2013/1 Tarımsal Amaçlı Toprak, Bitki ve Sulama Suyu Analiz Laboratuvarlarının Kuruluş, Yetki ve Denetim Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
Tarımsal amaçlı toprak (fiziksel ve kimyasal), bitki (makro ve mikro) ve sulama suyu analizlerini yapmak için yetkilendirilecek, gerçek ve tüzel kişiler ile Kamu kurumları ve Üniversitelere ait toprak, bitki ve sulama suyu analiz laboratuvarlarının kuruluş, yetki ve denetimlerine ait usul ve esasları düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
Bu Genelge, tarımsal amaçlı toprak, bitki ve sulama suyu analiz çalışmalarını yürütecek laboratuvarların; kuruluş esasları, yetkilendirme kriterleri, teknik özellikleri, çalışma şekli, yönetimi, sorumlulukları ve denetimleriyle ilgili hususları kapsar.
Madde 3 – Dayanak
Bu Genelge 03/06/2011 tarih ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11. Maddesinin (ç) bendine ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Merkez Teşkilatı Görev Yönergesinin 36. Maddesinin (j) ve (ö) bentlerine dayanmaktadır.
Madde 4 – Tanımlar
Bu Genelgede geçen tanımlardan:
Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü (TRGM),
TAGEM: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünü (TAGEM),
İl Müdürlüğü: Bakanlığın İllerdeki Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerini,
TİKAS: Tarım İşletmeleri Kayıt Sistemini,
Laboratuvar: Gerçek veya tüzel kişilerin, Kamu ve Üniversitelere ait ve amaç bölümünde belirtilen toprak, bitki ve sulama suyu analizlerini yapabilen laboratuvarları,
Referans Enstitü Müdürlüğü: TAGEM Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsünü,
Araştırma Enstitüsü/İstasyonu: TAGEM Araştırma Enstitüsü ve İstasyon Müdürlüğünü,
TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu,
Şube Müdürlüğü: İl Müdürlüklerindeki Tarımsal Alt Yapı ve Arazi Değerlendirme Şube Müdürlüğünü,
Üst yönetim: Laboratuvarın idari, teknik ve mali yönlendirmelerini yapma yetkisine sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
Taşeron: Laboratuvarın yetkilendirildiği kapsamdaki analizleri yapamadığı durumlarda (numune alma, ölçüm ve analiz) sözleşmeyle hizmet alımı yapabileceği belirlenmiş şartları sağlayan gerçek veya tüzel kişiliği,
Yetkilendirme Kapsamı: Bakanlıkça belirlenen Ek 1, 2, 3, 4 ve 5’te sunulan analiz gruplarını, Yeterlilik Testi: Kontrollü örnekler kullanılarak laboratuvar performansının gösterilmesini, Karşılaştırma Testi: Arşivdeki örnekler kullanılarak laboratuvar performansının ölçülmesi,
Sistem (TBS): Tarım Bilgi Sistemini ifade eder.
Madde 5 – Kapsam
a) Yetkilendirilme talebinde bulunan laboratuvar, tarımsal amaçlı toprak, bitki ve sulama suyu analizlerinde yetkilendirilmek istediği kapsam/kapsamları sistemden (TBS) seçer. Kapsam 2, 4 ve 5’den yetkilendirilmek isteyen laboratuvar, kapsam 1’den yetki almış olmalıdır.
b) Yetkili laboratuvar, kapsam genişletme talebinde bulunabilir. Yetki talep ettiği yeni kapsam/kapsamları sistemdeki seçenekler arasından seçer. Talep ettiği kapsam/kapsamlar bazında, yetkilendirme komisyonu tarafından incelenir.
Madde 6 – Başvuru
Tarımsal amaçlı toprak, bitki ve sulama suyu analizleri yapabilecek alt yapıya sahip gerçek ve tüzel kişiliklere ait laboratuvarlar, Kamu kurumları ve Üniversite laboratuvarları ile TAGEM bünyesindeki Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlükleri Laboratuvarları başvurularını aşağıdaki akış doğrultusunda yapar.
Gerçek ve Tüzel kişiliklere ait laboratuvarlar
A) Laboratuvarın sistem sorumlusu TRGM web sitesinde yayınlanan internet adresinde belirtilen akışa uygun olarak sisteme girişi sağlar.
