20 Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
Talimatın Amacı; 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre, uygulama bölge veya alanlarında yapılacak Arazi Toplulaştırma usullerinin şekil ve şartlarını düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
Bu talimat; Uygulama Bölge veya Alanlarında;
Arazi toplulaştırmasının uygulanacağı alanları belirlemek, bu alanlara ilişkin hususlar ile bu alanlarda uygulanacak toplulaştırma projelerinin uygulama ve tescili ile ilgili esasları kapsar
Madde 3 – Tanımlar
Bu talimatta geçen;
1) Kanun: 01.12.1984 tarih ve 18595 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 22.11.1984 tarih ve 3083 sayılı "Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu"nu,
2) Yönetmelik: 29.6.1985 tarih ve 18796 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 11.6.1985 tarih ve 85/9588 sayılı "Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliği"ni,
3) Bakanlık: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu, Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
4) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,
5) Bölge Müdürlüğü: Tarım Reformu Bölge Müdürlüğünü,
6) Şube Müdürü: Bölge Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Şube Müdürünü,
7) Sabit Tesis: Ev, ahır, samanlık, ağıl, ambar, kuyu vb. yapılarla bağ,bahçe ve ağaçlık araziyi ifade eder.
8) Toplulaştırma Alanı: Teknik, ekonomik, sosyal ve hukuki faydalar göz önünde bulundurularak Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile belirlenen alanlardır.
9) Proje: Proje alanından yapılan her türlü etüt, plan, harita, kesit, çizelge, rapor ve benzeri belgelerin tümünü,
10) Çifte Ekseriyet: Arazi toplulaştırılmasının yapılacağı proje alanındaki, arazinin yarısından çoğuna malik ve sayıca maliklerin 2/3'ünün teşkil ettiği ekseriyeti,
11) Tarım Arazisi: Orman sınırları dışında kalan, zirai üretim yapılan çayır mer'a, yaylak ve kışlak olarak kullanılan, kullanılma şekillerinden birine tahsis edilen veya ekonomik olarak imar, ihya ve ıslah edilerek üretime açılabilecek araziyi,
12) Çiftçi: Geçimini, bedeni ve fikri güçlerini kısmen veya tamamen katarak tarımdan sağlayan kimseyi,
13) Proje Ünitesi: Tarım Reformu çalışmaları ile ilgili olarak her türlü etüt, projelendirme, planlama, yürütme, değerlendirme, kontrol etme ve sonuçlandırma görevi ile görevlendirilen bir Ziraat Mühendisi, bir Harita Mühendisi ve yeterince teknik elemandan oluşan grubu, ifade eder. Bu Ünitede tanımlanan personele yapı denetim teşkilatlarında da görev verilebilir.
Madde 4 – Hukuki Dayanak
Yönetmeliğin 71.maddesi bu talimatın hukuki dayanağını teşkil eder.
Madde 5 – Toplulaştırma Alanının Tespiti
Toplulaştırma; Köy, belde veya havza esas alınarak o yerin kadastral sınırları içerisindeki gerçek ve tüzel kişilere ait arazide uygulanır.
Madde 6 – Toplulaştırma Etüt Raporunun Hazırlanması
Uygulama Alanı İlanına yönelik etüd raporu sonucunda, toplulaştırma yapılması önerilen alanlar için; Bölge Müdürlüğünce veya gerek görüldüğünde Genel Müdürlükçe toplulaştırma alanı belirlemeye yönelik detaylı etüt raporu hazırlanır.
Madde 7 – Toplulaştırma Kararının İlanı ve Toplulaştırma Şeklinin Tespiti
Genel Müdürlükçe toplulaştırma alanı olarak uygun görülen yerler, Bölgede alışılmış usullerle mahallinde 15 gün süreyle ilan edilir. Ayrıca toplulaştırma alanı olarak belirlenen yerler, mahallin en büyük mülki amirine de (Valilik veya Kaymakamlığa) yazılı olarak bildirilir.
Toplulaştırmanın yapılacağı proje alanındaki arazinin yarısından fazlasına malik bulunan ve sayıca maliklerin üçte ikisini (2/3) teşkil eden arazi sahibi çiftçilerin muvafakatı ile isteğe bağlı toplulaştırma yapılır. Bu karar proje alanındaki bütün malikleri bağlar.
