategori veya kategoriler uygun değilse önerilen kategori uygulamaları tutanakta belirlilecek ve üretici tarafından kabul edilmesi durumunda hibe sözleşmesi bu doğrultuda imzalanacaktır.
11- Başvurusu uygun görülen üreticilerle hibe sözleşmesi imzalanacak olup hibe sözleşmesi imzalanmayan hiçbir üretici ÇATAK Programı desteklemesinden yararlandırılmayacaktır. Başvurusu kabul edilmeyen üreticilere gerekli bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması gerekmektedir.
12- Hibe sözleşmesinin yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, ÇATAK Uygulama Birimi tarafından yerinde kontrol edilerek desteklemeye esas arazi kontrol tutanağı düzenlenecektir. Uygulama Tebliği hükümlerine uygun olarak hibe sözleşmesinde belirtilen kategorilerde faaliyette bulunmayan hiçbir üretici, ÇATAK Programı desteklemesinden yararlandırılmayacaktır.
13- Hibe sözleşmesi gereği uygulama yapmış oldukları kategori veya kategorilerdeki üç yıllık uygulamaları sona eren üreticiler, ÇATAK Uygulama Birimi tarafından aynı parselde aynı kategorinin farklı uygulamalarına veya diğer kategorilerde yer alan uygulamaların gerekli olduğuna karar verilmesi durumunda desteklenebileceklerdir.
14- Uygulama yapılan arazinin mülkiyetinin değişmesi halinde üretici ile il/ilçe müdürlüğü arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi fesih edilir. Ancak, mevcut hibe sözleşmesini imzalayan üreticinin ÇKS'e adına kayıtlı bir şekilde aynı arazide uygulamaya devam etmek istemesi durumunda hibe sözleşmesine ek bir metin düzenlenerek üç yıllık sürenin kalan kısmına ilişkin uygulamalara devam edebilecektir.
15- Hassas bölge içerisinde bulunan uygulama alanında, ilk defa uygulanmak koşuluyla toprak ve su kalitesinin korunması, doğal kaynakların sürdürülebilirliği, erozyonun önlenmesi ve tarımın olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik tedbirlerin seçimi ve uygulama şekli belirlenmeli, yeni sorunlar teşkil edecek uygulamalardan (hatalı teraslama uygulaması veya taş toplaması neticesinde arazının erozyona maruz kalması, pH değeri ile uyumlu olmayan kireç veya kükürt uygulaması vb.) kaçınılmalıdır. Tedbirlerin seçimi ve uygulama şeklinde tereddüt oluşması durumunda, bölgelerinde veya illerinde bulunan üniversite veya araştırma enstitüleri ile ilgili kurum ve kuruluşların teknik görüşü alınarak karar verilir.
16- Minimum işlemeli tarım; anız yangınlarını önlemek, toprağın yapısını iyileştirmek, çevre dostu üretim modeli geliştirmek, üretim maliyetlerini düşürmek ve işletmelerin rekabet gücünü artırmak amacıyla, toprak ve iklim şartları dikkate alınarak ekim nöbeti (hububat +baklagil veya hububat+baklagil+yem bitkisi münavebeleri vb.) ve hasat sonrası anız artıklarının arazide bırakılması titizlikle uygulanacaktır. Ayrıca birinci kategori uygulamasında üç yıllık süre içerisinde arazinin nadasa bırakılarak desteklenmesine yer verilmeyecektir.
17- Toprak ve su yapısının korunması ile erozyonun önlenmesi amacıyla, bölge şartları göz önünde bulundurularak, setleme, teraslama, canlı veya cansız perdeleme, taş toplama, açık drenaj uygulaması, jips uygulaması, kükürt veya kireç uygulaması, malçlama, ahır veya çiftlik gübresi ile gübreleme, yeşil gübreleme, aşırı otlatmanın engellenmesi, çok yıllık buğdaygiller veya yonca hariç çok yıllık baklagiller ile alanı kaplama gibi tedbirlerden her yıl en az iki uygulamanın veya bu tedbirlerin en az biriyle birlikte arazinin boş bırakılması uygulamalarının belirlenmesinden İl ÇATAK Uygulama Komisyonu ve/veya ÇATAK Uygulama Birimi yetkilidir.
18- Su kullanımını asgariye indirecek uygun basınçlı sulama sistemlerinin desteklenmesinde, sulama sisteminin yeni yatırım olduğunu gösterir bilgi ve belgeler (fatura vb.) talep edilecek veya ÇATAK Uygulama Birimince tutanak oluşturulacaktır. Bitki ve toprak özellikleri dikkate alınarak su kullanımını asgariye indirecek uygun basınçlı sulama sistemleri (damlama sulama, tamburlu, çenter pivot, lineer pivot, mini spring vb.) ÇATAK Programı kapsamında desteklenecektir. Klasik yağmurlama sulama sistemleri ve önceden tesis edilen sulama ekipmanları bulunan alanlar ÇATAK Programı kapsamında kesinlikle desteklenmeyecektir.