B) Sistemde istenen bilgileri girerek madde-5(a) bendine göre kapsam seçimlerini yapar.
C) Aşağıda belirtilen belgeleri sisteme yükler.
1- İl Müdürlüğü tarafından ‘aslı gibidir’ onaylı; Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (kuruluş/varsa değişiklik), vergi levhası fotokopisi ve ticaret odasından alınan faaliyet belgesi, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı (tüzel laboratuvarlar için vergi numarası yeterlidir),
2- Laboratuvar sorumlusu ve diğer teknik personelin, meslek odası asgari ücret tarifesine uyumlu noter onaylı iş sözleşmesi (laboratuvar sorumlusunun laboratuvar sahibi olması halinde, sözleşme istenmez), diploma sureti, nüfus cüzdanı fotokopisi ve kayıtlı olduğu meslek odası kimlik fotokopisi İl Müdürlüğünce aslı gibidir onaylı,
3- Laboratuvarın, kapsam ile ilgili analizlerinin Türkçe talimatları ve numune alma talimatları,
4- Laboratuvarın organizasyon şeması, laboratuvar bölümleri ve yerleşim planı,
5- Laboratuvarda kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların cihaz bakım sözleşmesi, cihaz kullanım talimatları, kalibrasyona ihtiyaç duyulan cihazlarda cihaz kalibrasyon sertifikası.
Üniversiteler ve Kamu Kurumlarına ait (İl Müdürlükleri, İl Özel İdareleri ve Diğer Bakanlık) laboratuvarlar
A) Laboratuvarın sistem sorumlusu TRGM web sitesinde yayınlanan internet adresinde belirtilen akışa uygun olarak sisteme girişi sağlar.
B) Sistemde istenen bilgileri girerek madde-5(a) bendine göre kapsam seçimlerini yapar.
C) Aşağıda belirtilen belgeleri sisteme yükler.
1- Hukuki statülerini tanımlayan belge,
2- Laboratuvar personeli için görevlendirme yazısı,
3- Laboratuvarın, kapsam ile ilgili analizlerinin Türkçe talimatları ve numune alma talimatları,
4- Laboratuvarın organizasyon şeması, laboratuvar bölümleri ve yerleşim planı,
5- Laboratuvarda kullanılacak cihaz, alet ve ekipmanların cihaz bakım sözleşmesi, cihaz kullanım talimatları, kalibrasyona ihtiyaç duyulan cihazlarda cihaz kalibrasyon sertifikası.
TAGEM bünyesindeki Araştırma Enstitüsü/İstasyon Müdürlüklerine ait laboratuvarlar
A) Laboratuvarın sistem sorumlusu TRGM web sitesinde yayınlanan internet adresinde belirtilen akışa uygun olarak sisteme girişi sağlar.
B) Sistemde istenen bilgileri girerek madde-5(a) bendine göre kapsam seçimlerini yapar.
Madde 7 – Kabul
Yetkilendirme talebinde bulunan laboratuvarın bilgi ve belgelerinin TRGM tarafından incelenmesini müteakip, evrakları eksiksiz olan ve uygun bulunan laboratuvarın başvurusu kabul edilir. Başvuru onayı sistem üzerinden yetkili kullanıcılar tarafından yapılır. Eksik evrakları olan başvurular reddedilir. Eksik evraklarını tamamlayan laboratuvar, yeni bir başvuruda bulunabilir. Başvuru sonucu ilgili birimler ve başvuru sahibi tarafından sistem üzerinden takip edilir.
Madde 8 – Yetkilendirme
Gerçek ve Tüzel kişiliklere ait laboratuvarlar
Başvurusu kabul edilen laboratuvar, İldeki Tarımsal Altyapı ve Arazi Değerlendirme Şubesi Müdürü başkanlığında, Şube Müdürlüğünden bir teknik eleman ve TAGEM’e bağlı Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlükleri (Ek 7) laboratuvarlarında çalışan konu uzmanı bir teknik elemandan oluşturulacak komisyon tarafından yerinde incelenir. Komisyon, laboratuvarda yaptığı inceleme sonunda raporunu sistem üzerinde düzenler.