Çifte ekseriyetin sağlanması için arazi maliklerinden yazılı muvafakat istenir. Çifte ekseriyet sağlandığı takdirde, söz konusu yer isteğe bağlı toplulaştırma kararı alınır ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Çifte ekseriyetin sağlanamaması halinde ise Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile zorunlu toplulaştırma kararı alınabilir.
Madde 8 – Tapu Siciline Şerh Verilmesi
Toplulaştırma alanında bulunan parsellere ait listeler, tapu kütüğüne şerh verilmesi için Bölge Müdürlüğünce mahalli Tapu sicil Müdürlüğüne gönderilir.
Şerh tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak iddia eden kimselerin eski malikin yükümlülüklerini aynen kabul etmiş sayılacakları mahallinde alışılmış usullerle duyurulur.
Madde 9 – Sabit Tesislerin Tespiti
Toplulaştırma alanı ilanı ile birlikte mahalline gidilerek, alanda bulunan ve Bölge koşullarına göre sabit tesis sayılabilecek yapı, tesis ve diğerleri tutanakla belirlenir. Bu tutanakların düzenlenmesinde, hali hazır haritalar, uydu görüntüleri ve diğer bütün tanımlayıcı veriler kullanılabilir.
Toplulaştırma alanı ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağı, mal sahiplerinin ileride herhangi bir zarar ziyan talebinde bulunamayacağı, bunların tazminata konu olamayacağı alışılmış usullerle duyurulur.
Bu kapsamda sabit tesis alımı yapıldıktan sonra, Toplulaştırma Şube Müdürlüklerinden, Arazi İşleri Şube Müdürlüklerince yapılan “Tarım Dışı Kullanım İzni Taleplerine esas “Birim Görüşü” istemlerine ilişkin görüş verme işlemlerinde aşağıdaki hususlar göre işlemler yürütülür.
Gelen yazılarda belirtilen parsellere ilişkin olarak; öncelikle parselin bulunduğu alanın “Arazi toplulaştırma Alanı” olarak ilan edilip edilmediği tespiti yapılır. “Arazi Toplulaştırma Alanı” olarak ilan edilmemiş alanlar için “Uygun Görüş” verilir.
“Arazi Toplulaştırma Alanı” olarak ilan edilmiş yerlerde ise; proje kapsamında sabit tesis alımı yapılmış olma şartına bağlı olarak, bu tür taleplere olumlu görüş verilir. Ancak verilen görüşte ilgiliye, izin verilen tesisin toplulaştırma projesinde sabit tesis olarak kabul edilmeyeceği, ileride herhangi bir zarar ziyan talebinde bulunamayacağı ve tazminata konu edilemeyeceği hususunda bilgi verilmesi gerektiği İlgili Şube Müdürlüğüne bildirilir.
Ayrıca, İlgiliden bu beyanları içerir Noter Tasdikli Taahhütname istenerek işlem dosyasına konulması ve bir örneğinin de Toplulaştırma Şube Müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği hususu da görüş yazısında belirtilir. (Ek:Taahhütname)
Bu kapsamda izin verilen tesislerin bulunduğu parsellere ilişkin Taahhütnameler dikkate alınarak, arazi toplulaştırma projesi kapsamında yapılan parselasyon planlamasında öncelikle bulunduğu yerde bırakılmaya çalışılır.
Madde 10 – Mülkiyet ve Harita Bilgilerinin Temini
Her türlü kadastral pafta ile tapu sicil bilgileri örneği, nirengi noktaları koordinat değerleri, indeks paftaları, diğer uygulanmış ve uygulanacak projelere ait bilgi ve belgeler ilgili kurumlardan temin edilir. Sayısal ve sözel veri tabanı oluşturulur.
Madde 11 – Derecelendirme Komisyonunun Teşkili ve Çalışma Esasları
Derecelendirme Komisyonunun Teşkili Derecelendirme, Derecelendirme komisyonu tarafından yapılır.
Proje alanlarında derecelendirme komisyonu biri Başkan olmak üzere beş üyeden oluşur. Komisyon Başkanı Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile tespit edilir.
