2014/10 Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 2014/10 Sayılı İç Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: KGM Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesi
İÇ GENELGE
2014/10
Karayolları Genel Müdürlüğü tasarrufundaki taşınmazların, kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde gelir getirici mahiyette değerlendirilmesi; 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4 ve 32 nci maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Genel Müdürlüğü Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen esaslara göre yürütülecektir.
A) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TASARRUFUNDAKİ TESCİLLİ TAŞINMAZLARLA İLGİLİ İŞLEMLER
Bölgesince uygun görülerek satış, kira, kullanım izni, devir, trampa, irtifak hakkı vb. işlemlerine yönelik talepte bulunan başvuru sahibi;
I- Kamu kurum ve kuruluşu ise;
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi kapsamında bedeli karşılığında devir veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde trampa işlemleri (İhtiyaç duyulması halinde protokol düzenlenmesi),
II- Özel hukuk gerçek ve tüzel kişileri ise;
Genel Müdürlük Olur’u doğrultusunda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca ihale işlemleri,
Bölgesince veya Genel Müdürlükçe yürütülecektir.
Satış, kira, kullanım izni, devir, trampa, irtifak hakkı vb. işlemlere konu edilen taşınmaz malla ilgili olarak Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonunca hazırlanan ve Taşınmazlar Başmühendisliğine teslim edilen Taşınmaz Değerlendirme Raporuna, 2013/7 sayılı Kamulaştırma Kanunu Uygulamaları başlıklı İç Genelgede belirtildiği şekilde tanzim edilen Kıymet Takdir Raporları eklenerek Genel Müdürlüğe gönderilecektir.
Taşınmazlar Dairesi Başkanlığı, ilgili Daire Başkanlıklarının görüşleri ile 2013/7 sayılı İç Genelgenin Raporların Değerlendirilmesi ve Uygulaması başlıklı bölümünde belirtildiği üzere, Kıymet Takdiri uygunluk görüşünü de alarak nihai değerlendirme kararının oluşturulabilmesi için Genel Müdürlük Makamından Olur alacaktır.
1) TAŞINMAZ ENVANTER DEĞERLENDİRME KOMİSYONUNUN OLUŞUMU
İdarenin, 6001 sayılı Kanun ve Karayolları Genel Müdürlüğü Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik uyarınca, İdarenin tasarrufundaki taşınmazların taşınmaz değerlendirme havuzuna alınması, çıkarılması ve hangi yöntemle değerlendirileceğini ( Satış, kiralama, devir, irtifak hakkı, kullanım izni vb. ) tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az beş kişiden teşekkül eden Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonunu görevlendirmesi gerekmektedir.
Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonu, Taşınmazlar Başmühendisliğinin önerisi ve Bölge Müdürünün onayı ile, Bölge Müdür Yardımcısının başkanlığında ilgili Başmühendisliklerden, en az beş asil beş yedek üyeden ve tek sayıda kişiden teşekkül edecektir. ( Komisyondaki asil üyeler Başmühendislerden oluşacaktır)
Değerlendirilecek taşınmazların sahipleri ile bunların usul ve füruu, karı koca, üçüncü derece dahil kan ve sihri hısımları ve mal sahipleri ile menfaat ortaklıkları olanlardan komisyon üyesi seçilmemelidir.
Komisyona yardımcı olmak üzere, kararlara katılmamak şartıyla, Taşınmazlar Başmühendisliği tarafından gereği kadar memur ve uzman görevlendirilebilir.
Her yılın ocak ayının ilk haftasında Bölge Müdürlük Olur’u ile belirlenen komisyon üyelerinin adını, soyadını ve unvanını belirten listeler, Genel Müdürlüğe gönderilecektir.
Havuz dışında değerlendirilecek taşınmazlara ilişkin özel durumlarda Genel Müdürlük bünyesinde de Merkez Değerlendirme Komisyonu oluşturulur.
Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonunda görev alan personel, değerlendirilecek taşınmazla ilgili Kıymet Takdir Komisyonunda görev alamaz.
2) TAŞINMAZ ENVANTER DEĞERLENDİRME KOMİSYONUNUN ÇALIŞMASI
Değerlendirilecek taşınmazla ilgili olarak; Taşınmazlar Başmühendisliğince taşınmazın kamulaştırma amacı ve mevcut kullanım durumu da dikkate alınarak ilgili Başmühendisliklerden alınan görüşler, Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonuna verilir.
Taşınmazın havuza alınmasıyla ilgili olarak alman her türlü görüş (Uygun olsun, olmasın) komisyonca değerlendirilecektir.
