2013/5 2013/5 Sayılı Bakanlık Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: Bakanlık Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesi
GENELGE
2013/5
03/06/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bakanlığımızın yeniden yapılanması sonrasında 26/09/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idarelerin hukuk hizmetlerinin etkili, verimli ve usul ekonomisine uygun şekilde yerine getirilmesine ve bu hizmetlerin yürütülmesinde uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esaslar yeniden belirlenmiş olup bu çerçevede Bakanlığımızca Müşavirlik çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 19/07/2002 tarihli Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği yürürlükten kaldırılarak 03/02/2012 tarihli Bakan Onayı ile Yürürlüğe giren Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.
Bu kapsamda; 22/11/2007 tarihli ve B.14.0.HKM.0.00.00.01/4601 sayılı yazı ile merkez teşkilatı birimleri ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlara iletilen 2007/1 sayılı Mevzuat Hazırlama Genelgesi yürürlükten kaldırılmış olup gerek 635 ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler gerekse 03/02/2010 tarihli Bakan Onayı ile Yürürlüğe giren Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Hukuk Müşavirliği ile hizmet birimleri ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar arasındaki ilişkiler aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde sürdürülecektir:
1) Görüş istemlerine ilişkin olarak;
a) Hukuk Müşavirliğinin temel görevleri arasında yer alan; “Bakanlık ile üçüncü kişiler arasında çıkan her türlü uyuşmazlıklara ilişkin işler ve Bakanlık birimlerince sorulacak diğer işleri inceleyip hukuki görüş bildirmek” görevi çerçevesinde hizmet birimlerince hukuka veya mevzuata uygunluğunda tereddüt edilen işlemlerin tesisinden önce Müşavirlikten görüş alınması,
b) Müşavirlikten görüş istemlerinde öncelikle aynı veya benzer bir konuda daha önce Müşavirlikten görüş alınıp alınmadığının araştırılması, daha önce görüş alınmasına rağmen yeniden görüş alınması ihtiyacı duyuluyor ise daha önceki görüş talebi ve Müşavirlikçe verilen görüşün özetlenmesi ve niçin yeniden görüş talebinde bulunulma ihtiyacı duyulduğunun gerekçelendirilmesi,
c) Müşavirlikten görüş istem yazılarında; Müşavirliğin görüşe konu hususu doğru tespit edebilmesi açısından görüşe konu hususun ve bu hususa ilişkin sürecin tam ve eksiksiz olarak açıklanması, bu sürece ilişkin tüm bilgi, belge ve yazışmaların, birim görüşü ve varsa o konudaki uygulama örnekleri belirtilerek gönderilmesi,
ç) Taşra teşkilatından ilgili hizmet birimine gelen görüş istem yazılarına istinaden ilgili birimce Müşavirlikten görüş talep edilmesi halinde; (b) ve (c) bentlerinde sayılan hususların yanında, görüş talep edilen konuya ilişkin olarak varsa ilgili hizmet birimince uygulamaya yönelik taşra teşkilatına verilen genel talimat niteliğindeki görüşlerin de Müşavirliğe iletilmesi,
d) Taşra teşkilatından ilgili hizmet birimine gelen görüş istem yazılarına istinaden ilgili birimce Müşavirlikten görüş talep edilmesi üzerine Müşavirlikçe verilen görüşlerin ilgili uygulama birimince benimsenmesi halinde; bir üst yazı ekinde taşra teşkilatına gönderilmesi yerine birim görüşü haline getirilerek taşra teşkilatına gönderilmesi,
2) Dava ve icra işlerinin takibine ilişkin olarak;
a) Yargı organlarından, icra dairelerinden ve noterlerden yapılan tebligatları Bakanlık adına tebellüğ etme yetkisi Müşavirlikte olduğundan diğer hizmet birimlerine yapılmak istenen tebligatların kabul edilmeyerek Müşavirliğe yönlendirilmesi,
b) 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Davaların açılması” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Dava açılması veya icra takibinde bulunulmasını isteyen idare veya birim, dava açılması talebi ile birlikte davaya dair bilgi ve belgeleri zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri dikkate alarak hukuk birimine gönderir. Süresinde gönderilmeyen veya eksik ya da yanlış gönderilen bilgi ve belgeden kaynaklanan sorumluluk bunu gönderen idareye veya birime aittir.” hükmü çerçevesinde;
ba) Birimlerce doğrudan gönderilecek dava açılması ve icra takibi talepleri yasal süreleri (zamanaşımı ve hak düşürücü süreler) içinde,