Derecelendirme komisyonunun bir üyesi Toprak etüt ve Araştırma konusunda tecrübeli Ziraat Mühendisi olmak üzere iki üyesi Bölge Müdürlüğünce görevlendirilir ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Gerekli görüldüğünde bu üyeler için yedek üye görevlendirilebilir. Köylerde Köy Muhtarı veya temsilcisi, Beldelerde Belediye Başkanı veya temsilcisi komisyonun tabii üyesidir. Derecelendirme komisyonunun teşkili esnasında ilgili kişilere bu durum tebliğ edilir. Proje alanındaki arazi malikleri kendi aralarında bir asil iki yedek üye seçerler. Bunların seçimi için Bölge Müdürlüğü tarafından Muhtarlığa veya Belediye Başkanlığına toplantının yapılacağı gün, saat ve yer bildirilir. Toplantı, Proje alanında arazisi bulunan arazi sahiplerinin salt çoğunluğunun (Toplam malik sayısının yarısından bir fazlasıdır) katılması ile yapılır. İlk toplantıda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde bir hafta sonra aynı gün, saat ve yerde ikinci toplantı yapılır. İkinci toplantıda çoğunluk aranmaz.
Toplantıyı Komisyon Başkanı, Proje Ünitesi Elemanı veya Bölge Müdürlüğünce görevlendirilen bir eleman yürütür. Komisyona; arazi sahipleri arasından 1 asil ve 2 yedek üye seçimi kapalı oy, açık tasnifle yapılır. Oyların eşitliği halinde, en çok eşit oyu alan iki aday arasında kura çekimi yapılır. Sonuçlar bir tutanakla tespit edilir. Toplantı tutanağı toplantıyı yürüten yetkili ile muhtar ve en az bir aza ile belde de ise Belediye Başkanı ile en az bir belediye meclisi üyesi tarafından imzalanır.
Seçimin gerçekleştirilememesi nedeniyle asil ve yedek üyelerin belirlenemediği hallerde,bu üyeler mahallin en yüksek idari amiri tarafından malikler arasından resen belirlenir.
Toplulaştırma sınırları içerisine birden fazla köy veya belde giriyorsa, derecelendirme komisyonunun teşkili her köy veya belde için ayrı ayrı yapılır.
Madde 12 – Derecelendirme Komisyonunun Çalışma Esasları
Komisyon Başkanının ilk toplantı gününü, saatini ve yerini üyelerine yazılı olarak bildirmesi veya hepsinin imzalayacakları tutanakla tespit etmesi sonucu, toplantının yapılmasıyla komisyon görevine başlamış olur. Komisyon çoğunlukla toplanır ve oy çokluğu ile karar verir.
Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.
Komisyon üyeleri kendilerine ve birinci derecedeki akrabalarına (anne, baba, kardeş, eş ve çocukları) ait arazinin derecelendirmesine katılamazlar. Bu durumda ve asil üyelerin toplantıya katılamayacakları hallerde komisyona yedek üyeler çağrılır.
Madde 13 – Komisyon toplantılarında alınan kararlar tutanaklarla tespit edilir.
Derecelendirmede Dikkate Alınacak Hususlar:
Arazi İşleri Daire Başkanlığınca hazırlanan/hazırlattırılan proje alanındaki arazinin toprak puanı derecelendirme komisyonuna iletilir.
Proje alanındaki her bir parsel için derecelendirme komisyonunca varlık puanı olarak, 30 puan ilave edilir. Ayrıca Komisyonun gerekçesini belirtmek kaydıyla 10 puana kadar kullanma yetkisi vardır.
Bunun yanı sıra derecelendirme komisyonunca proje alanındaki parsellerin yerleşim yerine ve yola yakınlığı (Kuş uçuşu) dikkate alınarak aşağıda verilen unsurlar dahilinde 20 puana kadar konum puanı verilir.