a) Komisyonun oy birliği ile yetki verilmesini önermesi halinde, laboratuvar İl Müdürlüğünün teklifi ve Valilik Olur’u ile Olur tarihinden itibaren yetkilendirilir. İl Müdürlüğü yetki onaylamasını sistem üzerinde Olur tarihinden itibaren yapar. Valilik Olur’u ve komisyon raporu İl Müdürlüğünce TRGM’ye gönderilir. TRGM yetkilendirme belgesini düzenler. Bakanlık web sitesinde yetkilendirilmiş laboratuvar listesi güncel tutulur.
b) Komisyon tarafından uygunsuzluk tespit edilmesi halinde; komisyon uygunsuzlukların düzeltilmesi için üç aya kadar laboratuvara süre tanır, düzeltmelerin incelenmesini müteakip gerekli gördüğü hallerde laboratuvarda takip incelemesi yapar.
Laboratuvar, uygunsuzlukların giderildiğini sistem üzerinden bildirir.
b1) Komisyon düzeltmelerin değerlendirmesini yaparak oy birliği ile yetki verilmesini önermesi halinde İl Müdürlüğü madde-8 (a) bendine göre işlem yapar.
b2) Komisyon düzeltmelerin değerlendirmesini yaparak yetki verilmemesini önermesi halinde laboratuvar yetkilendirilmez. Laboratuvar takip eden ilk 6 ay içerisinde yeni bir yetkilendirme başvurusunda bulunamaz.
İl Müdürlüğü yetkilendirme süresince alınan kararların sistem üzerinden TRGM ve laboratuvar tarafından takibini sağlar.
Üniversiteler ve Kamu Kurumlarına ait (İl Müdürlükleri, İl Özel İdareleri ve Diğer Bakanlık) laboratuvarlar
Başvurusu kabul edilen laboratuvar, TRGM tarafından oluşturulan komisyonca (en az üç kişi) değerlendirilir. Komisyon, raporunu sistem üzerinde düzenler. Laboratuvar, TRGM Genel Müdür Olur’u ile Olur tarihinden itibaren yetkilendirilir. TRGM yetki onaylamasını sistem üzerinde Olur tarihinden itibaren yapar, takibini sağlar.
TAGEM bünyesindeki Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlüklerine ait laboratuvarlar Başvurusu kabul edilen laboratuvar, Referans Enstitü Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyonca (en az üç kişi) değerlendirilir. Komisyon raporunu sistem üzerinde düzenler. Referans Enstitü Müdürlüğü komisyon raporunu TRGM’ye gönderir. Laboratuvar, TRGM Genel Müdür Olur’u ile Olur tarihinden itibaren yetkilendirilir. TRGM yetki onaylamasını sistem üzerinde Olur tarihinden itibaren yapar, takibini sağlar.
Laboratuvarlar, mekânsal değişikliği veya taşınması durumunda faaliyetlerini durdurmak istediği süreyi (en fazla 30 takvim günü) sistem üzerinden bildirir. Yeni yerinde yetkilendirme incelemesine tabi olur.
Madde 9 – Altyapı
Laboratuvar insanların ikametgâhına mahsus binalarda olmamak üzere, imar mevzuatına uygun yerlerde kurulur,
a) İdari bölümde, yönetici ve diğer personel için yeterli sayıda oda ve tuvalet bulunmalıdır.
b) Laboratuvarın hizmet bölümünde;
b1) Numune kabul bölümü,
b2) Örnek hazırlama bölümü,
b3) Hava sirkülâsyonunun ve titreşimin önlendiği tartım bölümü,
b4) Kimyasal maddelerle çalışmak için çeker ocak,
b5) Kimyasal madde risk gruplarına ve saklama koşullarına göre ayrı muhafaza edilen havalandırma şartları kontrollü kimyasal odası veya uygun düzenlenmiş kimyasal dolabı,
b6) Kapsamda beyan edilen her analiz için metotta gerekli olan alt yapı,
b7) Laboratuvar malzemeleri için yıkama bölümü,
b8) Havalandırılan, ortam ısısı kontrol altında tutulan, analizde kullanılacak alet ve makinelerin rahatça yerleşebileceği genişlikte olan hizmet bölümü,
b9) Tüm gaz tüplerinin emniyetli bir şekilde muhafaza edildiği bölümler,
b10) Analizi biten örneklerin, saklama şartlarına(havalandırma, nem, güneş ışınları) ve kaydına uygun raflı depo bulunmalıdır.