Komisyonca; taşınmazın kadastro, imar durumu, büyüklüğü, iş yerlerine, meskun yerlere yakınlığı ve ulaşım durumu, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, bitki örtüsü, toprak cinsi ve yapısı vb., en iyi kullanım alternatifleri göz önünde bulundurularak yapılan tetkikler sonucunda taşınmazın satış, kiralama, devir, irtifak hakkı, kullanım izni ve benzeri yöntemlerden hangisi ile değerlendirileceği konusunda karar alınarak, Taşınmaz Değerlendirme Raporu düzenlenecek ve imzalandıktan sonra diğer işlemleri yürütmek üzere Taşınmazlar Başmühendisliğine verilecektir.
Taşınmaz Değerlendirme Havuzu kapsamından çıkarılması düşünülen taşınmazlarda aynı şekilde komisyonca değerlendirilerek karara bağlanır.
3) TAŞINMAZIN DEĞERLENDİRME HAVUZUNA ALINMASI ÇALIŞMALARINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
a) Tesis sahası olan taşınmazların mülkiyet ve imar durumu ( İdaremiz adına tescilli, tahsisli veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup olmadığı),
b) Taşınmazın 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında bulunup bulunmadığı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden,
c) Taşınmazın 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup olmadığı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünden,
d) Taşınmazın 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları içinde kalıp kalmadığı Orman ve Su İşleri Bakanlığının ilgili taşra teşkilatından,
e) Taşınmazın 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununa göre uygulama alanı ilan edilen bölgelerde kalıp kalmadığı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili taşra teşkilatından,
f) Taşınmazın 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında kalıp kalmadığı Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak ve NATO Güvenlik Yatırımları Bölge Başkanlıklarından,
yazılı olarak araştırılarak belgelenir.
Ayrıca taşınmaz malın;
1-Kamulaştırma amacı doğrultusunda veya İdarenin başka bir ihtiyacından dolayı kullanımının söz konusu olup olmadığı,
2- Şehir merkezlerinde kalan ve mevcut haliyle kullanılması halinde çevre güvenliğini tehdit edip etmediği, görüntü ve gürültü kirliliğine sebep olup olmadığı ( Patlayıcı madde depo sahaları, asfalt tankları vb.),
3- Üzerindeki mevcut tesislerin onarılması durumunda, onarım maliyeti ve yeniden yapım maliyeti kıyaslanarak, maliyet açısından uygun olup olmadığı (Satış, devir, kira),
4- Şehir merkezlerinde kalması nedeniyle sorumluluğunda bulunan hizmetleri etkin ve verimli bir şekilde yerine getirip getirmediği,
5- İdaremizin uygun görüşü alınarak yapılan imar planı çalışmaları sonrasında oluşan ve kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanılmasına veya İdarenin herhangi bir hizmet için ihtiyacı kalmayan yerlerden olup olmadığı,
belirlenecektir.
Taşınmazın imar planındaki kullanım durumunun satış, kira vb. yöntemlerle değerlendirmeye uygun olup olmadığının tespitine yönelik, her tür ve ölçekteki imar planlarının temin edilerek incelenmesi sonucunda;
a) Yürürlükte olan imar planındaki kullanım durumu için İdaremizden görüş alınmamış ve mevcut haliyle İdaremizce de değerlendirilmesi mümkün görülmeyen durumlarda imar planlarının revizesinin yapılması veya iptaline yönelik dava açılmasının sağlanması,
İmar planı çalışmaları sırasında İdaremiz görüşü alınmamakla birlikte, ilgili mevzuatlara (Trafik, kuruluş, kamulaştırma, imar vb.) aykırılık teşkil etmediği tespit edilen ve mevcut durumuna göre İdaremizin herhangi bir hizmetinde kullanılıp kullanılmayacağı vb. hususların, komisyon tarafından araştırılarak ve gerekli durumlarda, mahallinde yapılan tetkikler sonucunda değerlendirilmesi,
b) İmar planındaki kullanım durumu değerlendirmeye uygun ise hangi yöntemle (Satış, kira vb.) değerlendirileceğinin belirlenmesi,
gerekmektedir.
4) YOLDAN İHDAS
Yol projesinde ariyet, şantiye, depo sahası, fidanlık vb. şekilde belirtilen, tescile tabi olması gerekirken, sehven yol bünyesinde kamulaştırılarak yola terkini yapılan taşınmazların, kamulaştırma koridoru esas alınarak yol emniyet sınırının belirlenmesini müteakip yol emniyet sının dışında kalan bölümünün yoldan ihdasının yapılarak tescilinin sağlanması, bunun yanında yol bünyesinde kamulaştırılarak yola terkini yapılan, ancak geçen süreçte güzergahın ağdan çıkarılması, kapanması veya imar uygulamaları sonucunda ihdasının söz konusu olduğu durumlarda da bu gibi alanların yoldan ihdas edilerek İdare adına tescili sağlanabilir.
