KolayuyumGiriş yap

2012/2 Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışmaları Hakkında Genelge

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

Konu : Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışmaları.

GENELGE

2012/2

Bakanlığımız, ilgili kanunların vermiş olduğu görev ve yetkileri yerine getirme safhasında, hâlihazır kaynaklarını en verimli şekilde kullanabilmek, vatandaşlarımıza hızlı ve kaliteli hizmet sunabilmek gayesiyle teknolojik imkânlardan azami seviyede faydalanmayı hedeflemektedir.

Kurumumuzun hedeflerine ulaşabilmesi için, her türlü plan, proje ve uygulama safhalarında elde edilen bütün belge, çizim, rapor, harita vb. tüm teknik bilgilerin sayısal ortamda üretilerek muhafazası, arşivlenmesi ve bunu takiben “Coğrafi Bilgi Sistemleri” dâhilinde tüm verilerin kurum içi ve gerektiğinde kurum dışı hizmetlere yönelik olarak daha verimli ve etkin bir biçimde kullanılması bir mecburiyet arz etmektedir.

Bu çerçevede, Bakanlığımızın bağlı birimlerinin de dâhil olduğu CBS uygulamalarının yaygınlaştırılması, yeni verilerin derlenmesi, eski verilerin güncelleştirilmesi, yeni teknolojilerle hizmetlerin daha hızlı ve etkin sunulabilmesi, imkânların daha verimli kullanılabilmesi vb. konularla alakalı çalışmaları sistemli ve planlı olarak devam etmektedir.

Bu minvalde, Bakanlığımız ve bağlı kuruluşlarca yürütülmekte olan CBS uygulamalarının daha etkin kullanılması, başarıya ulaşılması ve sağlıklı veri akışının sağlanması açısından her birimin aşağıda belirtilen esaslar dâhilinde hareket etmesi büyük ehemmiyet arz etmektedir.

1- Koordinasyon:

Bakanlığımız Merkez Teşkilatı ve Bağlı Kuruluşlarca yapılan tüm coğrafi bilgi sistemi çalışmalarında koordinasyon. Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca yapılacaktır. Coğrafi bilgi sistemi uygulamalarında birlikteliği sağlamak maksadıyla, coğrafi bilgi sistemi çalışmaları yürüten her birimi temsilen, bir veya birden fazla uzman elemanın katılımı ile “Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışma Grubu” oluşturulacaktır. Bu çalışma grubu; çalışma stratejisi, birlikte çalışabilirlik ilkelerinin tespit edilmesi ve uygulanması, standartların belirlenmesi, mevzuat çalışmalarının gerçekleştirilmesi, veri entegrasyonun sağlanması, kurumlan adına koordinasyonu sağlamak gibi konularda çalışmalar yapacaktır. Bahse konu çalışma grubu hazırlanan genelge doğrultusunda çalışmalarını sürdürecektir.

2- Standart:

Bakanlığımız coğrafi bilgi sistemi çalışmalarında standart olarak, öncelikle Avrupa Birliği (AB) mevzuatına uygun olarak geliştirilmiş kurum içi standartlar, yoksa AB Inspire Direktifi ve ISO TC-211 standartları kullanılacaktır. Katman tespiti, veri modelleme ve metadata çalışmaları Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülecektir. TSE tarafından tercüme çalışması devam eden ISO TC-211 ve AB bünyesinde çalışmaları sürdürülen ve uyumlaştırma sorumluluğu Çevre ve Şehircilik Bakanlığında bulunan INSPIRE Direktifi çalışmaları da belirleyici temel referanslardır.

Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca, Türkçe ve İngilizce olmak üzere bir metadata servisi hazırlanacak, üretilen veriler ilgili bilgilerince sisteme girilecektir. Yukarıda belirtilen referans dokümanlara uygun olarak tüm çalışmalar Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülecektir.

Bakanlığımız Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışma Grubunca tüm Bakanlığımızı ihtiva edecek vaziyette AB mevzuatına uygun olarak CBS standardı hazırlanacaktır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının sorumluluğunda bulunan Inspire Direktifi ile ilgili uyum sürecinin Bakanlığımız adına yapılan çalışmalarında, koordinasyon Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca yürütülecektir.

