2008/26 Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına İlişkin Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Bilindiği üzere, 2918 sayılı Kanun ile getirilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, bizatihi tehlike unsuru olan motorlu araçların işletilmesinin, üçüncü şahıslar için neden olduğu maddi zararlardan kaynaklanan sorumluluk riskinin zorunlu olarak sigorta edilmesini öngörmektedir. Aynı şekilde 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacıları; duraklamalar dahil olmak üzere yolcunun kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için sigorta zorunluluğuna tabi tutulmuşlardır. Diğer taraftan ilgili mevzuat uyarınca zorunlu sigorta ihdasına Bakanlar Kurulu da yetkilendirilmiş ve bu bağlamda 22.01.2004 tarihli ve 6789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 4925 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan taşımacılar, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımalarında görevlendirecekleri sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmak zorunda tutulmuşlardır.
Her üç sigortanın esası ilgili mevzuat çerçevesinde işleten dışındaki kişilerin uğradıkları gerçek ve/veya ........ zararlarının izalesini temindir. Söz konusu sigortalara ilişkin olarak teminatın varlığı için ilgili mevzuat ile sigorta zorunluluğuna bağlanmış bir faaliyetin somut olayda gerçekleştiğinin tespiti gerekli ve yeterlidir. Bu yönde bir saptamanın yapılması durumunda; olayda sigorta poliçesinin varlığı halinde teminatın poliçeyi düzenleyen sigortacı tarafından karşılanması gerekmekte, talebin 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14 üncü maddesinde yer alan kriterlerden biriyle irtibatlandırılması halinde ise Güvence Hesabınca tazmini gerekmektedir.
Bu kapsamda, tazminat taleplerinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında karşılanıp karşılanmayacağı hususunda öncelikle halli gereken husus 4925 sayılı Kanun kapsamında bir taşımanın varlığının tespitidir. Talep konusu taşımanın mevzuat kapsamında zorunlu sigortaya tabi olduğu tespit edilmesi halinde, taşıma yetki belgesinin sonradan iptal edilmesi, yetki belgesinde araca ait kaydın silinmesi veya yetki belgesinin hiç mevcut olmaması teminatın varlığı konusunda sonucu değiştirmeyecektir. Nitekim Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları anılan hususları sigorta teminatı dışında değerlendirmemiş aksine sigortalıya rücu edilmesi sebepleri olarak düzenlemiştir.
Bu itibarla, ilgili mevzuat uyarınca Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına tabi tutulan bir taşımanın varlığı halinde taşımanın yetki belgesiz yapılması teminatın varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Yukarıda da açıklandığı üzere bu yönde bir tespitin yapılması durumunda; söz konusu taşımada poliçe mevcutsa talep ilgili sigorta şirketince, somut olayda 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14 üncü maddesinde yer alan koşulların oluşması halinde ise talep Güvence Hesabı tarafından karşılanacaktır. Bu durum anılan sigortanın ihdas sebebinin de gereğidir.
Diğer taraftan 4925 sayılı Kanunun uygulamasını göstermek üzere Ulaştırma Bakanlığı’nca istihsal edilen Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin “Yapılması Zorunlu Sigortalar'’ başlıklı 64 üncü maddesi;
“Yetki belgesi sahipleri, yolcuya gelebilecek bedenî zararlar için bu Yönetmeliğin 63 üncü maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Yolcu taşımalarında, Kanunun 18 inci maddesinde tanımlanan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ile yürürlükte olan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yaptırılması zorunludur. Ancak, A3 yetki belgesi sahipleri için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası zorunlu değildir.” hükmünü amirdir.
Yönetmelik hükmünde yaptırılması zorunlu olan sigorta için 4925 sayılı Kanunun 18 inci maddesine referans yapılmış olup anılan kanun hükmünde ise zorunlu sigorta teminatı öngörülen sorumluluk aynı kanunun 17 nci maddesi ile şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılarının duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcuya gelebilecek bedeni zararlar ile sınırlandırılmıştır.
Yukarıda da açıklandığı üzere, zorunlu sigortalar kendilerini ihdas eden mevzuat ile tesis edilen hukuki çerçeve içinde geçerliliğe sahip olduğundan ve bizzat yönetmelik ile yaptırılacak sigorta için kanunu yollama yapıldığı dikkate alındığında Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde yer alan sigorta hakkında hükümlerin 4925 sayılı Kanun hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının tabi olduğu hukuki çerçeveyi belirleyen Genel Şartlar ile sigortanın konusu şehirlerarası ve/veya uluslararası taşımacıların 4925 sayılı Kanundan doğan sorumlulukları olarak hükme bağlanmıştır.