179/261 Tapu Umum Müdürlüğünün 20/11/1927 Tarihli ve 179/261 Sayılı Genelgesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
OCR
No. 179 /261
Tapu ve Kadastro Müdüriyetine
Ecnebi tâbiiyetini haiz eşhası hükmiyeden bazılarının mütekabiliyet esasına müsteniden Türkiyede gayri menkul mallara tasarruf hakkını haiz bulundukları tevarihi muhtelifede tamimen tebliğ edilmiştir.
Bu tebliğlerdeki eşhası hükmiye tâbiri ile [müseecel nizamnameleri mucebine istimlâk emlâke mezun şirketler] kasdedilmiş olduğu halde ayni devlet tâbiiyetini haiz müessesatı diniye ve hayriyenin de bu tabirinin dairei şumûlü dahilinde ad ve telâkki edilmek istenildiği cereyanı muhabereden anlaşılmıştır. Müessesatı mezkûrenin gayri menkul mallara tasarrufu meselesi derdesti tetkik bulunduğundan bu babta ittihaz olunacak kararın tebliğine değin bunlar hakkında resen bir gûna muemelei tasarrufiye yapılmayıp evvel emirde merkezden istifsarı keyfiyet olunması ve alınacak emre göre hareket edilmesi lâzım gelir. İşbu tahriratı umumumiyenin leffen gönderilen nüshasından birer adedinin mülhakat tapu memurlarına irsali tavsiye olunur.
21 Haziran 927 tarihli kefalet kanununun sekizinci maddesinde muharrer teftiş ve murakabenin sureti icrasına dair talimatnamedir
Gerek emval umumiyet devletten mütehassil olsun ve gerek emanat ve bu mahiyetteki sair mevduata ait bulunsun hazine ve şuabatı sandıklarına giren ve çıkan nukut ile her nevi ayniyatın hazineye karşı birinci derecede mes’ulü muhasiplerle bu makamdaki memurlar olmakla mezkûr nukut ve ayniyatın muhafazasına ve su- veri muhtelife ile men’i zıyaına ait tedabirin tatbik ve icrasıda bittabi onlara tevcih eder. Bu itibarla 21 Haziran 1927 tarihli kefalet kanununun sekizinci maddesile memurin mumaileyhim tahtı emirlerinde bulunan veznedar, sandık emini, depo ve ambar memuru ve tahsildar veznedarlık umuru ziraat bankasına muhavvel olan mahallerde muhasip mutemetleri gibi nukut ve ayniyata bilfiil vaznülyed bulunan memurinin yed emanetlerine mevdu nukut ve ayniyatın teftiş ve murakabesile mükellef ve binaberin vazifesi teftiş ve murakabeyi işbu talimatname ile tayin edilen eşkâl ve şraite muvafık suretle ifa etmemekten dolayı bir zimmet veya ihtilâs zuhuruna sebebiyet verdikleri taktirde hayatı memuriyetlerine müessir surette mes’ul tutulmuş olmakla mevzuubahis teftiş ve mürakabenin icrasında ve bundan münbais tayini mes’uliyette esas olmak üzere muhasiplerin murakabe vezaifi mevadı atide irae ve tespit edilmiştir. İşbu talimatname mucebince murakabe ve teftişe tabi olan muamelât mahiyetleri itibarile farklı olduğundan muamelâtın hususiyetine göre murakabe ve teftiş keyfiyeti ona göre tayin ve izah edilmiştir. Şukadarki ayniyat muhasebesi henüz teessüs etmemiş olduğundan işbu talimatname şimdilik yalınız nukut ve nakit makamındaki kıymetli evrak ve pullar üzerinde icra edilecek olan teftiş ve murakabeye aittir.
1 Sandık emini ve veznedarlar üzerinde icra edilecek teftişat
1 - Kefalet kanunu izahnamesinin sekizinci fıkrasında da mezkûr olduğu üzere muhasibler emirleri altındaki kasalarda nukut ve nukut hükmündeki esham ve tahvilâtı gayri muayyen zamanlarda ve her halde ayda iki defadan dûn olmamak üzere murakabe etmeğe mecburdur. Bu suretle icra edilecek teftişatı makbuzat noktai nazarından evvelen vezne defterlerile muhasebelerde tutulan esas defterindeki vezne hesaplarının yekûnu ve müfredatın ve badehu makbuz koçanlarile vezne defteri müfredatının medfuat noktai nazarından da kezalik vezne defterlerile esas defterindeki vezne hesabının tatbi- kından ve her iki kaydın yekdiğerine ve evrakı müsbitenin kuyuda mutabakat anlaşıldıktan sonra bittadât tebeyyün edecek nukutun ecnas mıkdarile kayd arasında mutabakat olup olmadığının tetkikinden ibaret olup bunun neticesinde ay gayelerinde olduğu gibi vezne defteri yekûnu bağlanacak ve ziyrine murakabenin icrasını maallen kısaca bir şerh yazılarak teftişi icra eden memurla veznedar veya sandık emini tarafından imza veya tahtim olunarak badehu muamelei müteakibenin kaydına devam olunacaktır. Tetkikat esnasında bankalarla hesabı carisi olan sandıkların hesabı cari cüzdanlarında mukayyet mıkdar ile vezne defterlerinde mukayyet mekadir ve merkez veya hazineye irsalâtda da posta veya banka makbuzları muhtevi- yatile kezalik vezne defterinde mukayyet erkamın kontrol edilmesi unutulmamalıdır.