Madde 10 – Alet ve ekipman
Laboratuvar;
1) Kapsamında beyan ettiği analizleri yapmaya uygun, alet ekipmanlar ve sarf maddeleri (kimyasal madde, cam malzeme, kişisel koruyucular, acil durum duşu, ilk yardım malzemeleri v.b.) bulundurmalı, kapsamında özellikleri belirtilen alet ve ekipmanların analize uygun şartlarını sağlamalıdır.
2) Sisteme entegre edilmemiş cihazlarında analiz değerlerini sisteme elle girmelidir. Sisteme entegre edilmiş olan cihazlarda analiz değerleri sisteme otomatik olarak aktarılır.
Madde 11 – Personel durumu
Yetkilendirme talebinde bulunan laboratuvar aşağıda belirtilen vasıflardaki personeli, iş hacmine uygun sayıda istihdam etmelidir. Laboratuvar sahibi, laboratuvar sorumlusu veya teknik personel vasıflarını taşıyor ise laboratuvar sorumlusu veya teknik personel olarak görev alabilir.
a) Laboratuvar sorumlusu; Ziraat Mühendisi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü mezunu veya kamu kurum ve kuruluşlarının toprak, bitki ve su analizleri laboratuvarlarında en az on yıl mesleki tecrübe edinmiş Ziraat Mühendisi veya Kimya Mühendisi olmalıdır. Laboratuvar sorumlusu mesaisinin ( 40 saat/hafta) %70’ ini laboratuvarda tamamlamalıdır.
b) Teknik personel; laboratuvarın yetkilendirme istediği analizleri yapmaya yetkin Ziraat Mühendisi/Kimya Mühendisi/Kimyager olmalıdır.
c) Yardımcı teknik personel; analizlerin yapılmasına yardımcı olan laboratuvar konusunda eğitim almış, tekniker/teknisyen/ laborant olmalıdır.
d) Yetkilendirme başvurusunda bulunan laboratuvar, asgari bir laboratuvar sorumlusu, bir teknik personel ve bir yardımcı personele (vasıfsız eleman) sahip olmalıdır. Kapsam ve iş hacmine göre teknik personel sayısı arttırılmalı, ilave yardımcı teknik personel ve yardımcı personel istihdam edilmelidir.
Madde 12 – Sorumluluklar
A) Laboratuvar
a) Üst yönetim, bu Genelge şartlarının sağlanması yanında, laboratuvar sorumlusu ile birlikte yürütülmesinden, deney raporlarından ve analiz sonuçlarının hatasından doğabilecek her türlü zarardan sorumludur. Zararın hukuken sabit görülmesi halinde; doğabilecek zarar söz konusu laboratuvar üst yönetimi tarafından karşılanır.
b) Yetkilendirilen laboratuvar, yetkisini herhangi bir kuruluşa veya şahsa devredemez.
c) Yetkilendirilmiş laboratuvar kendi talebi ile yetkisinin belli bir süre askıya alınmasını talep edemez, ancak kendi isteği ile yetkisi iptal edilebilir. Takip eden bir yıl boyunca tekrar yetki talebinde bulunamaz.
d) Ölçüm ve analizlerde taşeron kullanılması durumunda; söz konusu taşeron, Bakanlıktan yetkili laboratuvar olmalıdır.
e) Laboratuvar gelen numuneyi almanın yanında numune alma hizmeti verir veya bu hizmet için taşeron kullanabilir. Söz konusu taşeron, laboratuvarın numune alma talimatına uymalıdır. Laboratuvar taşeronun sunduğu hizmetten sorumludur.
f) Yetkisi iptal edilen veya kapanan laboratuvarlar son beş yıl içerisinde tutmuş oldukları tüm defterleri (Analiz defteri, Denetim Defteri, Numune Kabul Defteri) İl Müdürlüğüne teslim eder.
B) Komisyon
a) Yetkilendirme ve Denetim Komisyonları, tespit ettiği uygunsuzluklar analiz sonuçlarını etkiliyor ise laboratuvarın yetkisini askıya alır ve sistemden takibini sağlar.
b) İl Müdürlükleri Yetkilendirme ve Denetim Komisyonları, denetim sonucunda oluşturduğu raporunu sistem üzerinde düzenler. Laboratuvarlar hakkında gerekli cezai ve diğer kanuni işlemler için İl Müdürlüğü ihbarda bulunur.
c) TRGM ve Referans Enstitü Müdürlüğü Yetkilendirme ve Denetim Komisyonları, denetim sonucunda oluşturduğu raporunu sistem üzerinde düzenler. Laboratuvarlar hakkında gerekli cezai ve diğer kanuni işlemler için TRGM ihbarda bulunur.