bb) Müşavirlikçe takip edilen davalara ilişkin bilgi, belge ve açıklamaların yasal sürelerin kaçırılmaması için Müşavirlikçe verilen süre içerisinde ve eksiksiz olarak,
Müşavirliğe gönderilmesi ve gerektiğinde Müşavirlik tarafından tespit edilerek bildirilen eksikliklerin tamamlanması,
c) Hizmet birimleri veya bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarca tesis edilen işlemler nedeniyle Bakanlık aleyhine açılan davalarda, Müşavirlikçe hizmet birimlerinin bildirdikleri maddi olaylar ve gönderdikleri bilgi ve belgeler çerçevesinde savunma yapıldığından, Bakanlık menfaatinin gereği gibi korunabilmesi adına, hizmet birimlerinin davaya ilişkin görüş bildirirken;
ca) Dava konusu işlemin belirlenmesi (işlemin konusu, tarihi, sayısı),
cb) Dava konusu işlemin tesisine ilişkin tüm bilgilerin kronolojik sırayla açıklanması, süreçlere ilişkin tüm bilgi ve belgelerin tasdikli birer örneklerinin gönderilmesi,
cc) Dava konusu işlemin gerekçelerinin bildirilmesi,
cç) Dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden mevzuatın bildirilmesi,
cd) Davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları hakkındaki görüşlerinin bildirilmesi,
ce) Varsa ara kararı ile istenilen tüm bilgilerin Mahkemece istenildiği şekilde açıklanması ve belgelerin tasdikli birer örneklerinin gönderilmesi,
cf) Dava konusu işlem tesis edildikten sonraki süreçte işlemle ilgili herhangi bir değişiklik veya gelişme olup olmadığının belirtilmesi,
cg) Tüm bu bilgi ve belgelerin Müşavirlikçe verilen süre içerisinde gönderilmesi,
ç) 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Takip ve temsil yetkileri ile bunların kapsamı, niteliği ve kullanılması” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “İdari davalarda; gerekli görülmesi halinde, idarede görevli bir personel, uzmanlığından faydalanılmak üzere idare vekili veya temsilcisi ile birlikte duruşmalara iştirak ettirilebilir.” hükmü çerçevesinde talep edilmesi halinde ilgili hizmet biriminden uzman bir personel görevlendirilmesinin sağlanması,
3) Bakanlık hizmet birimleri ve bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarca yürütülen mevzuat hazırlama çalışmalarına ilişkin olarak;
a) Her türlü mevzuat taslakları hazırlanırken; düzenleme ile amaçlanan hususun ve düzenlemenin hukuki dayanağının açıkça ortaya konulması, hazırlanan nihai metnin öngörülen amacı karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi, taslaklar hazırlanırken idarenin bütünlüğü ilkesi gözetilerek öngörülen düzenlemenin diğer kurumlar ile yetki çatışmasına yol açıp açmadığının incelenmesi, hazırlanan taslağın üst hukuk normlarına ve varsa yargı kararlarına uygunluğunun araştırılması, bu çerçevede hazırlanan taslak ile bağlantılı olarak ilgili mevzuatta yapılması gereken başka değişiklikler olup olmadığının tespit edilmesi ve gerekli değişikliklerin de hazırlanması,
b) Her türlü mevzuat taslakları hazırlanırken 17/02/2006 tarihli ve 26083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin esas alınması,
c) Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Düzenleyici etki analizi” başlıklı 24’üncü maddesi gereğince “Yürürlüğe konulması hâlinde etkisinin on milyon YTL’yi geçeceği tahmin edilen” kanun ve kanun hükmünde kararname taslakları için anılan Yönetmelik ve 03/04/2007 tarihli ve 26482 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve Düzenleyici Etki Analizi Rehberi”ni içeren 2007/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile öngörülen kurallar çerçevesinde düzenleyici etki analizi yapılması,
ç) Avrupa Birliği mevzuat uyumlaştırma çalışmaları çerçevesinde hazırlanan mevzuat taslaklarında ilgili Avrupa Birliği mevzuatının birebir çevrilmesi yoluna gidilmesi yerine ilgili düzenlemenin hukuki açıdan iç hukuk kuralları ile uyumlu hale getirilmesine özen gösterilmesi,
d) Mevzuat taslakları hazırlanırken veya düzenleyici etki analizi yapılırken gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının katılımı ve katkısının sağlanması,
e) Hizmet birimlerince hazırlanan mevzuat taslaklarına ilişkin olarak;
ea) Hukuk Müşavirliğinden görüş alındıktan sonra diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili kesimlerin görüşüne açılması,