2 Kıymetli evrak ve pul mevcutlarının teftiş ve murakabesi
2 - Kıymetli evrak ve pul mevcudları dahi maddei sabıka veçhile ayda iki defadan dûn olmamak üzere teftiş olunacaktır. Bunda da idhalât ve ihracat kayıdlarının evrakı müsbitelerile tatbikinden ve defter yekûnlarının bidtetkik sıhatın tebeyyününden sonra, Adliye, Tapu, Nüfus gibi devairdeki bey’i memurlarına zimmet kaydile verilip satış defterlerinde ihracatı kaydedilen mekadirin kemiyet ve keyfiyet itibarile zimmet kaydlarına derecei tetabukunun ve bu suretle verilen pul ve evrak mukabilinde zimmet defterlerinde tahsilat kaydedilen mebaliğin vezne defterine aynen irad kaydedilmiş olup olmadığının ve kezalik esmanı mukabilinde satılıpta satış defterlerinde ihracat kaydedilen pul ve evrakın tekabül ettiği mebaliğin vezne defterindeki irad kaydının tetkiki ve aynen mevcud olması lâzım gelen pul ve evrakın mevcudunun tayini suretile murakabe icra edilecek ve neticesinde son muameleyi müteakip defterin boş bir kısmına bugüne kadar olan muamele kuyud ve evrakı müsbitesi tetkik edilerek muvafık görülmüştür. Suretinde yazılan şerhin altına tarih konulacak ve teftişi icra eden memur ile alâkadar memur tarafından imza olunacaktır. Bu kısımda defter yekûnlarının bağlanmasına lüzum yoktur.
3 Tahsildaran vezne memuru ziraat bankalarına mevdu mahallerdeki muhasip mutemedleri üzerinde yapılacak teftişat
3 - Muhasipler tarafından tahsildaran nezdinde bilfiil icra edilecek teftiş ve murakabe süvari tahsildarlarının yedlerindeki nukudu mal sandığına yatırmak üzere her defa dairei tahsiliyelerinden merkeze davetlerindeki muayyen zamana ve piyade tahsildarlarının da kasa teftişlerinde olduğu gibi ayda iki defadan dûn olmamak üzere gayri muayyen zamanlarda inhisar eder bu suretle icra edilecek teftişat evvelen muhasebelerde tutulan zimmet kaydına nazaran her tansildar yedinde kaç numaradan kaç numaraya kadar makbuz bulunduğu ve bu makbuzlardan kaç cildinin ve hangi numaraların istimal olunduğu tetkik olunduktan sonra makbuz koçanlarında mukay- yid mikdarın irsaliyelere tamam geçirilmiş ve irsaliye yekûnlarının doğru yapılmış olup olmadığı ve irsaliyelerde murakkam mebaliğin tamamen vezneye yatırılıp yatırılmadığı ve tahsilatın alelmüfredat berveçhi tahsil mükellefin hesaplarına geçirilip geçirilmediği tetkik olunacak ve bunun neticesinde son numaralı makbuzun zahrına kaç numaradan itibaren makbuzlar tetkik edilmiş ve ne netice istihsâl kılınmış olduğu hakkında bir şerh yazılarak ziri alâkadar tahsildir, tahsil memuru ve muhasip tarafından imza tasdik olunacaktır. Şu kadar ki mikdarı tahsillâlın enva ve müfredatı itibarile tahsildaran müfredat defterlerinde olduğu mükellefin hesaplarına muntazaman kaydedilmiş olup olmadığı keyfiyetin bittâbi dereceiulâda tahsil memurları tarafından icra edilecek tetkikata istinaden muhasipler tarafından derecei saniyede tasdik olunacaktır. Gerek işbu muamelei kaydiyenin muntazaman icfa edilmemesinden ve gerek devairi tahsi- liyede tahsildaran muamelâtının tetkik ve teftiş olunmamasından mütevellid mesuliyet birinci derecede tahsil memurlarına tevci eder. Bu itibarla merkez tahsildarları ve zaifi hakkındaki mart 839 tarihli talimatname ahkâmı dairesinde kemakân ifayı muameleye tahsil memurları mecburdur.