Yola yakınlık
1. Duble yol 250 metreye kadar 10 puan
2. İl, ilçe yolu 150 metreye kadar 8 puan
3. Köyler arası ana ulaşım yolu 100 metreye kadar 7 puan
4. Komisyonca önemli görülen diğer yollar100 metreye kadar 6 puan Yerleşim Yerine yakınlık
1. İl, ilçe imar sınırından 2000 metreye kadar 10 puan
1- 2001-2500 metre arası 9 puan
2- 2501-3000 metre arası 8 puan
3- 3001-3500 metre arası 7 puan
4- 3501-4000 metre arası 6 puan
5- 4001 den yukarı uzaklığa kadar 5 puan;
2. Köy yerleşim alanı sınırından 1000 metreye kadar 10 puan
1- 1001-1500 metre arası 9 puan
2- 1501-2000 metre arası 8 puan
3- 2001-2500 metre arası 7 puan
4- 2501-3000 metre arası 6 puan
5- 3001 metre den yukarı uzaklığa kadar 5 puan;
3. Komisyonca önemli görülen diğer cazibe merkezleri 500 metreye kadar 7 puan
1- 501-1000 metre arası 6 puan
2- 1001-1500 metre arası 5 puan
3- 1501-2000 metre arası 4 puan
4- 2001-2500 metre arası 3 puan
5- 2501 metre den yukarı uzaklığa kadar 2 puan;
Yukarıda bilgisayar ortamında tespit edilerek verilen katmanlar kadastral parsellerle kesiştirilerek her bir parselin derecelendirme puanı (DP) hesaplanır. Ortaya çıkan harita derecelendirme komisyonu tarafından mahallinde kontrol edilerek ihtiyaç duyulan gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra ilana hazır hale getirilir.
Havza bazında yapılan derecelendirme çalışmalarında Rayiç Bedel değerleri tespiti, köyler arası sınır düzenlemeleri yapılabilecek olması nedeniyle komşu köyler de dikkate alınarak yapılabilir. Komisyon Başkanı ve Bölge Müdürlüğünün belirlediği 2 üye proje alanındaki köylerin tamamında Bölge Müdürlüğünce görevlendirilebilir ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
Madde 14 – Derecelerin Birbirine Denkliğinin Tespiti
Derecelendirme puanı hesaplandıktan sonra, parselin yüzölçümü ile parselin derecelendirme puanı çarpılarak parselin değer sayısı (1. Derece alanı) elde edilir. Bu işlem her parsel için ayrı ayrı yapılır. Yapılacak dağıtım işlemi hesaplanan bu değer sayısı üzerinden yapılır.
Örneğin:
Derecelendirme Puanı (DP) : 0,70 olan 10.000 m2 olan bir parselin Değer Sayısı (1.derece alanı)
Değer Sayısı = 0,80 x 10.000 = 8.000 olacaktır.
Bu parsel içi planlanan yeni konumdaki DP nin 0,75 olması halinde ;
Yeni Parsel Alanı = Parselin hesaplanan değer sayısı / Yeni Konumdaki DP
Yeni Parsel Alanı = 8.000 / 0,75 = 10.667 m2 olacaktır.
Maliklere derecelendirme dönüşümleri ilana esas olmak üzere ; aşağıdaki örnekteki gibi çalışma yapılır.
Proje alanında Derecelendirme Puanını 5 dereceye gruplamış olalım. Bu proje alanında;
1. derecenin Derecelendirme Puanı: 72
2. derecenin Derecelendirme Puanı : 67
3. derecenin Derecelendirme Puanı : 53
4. derecenin Derecelendirme Puanı : 45-72
5. derecenin Derecelendirme Puanı : 33
olarak bulunmuş ise, aşağıdaki örneklere uygun olarak denkleştirme katsayıları bulunur.
1.derecenin 1. dereceye denkleştirme katsayısı K=72 / 72=1.0000'dir.
1.derecenin 2. dereceye denkleştirme katsayısı K=72 / 67=1.0746'dir
1. derecenin 3. dereceye denkleştirme katsayısı K=72 / 53=1.3584'dir.
2. derecenin 1. dereceye denkleştirme katsayısı K=67 / 72=0.9306'olur.
3. derecenin 1. dereceye denkleştirme katsayısı K=53 / 72=0.7361'olur.
Diğer derecelerin denkleştirme katsayıları aynı şekilde bulunur ve proje alanı için denkleştirme katsayılarını gösteren tablo aşağıdaki şekilde düzenlenir.
