2012/21 Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 2012/21 Sayılı İç Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Konu: KGM Mülkiyetinde, Yönetiminde ve Kullanımındaki Taşınmaz Mallarla İlgili Envanter Çalışmalarında İzlenecek Yol hk.
İÇ GENELGE
21/2012
İdaremizce yol inşaat ve emniyet ile tesis sahaları için gerekli taşınmazlar kamulaştırılarak veya kendi mevzuatları çerçevesinde devir, izin, irtifak, tahsis vb. gibi işlemler sonucunda edinilmektedir. Bu işlemlere altlık olarak da kamulaştırma planlan tanzim edilmektedir.
Ayrıca, 1950 yılından beri yapılan bu işlemler sonucunda edinilen taşınmazların envanter kayıtları sağlıklı ve düzenli tutulmadığından işlemleri tamamlananlar ile eksik olanların tespit edilmesi mevcut sistemde mümkün değildir. Binlerce taşınmaz malın işlemlerinin tamamlanmadığı tahmin edilmektedir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde ve kullanımındaki her türlü yol inşaat ve emniyet ile tesis sahalarının 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun ve Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik uyarınca envanterlerinin çıkarılması ve kayıt altına alınarak icmal cetvellerinin düzenlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca bu husus 2011 Sayıştay taslak denetim raporunda giderilmesi gereken eksiklik olarak da belirtilmiştir.
Bu eksikliklerin giderilmemesi durumunda aşağıda belirtilen sorunlar sürekli olarak İdaremizi meşgul edeceğinden, çalışmalarımızı sekteye uğratacağı gibi düzenli bir envanter kaydının oluşturulması da mümkün kalınamayacaktır.
Bu sorunlar;
a) -Kamulaştırma işlemleri sonrasında ilgili kurumlarca yapılan imar uygulamaları nedeniyle düzenlemeye tabi tutulan parsellerin ve üzerindeki kamulaştırma şerhlerinin, tescil edilen yeni parsellere taşınması ve taşman şerhlerin durumunun tespit edilmemesinden dolayı taşınmaz malikleri ile bu şerhlerin kaldırılması konusunda yaşanan sorunlar,
b) -Kamulaştırılan taşınmazların herhangi bir nedenle ifraz edilmemesi nedeniyle parsellerin bütününe konulan şerhlerden dolayı parsellerin kamulaştırılan alan dışında kalan bölümlerinde maliklerin tasarruf haklarının kısıtlanması,
c) -İdaremiz aleyhine açılan kamulaştırmasız el atma ve tazminat davaları ve bu davalara karşı yapılan savunmalarda mahkemelere bilgi ve belgelerin eksik gönderilmesi veya savunmalarda bazı önemli hususların atlanması durumunda da davaların aleyhimize sonuçlanması,
d) -Kamulaştırma işlemlerinin kesinleşmesine rağmen 6830 ve 2942 sayılı kanunların 17. maddesi uyarınca işlem tesis edilmemesi veya işlem tesis edildikten sonra tapuda tescil, terkin işlemleri tamamlattırılmayan taşınmazlarla ilgili çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalınması. Bunun sonucunda mükerrer kamulaştırma yapılabildiği gibi açılan kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda da sebepsiz zenginleşmeye konu edilebilecek ödemeler söz konusu olmaktadır. Bu durum personelin “idare hakkında hizmetin hiç yapılmaması veya geç yapılması olarak tarif edilen ve hizmet kusuru olarak nitelendirilen davranış ile karşı karşıya kalınması durumuna sebep olmaktadır.
e) -Kamulaştırma işlemleri tamamlanmış ancak maliklerince boşaltılmamış ve halen maliklerince veya başka şahıslar tarafından kullanılan mütemmim cüzlerde (bina, ahır, baraka, kuyu vb.) herhangi bir nedenle meydana gelen can ve mal kaybından dolayı yaşanan sorunlar,
f) -İdaremiz mülkiyetinde ve kullanımında bulunan taşınmazlar üzerine sonradan (işgal, bina, ahır, baraka, kuyu, duvar vb.) yapılan tecavüzlerle ilgili yaşanan sorunlar,
g) -İmar uygulaması ve toplulaştırma projeleri sırasında kamulaştırma genişliğinin dikkate alınmaması,
h) -Kadastro çalışmaları sırasında zilyetlikten yapılan kamulaştırmaların esas alınmaması nedeniyle karşılaşılan sorunlar,
Yukarıda sıralanan iş ve işlemlerden dolayı ortaya çıkan bu ve buna benzer durumlar; idaremizle mülk sahipleri arasında çeşitli sorunların yaşanmasına sebep olduğu gibi diğer kamulaştırma işlemlerinin aksamasına ve kaybedilen davalar nedeniyle de Devletin zarara uğratılması ve beraberinde sebepsiz zenginleşmeye de neden olmaktadır.