Vezne umuru ziraat bankasına tevdi edilen mahallerdeki veznedarlar dahi nisbeti muayenesinden dûn olan ufak tefek tediyatı icra ve yine muayyen nisbetten dûn olan varidat ve hasılatı kabz ile mükellef olduklarından işbu vezaifin ifası sebebile bu memurların yedi emanetine tevdi olunacak mebalîğden tahsilât akçasının her gün ziraat bankalarına yatırılması ve tediyat için aldıkları avans akçasının da hâzinece tayin ve tebliğ olunan mikdar ve nisbeti tecavüz ettirilmemesi lâbüddür. Bu keyfiyet her zaman tahtı murakabede bulundurulacağı gibi memurin mumaileyhimin tahsildar makbuzu mukabilinde cibayet ettikleri varidat ve emanetin tamamen bankaya yatırılıp yatırılmadığı ayda iki defadan dûn olmamak üzere gayri muayyen zamanlarda teftiş ve aynı zamanda nakdi mevcudları bit- tadâdı kayd ile tatbik ve bilhassa mutemedlerin sarfiyatı evrakı müs- biteye müsteniden tamam kaydedilip edilmediği kontrol edilecek ve neticesi en son numaralı makbuz koçanı üzerinde kısa bir şerhle tesbit olunarak muhasip ve mutemed taraflarından imza ve tasdik olunacaktır.
Mevaddı müştereke
4 - Muhasiblerle işbu talimatnamede muharrer memurin saire taraflerından berveçhibalâ surette teftiş ve mürakabe icra olunmakla beraber ay gayelerinde de sandık mevcudlarının vilâyet ve kazalarda idare heyetlerinden birer zatın iştirakile ve diğer devair ve müesse- satta ise taamülü kadimi veçhile tadâd ve mürakabesini temine memurin mümaileyhim mecburdurlar.
5 - İcra edilecek her hangi teftiş ve mürakabe neticesinde suiistimali mucip yolsuz ahvale tesadüf olunduğu takdirde muhasib veya o makamdaki memurin derhal vezne muamelesinin devamına nihayet vererek kasayı temhir edecek ve ayni zamanda iki veya üç kişilik bir heyet teşkil ederek onların huzurunda da işbu yolsuzluğun eşkâl ve mahiyetini tayin ve tesbit ile bir zabıt varakası tanzim ederek heyete de imza ettirecek ve badehu müsebbibleri hakkında ahkâmı kanuniye dairesinde takibata tevessül eyliyecekdir.
6 - Nakde vazııülyed olan memurin üzerinde bu veçhile teftişat icra olunmakla beraber re’sen veya ihbar ve ihtisasatla bu gibi memurinin muamelelerinden şübhe olunduğu zamanda derhal ayni veçhile mürakebe ve teftiş icra olunarak zimmet ve ihtilâsın men vukuu temin kılınacakdır.
7 - Alellûmum malsandıklarile hazinenin diğer şuabat ve mües- sesatında her ay kasalarda toplanan meblâğdan o ay zarfında icra edilecek masraf derecesinde bir mikdar bırakılıp fazlası muntazaman hâzineye gönderilecekdir. Bununla beraber masrafi mahalliye için sandıklarda bulundurulacak olan meblâğdan yalnız yevmi sarfiyata tekabül edecek bir mikdar sandık emini veya veznedarların idaresindeki kasada bırakılarak mevcudun bakiyesinin 10 Mayıs 340 tarihli ve 38 numaralı tahriratı umumiye dairesinde hesabı câri suretinde bankaya tevdi olunması ve banka olmayan mahallerde muhasible veznedar tarafından müştereken muhafaza altında bulundurulması lâzımdır.