DENKLEŞTİRME TABLOSU DERECELER | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 1 | 1.0000 | 1.0746 | 1.3584 | 1.6000 | 2.1818 2 | 0.9305 | 1.0000 | 1.2641 | 1.4889 | 2.0303 3 | 0.7361 | 0.7910 | 1.0000 | 1.1777 | 1.6060 4 | 0.6250 | 0.6716 | 0.8490 | 1.0000 | 1.3636 5 | 0.4583 | 0.4925 | 0.6226 | 0.7333 | 1.0000
Yapılan çalışma sonucunda derecelendirme haritası, mülkiyet listesi ve derecelerin birbirine denkliğini gösteren denkleştirme tablosu muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yerde 15 gün süre ile ilan olunur. Bu tablo maliklerin derecelendirme hususunda aydınlatılması amaçlı olacaktır. Parselasyon planlaması bilgisayar destekli yapıldığından bu derecelerin yukarıdaki örnekte olduğu gibi gruplandırılarak kullanılması yerine daha hassas bir yöntem olan, dijital kaynaklardan faydalanılarak her parselin derecelendirme puanı kullanılarak yapılacaktır.
Madde 15
Derecelendirme Komisyonu tarafından hazırlanan derecelendirme haritası, mülkiyet listeleri ve derecelendirme puanları muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yere 15 gün süreyle asılarak ilan olunur. Derecelendirmenin ilanı ve ilandan indirilmesi birer tutanakla belirlenir.
Toplulaştırmaya konu olan malikler;
Derecelendirmeye olan itirazlarını ilan gününden başlayarak 20 gün içinde Bölge Müdürlüğü aracılığı ile Derecelendirme Komisyonu Başkanlığına yazılı olarak yapabilirler. Bu müddet içinde itiraz etmeyenler derecelendirmeyi kabul etmiş sayılır. Komisyon yapılan itirazları inceler ve en geç 15 içinde karara bağlar. Karar, ilgililere yazılı olarak ilan edilir.
İlgililer bu karara karşı ilan tarihinden başlayarak 15 gün içinde Bölge Müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe itiraz edebilirler. Genel Müdürlük derecelendirme işinde tecrübeli ziraat mühendislerinden oluşan üç kişilik bir komisyon kurarak mahallinde gerekli incelemeyi yaptırır. Bu komisyonun yazılı olarak hazırlayacağı raporla derecelendirme kesinleşmiş olur. Komisyon 30 gün içinde raporunu hazırlar, komisyon raporunun sonucu yazılı olarak ilgili maliklere Bölge Müdürlüğünce ilanen bildirilir.
Madde 16 – Ulaşım Sisteminin Planlanması ve Blokların Oluşturulması
Mevcut yollardan korunacak olanları belirlenir ve proje alanında uygulanmış veya uygulanacak sulama, drenaj, ulaşım şebekesi vb. tesislere ait projeler ilgili kuruluşlardan temin edilerek parsel boyları, sulama uzunluğu, ulaşım, drenaj, yerleşim yerleri, mevcut kadastral ve kullanım durumları dikkate alınarak ve proje alanı çevresindeki tesislerle de uyum sağlayacak şekilde bloklar planlanır.
Madde 17 – Kamu Hizmetlerine Katılma
Parsel birim değerleri kullanılarak, blokların parsel değer sayıları hesaplanıp, ortak kullanım alanları için gerekli olan arazi miktarı belirlenir ve katılım payı kesinti oranı tespit edilir. Toplulaştırma nedeniyle kapanan yollarla, yol fazlalıkları direkt olarak ortak kullanıma tahsis edilir. Bunun dışında ihtiyaç duyulan alan için katılım payı belirlenir. Bu katılım payı %10’u geçemez. Katılım payı için herhangi bir bedel ödenmez. Ancak, katılım payı dışında kesilen arazi, öncelikle varsa eşdeğer Hazine arazisinden karşılanır. Yoksa kesilen arazi için kamulaştırma işlemi yapılır.