Bu çerçevede İdaremizin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan bütün taşınmazların tespiti ile işlemleri eksik olanların eksikliklerinin tamamlanarak, kayıt ve icmal cetvellerinin düzenlenebilmesi için, (a) tüm yol kamulaştırma planlarının son kadastro ve imar durumuna göre sayısallaştırılarak güncellenmesi, (b) KGM tesis sahalarına ait envanterin güncellenmesi ve değerlemesi (c) tüm arşivin plan ve dosya olarak dijital ortamda envanterinin çıkarılması, zaruri hale gelmiştir.
Bu çerçevede (a), (b) ve (c) bentlerindeki işlerin ihaleli olarak yaptırılması için teknik şartnameler tanzim edilerek çalışmalara başlanılmıştır.
Güncel (envanter) planların tanzim edilmesi sonrasında aşağıdaki iş ve işlemlerin ivedi olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.
Anılan sorunların önlenmesi, bakımından; Yukarda belirtilen yasal hükümlerin yerine getirilebilmesi için aşağıda belirtilen işlerin geriye yönelik olarak yapılması zorunludur.
1- Kamulaştırması tamamlanmamış (terkini veya tescili yapılmamış yaşayan) taşınmazların kamulaştırma şerhlerinin tapu kayıtlarından kontrolünün yapılarak konulmamış şerhler varsa tapu siciline kamulaştırma şerhinin verilmesinin sağlanması,
2- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile imzalanan 24.03.2010 tarihli protokolün 5.2.7. maddesi gereği “Kamulaştırılacak kısım ile kamulaştırma dışında bırakılan kısım maliklerinin talep ve muvafakatları aranmaksızın ifrazen yapılması sağlanacaktır” ifadesi uyarınca ifraz işleminin takibinin yapılarak sonuçlandırılması,
3- Kamulaştırması tamamlanamamış (terkini yapılmamış yaşayan) parsellerin; 6830 ve 2942 sayılı kanunların 17.maddesine göre “Tapulu taşınmaz mallardan tescil” davasının açılması,
4- Açılan tescil davasının idaremiz aleyhine sonuçlanması ve mahkemesince 2942 (D:4650) sayılı yasanın geçici 1.maddesi (“Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte (24.04.2001 ve 4650 Sayılı Kanun) kamulaştırma kararı alınmış ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaştırmalarda bu kanun hükümleri, diğerlerinde önceki hükümler uygulanır.”) hükmü uyarınca işlem yapılması gerektiği yönünde hüküm kurulması halinde Kanunun 8. veya l0. maddesine göre yürütüleceğinden öncelikli olarak bu tür taşınmazların bugünkü durumuna göre tespiti ve değerlendirmesinin yaptırılması,
5- İdaremizce kamulaştırılan ancak herhangi bir nedenle (kadastro, imar vb. işlemler sırasında) kamulaştırma sınırlarımızın korunmayarak gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyete konu edildiği tespit edilen taşınmaz mallarla ilgili olarak dokümanların hazırlanması ve tapu iptal davası açılması (2942/36.md. ve 2012/8 sayılı İç Genelge),
6- Kamulaştırma İşlemleri tamamlanarak kamulaştırma karşılığı bedellerinin ödenmesine rağmen boşaltılmadığı tespit edilen tüm mütemmim cüzlere (Bina ve müştemilatlar ile baraka, kuyu, ağaç vs) ait kamulaştırma dokümanlarının hazırlanarak Kamulaştırma Kanununun 2942/20 maddesi kapsamında işlem tesis edilerek boşaltılmasının sağlanması,
7- Yol ve emniyet sahası veya tesis sahası olarak kamulaştırma, trampa, devir, tahsis, izin irtifak, temlik, kullanım izni vb. yoluyla terkin veya tescil edilerek idaremiz kullanımında ve mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ile üzerlerine çeşitli kişi ve kuruluşlarca çeşitli mütemmim cüzler inşa edilerek yapılan işgal, müdahale veya tecavüzlü olduğu tespit edilenlerin 3091 sayılı yasa çerçevesinde yapılan müdahalenin men’i ve kal işlemleri tesis edilerek boşaltılmasının sağlanması,
8- Mülkiveti Maliye Hazinesine ait veya Devletin Hüküm ve Tasarrufu altında olan alanların yola katılmak üzere kamulaştırılanlarının teknik dokümanlarının hazırlanarak 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkındaki kanunun 4. maddesinin (k) bendi çerçevesinde yola terk (Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 22.10.2010 gün ve 035805 sayılı yazılan çerçevesinde) işlemlerinin ikmal edilmesi,
9- Mülkiyeti Maliye Hazinesine ait veya Devletin Hüküm ve Tasarrufu altında olan alanların idaremizce tesis sahası (Bölge, Şube Bakımevi, Şantiye vs.) olarak kamulaştırılanların 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkındaki kanunun 22. maddesinin 4. üncü bendine göre tahsis işlemlerinin son kadastro ve tapu durumuna göre sonuçlandırılması,