3- Koordinat Sistemi:

Bakanlığımız coğrafi bilgi sistemi çalışmalarında temel koordinat sistemi; ITRF96 datumunda UTM dilimleri esasına göre alınacaktır. Ancak, genellikle Bakanlığımız birimlerinin kullandığı haritaların ED-50 datumunda olması ve henüz ülke bazında bir ITRF- ED50 dönüşüm parametresinin bulunmaması nedenleri ile ITRF-ED50 dönüşüm parametresi hazırlanıncaya kadar, Bakanlığımızda (Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği kapsamında yapılan kadastro, imar, proje vb. çalışmalar hariç) koordinat sistemi olarak ED-50 datumunda UTM 6 derecelik dilimler kullanılmaya devam edilecektir. Ayrıca Harita Genel Komutanlığınca üretilen 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritaya dayalı çalışmalarda, haritaların WGS84 datumunda üretilmesi sebebiyle, ITRF96 datumu yerine WGS84 datumu da kullanılabilecektir. Özellikle ED-50 datumuna dayalı koordinat dönüşümlerinde, yazılımlar üzerindeki parametreler yerine, Harita Genel Komutanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenen sabit dönüşüm parametreleri kullanılacaktır.

4- Uydu Görüntüleri:

Bakanlığımız birimleri, Bakanlımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda uydu görüntüsü temini cihetine gidecektir. Kesinlikle aynı alanda farklı birimlerce tekrarlı uydu görüntüsü alınmayacaktır. Uydu görüntüsü temini yapacak birim, diğer birimlerin ihtiyaçlarını gözeterek ve Telif Hakları Yasasını da dikkate alarak alım yapacaktır. Uydu görüntüleri orijinal uydu formatı ile ortorektifiye edilerek birleştirilmiş ve paftalanmış halde, tüm birimlerimizin ihtiyacını görecek şekilde temin edilecek ve bir kopyası Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına teslim edilecektir. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, uydu görüntülerinin, kurum içi paylaşımı için sunucu bazlı bir uygulama geliştirerek hizmete sunacaktır. Bakanlığımızda uydu görüntülerine yönelik, birimlerce başkaca bir uydu görüntüsü havuzu oluşturulmayacaktır. Ayrıca, Bakanlığımız merkez ve bağlı kuruluşlar bünyesinde yapılacak uzaktan algılama faaliyetleri ile elde edilen konumsal bilgiler coğrafi bilgi sistemi standartlarında katman haline getirilerek veri tabanına aktarılacaktır.

5- Hava Fotoğrafları ve Haritalar:

Mevcut hava fotoğraflarının fotoğraf merkezleri 1/25.000 ölçekli haritalara işlenerek, fotoğraf merkezleri sayısallaştırılacak ve veri tabanına uçuş bilgileri (tarih, şerit numarası, fotoğraf numarası vb.) girilecektir. Harita Genel Komutanlığından temin edilen muhtelif ölçekteki topoğrafik haritalar, ilgili yönetmeliklerin öngördüğü teknik esaslara uygun olarak rektifiye edilecek ve kurumun kullanımına sunulacaktır. Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi

Başkanlığı elinde var olan hava fotoğrafları ve basılı haritaların Bakanlığın diğer ilgili birimlerince kullanılabilmesi maksadıyla indeks yayınlayacaktır.

6- Yazılım Temini:

Coğrafi bilgi sistemi yazılımları temininde; mutlaka Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı yazılı görüşüne başvurulacaktır. Yazılım özellikleri belirlenirken; ihtiyaçlar, kullanıcı profili ve ekonomik kriterlere dikkat edilmelidir. Ayrıca gelişen elektronik ağ teknolojileri yardımı ile toplam maliyeti düşük, sunucu (server) bazlı uygulamalar geliştirilmesi cihetine gidilecektir.

