KolayuyumGiriş yap

2006/1 ve 2007/1 Sayılı Bankamız Tebliğleri Uygulaması Hakkında Talimat

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

B.02.2.TCM.0.07.00.05/

Konu: 2006/1 ve 2007/1 sayılı Bankamız Tebliğleri Uygulaması Hk.

Sn. Genel Müdürün Dikkatine

B A N K A L A R A

Bilindiği gibi, 13.03.2007 tarihli talimatımız ile 2006/1 ve 2007/1 sayılı Bankamız Tebliğlerinin uygulamasına yönelik hususlar açıklanmıştır. Zaman içerisinde mevzuatta meydana gelen değişiklikler ve ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda söz konusu uygulama talimatımız ve ekinde yer alan bildirim formları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

2006/1 sayılı Bankamız Tebliği uygulaması çerçevesinde;

1. Bankalarca, serbestçe belirlenen mevduat ve kredi azami faiz oranları ile katılma hesapları kâr ve zarara katılma azami oranları, uygulamaya konulmadan önce Bankamıza bildirilecek ve bankalar müşterilerine bu oranların üzerinde faiz veya kar ve zarara katılma oranı uygulayamayacaklardır.

2. Bankalar, Bankamıza bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını, vadelerine göre (farklı gün sayısı ve hesap tutarlarına göre farklı faiz ve kâr ve zarara katılma oranı uygulanıyorsa bu vade ve tutarlara ilişkin bilgiler de dahil olmak üzere) tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan edecekler ve bu oranları ayrıca internet sitelerinde yayınlayacaklardır.

3. Bankalar belirledikleri azami oranlar ile ilan edecekleri mevduat faiz ve katılma hesabı kâr ve zarara katılma oranlarını uygulamaya konulmadan önce Bankamıza bildirmek suretiyle değiştirebileceklerdir.

Bu çerçevede;

i) Bankalar, mevduat hesapları ile katılma hesaplarında uygulanmak üzere serbestçe belirledikleri yıllık azami faiz ve kâr ve zarara katılma oranlarını, Mevduat ve Katılım Fonlarının Vadeleri ve Türleri Hakkında 2007/1 sayılı Bankamız Tebliği’nde tanımlanan vadeler ve türler çerçevesinde Ek: 1(A) ve Ek: 2(A)’da verilen örnek bildirim formlarını, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanmak üzere serbestçe belirledikleri yıllık azami kredi faiz ve kâr payı oranlarını ise Ek: 3 ve Ek: 4’te verilen örnek bildirim formlarını esas alarak öncelikle aşağıda verilen faks numarasına faks mesajı ve daha sonra faks teyidi olarak Bankamıza yazı ile bildirmek suretiyle değiştirebileceklerdir.

Bu bildirimlerde yer alan uygulanacak faiz, katılma ve kâr payı oranları yıllık basit oran şeklinde ifade edilecektir. Söz konusu faiz oranları ile kâr ve zarara katılma oranlarının yürürlük tarihleri ve ilgili para cinsleri (Türk Lirası, ABD Doları, Euro gibi) bildirim formu üzerinde belirtilecektir. Altın depo hesapları “XAU” koduyla ayrı bir döviz cinsi olarak raporlanacaktır.

Katılım bankaları tarafından yapılacak kâr ve zarara katılma oranlarına ilişkin bildirimlerde “Müşterinin kâra katılma oranı” adı altında bildirilecek olan oran katılım bankasına yatırılan katılma hesabının işletilmesinden elde edilen kârdan banka tarafından müşteriye verilecek kâr oranıdır. Örneğin, bu oranın banka tarafından %80 olarak bildirilmesi, ilgili vadedeki katılma hesabının işletilmesinden elde edilecek 100 TL tutarındaki kârın en fazla %80'inin (80 TL) müşteriye verileceği anlamına gelmektedir. “Bankanın zarara katılma oranı” adı altında bildirilmesi gereken oran ise Bankanın katılma hesabının işletilmesi sonucunda zarar edilmesi halinde bu zarara katılma oranını ifade eder. Katılım bankasının zarara katılma oranı, kâra katılma oranının %50'sinden az olamaz.

Mevduat ve katılma hesapları için Bankamıza yapılacak bildirimlerde mevduat/katılma hesabı büyüklüğüne göre farklı faiz/kâr payı oranı uygulanıyor ise bu duruma ilişkin raporlamada kullanılmak üzere TL mevduat ve katılma hesapları için “50.000 TL altı”, “50.000 TL - 250.000 TL arası” ve “250.000 TL ve üzeri” olmak üzere 3 temel ayırım yapılmıştır. ABD doları, Euro ve diğer döviz cinslerinden döviz tevdiat hesapları ve katılma hesapları için ise ekte yer alan ilgili formda belirtilen limit tutarları kullanılacaktır.

ii) Bankalar, ilan ettikleri mevduat yıllık faiz ve katılma hesapları yıllık kâr ve zarara katılma oranlarını, Mevduat ve Katılım Fonlarının Vadeleri ve Türleri Hakkında 2007/1 sayılı Bankamız Tebliği’nde tanımlanan vadeler ve türler çerçevesinde Ek: 1(B) ve Ek: 2(B)’de verilen örnek bildirim formlarını esas alarak öncelikle aşağıda verilen faks numarasına faks mesajı ve daha sonra faks teyidi olarak Bankamıza yazı ile bildirmek suretiyle değiştirebileceklerdir.