10- Devletin Hüküm ve Tasarrufu altındaki yerler ile Tescil Harici olan Taşınmaz Mallar Öncelikle Maliye Hazinesi adına Tapuda tescilinin yapılması için teknik dokümanların hazırlanarak ilgili Defterdarlık/Milli Emlak Müdürlüklerinde Maliye Hazinesi adına tescilinin sağlanması, yol olarak kamulaştırılanların tapu sicilinden terkinin yaptırılması,
11- Mera harman yeri vs. gibi yerlerin teknik dokümanlarının hazırlanarak gerekli vasıf değişikliklerinin yaptırılması ve Hazine adına tescilini müteakip 10. maddede belirtilen işlemlerin sonuçlandırılması,
12- Güncel plan ekinde Ormanlık sahaların son durumuna göre hazırlanan izin-irtifak planlarına göre ilgili Orman İşletme Müdürlüklerinden 6831 sayılı Orman Kanunun 17.maddesi uyarınca işlemlerin tesis edilmesi (14.06.2010 gün ve 7204 sayılı talimat yazımıza uygun olarak),
13- Kamu Tüzel kişilerinin ve kamu kuramlarına ait taşınmazlardan işlemleri tamamlanmamış olanlarla ilgili olarak Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesi kapsamında devir işlemlerinin sonuçlandırılması,
14- Güncel plan tanzim edildikten sonra kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilenlerin öncelikle taşımaz mal değerlemesi işlemlerinin yaptırılması,
15- Kamulaştırma işlemleri tamamlananlar ile tamamlanmayanlara ait olanların öncelikle dosyalarının ayrılması ile tamamlananların envanter ve icmal kayıtlarına geçirilmesi, diğerlerinin de tamamlanmasına müteakip kayıt altına alınması,
16- Mülkiyeti üzerinde itilaf olan taşınmaz malların kimler arasında itilaflı olduğunun ilgili tapu idaresinden, hukuk mahkemelerinden sorarak ve mahallinde araştırma yaparak tespiti ile itilaflı olan tüm taraflara Kanunun 10. maddesi uyarınca (tebligatların ve ilanlarında yapılması) belgelerin hazırlanması ile 2942/18,madde kapsamında işlem yürütülmesi,
17- 5999 sayılı Kanunda; “Kamulaştırılma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen ve yahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması halinde öncelikle uzlaşma yoluna gidilmesi esastır.” denilmektedir. Yine 6111 sayılı Kanunla Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 15 yıl süre ile 4.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el atma ile ilgili de aynı madde hükümlerinin uygulanacağı hükmünden hareketle bu durumda olan taşınmazların tespit edilerek tazminat talepleri olması halinde hak sahiplerine bu yasa hükümlerinin uygulanarak kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması,
18- Kamulaştırma arşivinin dijital ortamda düzenlenmesi ile kamulaştırma planlarının ve arşivinin güncellenmesi veya herhangi bir nedenle kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı ancak halen tapuda özel veya tüzel kişi mülkiyetine konu olan taşınmaz mallar ile 5999 sayılı Kanun ve 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılan müracaatlarda kamulaştırma işlemleri tamamlandığı tespit edilen taşınmaz mallarla ilgili olarak;
(a) Öncelikle tapuda terkin ve tescil işlemleri gerçekleştirilebilecek olanların (rızaen terkin veya varsa Mahkeme kararlarının uygulanması) yaptırılması,
(b) Diğer taşınmazlar için ise Kamulaştırma Kanunu’nun ilgili maddeleri (17. 36. vb.) çerçevesinde işlemlerin yürütülmesi,
19- İdaremizce veya taşınmaz maliklerince kamulaştırılan taşınmaz mallarla ilgili açılan cebri tescil, tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar için 2942/19.madde kapsamında açılan zilyetliğin tespiti ve tescili davaları ile kamulaştırmasız el atma davaları vb. sonucunda alınan kararların ilgili tapu müdürlüklerinde infaz ettirilerek tescil ve terkin işlemlerinin sonuçlandırılması,
20- İmar çalışmaları olan kesimlerde imar çalışmalarının yakinen takip edilerek çalışmalar sırasında kamulaştırma sınırlarımızın ve kullanım durumunun (yol, tesis sahalarında resmi kurum alanı vb.) dikkate alınmasının sağlanması, sağlanamaması halinde yasal süreleri içerisinde gerekli itirazların yapılması, sonuç alınamaması durumunda kamulaştırma dokümanlarıyla birlikte ilgili mahkemelere dava açılması,
21- Kadastro çalışmaları sırasında kamulaştırma sınırlarımızın korunması için ilgili kurumla koordineli olarak çalışılması, sınırlarımızın korunmadığı tespit edilen taşınmazlarla ilgili olarak da yasal süresi içerisinde itiraz edilmesi, sonuç alınamaması durumunda kamulaştırma dokümanlarıyla birlikte kadastro mahkemesine veya ilgili mahkemelere dava açılması gerekmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.