eb) Kanun ve kanun hükmünde kararname dışında kalan tüzük, yönetmelik ve tebliğ gibi alt düzenleyici işlem önerileri ilgili hizmet birimi tarafından Başbakanlığa sevk edileceğinden Başbakanlığa sevk edilmeden önce Hukuk Müşavirliğinden görüş alınması,
ec) Kanun ve kanun hükmünde kararname taslakları, görüşlerin değerlendirilmesi ve son şeklinin verilmesinden sonra Hukuk Müşavirliği tarafından Başbakanlığa sevk edileceğinden söz konusu taslakların görüşlerin değerlendirilmesi ve son şeklinin verilmesinden sonra ilgili hizmet birimince Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun şekilde Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmesi,
f) Bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarca hazırlanan mevzuat taslaklarına ilişkin olarak;
fa) Tebliğ dışındaki mevzuat taslakları Bakanlık aracılığı ile Başbakanlığa sevk edileceğinden bu düzenleyici işlem öneriler hakkında önce kendi hukuk birimlerinden görüş alınması,
fb) Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereğince görüşe açılması gereken mevzuat taslaklarının Bakanlık Hukuk Müşavirliği koordinasyonunda görüşe açılması,
fc) Tebliğ dışındaki mevzuat taslaklarının görüşlerin değerlendirilmesi ve son şeklinin verilmesinden sonra Başbakanlığa sevk edilmek üzere Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun şekilde Bakanlığa intikal ettirilmesi,
g) Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Taslakların Başbakanlığa gönderilmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Mevzuatta belirli bir süre içinde yürürlüğe konulması veya Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilmesi öngörülen düzenlemelere ilişkin taslaklar, bu sürelerden en az onbeş gün önce Başbakanlığa sevk edilir.” hükmü gereğince mevzuatta belirli bir süre içinde yürürlüğe konulması (örneğin; ilgili Avrupa Birliği mevzuatı gereğince belirli tarihte yürürlüğe konulması gereken düzenlemelerde veya her yıl yenilenen hizmet ücretlerine vb. ilişkin düzenlemelerde) veya Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilmesi öngörülen düzenlemelere ilişkin taslaklarda öncelikle dikkate alınarak süreçlerin bu hüküm çerçevesinde taslakların yayımlanması gereken tarihten en az onbeş gün önce Başbakanlıkta olacak şekilde belirlenmesi,
ğ) Kanun tasarı ve tekliflerinin TBMM Komisyonlarında ve Genel Kurulda, tüzük tasarılarının Danıştay’da incelenip görüşülmesi sırasında konusunda uzman hizmet birimi, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluş temsilcilerinin Hukuk Müşavirliği ile birlikte Bakanlık adına çalışmalara katılmasının sağlanması,
h) Gerek hizmet birimleri, gerekse bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarca kendi görev alanlarına ilişkin Resmi Gazete’de yayımlanan mevzuatın; Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğüne ait Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sisteminden izlenerek doğruluğunun ve güncelliğinin sağlanması için yayımlanan mevzuatta düzeltme ve değişiklik yapılması gereken hallerde Müşavirlik ile irtibata geçilmesi,
ı) Hizmet birimlerinde birimin personel imkanları izin verdiği sürece tüm birim mevzuatından sorumlu olacak ve gerektiğinde Hukuk Müşavirliği ile irtibat sağlayacak bir veya birkaç personel belirlenmesi ve Müşavirliğe bildirilmesi,
4) Bakanlık dışından gelen mevzuat taslakları hakkında Bakanlık görüşü oluşturma çalışmalarına ilişkin olarak;
a) Başbakanlıktan ve diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen mevzuat taslakları hakkında Bakanlık görüşünü bildirmek Hukuk Müşavirliğinin görevi olduğundan sehven diğer hizmet birimlerine intikal eden görüş talep yazılarının Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile düzenlenen görüş bildirme süresi içerisinde Bakanlık görüşü oluşturulabilmesi açısından birim görüşü ile birlikte derhal Müşavirliğe intikal ettirilmesi,
b) Doğrudan Müşavirliğe gönderilen taslaklar için görüş sorulan hizmet birimlerince Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 2 nolu ekinde yer alan “Taslaklar Hakkında Görüş Bildirilmesinde Kullanılacak Form” doldurulmak suretiyle birim görüşü oluşturularak Müşavirlik tarafından verilen süre içerisinde Müşavirliğe iletilmesi,
hususlarında bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.