Madde 13 – Genel kurallar
a) Yetkilendirme başvurusunda bulunan laboratuvar, yetkilendirme kapsamını içeren analiz metotlarında, TS EN ISO/IEC 17025 ‘‘Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar ’’ standardı bazında Türk Akreditasyon Kurumunun akreditasyon belgesine sahip ise; TÜRKAK akreditasyonu gereği, sürekli kontrol altında olacağı Genelge madde-9, 14, 15, 16, 17, 20, 21 şartlarını yerine getirmiş kabul edilir. Yukarıda belirtilmiş maddeler haricindeki maddelerden sorumlulukları devam eder.
b) Yetkili her laboratuvar Referans Enstitünün Yeterlilik Testi Çevrimine üye olmalıdır.
c) Yetkili her laboratuvar, TRGM tarafından bu Genelge şartlarının kontrolü ve takibi için geliştirilecek sistemleri ve kapsamlardaki değişiklikleri takip etmelidir.
d) Yetkili her laboratuvar, TRGM’nün karşılaştırma testinin şartlarını sağlamalıdır.
e) Yetkili her laboratuvar, kalibrasyon gerektiren cihazlarını, öncelikle TÜRKAK akreditasyonuna sahip, kalibrasyon laboratuvarlarınca kalibre edilmelerini sağlamalıdır.
f) Yetkisi iptal edilen laboratuvar, takip eden bir yıl boyunca tekrar yetki talebinde bulunamaz.
Madde 14 – Kayıtlar
Aşağıdaki kayıtlar;
a) Personel ile ilgili kayıtlar, sistem üzerinde tutulur. Laboratuvarda personele ait diploma ve nüfus cüzdanı fotokopisi saklanır.
b) Numune kaydı, sistem üzerinde ve laboratuvarda numune kayıt defterine (Ek 9) yapılır.
c) Laboratuvar, analiz sonuçlarını her yıl İl Müdürlüğü tarafından Ocak ayında onaylanan analiz defterine kayıt eder ve sisteme girişini yapar (Ek 6).
d) Analiz raporu, sistem üzerinde düzenlenir, imzalı bir nüshası laboratuvarda saklanır.
e) Alet ve ekipman listesi kayıtları sistem üzerinde tutulur.
f) Bakım, onarım ve kalibrasyon kayıtları, sistem üzerinde tutulur. Kalibrasyon sertifikası laboratuvarda saklanır.
g) Kimyasal madde ile ilgili kayıtlar sistem üzerinde tutulur. Laboratuvarda, kimyasal maddelerin fatura veya vergi dairesine ibra edilmiş fatura fotokopileri saklanır.
h) Sarf malzeme kayıtları (fatura) laboratuvarda saklanır (gaz, elektrik, su, cam malzeme, filtre v.b.).
i) Laboratuvarda, ortam şartları günlük kayıtları (analiz metotlarının gerektirdiği sıcaklık, nem v.b.) tutulur.
j) Laboratuvarda, eğitim kayıtları tutulur.
k) Denetim raporu komisyon tarafından sistem üzerinde düzenlenir. Denetim defteri (İl Müdürlüğünce her yıl Ocak ayında onaylı) laboratuvarda tutulur (Ek 8).
l) Yetkilendirme komisyon raporu, komisyonun denetimi sonucu sistem üzerinde düzenlenir.
Madde 15 – Analiz raporu
Yetkili laboratuvar analiz raporunu sistem üzerinde düzenler. Analiz raporunda;
1- Analiz rapor çıktısı,
2- Hizmete ait fatura bulunur.
Analiz raporunda analizi yapan teknik personel ile laboratuvar sorumlusunun imzası bulunmalıdır.