19- Üçüncü kategoride yer alan “tarımsal girdilerin çevreye duyarlı bir şekilde kullanımını sağlamak üzere; su tüketimini asgariye indirecek uygun basınçlı sulama sistemleri ile birlikte entegre ürün yönetimi genel prensiplerinde gübre ve bitki koruma ürünlerinin kullanılması” uygulamasında gübre ve bitki koruma ürünlerinin entegre ürün yönetimi genel prensiplerinde kullanılmasına ilişkin uygulama aşağıdaki esaslar çerçevesinde yürütülecektir. Ayrıca Uygulama Tebliği ekinde yer alan EK-4’e ilave olarak bu Genelge ekinde yer alan Entegre Ürün Yönetimi Kontrol Tutanağı (Form-1) tanzim edeceklerdir.
a- Sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde çevreye karşı sorumlu ve duyarlı, aynı zamanda ekonomik bir tarımsal üretim sistemi olan entegre ürün yönetimi genel prensiplerinde gübre ve bitki koruma ürünü kullanılması sağlanacaktır.
b- Gübrelemede; toprak analiz sonuçlarına göre bitkinin ihtiyaç duyduğu bitki besin elementlerinin uygun miktarda ve uygun zamanda tatbik edilerek kayıt altına alınması sağlanacaktır. Uygulama birimleri, toprak yapısındaki değişkenlik dikkate alınarak parsel veya işletme bazında toprak analiz sonuçlarını esas alarak gübrelemenin entegre ürün yönetimi prensiplerinde yapılıp yapılmadığını değerlendireceklerdir.
c- Bitki korumada; zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ile ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan mücadele metotlarını ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, bunların popülasyonlarını ekonomik zarar seviyesi eşiğinin altında tutmayı sağlayacak entegre mücadele uygulamasının yapılması sağlanacaktır. ÇATAK Programına başvuran üreticilerin, bitki koruma uygulamalarında entegre mücadeleye uygun faaliyette bulunduğunun doğrulanmasında, Form-l’de belirtilen önleme, gözleme ve izleme ile müdahale tedbirlerinin kademeli olarak uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilecektir. Bu kontrolde önleme ve gözleme- izleme bölümünde belirtilen tedbirlerinden en az biri ile gerekli müdahale tedbirlerinin uygulanıp uygulanmadığı incelenerek bu Genelge ekinde yer alan Form-1 kullanılmak suretiyle kayıt altına alınacaktır. Ayrıca önleme tedbirinde uygulanmak zorunda olan münavebe sisteminin süresinin ve yönteminin belirlenmesinde, İl ÇATAK Uygulama Komisyonu ve/veya ÇATAK Uygulama Birimi yetkilidir.
20- Organik tarım veya iyi tarım uygulamaları ile kapalı drenaj sistemi uygulaması üçüncü kategoride yer alan tedbirlerden biri ile uygulanabileceği gibi diğer kategorilerde yer alan tedbirlerden en az biri ile birlikte de uygulanabilecektir. Bu durumda destekleme ödemesi üçüncü kategori üzerinden yapılacaktır.
21- En az bir uygulamanın ikinci kategoriden seçilmesi durumunda hibe sözleşmesinin üçüncü maddesinde belirtilmek suretiyle her yıl için ikinci kategori içerisinden farklı uygulamalar seçilebilecektir.
22- Üçüncü kategori kapsamında organik tarım veya iyi tarım uygulamaları gerçekleştirecek üreticiden ilgili kontrol ve sertifikasyon kuruluşu ile yapmış olduğu sözleşme istenir. Uygulama Tebliği ekinde yer alan EK-4’e ilave olarak üreticinin hibe sözleşmesi doğrultusunda organik tarım veya iyi tarım uygulamaları yaptığı parsel/parsellerin belirtilmesi koşuluyla geçerli sertifikalar veya yılı içerisindeki kontroller neticesinde parsel/parsellerin statüsünde (geçiş 1, geçiş 2, organik vb.) üreticiden kaynaklanan her hangi bir olumsuzluk olmadığım gösterir kontrol ve sertifikasyon kuruluşundan alınan bilgi ve belgeler de değerlendirilebilecektir.
23- ÇATAK Uygulama Birimlerinin program kapsamında yürüttükleri çalışmalar, İl ÇATAK Uygulama Komisyonu tarafından incelenecek ve değerlendirilecektir. Bu amaçla, İl ÇATAK Uygulama Komisyonunda görev alan en az iki üyenin katılımıyla her yıl proje uygulama birimlerinin; hassas alanların belirlenmesine ilişkin gerekçeleri, eğitim ve yayım faaliyetleri, üretici müracaatlarının kabulü, arazi kontrolleri, hibe sözleşmesi ve ödeme icmalleri gibi evrakların tanzimi ile Programın sürdürülebilirliğine dair faaliyetlerin takibi hususlarında, ÇATAK İnceleme ve Değerlendirme Formu (Form-2) dikkate alınarak inceleme ve değerlendirmelerinin yapılması, sonuçların ödeme icmalleri için alınan komisyon kararında belirtilmesi gerekmektedir.