7- CBS Altyapısı Kurulması:

DSİ, OGM ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Bakanlık CBS altyapısına uyum sağlamak üzere, kendi CBS altyapılarını Bakanlığımız bilgi işlem politikası ve altyapısına uygun olarak oluşturacaklardır. Diğer birimlerimiz ise Bakanlığımız CBS altyapısını kullanarak veri entegrasyonlarını sağlayacaklardır. Bakanlığımız merkezi CBS veri tabanında her birim için bir veri tabanı oluşturulacaktır. DSİ, OGM ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü CBS veri tabanlarından, Bakanlığımız merkezi CBS veri tabanına günlük olarak veri replikasyonu yapılacaktır. Ayrıca, coğrafi veriler OGC standartlarında servis olarak sunulacaktır.

8- Veri Entegrasyonu:

Katman yapıları belirlenen birimlerce, bu katmanlara ait verilerin hazırlanarak veri tabanına aktarılması sağlanacaktır. Her katman için, Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere veri aktarımına yönelik zaman planlaması her birim tarafından yapılacak ve bu takvim kapsamında her 6 ayda bir veri entegrasyon raporu hazırlanacaktır.

9- Katman Sorumluları:

Bakanlığımız görev alanı ile alakalı coğrafi katmanlar CBS Çalışma Grubunca belirlenecek ve ilgili birimler tarafından katman sorumluları görevlendirilecektir. CBS Çalışma Grubu koordinasyonunda katman sorunlularınca, katmanların sürekli olarak güncellenmesi sağlanacaktır. CBS Çalışma Grubu’nca belirlenen “Bakanlık CBS Katmanları ve Katman Sorumluları” listesi Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı’nca ilgili birimlere bildirimi yapılacak ve güncelleme çalışmaları takip edilecektir.

10- Veri Paylaşımı:

Bakanlığımıza bağlı tüm birimlerimizin kurum içi veya kurum dışı coğrafi veri (vektör ve raster veriler) paylaşımı Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı üzerinden yapılacaktır. Bakanlığımız birimlerince üretilen veriler, kurum dışı birimlere bedeli karşılığında verilecek ve verinin sahibi birimin bütçesinin ilgili faslına, veri ücretinin yatırılması sağlanacaktır.

Kurum dışına bedeli karşılığı verilecek verilerin birim fiyatları, Aralık ayında Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışma Grubu tarafından yapılacak çalışma ile belirlenecek ve Bakanlığımız Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca tüm birimlerimize bildirilecektir. Bakanlığımız merkez ve bağlı kuruluşlarınca üretilen veya ürettirilen veriler özel, gerçek veya tüzel kişilere verilmeyecek, ancak proje kapsamında verilmesinin mecburi olduğu durumlarda üçüncü kişilere verilmemek ve geriye verilmek kaydıyla teslim edilecektir

Verilerin paylaşımı ve hangi verilerin paylaşılacağı hususları, Coğrafi Bilgi Sistemi Çalışma Grubunca detaylı olarak araştırılacak ve bir rapor halinde ilgili birimlere sunulacaktır.

11- Format:

Hem sayısal coğrafi veriler hem de raster görüntülerin; Bakanlığımız bünyesinde ortak bir veri tabanı kurulmasına temel teşkil etmesi ile tekrarların ortadan kaldırılması açısından vektörel verilerde temel veri değişim formatının shape formatı, raster verilerde ise veri formatının GeoTiff olması sağlanacaktır. Ancak uydu görüntülerinde, renk bantları ile görüntüye ilişkin öznitelik bilgileri korunmak kaydıyla görüntü alınan orijinal uydu formatı, uygun ölçekte ortorektifiye edilmiş ve paftalanmış halde GeoTiff formatında teslim alınacak ve arşivlenecektir.

12- Sayısal Harita ve Coğrafi Verilerin Yapılması veya Yaptırılması:

Belirlenen coğrafi katmanlara yönelik veya bir projenin ayrılmaz parçası olarak üretilen harita ve harita bilgileri (uydu görüntüleri dâhil) sayısal olarak, coğrafi bilgi sistemi gerekleri dikkate alınarak yaptırılacaktır. Eğer veri üretimi, Bakanlığımız ve bağlı birimlerin personeli tarafından yapılıyorsa, CBS standartları dikkate alınmalı ve üretimin tamamlanması sonrasında veri, kontrol işlemleri tamamlanarak mutlaka CBS veri tabanına aktarılmalıdır. Eğer veri üretimi özel sektör marifetiyle yapılıyorsa kabulden önce CBS’ye uygunluk kontrolü yapılacaktır.