Madde 16 – Analiz sonuçları
Laboratuvarlar beyan ettikleri kapsamdaki analiz sonuçları için sistem üzerinde ve laboratuvardaki analiz defterinde aşağıdaki şartları sağlamalıdır.
a) Sistemdeki analiz sonuçları ile ilgili alana deney esnasında elde edilen ham değer olarak formüldeki değişkenler girilmelidir. Analiz sonuç değerleri sistem tarafından hesaplanır.
b) Laboratuvarda analiz sonuçlarının işlendiği analiz defterlerine de deney esnasında elde edilen ham değerler ve analiz sonuç değerleri işlenmelidir (EK 6).
c) Analiz metodu gereği standart seri kullanıldığı durumda standart seri kayıtları hem sisteme hem de deftere işlenmelidir.
d) Defterlerin tamamı elle silinmez mavi renkli kalemle doldurulmalıdır. e)Defterde hataların üzeri çizilmeli, yeni değer yanına yazılıp paraflanmalıdır.
f) Defterde laboratuvar numarası/tarih olmalıdır.
g) Defterde analizi yapan yer almalıdır. h)Defterler korunaklı yerde saklanmalıdır.
Madde 17 – Cihaz takipleri
Laboratuvar, kapsam/kapsamlarında yer alan cihazlarda aşağıdaki işlemleri yapmalıdır.
a) Kalibrasyonu gereken cihazların belirli periyotlarda kalibrasyonunu yaptırmalı,
b) Belirli periyotlarda tüm cihazların bakım ve onarımını yaptırmalı,
c) Tüm cihazları kullanım şartlarına uygun konumda bulundurmalı,
d) Şebeke elektriği salınımlı ise analitik cihazlarda gerekli önlemi almalı,
e) Tüm cihazların Türkçe kullanma talimatı cihazın yanında yer almalı,
f) Personel güvenliğini tehdit eden cihazları ve ekipmanları personelden uygun uzaklıkta bulundurmalıdır.
Madde 18 – Eğitim
Yetkili laboratuvar;
a) Bakanlığın düzenlediği laboratuvar eğitim programlarına katılmalı,
b) Laboratuvar personelinin teknik bilgi ve görgüsünü artıracak eğitim planları yapmalıdır.
Madde 19 – Bildirim zorunluluğu
a) Yetkili Laboratuvar bilgilerindeki değişiklikleri en fazla on beş gün içerisinde sistem üzerinden bildirmelidir.
b) İl Müdürlükleri denetim sürecinde laboratuvarla ilgili aldıkları her kararı ve resmi kanalla (numune sahibi/firma/kurum/kuruluş v.b. tarafından) yapılan ihbar, itiraz ve şikayetleri sistem üzerinden TRGM’ye bildirmelidir.
c) Referans Enstitü Müdürlüğü denetim sürecinde laboratuvarla ilgili aldıkları her kararı sistem üzerinden TRGM’ye bildirmelidir.
Madde 20 – Arşivleme şartları
a) Personele ait evraklar sürekli saklanmalı,
b) Analiz defterleri, denetim defteri, numune kayıt defteri ve analiz raporları beş yıl saklanmalı,
c) Kalibrasyon sertifikası, alet ve ekipman kullanım dışı kalana kadar saklanmalı,
d) Kimyasal maddelerin fatura veya vergi dairesine ibra edilmiş fatura fotokopileri üç yıl saklanmalı,
e) Sarf malzeme kayıtları, laboratuvar ortam şartları günlük kayıtları ve eğitim kayıtları laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
f) Cihaz bakım-onarım kayıtları cihaz kullanım dışı kalana kadar saklanmalı,
g) Toprak (en az 500 g) ve bitki örnekleri (en az 20 g) uygun koşullarda bir yıl saklanmalı,
h) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (kuruluş/varsa değişiklik), vergi levhası fotokopisi ve ticaret odasından alınan faaliyet belgesi laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
i) Laboratuvar sorumlusu ve diğer teknik personelin kuruluşla ilişkili noter onaylı sözleşmesi (meslek odası asgari ücret tarifesine uyumlu), diploma sureti, nüfus cüzdanı fotokopisi ve kayıtlı olduğu meslek odası kimlik fotokopisi, laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
j) Laboratuvarın kapsamı ile ilgili analizlerin Türkçe talimatları ve numune alma talimatları, laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
k) Laboratuvar binasının tapusu veya kira sözleşmesi (İl Müdürlüğü tarafından ‘aslı gibidir’ onaylı) laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
m) Laboratuvarın organizasyon şeması, laboratuvar bölümleri ve yerleşim planı, laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
n) Kamu ve Üniversite laboratuvarının hukuki statülerini tanımlayan belgesi, laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalı,
o) Laboratuvarda yangına karşı önlemler alındığına dair itfaiyeden alınacak belge, laboratuvarın yetkisi iptal edilene kadar saklanmalıdır.