Madde 18 – Çiftçi Tercihlerinin Alınması
Blok planları hazırlanıp onaylandıktan sonra, arazi maliklerinden tercih alınacağı gün ve yer belirtilerek mahallinde alışılmış usullerle duyurulur. Çiftçi tercihleri malik bazında alınır (EK: Çiftçi Tercih Formu). Tercih alımı esnasında mülkiyet listeleri, hâlihazır arazi kullanım durumu, sabit tesisler dikkate alınarak maliklerin yönlendirilmesine ve tercihlerin proje alanına yayılmasına çalışılır. Tercih alımlarında ilan süresinden itibaren malik sayısına bağlı olarak Bölge Müdürlüğünce belirtilen süre içerisinde tercih alımları işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Madde 19 – Yeni Parsel Planlarının Hazırlanması
Kamu yatırımlarına gidecek arazi için şâhıs arazisinden kesinti yapılacaksa oransal olarak hesaplanır ve şahısların değer sayısı varlıklarından düşülerek parsel planlamasında her işletmeye verilecek arazi miktarı bulunur. Kamu Ortak Kullanım Payı Kesintisi ise Kadastro parsellerinin değer sayıları toplamından, blokların değer sayısı toplamı çıkarılarak, kadastro parsellerinin değer sayısı toplamına bölümü ile elde edilen değerin 100 ile çarpılmasıyla bulunur. Kapanan yollar ve yol fazlalıkları, Kamu Ortak Kullanım Payı olarak öncelikle değerlendirilecektir.
Daha sonra arazinin topografyası, işletme büyüklükleri, çiftçi tercihleri, sabit tesis durumu, halihazır arazi kullanım durumu, derecelendirme haritası eski mülkiyet haritası dikkate alınarak ve optimizasyon tekniklerine göre hangi işletmelerin hangi bloklara yerleştirileceği belirlenir. Gerekli görüldüğü takdirde taslak plan üzerinde ilanlar yapılmadan önce arazi malikleri ile görüşmeler yapılarak planlar netleştirilir.
Yeni Parselasyon Planlamasında Dikkat Edilecek Hususlar:
-Maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılır.
-Maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılır.
-Umumi yola (asfalt,şose) bitişik olan parseller yine imkanlar ölçüsünde aynı yerde verilmelidir.
-Toplulaştırma alanındaki işletme yapı ve tesisleri ile bağ, bahçe vb. sabit tesisler imkan ölçüsünde maliklerine verilir. Birden fazla sabit tesisi bulunan malikler bu arazi parçalarından mümkün olduğu kadar birinin etrafında tercih vermek zorundadır. Her parsel yol ve sudan faydalanacak şekilde planlanır. Küçük işletmelere ait parseller, yol ve sudan faydalanabilmesi için, gerektiğinde şuyulandırılır. (hisselendirilir)
-Parsel şeklinin zorunlu durumlar dışında dikdörtgen olmasına ve en/boy oranının 1/3 1/7 arasında bulunmasına dikkat edilir.
-Toplulaştırma yapılan köyler arasında sınır düzeltmesi 3083 S. Kanunun 14. Maddesine göre ve değer eşitliği sağlanarak yapılır. Değişiklik yapıldığında köy sınırlarının yol, kanal gibi sabit sınırlara dayandırılmasına çalışılır, ancak zorunlu hallerde parsel sınırı köy sınırı olarak değerlendirilebilir.
-İşletmeyi oluşturan maliklere ait arazi bir arada değerlendirilebilir. Maliklerin istekleri halinde tek parselde payları oranında adlarına hisseli olarak tescil edilir.
-Parsel yerleştirilmesinde hısım ve hasım ilişkilerine dikkat edilir.
-Arazi maliklerinden birden fazla ve komşu köylerde arazisi bulunanların arazileri ikamet ettikleri köyün sınırına yakın olacak şekilde planlanmaya çalışılır.
-Blokların düzgün şekilli olmayan kısımlarına büyük parseller yerleştirilmeye çalışılır.
-Düşük dereceli arazi mümkün olduğu ölçüde eski sahiplerine bırakılır veya kendi aralarında toplulaştırılır.
-Verasete iştiraklerden aynı maliklere ait olan arazi bir işletme olarak değerlendirilir.
-Davalı arazinin her biri ayrı bir işletme olarak değerlendirilir.
-Hisse uyuşmazlıkları giderilemeyen parsellerin her biri ayrı bir işletme olarak değerlendirilir ve eski maliklerine aynı hisselerle tescil ettirilir. Bu araziden malik ve hisse oranları aynı olanlar bir arada toplulaştırılabilir.