Bu bildirimlerde yer alan ilan edilen faiz ve kâr payı oranları yıllık basit oran şeklinde ifade edilecektir. Söz konusu mevduat faiz oranları ile kâr ve zarara katılma oranlarının yürürlük tarihleri ve ilgili para cinsleri (Türk Lirası, ABD Doları, Euro gibi) bildirim formu üzerinde belirtilecektir. Altın depo hesapları “XAU” koduyla ayrı bir döviz cinsi olarak raporlanacaktır.

iii) Dövize endeksli olarak kullandırılan krediler için bankalarca yapılacak azami faiz ve kâr payı oranları Ek: 3 ve Ek: 4’te yer alan tablolarda ayrıca bildirilecektir.

iv) Kredilere ilişkin bildirimlerde banka dışı mali kesime verilen krediler ayrı bir kredi türü olarak sınıflandırılmıştır.

v) Bildirimi yapılacak faiz ve kâr payı oranı bildirimlerinde, kullanılmayan mevduat ve katılma hesabı türleri için faiz veya kâr payı kısmına (-) işareti konularak doldurulması ve faiz ve kâr payı oranlarının sıfır olması durumunda ise ilgili kısımlar boş bırakılmadan “0” olarak doldurulması gerekmektedir. Kullandırılmayan kredi vade ve türleri için ise bildirim formlarının ilgili kısımlarına (-) işareti konulacaktır.

vi) Bankalarca serbestçe belirlenerek, uygulamaya konulmadan önce Bankamıza bildirilmek suretiyle değiştirilebilecek olan azami oranların, piyasa şartlarına göre uygulanabilirliği mümkün olan oranlar olmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.

vii) Bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredi işlemlerinde faiz ve kâr payı dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırları ile bankacılık hizmet komisyonlarının Ek: 5’te verilen bildirim formuna uygun olarak, öncelikle aşağıda verilen faks numarasına faks mesajı ve daha sonra faks teyidi olarak Bankamıza yazı ile bildirilmesine devam edilecektir.

4. Bankaların onayı ile vadesinden önce çekilen vadeli ve birikimli mevduata, vadesiz mevduat faiz oranı uygulanacaktır. Vadesiz mevduat faiz oranı yıllık yüzde 0,25’i geçemeyecektir. Vadesiz mevduat hesapları için belirlenecek faiz oranları hesapta kalış süresi ile ilişkilendirilmeyecek, örneğin vadesiz hesapta 1 ay kalan tutara ayrı, 3 ay kalan tutara ayrı faiz oranı uygulanmayacaktır. Vadesiz mevduat hesaplarına aylık faiz verilmemesi ve bu hesaplara ilişkin faiz tahakkuklarının yıl sonunda veya hesabın kapatılmasında yapılması gerekmektedir.

Vadeli ve birikimli mevduat hesaplarından bankanın izni ile vadesinden önce kısmi çekiliş yapılması halinde, banka ile müşteri arasında yapılacak anlaşma çerçevesinde söz konusu hesapların tamamının veya sadece çekilen kısmın vadesi bozulmuş sayılabilecek, kısmi vade bozumu konusunda anlaşmaya varılmış olması halinde, vadesi bozulan kısıma vadesiz mevduat faiz oranı uygulanacak ve kalan kısmın vadesi ise başlangıçta belirlenen şartlar çerçevesinde devam ettirilebilecektir.

Katılım bankalarının onayı ile vadesinden önce çekilen katılma hesaplarında ve birikimli katılma hesabında ise hesap sahibine, hesabın ait olduğu vade grubunun hesabın kapatıldığı tarihte kar göstermesi durumunda o güne kadar hesap sahibince yatırılmış olan tutar kadar, zarar göstermesi durumunda ise birim hesap değeri kadar ödeme yapılır.

5. Değişken faiz oranı 6 aydan daha uzun vadeli mevduatlar için uygulanabilecek olup, değişken faiz hesaplama yöntemi, müşteriye verilecek hesap cüzdanında ve müşteri ile yapılacak sözleşmede açıkça belirtilecektir.

