2015/5 Planlama Kriterleri Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI
DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı
Sayı : 97347543-110-297516
Konu : Planlama Kriterleri
GENELGE
(2015/5)
Ülkemizde su kaynaklarına dayalı proje geliştirilmesinde, rasat, etüt, ana done toplama faaliyetlerinden başlanarak ön inceleme-master plan aşamasında özellikle de planlama aşamasında yapılan çalışmalarda, projelerin teknik yapılabilirliğinin yanı sıra ekonomik yönden yapılabilirliğinin ortaya konulması için kapsamlı ekonomik analizler yapılmaktadır. Ekonomik analiz hesaplarında bazı kabullerin ve kriterlerin Ülkemizin sosyal ve ekonomik koşulları ile gelişen inşaat teknolojisi dikkate alınarak gözden geçirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu maksatla, Genel Müdürlüğümüz bünyesinde oluşturulan ve Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından koordine edilen “Su Kaynaklarının Planlanması İhtisas Grubu”nda planlama çalışmalarına ilişkin kriterler ilgili Daire Başkanlıklarının görüşleri de dikkate alınarak aşağıdaki gibi yeniden belirlenmiştir:
1) Bilinmeyen Giderler: Planlama çalışmalarında tesis bedelinin hesaplanması için kullanılmakta olan "Bilinmeyen Giderler” mevcut durumda keşif bedelinin %15'i olarak alınmaktadır. Ön inceleme ve master plan aşamalarında yeterli veri bulunmadığından, tüm tesisler için önceden olduğu gibi"Bilinmeyen Giderler"in keşif bedelinin %15’i, planlama aşamasındaki çalışmalarda ise daha fazla veri ve teknolojik imkanlar yardımı ile keşif bedelleri daha hassas hesaplanabildiğinden elektromekanik teçhizata ait bilinmeyen giderlerin hesaplanmasında keşif bedelinin %5’i, diğer tesislerde ise keşif bedelinin %10’u olarak alınması,
2) Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli: Planlama çalışmalarında mevcut uygulamada tesis bedelinin % 15’i olarak alınan "Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli", yüksek maliyetli projelerde gerçeğinden çok yüksek değerlere ulaşabilmektedir. Yapılan çalışmalar neticesinde ön inceleme, master plan ve planlama çalışmalarında "Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli"nin; tesis bedeli 0-100 000 000 TL arasındaki projelerde %10, 100 000 001 -500 000 000 TL arasındaki projelerde %7, 500 000 001 ve üzeri projelerde ise %3 olarak alınması,
3) Enerji Faydası: Planlama raporlarında kullanılan enerji birim fiyatları ile piyasa koşullarındaki enerji birim fiyatları arasında ciddi farklılıklar olması sebebiyle enerji birim faydalarının gözden geçirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Uygulamada, firm ve sekonder enerji için sırasıyla 0,06 ABD Doları /kWh ve 0,033 ABD Doları/kWh kullanılmaktadır. Hidroelektrik santral projelerinde aylık bazda üretilen enerji miktarlarının ve aylık bazda oluşan gün öncesi piyasa fiyatlarının farklı olması sebebiyle, firm-sekonder enerji ayrımı olmaksızın, gün öncesi piyasa fiyatlarının uzun yıllar aylık ortalama değerlerinin esas alınması uygun görülmüştür. Bu kapsamda enerji faydası için TEİAŞ bünyesinde kurulmuş olan Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM) tarafından 2009 yılından itibaren saatlik ve günlük olarak yayınlanan elektrik satış bedelleri esas alınarak, anılan kurumun resmi internet sitesinde (https://rapor.pmum.gov.tr/rapor/xhtml/ptfSmfListeleme.xhtml) yıl sonunda yayımlanan uzun yıllar aylık ortalama satış bedellerinin kullanılması ve depolamalı tesislerde %10 pik güç faydası alınması,
4) İçmesuyu Faydası: Önerilen seçenek için içmesuyu faydasının en uygun ikinci alternatifin birim su maliyetinin alınması, uygun ikinci bir alternatifin bulunmaması halinde, belediyelerin karsız vergisiz su satış fiyatlarının alınması veya projenin yıllık toplam faydasının yılda temin edilecek olan içmesuyu miktarına bölünerek TL/m3 cinsinden hesaplanacak olan birim su maliyetinin (Projenin gelir ve giderlerini eşitleyen proje faydasının uygulanması) proje faydası olarak alınması,
5) Sosyal iskonto oranı: Ekonomik analiz hesaplarında sulama, enerji, içmesuyu ve taşkın maksatları için kullanılan sosyal iskonto oranının değişen ihtiyaç ve öncelikler dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gereği ortaya çıkmıştır. Mevcut durumda sosyal iskonto oranı; cazibeli sulama projelerinde %5, terfili sulama projelerinde %9,5, hidroelektrik enerji projelerinde %9,5, içme, kullanma ve endüstri suyu projelerinde %8, taşkın koruma ve drenaj projelerinde %5 olarak kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda, cazibeli sulama projelerinde %5, taşkın koruma ve drenaj projelerinde %5 ve hidroelektrik enerji projelerinde %9,5 olan mevcut sosyal iskonto oranlarının kullanımına devam edilmesi; içme ve kullanma suyu temini projelerinde sosyal iskonto oranının %5, işletmede olan sulama projeleri için Türkiye geneli sulamalar üzerinden genel bir değerlendirme yapıldığında, toplam terfi yüksekliği (manometrik yüksekliği) 50 m’ye kadar olan sulamaların işletilmesinin sürdürülebilir olduğundan hareketle, 50 m'ye kadar terfili sulama projelerinde sosyal iskonto oranının %5, 51 - 100 m arası terfili olan projelerde %7, 101 m ve üzeri terfili projelerdeise %9,5 olarak kullanılması,
6) Enerji Gideri: Elektrik sarfiyatı olan sulama projelerinde elektrik gideri olarak kullanılan 0,06 ABD Doları/kWh değeri gerçek tarifelerden farklılık arz etmekte olup, bu durum terfili sulama projelerinin ekonomik analizlerinin sağlıklı bir şekilde yapılamamasına sebep olmaktadır. Bu doğrultuda sulama ve içmesuyu planlama çalışmalarında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’nın internet sitesinde (http://www.epdk.gov.tr/index.php/elektrik-piyasasi/tarifeler?id=133) her yıl yayınlanan Ocak ayı “Tarımsal Sulama Tarifesi” ve “Mesken Tarifesi”nin alınması,
7) Projeksiyon Hedef Yılı: İçmesuyu projelerinin proje hedef yılı "İller Bankası İçmesuyu Projesine Ait Şehir ve Kasaba İçmesuyu Projelerinin Hazırlanmasına Ait Yönetmelik" kapsamında, projenin fiilen ele alınmasından tesisin işletmeye girişine kadar geçecek süre 5 yıl ve inşaatın bitiminden sonra 30 yıl işletme süresi olmak üzere toplam 35 yıldır. Bu kapsamda yapılacak planlamalarda proje hedef yılının 35. yıl olarak alınması,
kararlaştırılmış olup, alınan kararların çalışmaları devam eden ön inceleme, master plan ve planlama raporlarından (teknik rapor ve rehabilitasyon raporları da dahil olmak üzere) başlamak üzere, bundan sonra yapılacak olan çalışmalarda kullanılması hususunda gereğini ve bilgilerinizi rica ederim.