İnceleme ve değerlendirmede dosya seçimi, her kategori uygulaması için hibe sözleşmesi devam eden dosyalardan örnekleme yöntemiyle yapılacaktır. Ödemeye esas komisyon kararında, ilçe bazında dosya incelemesi yapılan üretici sayısı belirtilerek, ödeme kararı bu doğrultuda alınacaktır. Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, uygun olamayan hususlar veya eksiklikler tespit edilmesi durumunda, bu durum komisyonca değerlendirilerek uygunsuzluklar giderilmeden ödeme kararı alınmayacaktır.
24- ÇATAK Programı ödemelerine ilişkin icmaller hazırlanırken;
a- Üreticinin uygulama yaptığı alanın ve ÇKS kaydının aynı ilde bulunması durumunda ödemelere esas ÇATAK Uygulama Komisyonu kararında il ve ilçe bazında toplam üretici sayısı, toplam destekleme alanı ve toplam destekleme miktarı belirtilmek suretiyle karar alınacaktır. Ayrıca ÇATAK Programı Ödeme İcmali (EK-5), İl Uygulama Komisyonu Başkanı ve icmalin ait olduğu ilçe müdürünün içinde bulunduğu en az 4 komisyon üyesi tarafından imzalanarak Bakanlığa gönderilecektir.
b- Üreticinin ÇKS kaydının bulunduğu il ile uygulama yaptığı alanın bulunduğu ilin aynı olmaması durumunda;
1) Her iki ilde ÇATAK programı yürütülüyorsa; uygulamanın yapıldığı İlin ÇATAK Uygulama Komisyonu tarafından üreticiye ve uygulamaya ilişkin değerlendirme yapılarak karara bağlanacaktır. Bu karar ÇKS kaydının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bildirilecek, ÇKS’ye kaydı ve askı işlemleri ile ödemeye ilişkin işlemler ÇKS kaydının bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından düzenlenecektir. ÇATAK Programı Ödeme İcmali (EK-5) ÇKS kaydının bulunduğu ilin İl ÇATAK Uygulama Komisyonu Başkanı ve icmalin ait olduğu ilçe müdürünün içinde bulunduğu en az 4 komisyon üyesi tarafından imzalanarak Bakanlığa gönderilecektir.
2) ÇKS kaydının olduğu il/ilçede ÇATAK Programı uygulanmıyorsa; uygulamanın yapıldığı ilin İl ÇATAK Uygulama Komisyonu tarafından üreticiye ve uygulamaya ilişkin değerlendirme yapılarak karara bağlanacaktır. Bu karar ÇKS kaydının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bildirilecek, ÇKS’ye kayıt ve askı işlemleri bu il/ilçe müdürlüğü tarafından gerçekleştirilerek neticesi uygulamanın yapıldığı il/ilçe müdürlüğüne bildirilecektir. ÇATAK Programı Ödeme İcmali (EK-5) uygulamanın yapıldığı İl ÇATAK Uygulama Komisyonu
Başkanı ve uygulamanın yapıldığı ilçe müdürünün içinde bulunduğu en az 4 komisyon üyesi tarafından imzalanarak Bakanlığa gönderilecektir.
25- Üreticilere yapılan ödeme veya ödemeler sehven idari hata sonucu yapılmış ise bu durum İl ÇATAK Uygulama Komisyonunca değerlendirilerek, hak edilmeyen tutar ya da hak edilenden fazla olan tutar üreticilere tebliğ edilerek gecikme faizi alınmaksızın tahsil edilecektir. Söz konusu ödeme T.C. Ziraat Bankası A.Ş. 1572 Şube Operasyonları Daire Başkanlığı adına havale yoluyla üreticinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve hangi ödemeye ait geri tahsilat olduğunu belirten bilgi notu düşülerek aktarılması sağlanacaktır. Ancak söz konusu ödeme İl ÇATAK Uygulama Komisyonu kararında belirtilen süre içerisinde yapılmaz ise Uygulama Tebliğ’inin 10 uncu maddesinin 3 üncü bendine göre işlem yapılır. Bu şekilde sehven idari hata sonucu yapılan ödemelerle ilgili yılı içerisinde yapılan işlemleri gösterir bilgiler her yıl Aralık ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderilir.
Bu Genelge ile 2013/003 ÇATAK Uygulama Genelgesi ve 2015/002 no’lu ÇATAK Programı İnceleme ve Değerlendirme Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak Çevre Amaçlı Tarım Arazilerini Koruma Programını Tercih Eden Üreticilerin Desteklenmesine Dair Kararın Uygulanmasına İlişkin 2011/24 sayılı Tebliğe dayanarak, karşılıklı hibe sözleşmesi imzalamış üreticiler, hibe sözleşmesi hükümlerine göre uygulamalarına devam edeceklerinden bu üreticilere ilişkin yürütülecek iş ve işlemlerde 2013/003 ve 2015/002 sayılı Genelge hükümleri geçerli olacaktır.
Gereğini rica ederim.
Ekler