Madde 21 – Gizlilik
Yetkilendirilmiş laboratuvar müşterilerine ait bilgilerin gizliliğini sağlamalıdır, teknik personelin tarafsız çalışabileceği ortamı hazırlamalıdır.
Madde 22 – İzleme Denetimi
1) Gerçek ve tüzel kişiliklere ait laboratuvarlar ile Üniversite ve Kamu kurumları (İl Müdürlükleri, İl Özel İdareleri ve Diğer Bakanlık) laboratuvarlarının faaliyetleri, TRGM tarafından sistemden izlenir.
İzleme sonucunda gerek görülmesi halinde TRGM tarafından yetkilendirilen komisyon (en az üç kişi) ile haberli veya habersiz denetimler yapılır. Komisyon, denetim raporunu sistem üzerinde hazırlar, İl Müdürlüğü ve laboratuvar tarafından takibini sağlar.
2) TRGM,
-TİKAS’a kayıtlı parsellerden; adet bazlı %05 kadar parselden analiz yapmak üzere toprak örneği alır.
-Yetkili laboratuvarlardan analizi yapılan toprak numunelerinin %5’i kadar seçtiği örneği analiz yapmak üzere talep eder.
Karşılaştırma test sonuçları sisteme yüklenir. TRGM tarafından gerek görülen laboratuvarlar denetime tabi tutulur. İl Müdürlükleri tarafından sürecin takibi sağlanır.
Madde 23 – Yerinde denetim
Gerçek ve Tüzel kişiliklere ait laboratuvarlar
İl Müdürlükleri, her yıl Ocak ayı sonuna kadar takip eden yıl için yaptıkları yıllık denetim planlarını sisteme yükler.
İl Müdürlüklerindeki Tarımsal Altyapı ve Arazi Değerlendirme Şube Müdürü başkanlığında, ilgili Şube Müdürlüğünden bir teknik eleman ve TAGEM’e bağlı çalışma bölgelerine uygun (Ek 7) Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlüklerinden konu uzmanı bir teknik elemandan komisyon oluşturulur. Komisyon, denetim defterini yerinde işler (Ek 8), denetim raporunu sistem üzerinde düzenler.
1) Komisyon yerinde denetim sırasında uygunsuzluk tespit etmesi halinde; uygunsuzlukların düzeltilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere üç aya kadar laboratuvara süre tanır. Tespit edilen uygunsuzluklar analiz sonuçlarını direkt etkiliyor ise komisyon bu süre zarfında laboratuvar yetkisini askıya alır.
2) Laboratuvar uygunsuzlukların giderildiğini sistem üzerinden bildirir. Bu durumda komisyon yeniden yerinde denetim yapar. Komisyon;
a) Uygunsuzlukların giderilmemesi halinde laboratuvarın yetkisinin iptal edilmesi,
b) Uygunsuzlukların giderildiği durumda da yetkinin devamı önerisi ile raporunu düzenler. Komisyonun oy birliği ile aldığı kararlar sonucu raporunu yetkinin iptali yönünde düzenlemesi halinde; laboratuvarın yetkisi, İl Müdürlüğünün teklifi ve Valilik Olur’u ile Olur tarihinden itibaren iptal edilir. İl Müdürlüğü yetkinin iptalini sistem üzerinde Olur tarihinden itibaren onaylar. Valilik Olur’u ve komisyon raporu İl Müdürlüğünce TRGM’ye gönderilir.
İl Müdürlüğü denetim süresince alınan kararların sistem üzerinden TRGM ve laboratuvar tarafından takibini sağlar.
Üniversiteler ve Kamu Kurumlarına ait (İl Müdürlükleri, İl Özel İdareleri ve Diğer Bakanlık) laboratuvarların denetimi, TRGM tarafından kurulan komisyonca madde-23’e göre yapılır. Komisyonun raporunda yetkinin iptalini önermesi halinde; laboratuvarın yetkisi, TRGM Genel Müdür Olur’u ile Olur tarihinden itibaren iptal edilir. TRGM, yetkinin iptalini sistem üzerinde Olur tarihinden itibaren yapar.
