KolayuyumGiriş yap

2011/11 Yeraltısuyu Kullanımı Hakkında Genelge

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

Sayı : B.18.1.DSİ.0.14.08.00-152 -

Konu : Yeraltısuyu Kullanımı

GENELGE

2011/41

Son yıllardaki yeraltısuyu kullanımına yönelik yoğun talepler ve kullanma belgesine belirtilen miktardan fazla yeraltısuyu çekilmesi karşısında, sürdürülebilir bir yeraltısuyu yönetimi için yeraltısuyu rezerv-çekim ilişkisinin modern sulama sistemleri ile desteklenen kontrol altında tutulması ve bu nedenle tüm kuyulardan çekilen veya çekilecek yeraltı suyunun ölçülebilir durumda olması için ölçme işlemini yapmaya yönelik ölçüm sistemlerinin tespit ve tesis edilmesi gerekliliği zorunlu hale gelmiştir.

Bu zorunluluk nedeniyle, 6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması i Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmüne Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 126 ncı maddesi ile 167 say: Yeraltısuları Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına “Kuyu, galeri, tünel benzerlerine çekilecek yeraltı suyu miktarının tespitini sağlayacak ölçüm sistemle kurulmadan, kullanma belgesi verilemez. Bu ölçüm sisteminin özellikleri yönetmelik belirlenir." ifadesi ve aynı Kanunun 127 nci maddesi ile de 167 sayılı Kanuna Geçici 2 n madde ile “10 uncu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen yönetmelik, üç ay içinde hazırlanarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlık tarafındı yürürlüğe konulur."ifadesi ve Geçici 3 üncü madde ile de “Bu maddenin yayımı tarihindi önce yeraltı suyu temini maksadıyla kuyu, galeri, tünel ve benzerleri için kullanma belgesi almış olan kimseler, iki yıl içerisinde 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında öngörülen ölçüm sistemini kurar. Bu süre içerisinde ölçüm sistemi kurmayanların kullanma belgeleri Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilir ve belgeye konu yer kapatılarak kapatma masrafları sahibinden alınır.“ ifadeleri ilave edilmiştir.

167 sayılı Kanuna ilave edilen Geçici 2 inci maddede belirtilen ölçüm sistemlerinin özelliklerinin tespitine ilişkin yönetmelik, 07.06.2011 tarih ve 27957 sayılı Resmi Gazete'de “DSİ Yeraltısuyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği” adı altında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir,

Yönetmelikte, kullanma belgesinde belirtilen çekilebilecek azami su miktarı ölçümünün; su sayacı, elektrik sayacı ve diğer ölçüm sistemleri ile kontrol edileceği düzenlenmiştir.

Yönetmelik gereğince “su sayacı” kullanılması halinde; kullanma belgesinde belirtil çekilebilecek azami su miktarı, ön yüklemeli karta İdaremiz tarafından yüklenecek ve karta yüklenen kullanılabilecek azami su miktarına ulaşılınca çekim engellenerek kontrol altı alınacaktır.

Çekilebilecek azami su miktarının karta yüklenmesinde Yönetmeliğin 6 ncı maddesin ver alan; yüklenen su miktarının kullanma belgesinin verildiği tarihten itibaren bir yıl süre miktarının tamamının tespit edilen tarihten itibaren bir yıl içerisinde kullanılmaması halinde, kalan miktarın izleyen bir yıla karşılık gelen döneme devredilemeyeceği ve yılı tamamlanmadan, çekilebilecek azami su miktarının tamamının kullanılması halinde, bir yıla karşılık gelen aynı dönem içerisinde ilave su verilmeyeceği hususları göz önünde bulundurulacaktır

Yönetmelik gereğince “elektrik sayacı” kullanılması halinde ise; kullanma belgesinde belirtilen çekilebilecek azami su miktarının teminine yetecek enerji miktarı hesaplanarak “Yeraltısuyu Kullanma Belgesi”ne işlenecektir. Kullanma Belgesine işlenen enerji miktarı, ön yüklemeli karta yetkili elektrik dağıtım şirketi/şirketleri tarafından yüklenecektir.

Enerji yüklemelerinde Yönetmeliğin 7 nci maddesinde yer alan; yüklenen enerji miktarının kullanma belgesinin verildiği tarihten itibaren bir yıl süre ile geçerli olacağı ve ancak her bir yıllık dönemin bitiminde yeni yükleme yapılacağı, yüklenen enerji miktarının tamamının tespit edilen tarihten itibaren bir yıl içerisinde kullanılmaması halinde, kalan miktarın izleyen bir yıla karşılık gelen döneme devredilemeyeceği ve yılı tamamlanmadan, çekilebilecek azami suyu temine yetecek enerji miktarının tamamının kullanılması halinde, bir yıla karşılık gelen aynı dönem içerisinde ilave enerji verilmeyeceği hususları göz önünde bulundurulacaktır.

Bu bağlamda Bölge Müdürlüklerince sırasıyla aşağıdaki çalışmalar gerçekleştirilecektir;

1 - Her havza/ovanın yeraltısuyu potansiyeli dikkate alınarak;

a- İçme-kullanma suyu ihtiyaçları,

b- Hayvan sulama ihtiyaçları,

c- Zirai sulama suyu ihtiyaçları,

d- Sanayi amaçlı su ihtiyaçları için kullanılacak su miktarları belirlenecektir.