i) Değişken faizli olarak açılacak Türk Lirası mevduat hesapları için Türkiye İstatistik Kurumu’nca açıklanan Üretici Fiyat Endeksi, Tüketici Fiyat Endeksi ve bu endeksleri oluşturan alt kalemlerden üretilecek endekslerle hesaplanan enflasyon oranlarına, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Bankalararası Para Piyasasında, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Repo Ters Repo Pazarında ve Takasbank Borsa Para Piyasasında gerçekleşen faiz oranlarına, Türk Lirası Bankalararası Satış Oranı (TRLIBOR) ile Türk Lirası Bankalararası Alış Oranına (TRLIBID), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası borç alma veya borç verme faiz oranlarına, bankalarca belirlenen mevduat faizi oranlarına, Devlet İç Borçlanma Senetleri faiz oranlarına, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası endekslerine ve bu borsada işlem gören menkul kıymetlerden oluşturulan hisse senedi sepetlerinin fiyat değişimlerine bağlı olarak belirlenen değişken faiz hesaplama yöntemlerinin Bankamıza bildirilerek uygulamaya konulması mümkün bulunmaktadır.

ii) Türk Lirası olarak açılacak mevduat hesapları dövize ve kıymetli madenlere endekslenerek buna bağlı faiz oranı belirlenemeyecektir.

iii) Türk Lirası mevduat hesapları için yukarıda sayılanların dışında esas alınacak değişken faiz hesaplama yöntemleri ile döviz tevdiat hesapları için esas alınacak değişken faiz hesaplama yöntemleri için Bankamıza başvurularak uygun görüş alınması gerekmektedir. Bankalar, uygun görüş almak üzere Bankamıza yapacakları değişken faizli mevduat ürünü başvurularında, Bankamız değerlendirmelerine esas teşkil edecek şekilde, uygulamaya konulması düşünülen ürünlere ilişkin sabit faiz ve değişken faiz oranları, vade, tutar ve para cinsi bilgileri, faiz hesaplamalarının yer alacağı uygulama örnekleri ile bu mevduat ürünlerinin faiz ve döviz kuru risklerinin nasıl yönetileceğine (hedging) ve değişken faiz maliyetinin ne şekilde karşılanacağına ilişkin açıklamalara yer vereceklerdir.

iv) Bankalar, değişken faizli mevduat hesabı açtıracak müşterilerini, değişken faizli olarak açılacak mevduat ürününün genel nitelikleri, faiz oranı ve endeksleme, ana para garantisi, vadeden önce geri çekim, değişken faizli mevduat açım komisyonu alınması ve ilgili ürünün içereceği riskler konularında bilgilendireceklerdir.

2007/1 sayılı Bankamız Tebliği uygulaması çerçevesinde;

1. 1 aya kadar vadeli mevduat hesapları 1-31 gün arası (31 gün dahil), 3 aya kadar vadeli mevduat hesapları 32-91 gün arası (91 gün dahil), 6 aya kadar vadeli mevduat hesapları 92-180 gün arası (180 gün dahil), 1 yıla kadar vadeli mevduat hesapları 181-364 gün arası (364 gün dahil) ve 1 yıl ve daha uzun vadeli mevduat hesapları ise 365 gün ve üzeri olmak üzere açılabilecektir. Bankaların, belirtilen vade sınıflamalarına bağlı kalmak kaydıyla farklı gün sayılarına göre hesap açabilmeleri mümkün bulunmaktadır.

2. 1 yıl ve daha uzun vadeli mevduat hesapları dönem sonu faiz ödemeli veya dönem içi faiz ödemeli (1 ay, 3 ay, 6 ay veya yıllık faiz ödemeli) olarak açılabilecektir.

3. 1 aydan daha kısa vadeli katılma hesabı açılması mümkün değildir. Diğer vadeler açısından mevduat hesapları için belirtilen vade sınıflamaları katılma hesapları için de geçerli olacaktır. (*)

4. Katılım bankalarınca, dönem sonu kar payı ödemeli veya dönem içi kar payı ödemeli (1 ay, 3 ay, 6 ay veya yıllık kar payı ödemeli) 1 yıl ve daha uzun vadeli katılma hesapları açılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

5. Asgari vadesi 5 yıl olan ve müşterilerle yapılacak anlaşma ile aylık veya üçer aylık sürelerde hesaba para yatırılmasını sağlayan Türk Lirası ve yabancı para cinsinden birikimli mevduat/katılma hesabı açılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

Birikimli mevduat/katılma hesabı açtıran hesap sahipleri aylık veya üçer aylık dönemlerde hesaplarına para yatırabilecek ve bu ödemelerini düzenli olarak hesabın vadesine kadar sürdürmeleri halinde sözleşmede belirtilen olanaklardan yararlanabileceklerdir.

Birikimli mevduat hesabına sabit veya değişken faiz oranı uygulanabilecektir. Birikimli mevduat/katılma hesabında hesap yıl dönümlerinde tahakkuk eden faizler veya kar payları ana paraya ilave edilecek ve vade sonuna kadar müşteriye herhangi bir faiz veya kar payı ödemesi yapılamayacaktır.

Bilgi edinilmesini, yukarıda açıklanan hususlara göre işlem yapılmasını ve yeni formata göre doldurulmuş ilk bildirim formlarının en geç 14.01.2011 tarihine kadar Bankamıza gönderilmesini rica ederiz.

(*) 1 Ekim 2012 tarihli talimatımızla değiştirilmiştir.

Ekler