TAGEM bünyesindeki Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlüklerine ait laboratuvarların denetimleri Referans Enstitü Müdürlüğü tarafından kurulan komisyonca yapılır. Referans Enstitü Müdürlüğü komisyon raporunu TRGM’ye gönderir. Komisyonun raporunu yetkinin iptali yönünde düzenlemesi halinde; laboratuvarın yetkisi TRGM Genel Müdür Olur’u ile olur tarihinden itibaren iptal edilir. TRGM yetkinin iptalini sistem üzerinde olur tarihinden itibaren yapar.
Madde 24 – Özel hallerde denetim
a) Bakanlık ve İl Müdürlüklerine resmi kanalla (numune sahibi/firma/kurum/kuruluş v.b. tarafından) yapılan ihbar, itiraz ve şikâyetler TRGM tarafından değerlendirilir, gerekli görülmesi halinde Referans Enstitü Müdürlüğüne bildirilir. Referans Enstitü Müdürlüğünün kurduğu komisyon (en az üç kişi) denetimini yapar, raporunu düzenler. Referans Enstitü Müdürlüğü komisyon raporunu TRGM’ye gönderir.
b) “Yeterlilik Testi Çevrimi” sonucu Referans Enstitü Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyon (en az üç kişi) gerekli gördüğü laboratuvarlarda yerinde denetim yapar. Komisyon denetim raporunu sistem üzerinde hazırlar. TRGM ve İl Müdürlükleri süreci sistemden takip eder.
Madde 25 – Referans Enstitü Müdürlüğü Görevleri
a) Laboratuvarlara eğitim programları düzenlemek veya düzenletmek.
b) TAGEM bünyesindeki Araştırma Enstitüsü/İstasyonu Müdürlükleri laboratuvarlarının denetimlerinden sorumlu olmak, denetim sonucu komisyon kararı oluşturmak ve öneride bulunmak.
c) Yeterlilik Testi Çevrimi düzenlemek veya düzenletmek, çevrim sonuçlarının laboratuvarlarca takibini sağlamak, çevrim sonuçlarına göre; gerekli olduğu hallerde, bir komisyon (en az 3 kişi) ile yerinde denetim yapmak.
d) TRGM’ce bildirilen ihbar, itiraz ve şikâyetleri komisyon (en az 3 kişi) tarafından değerlendirmek, gereken durumda yerinde denetim gerçekleştirmek, komisyon kararı oluşturmak ve öneride bulunmak.
e) Laboratuvar çalışmalarının yürütülmesinde, ihtiyaç duyulan (metot tespiti, literatür tespiti, cihaz tespiti v.b.) konularda karar oluşturmak, TRGM ile ortak çalışmalarda bulunmak.
Madde 26 – Yürürlük, Yürütme
Bu Genelge 25/09/2013 tarihinden geçerlidir. Bu Genelgenin yayımı ile Genelge (2009/1) yürürlükten kaldırılmış olur.
Madde 27
a) Bu Genelgenin şartlarını sağlayarak en az kapsam 1’den yetki almış laboratuvarlar; Tarım İşletmeleri Kayıt Sistemine Dâhil Olan Çiftçilere Alan Bazlı Olarak Mazot, Gübre ve Toprak Analizi Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğe göre TİKAS’a kayıtlı çiftçilerin gübre ve toprak analiz desteği almaları için kapsam 1’deki ilk yedi (bünye, tuz, pH, kireç, fosfor, potasyum, organik madde) analizi yapıp formları doldurmaya yetkilidirler.
b) Bu Genelgenin şartlarını sağlayarak kapsam 1, 2 ve 5’den yetki almış laboratuvarlar; Arazi Toplulaştırma çalışmaları için gerekli analizleri yapıp formları doldurmaya yetkilidirler.
Madde 28
Bu genelge hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı adına TRGM Genel Müdürü yürütür.
Geçici madde 1
Yetkili laboratuvarların, Toprak-Bitki ve Sulama Suyu Kayıt Sisteminde (TBS) yetkilerini güncelleme süreci 31/03/2014 tarihi bitimine kadar devam eder. Yetkili laboratuvarlar, yetki belgeleri dışında sisteme belge yüklemez. Başvurusu tamamlanan laboratuvarların yetkisi güncellenir. Başvurusunu tamamlamayan laboratuvarların yetkisi iptal olur.