-Talimatın 9. Maddesi kapsamında yer alan tesislerin bulunduğu parseller, planlamada öncelikle bulunduğu yerde bırakılmaya çalışılır.
Madde 20 – Projenin Kontrolü ve Onayı
Arazi toplulaştırma projesi son şeklini aldıktan ve ilgili Şube Müdürlüğünce kontrol edildikten sonra 15 gün süreyle mahallinde askıya çıkarılır. Askı süresi içinde yapılan yazılı itirazlar incelenir ve kontrol ünitesince tutanağa bağlanarak gerekli düzeltmeler yapılır. Proje ve tutanak mahallinde ikinci kez ilan edilir. Tüm askılar için bu husus bütün maliklere tebliğ niteliği taşır. Ayrıca yazılı itirazlara cevap verilmez. Parselasyon planları mahallinde en fazla 3 kez askıya çıkarılarak son şeklini almış olur. Kesinleşen planlar, Bölge Müdürlüğünün tasdikinden sonra tetkik ve onaylanmak üzere 3 (üç) nüsha olarak Genel Müdürlüğe gönderilir.
Genel Müdürlükçe onaylanan projeler uygulamaya konur ve onaylanan projelerde değişiklik yapılmaz, ancak askıyı gerektirmeyecek derecede ve elzem olan değişiklikler Genel Müdürlük izni ile yapılır.
Madde 21 – Toplulaştırma Uygulamasında Alınacak Tedbirler
Toplulaştırma alanında uygulamadan dolayı çiftçilerin zarar görmemeleri ve uygulamanın gecikmemesi için hasat zamanı dikkate alınarak, ekilecek ürün çeşitleri, kaplayacağı alan ve yeri gibi her türlü gereken tedbirler köy ihtiyar heyeti ile birlikte proje mühendislerince tespit edilir. Alınan kararlar köyde alışılmış usullerle duyurulur. Bu kararlara uymayanlar, herhangi bir zarar iddiasıyla tazminat talebinde bulunamazlar. Tescil işlemlerinin uzaması ya da zamanlamasının uygun olmaması nedeniyle çiftçilerin zirai üretim dönemini kaçırmamaları için geçici yer teslimi yapılabilir.
Madde 22 – Aplikasyon ve Tescil
Kesinleşen arazi toplulaştırma projesinde oluşturulan ada (blok) ve parsellerin köşe noktaları, yer kontrol noktalarına dayanılarak zemine uygulanır. Belirlenen noktalar ahşap kazıklarla sabitlenir ve geçici yer teslimi yapılarak, iki adet çaplı yer teslimi tutanağı düzenlenerek, biri parsel sahibine verilir.
Eski ve yeni durumu gösteren mülkiyet listeleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yürürlükteki yasalarına uygun olarak hazırlanan teknik dosya, 3083 Sayılı kanunun 6. ve Uygulama Yönetmeliğinin 28. maddesi gereğince mahalli Kadastro teşkilatına kontrol ve tescili yapılmak üzere gönderilir.
Proje zemine uygulandıktan sonra zemindeki işaretleri korunması için gerekli tedbirler Bölge Müdürlüğünce alınır. Kadastro kontrolünden sonra toplulaştırma sonucunda oluşan parseller malikleri adına ilgili Tapu Sicil Müdürlüğünce tapuya res'en tescil edilir ve eski kütük sayfaları kapatılır. Eski sayfalarda kayıtlı bütün hak ve mükellefiyetler yeni sayfalara aktarılır.
Proje uygulamasına başlandıktan sonra uyuşmazlıkların çözüme bağlanması halinde haklı çıkan tarafa projenin bütünlüğünü bozmamak kaydıyla mevcut arazi aynen iade edilir. Aynen iadesinin mümkün olmaması veya eş değer arazi verilememesi halinde, haklı çıkan tarafa uygulama yönetmeliği hükmü gereğince kamulaştırma bedeli ödenir.
Madde 23 – Yer Teslimi
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün yürürlükteki yasaları uyarınca, büro kontrolleri yapılan projelere ait noktalar gerekirse zeminde beton bloklarla sabitlenir maliklere kesin yer teslimi yapılır ve çaplı yer teslimi tutanağı düzenlenir.