Bu kontrol; bağlı kuruluşların CBS Şube Müdürlükleri veya bu Müdürlüklerin muadili olan birimlerce, Bakanlığımız Merkez Teşkilatı birimlerinde ise, Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemi Şube Müdürlüğü tarafından yapılacaktır. Kontrol sırasında, kontrol tutanağı düzenlenecek ve düzenlenen bu tutanak ihale dokümanları arasında bulunacaktır. Kontrolün tamamlanmasını müteakiben veriler veritabanına aktarılacaktır.

13- Proje Bazlı Tatbikata Yönelik İhaleli İşlerde Dikkat Edilecek Hususlar:

Yeni ihale edilecek işlerde ve şartnamelerinde aşağıda belirtilen hususlar yer alacaktır.

a. Etüt ve planlamaya yönelik çalışmalarda kullanılan veya proje süresince üretilen tüm uydu görüntüleri, fotogrametrik veriler, harita ve harita bilgileri, plan ve proje çizimleri CBS’ye altlık oluşturacak şekilde 3 üncü maddede belirtilen hususlara uygun olarak İdareye sayısal ortamda teslim edilecektir.

b. Kati proje veya tatbikata yönelik çalışmalarda yerüstünde ve yeraltında kalan her türlü coğrafi objenin konum bilgileri (X,Y,Z). kullanılan veya proje süresince üretilen uydu görüntüleri, fotogrametrik olarak elde edilen veriler, harita ve harita bilgileri, planlama ve proje çizimleri CBS’ye altlık oluşturacak şekilde yönetmeliğine uygun olarak İdareye sayısal ortamda teslim edilecektir.

c. Raster veriler (taranmış harita, uydu görüntüsü, hava fotoğrafı), üretildiği yazılımın formatında ve ayrıca GeoTİFF formatında hazırlanacaktır.

d. Sayısal harita, plan, proje çizimleri vb. mekânsal tabanlı vektör veriler, üretildiği yazılımın formatında ve shape formatında verilecektir. Ayrıca, mekânsal tabanlı verilere ait karakteristik bilgiler öznitelik olarak eklenecektir. Tüm proje aşamalarında geliştirilen tesislerin mimari proje ve detay çizimleri, tesis planları, kesitler, röleveler vb. CAD tabanlı çizimler ise İdareye üretildiği yazılımın formatında ve (*.dwg/dxf) formatında verilecektir.

e. Tüm raster ve vektör verilere ait meta veriler;

• Projenin Adı,

• Müteahhit Firmanın Adı,

• Projenin Yeri,

• Projenin Muhtevası,

• İşe Başlama Tarihi,

• Koordinat Referans Sistemi (Projeksiyon, Datum),

• Ölçeği,

• Veri Üretim Yöntemi (basılı haritalardan sayısallaştırma, GPS ölçmeleri, fotogrametrik, projelendirme vb.)

bir metin dosyası halinde (*.txt veya *.doc formatında) diğer verilerle birlikte İdareye teslim edilecektir.

f. Proje süresince hazırlanan raporlar (*.doc) formatında, tablolar ve yapılan teknik hesaplamalar ise üretildiği yazılımın formatında ve (*.txt veya *.xls) formatında idareye teslim edilecektir. Devam eden işlerde (geçici kabulü yapılmış işler dâhil) kesin kabul aşamasında, kesin kabulü yapılmış işlerde ise kesin hesap aşamasında; projenin temel öğelerinin gösterildiği 1/25.000 ölçekli genel vaziyet planı ve projenin karakteristik öğelerinin gösterildiği 1/1000-1/5000 veya benzeri ölçekteki vaziyet planı CBS’ye altlık oluşturacak şekilde Ulusal Koordinat Sistemine uygun olarak idareye vektörel olarak (sayısal) ortamda teslim edilecektir.

14- 20.06.2008 tarih ve 2008/7 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.

Bilgilerinizi ve gereğini önemle rica ederim.


Ek