2011/1 Bireysel Müşteri Maliyet Bilgilerinin Yayımlanmasına Dair 2011/1 Sayılı Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Sayı: B.02.1.BDK.0.77.00.00.010.06
Konu: Bireysel Müşteri Maliyet Bilgilerinin Yayımlanması
GENELGE 2011/15411 sayılı Bankacılık Kanununun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, Kanunun amaçları arasında tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması sayılmakta; “Müşteri Hakları” başlıklı 76 ncı maddesinde ise müşterilerin işlemlere ilişkin “bilgi edinme, sözleşme ve bankacılık hizmetlerinden yararlanma” haklarına ilişkin bazı hususlar düzenlenmektedir.
Bireysel müşterilerden, bu müşterilere saglanan hizmetler karşılıgında farklı adlar altında tahsil edilen parasal unsurlar, bankalarla müşterileri arasındaki uyuşmazlıklar içinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu bakımdan, konu hakkında bankaların müşterilerini ve kamuoyunu dogru biçimde, uygun kanallarla ve zamanında bilgilendirmesi büyük önem taşımaktadır. Bunlarla birlikte söz konusu bilginin karşılaştırılabilir ve kolay erişilebilir olması da “bilgilendirme/bilgilenme” fonksiyonunun maksadını karşılaması bakımından zaruridir.
Bu itibarla, bireysel müşterilerle sınırlı olmak üzere, sunulan hizmetler karşılıgında talep edilen her türlü faiz dışı unsurun (bazı bankacılık ürünleri için temel maliyet unsuru olan faiz oranı / kâr payı oranı ile birlikte) ve her türlü yasal kesintinin (BSMV, KKDF vb.), Türkiye Bankalar Birligi ve Türkiye Katılım Bankaları Birligince belirlenecek ve banka internet sitesinin açılış sayfasının kolayca görülebilir bir bölgesinde yer alacak ortak bir sembol üzerinden ulaşılacak şekilde, belirli bir düzen içinde bankaların kendi internet sitelerinde yayımlanması uygun görülmüştür.
Söz konusu unsurlar asgari olarak aşagıda belirtilen kapsamda olmalıdır. Bankaların aşagıda sayılanlara benzer nitelikte olan ancak kendi kurumsal yapılarında farklı isimlerle adlandırılan bankacılık ürün ve hizmetleri ile aşagıda sayılanlardan farklı nitelik taşısa dahi tüm faiz / kâr payı, faiz dışı ücret, masraf, komisyon ve benzeri unsurlara yer vermeleri gerekmektedir.
● Para Aktarma Işlemleri;
Hesaba, isme, şubeler veya ATM veya internet şubesi gibi alternatif dagıtım kanallarından yapılan para aktarma işlemlerine ilişkin her türlü masraf açıklanmalıdır. Para aktarma başlıgı altında aşagıdaki sayılan alt başlıklara yer verilmesi gerekmektedir. Bunlar dışında herhangi bir alt başlık sunulmayacaktır.
- Havale
- EFT
- Swift
● Bireysel Krediler;
Faiz oranı / kâr payı, dosya komisyonu, istihbarat ücreti, faiz indirimi, esnek ödeme, vade degişikligi, ödemesiz dönem komisyonları, ekspertiz ücreti, sigorta poliçe gideri, ipotek tesis ve fek ücretleri gibi ücretler/giderler açıklanmalıdır. Bireysel krediler için, vade, tutar ve diger koşullara göre farklılaşan her ürün için ayrı ayrı olmak üzere, kredinin tüm faiz, faiz dışı ve yasal kesinti unsurunu içerecek şekilde, müşteriye yıllık toplam maliyetinin yüzde olarak belirtildigi maliyet rakamına da yer verilmelidir. Bireysel krediler başlıgı altında aşagıda sayılan başlıklar bulunmalı ve bunlar dışında herhangi bir alt başlık sunulmamalıdır.
- Konut Kredileri
- Taşıt Kredileri
- Ihtiyaç Kredileri
● Kredi Kartları ve Banka Kartları;
Ilk tahsise, izleyen dönemlere ve ek karta ilişkin ücretler, hesap özeti ücreti, nakit avans komisyonu ile her türlü faiz ve benzeri ücretler.
● Mevduat Hesapları;
Hesabın türüne göre hesap işletim ücreti, mevduat araştırma ücreti, hesap hareket yazdırma ücreti, başka bir şubedeki hesaptan para çekme komisyonu ve benzeri ücretler.
● ATM Kullanımı;
Ortak ATM’lerden para çekme komisyonu, ATM işlem makbuz ücreti ve benzer nitelikteki ücretler.
● Kiralık Kasa Ücretleri;
● Menkul Kıymet Işlemleri;
Menkul kıymet devir, teslim, yatırım hesabı saklama sistemi işlemleri ve IMKB Tahvil - Hisse Senedi Piyasası alım satım işlemleri ile benzer nitelikteki tüm işlemlerden alınan komisyonlar ve benzeri ücretler.
● Çekler ve Senetler;
Çek karnesi, karşılıksız çek bildirim, çek tahsilât ücretleri ile senet tahsili, protestosu ve iadesine yönelik masraflar ve benzeri ücretler.
● Diger;
Yukarıda sayılan kalemler kapsamında yer almayan diger tüm işlemlere ilişkin her türlü masraf, komisyon, ücret ve yasal kesintiler “diger” başlıgı altında sunulmalıdır.
Bankaların, yukarıda sözü edilen ücret ve komisyonlara ilişkin olarak, farklı parasal tutarlardaki işlemler için farklılaşmaya gitmeleri halinde her bir işlem türünü söz konusu parasal dilimler bazında da açıklamaları gerekmektedir. Diger yandan, kredi degerliligi gibi faktörler göz önüne alınarak müşteri bazında farklı oranlar talep ve tahsil edilmesi mümkün olabileceginden müşteriye özel bu ve benzeri hususlara açıklanacak bilgide yer verilmeyerek,
tahsil edilecek azami tutar ve oranlar açıklanmalı ve azami oranların açıklandıgı belirtilmelidir. Bankalar tercihlerine göre asgari tutar ve oranları da açıklayabilirler.
Bankaların yukarıda bahsedilen kapsamdaki bilgileri kamuoyuna açıklamaya 01.04.2011 tarihinden itibaren başlamaları; bu gider unsurlarının uygulanmasında meydana gelecek her türlü degişikligi gecikmeksizin (eş anlı olarak) kendi internet sitelerine yansıtarak güncellemeleri gerekmektedir. Uygulama, 01.04.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında test amaçlı olarak yayımlanacak, bu dönemde gerekli gözden geçirme ve düzeltmeler yapılarak asli uygulamaya 01.07.2011 tarihinden itibaren geçilecektir. Söz konusu bilgilerin, Kurumumuz internet sayfasında da sunulmasını temin etmek bakımından tüm bankaların, bu bilgileri kendi internet sitelerinde yayımladıkları anda XML ortamında Kurumumuzun erişebilecegi bir baglantıda da yayımlamaları gerekmektedir. Söz konusu uygulamanın veri akışı ve içerik bakımından işleyişi Bilgi Yönetimi Daire Başkanlıgı tarafından yürütülecektir. Bilgilerin yayımlanacagı XML dokümanı, XSD dokümanı ve dikkat edilecek hususlar ekte yer almaktadır.
Teblig olunur.
Ek