Yoldan ihdas edilerek İdare adına tescili sağlanan bu alanlarla ilgili tasarruf (Satış, kira, devir vb.) işlemleri için; Trafik Güvenliği, Tesisler ve Bakım, Etüt Proje ve Çevre, İşletmeler, Taşınmazlar vb. Başmühendislik personellerinden oluşan bölge komisyonunca, bölge ortak raporu tanzim edilerek uygun görüş alınmak üzere Genel Müdürlüğe gönderilecektir.
Karayolu güzergah planı yürürlükte olduğu sürece, güzergah içerisinde bulunan alanlar yoldan ihdasa konu edilemez. (6001 Sayılı Kanun - 22/3 )
5) TAKSİTLİ SATIŞLAR
Karayolları Genel Müdürlüğü Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Taksitli Satışlar” başlıklı 60 ıncı maddesi hükümlerince;
Satış bedelinin taksitlendirilebilirliği ve taksitlendirme halinde uygulanacak taksit sayısı ve süresi, taşınmazın belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında olmasına göre Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenerek teklif edilir ve Genel Müdürlük Olur’u ile kesinleşir.
Taşınmazın tahmini satış bedeli, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 45 inci maddesine göre her yıl merkezi yönetim bütçe kanunuyla belirlenen parasal sınırın dörtte birinin üstünde olanlar taksitli satışa konu edilebilirler. Taksitle ödeme halinde, satış bedelinin en az 1/4’ü peşin, kalanı en fazla iki yılda eşit taksitlerle ödenir. Alacağın kalan kısmına kanunî faiz uygulanır.
B) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TASARRUFUNDAKİ TERKİNLİ TAŞINMAZLARLA İLGİLİ İŞLEMLER
1) SINIRLANDIRILAN TASARRUFLAR - KULLANIM İZNİ
Karayolu kamulaştırma sınır çizgisi içerisinde kullanım iznine konu edilecek alanların (Ariyet, depo, fidanlık, park ve yol boyu dinlenme sahası vb.), karayolu projesinde yol ve yol emniyet sahası dışında kullanımının belirlenmiş olması zorunludur.
Yol ve trafik güvenliği bakımından uygun olmak kaydıyla yer üstünde ve altında yapılacak ( Her türlü reklam levhası, baz istasyonu vb.) tesisler, ilgili mevzuatları da dikkate alınarak kullanım iznine konu edilebilir.
Yola terkin edilen aynı zamanda Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan alanlar üzerinde, projesi gereği inşa edilmiş veya edilecek olan yol boyu dinlenme tesisleri, sadece kullanım iznine konu edilebilir. Yol projesinde yer almaması halinde bu tür alanlarda yukarıda belirtilenlerin dışında hiçbir şekilde geçici veya sabit herhangi bir tesis (Kulübe, baraka, büfe vb.) yapılamaz.
Ayrıca köprü, viyadük, tünel ve benzeri yapıların bünyesinde yer alan, ancak yol ve trafik güvenliği yönünden engel teşkil etmeyen alanlar, gerekli koşullar belirlenmesi kaydıyla kullanım iznine konu edilebilir. Bu alanlarda; otopark, prefabrik yapı (wc ve idari bina) ve açık spor alanları haricinde ticari tesisler yapılamaz.
Yol ve emniyet sahası olarak kamulaştırılan, ancak yapılan plan, proje ve yapım çalışmaları sonucunda, yol ve emniyet sahası dışında kalan (Ripaj, varyant, heyelanlı arazide yapılan iyileştirme sonucunda oluşan ve kullanılmayan alanlar, terkedilen gişe alanları vb.) ve trafik emniyeti ile güvenliğini tehlikeye sokmayacak konumda olan alanlar, Taşınmaz Envanter Değerlendirme Komisyonunca belirlenerek ( Bölge Ortak Raporu ile birlikte ) uygun görüş alınmak üzere Genel Müdürlük Trafik Güvenliği Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.
Trafik Güvenliği Dairesi Başkanlığınca uygun görülen izne konu taşınmazın izin işlemleri;
a) Otoyol güzergahı sınırlan içinde ise İşletmeler Dairesi Başkanlığınca,
b) Devlet ve İl yolu güzergahı sınırlan içinde ise Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığınca,
yürütülür.
2) ENİNE VE BOYUNA GEÇİŞLER
2918 ve 6001 sayılı Kanunlar ve ilgili yönetmelikler karayolundan enine ve boyuna geçişler ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmayacağını öngörmektedir.
Ancak başka çözüm bulunamaması halinde, kamu hizmetinin bahis konusu olduğu işler için ilgili kamu kurum ve kuruluşu veya özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerine verilecek izinlerle ilgili olarak aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde İşletmeler Dairesi Başkanlığı veya Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığınca gerekli iş ve işlemler yürütülür.