2- İçme-kullanma ve hayvan sulama suyu talepleri; ilgili kurumlardan getirilecek ihtiyaç belgesi doğrultusunda 1. maddede bu amaçla ayrılan miktar göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir.

3- Sanayi amaçlı kullanım taleplerinde ise talep sahibinin ilgili bakanlıktan getireceği ihtiyaç belgesinde belirtilen miktar, 1. maddede bu amaçla ayrılan miktar göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir.

4- Madde(1) de belirlenen zirai sulama suyu miktarının tespiti yapılırken;

a- Havzada sulanabilir arazi miktarı tespit edilecektir,

b- Yerüstü suyu sulaması yapılan araziler tespit edilecektir,

c- Yeraltısuyu ile sulanabilir araziler tespit edilecektir (c=a-b),

d- Havzada zirai sulamaya verilecek yeraltısuyu miktarı (c) şıkkındaki arazi miktarına bölünerek hektara düşen su miktarı tespit edilecektir.

4.1- Yeraltısuları Tüzüğünün 12 nci maddesinde İdaremize tanınan yetki çerçevesinde; kullanma belgesinde yer alan azami kullanılabilecek su miktarı, yeraltısuyu potansiyeli dikkate alınarak gerekirse revize edilecek ve bu durum belge sahiplerine yazıyla bildirilerek kullanma belgelerinin yenilenmesi yoluna gidilecektir.

4.2- Yeraltısuyu arama/kullanma belge talepleri; sulanacak arazi ve tespit edilen hektara düşen su miktarı da dikkate alınarak, 167 sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun, Yeraltısuları Tüzüğü ve Yönetmelik çerçevesinde değerlendirilecektir.

4.3- Yeraltısuyu Sulama Kooperatiflerinde ise aynı şekilde tespit edilen hektara düşen su miktarına göre kooperatife yeraltısuyu verilecek ve kooperatifin kapalı sisteme (yağmurlama/damlama) geçmesi teşvik edilecektir. Yerüstü sulamalarını takviye maksadıyla açılmış olan kuyularda ise verilecek su miktarı açısından sulama kooperatifleri için yapılan işlemler burada da aynı şekilde gerçekleştirilecektir.

4.4- Kullanma belgesinde belirtilen kullanılabilecek azami su miktarının (m3/yıl) çekilmesi için pompa debisi (1/s) ve pompanın monte edileceği derinlik ile ilave basma yüksekliği esas alınarak, gerekli enerji miktarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır;

4.4.1- Pompa debisi (1/s) birimini (m3/saat) birimine çevirmek için 3,6 ile çarpılır. Yıllık çekilebilecek azami su miktarı (m3 /yıl olarak) hesaplandıktan sonra kuyuya monte edilecek pompa debisine (m3/saat biriminde hesaplanan değere) bölünür.

4.4.2- Pompa debisi (1/s), pompanın monte edileceği derinlik ile varsa ilave basma yüksekliğinin toplamı (metre) ile çarpılarak 40,5 ile bölündüğünde beygir gücü cinsinden pompa gücü hesaplanır. Bu değerin 0,8 ile çarpımı pompa gücünü kW olarak verir.

4.4.3- Yıllık çalışma saati ile pompa gücünün çarpımı ise kWh cinsinden çekilebilecek yeraltısuyunu için gerekli enerji miktarını vermektedir.

Örnek:

Kullanma belgesinde 30.000 m3/yıl su çekebileceği öngörülen bir kuyuya 5 1/s kapasiteli bir pompa monte edilecek olup kuyunun yer aldığı lokasyonda yaklaşık pompa montaj derinliği 54 metre ve 40 metre de ilave basma yüksekliği var ise kullanma belgesinde belirtilen çekilebilecek azami su miktarını temine yetecek enerji miktarı;

olacak ve kullanma belgesinde ilgili bölüme yazılacaktır.

5- “Yeraltısuyu Kullanma Belgesi İsteme Formu”na DSİ tarafından yazılacak enerji miktarı dikkate alınarak kuyuya ön yüklemeli elektrik sayacının montajının yaptırılması ile yetkili elektrik dağıtım şirketi/şirketlerine ön yüklemeli elektrik sayacına elektrik yükletilmesi, belge sahibi tarafından yaptırılacaktır.

6- Kuyuya ön yüklemeli su/elektrik sayacı ve benzeri ölçüm sistemi takıldıktan sonra Yeraltısuyu Kullanma Belgesinin verilmesi Kanun gereği olup, yapılan çalışmalar su veri tabanına aktarılacaktır. Ayrıca, belirtilen işlemler fenni mesuller aracılığı ile yapılacağından fenni mesuller çalışmalar hakkında bilgilendirilecektir.

7 - Bölge Müdürlükleri Genelgede bulunan tüm bu hususlar çerçevesinde yapacakları çalışmaları belli bir işlem sırasına göre her bir havza/ova için ayrı ayrı planlayacaklar ve hazırladıkları bu eylem planlarını Genelge tarihinden itibaren Genel Müdürlüğümüzü bilgilendirmek suretiyle uygulamaya geçeceklerdir.

Yukarıda belirtilen konular ile ilgili olarak gerekli işlemlerin yapılması hususunda gereğini önemle rica ederim.