8 - Veznelerde bu suretle teftiş ve mürakabe icra olunmakla beraber harekâtı nakdîyeyi posta ile ve gurup halinde sevk ve idare eden mahallerde suiistimalin vukuuna mani tedabir ittihazı lâzım ve lâbüd olduğundan bu gibi gurupların gerek bendinde ve gerek kü- şadında usulü sabık veçhile idare heyetinden bir veya iki azanın iş- tirakile üç veya dört kişilik bir heyetin huzuru meşrut görülmüşdür. Bu suretle teşekkül edecek heyet guruplar muhteviyatının tadâd ve bendine şümulü hakikisile nezaret edeck ve bendedilen gurup üzerinde alâkadar memurinden gayri heyetten iki zatın mühürü bulunacak ve bu suretle heyet gaybubet ettikden gurubun artık açılmasına imkân bırakılmiyacakdır. Ayni zamanda irsal edilen nükudun mikdar ve ecnasını mübeyyin olarak tanzim edilecek üç nüsha zabıt varakalarından bir nüshası gurup derununa vaz’ı ikincisi mürselüleyh makama irsal ve üçüncü nüshası da posta makbuzuna rabten mür- sel sandıkda hıfz olunacak ve irsalât meyanındaki elli liralık ve ondan fazla evrakı nakdiyenin tertip ve numaraları işbu zabıt varakalarına kayd edilmekle beraber gurup üzerinde azâdan kimlerin mühürü mevzu bulunduğu münderecatında irae olunacakdır.
Guruplar hini küşadında evvelemirde heyet tarafından muayene olunarak haricen bu şeraiti haiz, vezin ve eşkâli tam olduğu anlaşıl- dıkdan sonra küşad ve muhteviyatı tadad edilecek ve neticesi gurup dahilinden çıkan zabıt varakasına tezyil edilerek küşada memur heyeti tarafından imza ve tasdik olunacakdır.
Guruplar mümkün olduğu kadar vusulü gününde açılıp tadad edilmelidir. Her hangi ahval ilcaatile vusulü gününde açılmayan gurupların mes’uliyet müştereke tahtında hüsnühalde temin muhafazasına muhasibler mecburdur.
9 - Bu suretle vaki olacak irsalât ve raehuzat vezne defterlerinde ve muhasebelerde tatulan defatir esasiyede kaydolunmakla beraber irsal veya celb edilen nukudun her hangi sebeble kayıd harcı kalmamasını ve teftiş ve murakabenin daha jiili ve müessir olmasını temin maksadile muhasipler nezdinde de bu husnsta ayrıca ve hususî mahiyette bir defter tutularak irsalât ve mehuzat tarih sırasile işbu deftere kaydedilecektir.
10 - Maddeî sabıkada muharree defter karşılıklı iki sahifeden müteşekkil ve sağ sahifesi mehuzata ve sol sahifeside irsalâtın kaydına hasredilecek ve her iki sahifede berveçhi ati sütunlar bulunacaktır.
Sol sahife | Sağ sahife 1- Meblâğ | 1- Meblâğ 2- Nereye irsal olunduğu | 2- Gönderen mahal 3- Vezneye tarih kaydı | 3- Mahallinde postaya tarihi tevdii 4- Postaya tarihi tevdii | 4- Tarihi vusulü 5- Postadan alınan makbuzun tarih ve numarası | 5- Vezneye tarihi iradı 6- Mürselileyh sandıktan vürud eden makbuzu numarası | 6- Mukabilinde mahalline gönderilen makbuzun tarih ve numarası 7- Mülâhazat | 7- Mülâhazat
İşbu kayıd için ayrıca matbu defter irsaline mahal olmayıp her mahalde istimalden sakın olmuş münasip boş bir defter bu şekilde tadil edilerek kayda devam olunacaktır. Mezkûr defterin sureti kayıd ve imlâsı serlâvhadaki izahattan bissuhule anlaşılacağı için bu hususta izahat itasına lüzum görülmemiştir. Şukadar ki gurublarda noksan veya nâkabil fersude evrakı nakdiye zuhurunda veya sair izahat kaydını mucip ahvali hudusunda mülâhazat haneleri istimal edilecektir. Her irsalât mukabilinde mürseliileyh sandıkça irsali lâzım gelen makbuzlar hilâfı mutad teahhür ettiği surette muhasibler işbu kayda nazaran takibi ile behemehal makbuzu celb etmeğe mecburdur. Bu gibi teahhürler vukuunda icra edilecek muhabere safahatıda defterin mülâhazat hanesine irae edilmelidir.
11 - Müfettişler ve teftişi idareye salâhiyetdar olan âmirler tarafından icra edilecek teftişatta işbu talimatname muktezasına riayet etmediği anlaşılan muhasibler fiilleri bir gûna zimmet ve ihtilâsı mucip olmasa dahi yine inzibaten tecziye olunacaklarından buna ve zimmet vukuile hükmü kanunun tatbikinden mütevellit ağır mesuliyete imkân ve mahal bırakmaması pek ziyada matlup ve mültezem ve bu cihet esasen muhasiblerin menafii icabındandır. İşbu talimatnamenin vusulü tarihi bir tahriratı mahsusa ile hazineye iş’ar olunacaktır. İşbu talimat kefalet kanununun dairei şumulüne dahil olan hazineye merbut bilcümle devairi müessesat ve şuabatda tatbik edilecektir.