Karayolu Trafik Güvenliğinin Sağlanması Yönünden, Yolun Yapımında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler İle Karayolu Dışında, Kenarında Veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar Ve İşaretlemeler Hakkındaki Yönetmeliğin 3. maddesi;
“Karayolu yapısında herhangi bir çalışma yapılamaz. Yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluş tarafından yapılacak çalışmalar bu hükmün dışındadır. Başka türlü herhangi bir çözüm bulunmadığı hallerde;
Kamu hizmetinin bahis konusu olduğu işler için ilgili kamu kurum veya kuruluşu ile yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluş arasında protokol yapılarak çalışma yapılabilir denilmektedir.”
Bu kapsamda; Karayolundan enine ve boyuna geçiş izni talebinde bulunan başvuru
sahibi;
a) Üst ölçekli (1/200000, 1/100000, 1/25000, 1/5000 ) haritalar üzerindeki çalışma yerini gösterir koordinatlı harita (Kılavuz plan) ve CD’sini KGM’ye sunarak KGM’den karayolu güzergahının bu kesime ait projesi temin edilecektir. KGM’den temin edilen projedeki kriterlere uygun olarak (Köprü, menfez, viyadük, tünel, şevler vb.) ön proje tanzim edilerek İdareye sunulacak, uygun görülmesi halinde hazırlanacak uygulama projesi (1/5000, 1/1000 veya daha büyük ölçekli), varsa kadastral koordinatlı haritası (Kamulaştırma planı vb.) ile birlikte geçiş izni için KGM’ye müracaat edilecektir.
b) Uygun görülen enine ve boyuna geçişler için;
1) Arazi Kullanım İzin Bedeli (Arazi ile ilgili)
2) Yol Geçiş Bedeli (Yapı ile ilgili)
ayrı ayrı KGM’ye ödenir. Arazi kullanım izin bedeli ödemelerinde; Kanunlardaki ve diğer ilgili mevzuatlardaki özel hükümler saklıdır. Bedel ödemekten muaf olan kurum ve kuruluşlar belge ibraz etmekle yükümlüdür.
Geçiş izni uygun görülenlere 25 yıla kadar, kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri ve yap-işlet-devret sözleşmelerinde ise sözleşmenin tarafı lehine yer altı ve yer üstü geçişlerinde 49 yıla kadar bedelli izin verilebilir.
Her türlü yer altı ve yer üstü (Havai) tesis kullanımlarında bu bedellerden Arazi Kullanım İzin Bedeli karayolu sınır çizgisi içerisinde (Zorunlu) enine geçişlerde bir seferde, boyuna geçişlerde ise bir seferde ya da yıllık olarak alınacaktır. (Kullanım izin bedeli yıllık olarak hesaplanır. Toplam kullanım izin bedeli ise; kullanım süresi ile yıllık kullanım izin bedelinin çarpımı ile elde edilen değerdir.)
Bu bedellerin belirlenmesinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca yayınlanmış yönetmeliklerdeki bedeller kullanılacaktır. ( Karayolları Genel Müdürlüğü Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 8 ve 71/8 maddesi kapsamında değerlendirilebilir.)
İptal edilen yol geçiş izinleri için KGM hesabına yatırılan bedeller iade edilmeyerek KGM adına gelir kaydedilir.
Enine ve boyuna geçişler için hazırlanan protokoller Genel Müdürlükçe onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
C) KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN TASARRUFUNDAKİ TAŞINMAZLARLA İLGİLİ KIYMET TAKDİR İŞLEMLERİ
Kullanım iznine konu edilen taşınmazların kıymet takdir işlemleri, Kamulaştırma Kanunu Uygulamaları başlıklı 2013/07 sayılı İç Genelgede belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür.
Kıymet Takdir Komisyonunca; Karayolları Genel Müdürlüğünün Tasarrufundaki Taşınmazların Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca satış, kira, devir, kullanım izni, trampa, irtifak hakkı vb. işlemlerine konu edilen taşınmazların bu işlemlere esas m2 birim fiyatlarının tespiti ile bu bedellerden kullanım iznine konu olanlarla ilgili olarak oluşturulan il ve ilçe bazlı değer tabloları Taşınmazlar Başmühendisliğine teslim edilecektir. ( Taşınmazların rayiç bedeli olarak yöredeki kamulaştırma uzlaşma bedellerinin yıllık ortalaması alınabilir, ortalama rayiç bedelin asgari %1’i kullanım izin bedeli olarak kabul edilebilir.)
Bu tablolar her yılın ocak ayı içerisinde güncellenerek Genel Müdürlüğe (Taşınmazlar Dairesi Başkanlığı) gönderilecektir.
Genel Müdürlükçe onaylanan tablolara göre ilgili Daire Başkanlıkları ve Bölge Müdürlüklerince diğer işlemler yürütülecektir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.